Ελληνικές βουλευτικές εκλογές 1902

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Οι εκλογές τις 17 Νοεμβρίου 1902 έγιναν από την κυβέρνηση Αλ. Ζαΐμη και ήταν οι πρώτες του 20ού αιώνα. Το διάταγμα της διάλυσης της βουλής υπέγραψε ο βασιλιάς Γεώργιος στην Κοπεγχάγη, όπου έκανε διακοπές. Αυτοδυναμία δεν κέρδισε κανένα κόμμα, με συνέπεια τα γνωστά Σανιδικά.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μεγαλύτερο διάστημα του 1902 τη χώρα κυβερνούσε ο  Αλέξανδρος Ζαΐμης, στηριζόμενος στις ευκαιριακές ψήφους είτε των «δηλιγιαννικών», είτε των «θεοτοκικών».

Ήταν προφανές ότι ο Ζαΐμης δεν μπορούσε να κυβερνήσει και φρονίμως ποιών ζήτησε από τον βασιλιά Γεώργιο Α' τη διάλυση της Βουλής και την προκήρυξη εκλογών. Ο ανώτατος άρχοντας συναίνεσε και υπέγραψε το διάταγμα διάλυσης της Βουλής στις 12 Σεπτεμβρίου 1902 από την Κοπεγχάγη, όπου βρισκόταν για διακοπές. Ως ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών ορίστηκε η 17η Νοεμβρίου.

Το λευκό σφαιρίδιο των πολιτών ζήτησαν οι δύο μεγάλοι πολιτικοί σχηματισμοί της εποχής: Το «Εθνικόν Κόμμα» ή Κόμμα Δηλιγιάννη με αρχηγό τον Θεόδωρο Δηλιγιάννη και το «Νεωτερικόν Κόμμα» ή Κόμμα Θεοτόκη με αρχηγό τον μετριοπαθή Γεώργιο Θεοτόκη, κληρονόμο της παράταξης και της πολιτικής του Χαρίλαου Τρικούπη.

Στις εκλογές αυτές παρουσιάστηκε η εξής ιδιομορφία: παρά τον οξύτατο ανταγωνισμό μεταξύ των κομμάτων, οι υποψήφιοι βουλευτές, επιδιώκοντας ο καθένας το προσωπικό του συμφέρον, κατέφυγαν σε συναλλαγές με τους υποψηφίους αντιπάλων κομμάτων, σχηματίζοντας έτσι μεικτούς τοπικούς συνδυασμούς. Δικαίως χαρακτηρίστηκαν από τον Τύπο, «εκλογές των παρανόμων συνοικισμών», «εκλογές χωρίς νόημα και χωρίς αρχές».

Η ημέρα των εκλογών έλαβε χαρακτήρα λαϊκής γιορτής, με τους αποκλεισμένους της κάλπης -γυναίκες και παιδιά- να δίνουν τον τόνο της πανηγυρικής ατμόσφαιρας. Αγόρια και κορίτσια κρατούσαν με ενθουσιασμό χάρτινες εικόνες των δύο αρχηγών και τα σύμβολα των κομμάτων, «ελιά» για το Νεωτερικό Κόμμα και «κορδόνι» για το Εθνικό. Άνθρωποι και άμαξες, στολισμένοι με τα κομματικά σύμβολα περιδιάβαιναν τους δρόμους και τις εκκλησίες όπου γινόταν η ψηφοφορία, φωνάζοντας συνθήματα υπέρ του εκλεκτού τους. Στον αντίποδα, αντίπαλες ομάδες αντάλλασσαν υβριστικές χειρονομίες και φράσεις, ενώ δεν έλειπαν και οι μικροσυμπλοκές που κατέληγαν σε συλλήψεις των πρωταγωνιστών.

Η κάλπη δεν ανέδειξε νικητή, καθώς οι δύο μεγάλες παρατάξεις συγκέντρωσαν από 102 βουλευτές, προς μεγάλη ικανοποίηση του βασιλιά, που κατέστη ρυθμιστικός παράγων με τους 19 «ζαϊμικούς» βουλευτές. Άλλωστε, αυτός ήταν και ο στόχος του με την επιλογή Ζαΐμη: Να προκαλέσει ρήγμα στον δικομματισμό, που λειτουργούσε από το 1885 με την εναλλαγή στην εξουσία του Τρικούπη και του Δηλιγιάννη.

Τις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1902 ακολούθησε περίοδος πολιτικής αστάθειας. Συνοδεύτηκαν από αιματηρές ταραχές (18 - 23 Νοεμβρίου 1902), που έμειναν στην ιστορία ως «Σανιδικά».

Αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εκλογικό Σύστημα : Πλειοψηφικό με ευρεία και στενή περιφέρεια. Η ψηφοφορία έγινε με σφαιρίδιο
  • Εκλογικός Νόμος : Άρθρα 66 και 68 του Συντάγματος του 1864
  • Εκλογικό Μέσο: Σφαιρίδιο
  • Εκλογικές περιφέρειες : 71
  • Σύνολο εδρών : 234
Κόμματα Αρχηγοί Ψήφοι Έδρες
Αριθμός +− % Αριθμός +−
1 Εθνικόν Κόμμα Θεόδωρος Δηλιγιάννης 102
2 Νεωτεριστικόν Κόμμα Γεώργιος Θεοτόκης 102
3 Κόμμα Ζαΐμη Αλέξανδρος Ζαΐμης 19
4 Κόμμα Ράλλη Δημήτριος Ράλλης 11
100,00   234  
Ψηφίσαντες  
Σύνολο

Εκλεχθέντες Βουλευτές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκλογική Περιφέρεια Εκλεγέντες Βουλευτές
Αττικής Ν. Γουναράκης, Α. Ζυγομαλάς, Κ. Αγγελόπουλος, Α. Καλλιφρονάς, Ν. Λεβίδης, Δ. Ράλλης, Αθανάσιος Μουτσόπουλος, Αλέξανδρος Σκουζές, Κ. Σμολένσκης, Ανδρέας Ψύλλας, Ισίδωρος Κολιάτσος, Κυριάκος Λυγινός, Θ. Λέκκας
Αιγίνης Βενιζέλος
Άνδρου Ν. Μαυροκορδάτος, Ε. Εμπειρίκος, Κ. Αργυρόπουλος
Γορτυνίας Θ. Δηλιγιάννης, Ε. Δηλιγιάννης, Π. Αλεξάκης, Ι. Αντωνόπουλος, Π. Ταμπακόπουλος
Ερμιονίδος Σταμάτιος Μήτσας
Κέας Κ. Ιερομνήμων, Ι. Ρώτας, Γ. Κόρπας
Κραναίας Άθως Ρωμανός, Δ. Βενιεράτος, Κωνσταντίνος Γεράκης, Δ. Τραυλός
Μεγαρίδος Γ. Αναστασόπουλος, Νικολαίδης
Μεσολογγίου Κωνσταντίνος Τρικούπης, Λ. Δεληγιώργης
Ξηρομερίου Κ. Χριστοδούλου, Αθανάσιος Πετσάλης
Παξών Θ. Βελλιανίτης
Πατρών Ιωάννης Ρούφος, Δημήτριος Ανδρικόπουλος - Μπουκαούρης, Α. Γιαννόπουλος, Αχιλλέας Χοϊδάς, Ιωάννης Τσερτίδης, Κ. Γεροκωστόπουλος, Κωνσταντίνος Γκότσης
Χαλκίδος Βασίλειος Βουδούρης, Νικόλαος Καλογερόπουλος , Ν. Κακαράς, Γ. Αβέρωφ
Ψαρρών Γ. Βρατσάνος, Ν. Μαμούνης
Σπετσών Μ. Λεωνίδας, Ε. Κυριακός
Ύδρας Νικόλαος Τσαμαδός, Ιωάννης Κουντουριώτης, Π. Γκίκας
Πόρου Ν. Κορυζής
Καρυστίας Ν. Παπανικολάου, Ν. Μπαλάφας, Ν. Σταματιάδης, Π. Κόλιας, Ν. Νικολαΐδης
Λοκρίδος Α. Παπαλουκάς, Γεώργιος Μάστορης, Κ. Χαλκιόπουλος,
Πάλλης Ν. Ματζαβίνος, Α. Μονοκρούσος
Ιθάκης Γ. Καλλίνικος, Α. Δενδρινός
Σάμης Ν. Ραυτόπουλος, Ι. Βρυώνης
Θηβών Δουρνής, Μπέλος Κολέας
Αλμηρού Βαλταντζής
Βόλου Κ. Τοπάλης, Π. Κουτσόπουλος, Φ. Γιαννακόπουλος, Ν. Σταματιάδης, Δ. Καρακίτης, Κ. Φιλιππίδης
Μαντινείας Ν. Τριανταφυλλάκος, Μάνεσης, Κωνσταντόπουλος, Μανέτας, Μπακόπουλος
Λεβαδειάς Μ. Μπουφίδης, Λάππας
Τυρνάβου Λυμπρίτης, Ροδόπουλος
Παρνασίδος Σιμόπουλος, Δελμούζος, Νίκας
Δομοκού Φωτιάδης
Φαρσάλων Πλαττής
Αγυιάς Λέων Μελάς, Καρανίκας
Τρικάλων Χατζηπέτρος, Βλιτσάκης, Γαρδικιώτης, Χατζηγάκης, Μπασδέκης, Πελέκης
Καρδίτσας Καυταντζόγλου, Βαρσανδάνης, Βελλίνης, Καζαμπάκας, Παλάσκας, Ζωγλοννίτης, Παπαπαστόλου
Φθιώτιδος Κωνσταντίνος Αγαθοκλής (πέθανε εν ενεργεία τον Οκτώβριο του 1908), Ζουλούμης, Κρίτας, Καλαμάρας, Δυοβουνιώτης
Σύρου Τσιροπινάς, Καλαμάρης, Λαδόπουλος, Βαφειαδάκης, Βιτάλης
Νάξου Μυκόνιος, Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, Κρίσπης
Λάρισσας Γιαννακίτσας, Καρακίτης, Φίλιος
Ζακύνθου Λομβάρδος, Διονύσιος Στεφάνου, Ρώμας, Μελισινός
Άργους Ζωγράφος, Πολυγένης, Καρπετόπουλος
Σκοπέλου Ι. Γεωργιάδης
Κυθήρων Στάης, Καλούτσης
Θήρας Ασεμής, Δεργέντας, Βαλέτας
Οιτύλου Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, Κωνσταντίνος Κουμουνδούρος, (άγνωστος)
Λευκάδος Μάρκος Τσαρλαμπάς, Περικλής Βαλαωρίτης
Αιγιαλείας Πολυχρονιάδης, Παναγιωτόπουλος
Ηλείας Χρήστος Στεφανόπουλος, Παυλόπουλος, Δημοσθένης Δόγκας, Κωβός, Σπηλιάδης, Ιωάννης Σισίνης, Ψημένος

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]