Βαλέτα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°53′59″N 14°30′53″E / 35.8997°N 14.5147°E / 35.8997; 14.5147

Βαλέτα

Έμβλημα
Χώρα Μάλτα
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Αλιεξέι Ντίνγκλι
Έκταση 0.8 χλμ²
Υψόμετρο 56 μ
Πληθυσμός 6.966 κάτοικοι (Μάρτιος 2011)
Ταχυδρομικός κώδικας VLT
Ιστοσελίδα http://www.cityofvalletta.org/

Η Βαλέτα αποτελεί την πρωτεύουσα της Μάλτας, γνωστή ως Il-Belt (Η Πόλη) στα Μαλτέζικα. Τοποθετείται γεωγραφικά στο κεντροανατολικό τμήμα της νήσου της Μάλτας, ενώ η ιστορική πόλη διαθέτει πληθυσμό 6.966 κατοίκων.[1]

Η Βαλέτα, η οποία περιλαμβάνει κτιριακές κατασκευές που ανάγονται στον 16ο αιώνα, κατασκευάστηκε κατά την διάρκεια της κατοχής της Μάλτας από το Τάγμα των Ιωαννιτών Ιπποτών της Ιερουσαλήμ, τα μέλη του οποίου είναι γνωστά και με τον τίτλο των Οσπιταλιέρων. Η πόλη είναι κυρίως Μπαρόκ αρχιτεκτονικού ρυθμού, με στοιχεία Αναγεννησιακού, Νεοκλασσικού και Σύγχρονης αρχιτεκτονικής σε συγκεκριμένους χώρους, αν και ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος άφησε τεράστια σημάδια στην πόλη. Η Πόλη της Βαλέτας αναγνωρίστηκε επίσημα Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO το 1980.[2]

Η πόλη οφείλει την ονομασία της στον Μεγάλο Μάγιστρο Ζαν Παρισό ντε λα Βαλέτ, ο οποίος πέτυχε στην διεύθυνση της άμυνας του νησιού απέναντι στην επιδρομή των Οθωμανών το 1565. Η επίσημη ονομασία που δόθηκε από το Τάγμα των Ιωαννιτών ήταν Humilissima Civitas Valletta — Η Ταπεινοτάτη Πόλη της Βαλέτας, ή Città Umilissima στα Ιταλικά. Τα φρούρια, τα αμυντικά τείχη, καθώς και οι τάφροι μαζί με την ομορφιά των Μπαρόκ αρχιτεκτονικής παλατιών, κήπων και εκκλησιών της, οδήγησαν τους μεγαλύτερους των Οίκων των ευγενών της Ευρώπης να αποκαλούν την πόλη Superbissima — 'Λαμπρότατη'.

Την Παρασκευή 12 Οκτωβρίου 2012, η Βαλέτα ψηφίστηκε καθολικά ως Πόλη του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού (ECoC) για το 2018, από μια επιτροπή ειδικών, μετά από μια σχετική παρουσίαση του Valletta 2018 Foundation. Η επίσημη ανακοίνωση του τίτλου αυτού αναμένεται για το επόμενο συμβούλιο των Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο θα λάβει χώρα, περίπου, κατά τον Μάιο του 2013. Ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής του ECoC, Μάνφρεντ Γκάουλχοφερ, στη διάρκεια μιας τηλεοπτικής συνέντευξης τύπου στο ορατόριο του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ιωάννη, δήλωσε πως οι κριτές πείστηκαν πως η Βαλέτα είχε την θέληση, το κίνητρο και την απαιτούμενη φιλοδοξία για να λάβει τον σχετικό τίτλο.

Κυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αλεξιέι Ντίνγκλι διατελεί Δήμαρχος της Βαλέτας από το 2008. Εκλέχτηκε ως υποψήφιος του Εθνικιστικού Κόμματος (PN), το οποίο υπάγεται στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, με το πρώτο να διαθέτει και την πλειοψηφία των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βαλέτα σε 3D

Η πόλη βρίσκεται στην νήσο της Μάλτας, οπότε η πρώιμη ιστορία της συνδέεται με αυτή του νησιού, στο σύνολό του. Αμέσως μετά το τέλος της Πολιορκίας της Μάλτας το 1565, το Τάγμα αποφάσισε την ίδρυση μιας νέας πόλης στην χερσόνησο Xiberras ώστε να ενισχυθεί η θέση του Τάγματος στην Μάλτα και να σταθεροποιηθούν οι Ιππότες στο συγκεκριμένο νησί. Ο θεμέλιος λίθος της Βαλέτας μπήκε από τον Μεγάλο Μάγιστρο του Τάγματος, Ζαν Παρισό ντε λα Βαλέτ στις 28 Μαρτίου 1566. Ο Λα Βαλέτ έβαλε τον θεμέλιο λίθο της πόλης στην θέση της Εκκλησίας της Παναγίας των Νικών.

Στο έργο του με τίτλο Dell’Istoria della Sacra Religione et Illustrissima Militia di San Giovanni Gierosolimitano (Η Ιστορία του Ιερού Θρησκεύματος και της Ενδόξου Φρουράς του Αγίου Ιωάννη της Ιερουσαλήμ), το οποίο γράφτηκε μεταξύ του 1594 και του 1602, ο Τζιάκομο Μπόσιο αναφέρει πως όταν τοποθετήθηκε ο θεμέλιος λίθος της Βαλέτας, μία ομάδα ηλικιωμένων Μαλτέζων αναφώνησε "Iegi zimen en fel wardia col sceber raba iesue uquie" (Το οποίο στα σύχρονα Μαλτέζικα διαβάζεται ως, "Jiġi żmien li fil-Wardija [l-Għolja Sciberras] kull xiber raba’ jiswa uqija," και στα Ελληνικά, "Θα έρθει κάποτε καιρός, όπου κάθε κομμάτι γης στον Λόφο του Σκιμπέρας θα αξίζει το βάρος του σε χρυσό").[3]

Ο Μεγάλος Μάγιστρος Λα Βαλέτ πέθανε στις 21 Αυγούστου 1568, σε ηλικία 74 ετών και χωρίς να δει την ολοκλήρωση των εργασιών ανέγερσης της πόλης. Αρχικά θαμμένος στην Εκκλησία της Παναγίας των Νικών, το σώμα του βρίσκεται πλέον στον Καθεδρικό του Αγίου Ιωάννη, ανάμεσα στους τάφους των υπόλοιπων Μεγάλων Μάγιστρων των Ιπποτών της Μάλτας. Ο Φραντσέσκο Λαπαρέλι ήταν ο κύριος αρχιτέκτονας της πόλης και τα σχέδια του βασίστηκαν στην μεσαιωνική αρχιτεκτονική της Μάλτας, η οποία προϋπέθετε απίστευτα δαιδαλώδη σοκάκια και δρόμους. Σχεδίασε την νέα πόλη με ορθογώνια μορφή, και χωρίς κανένα collacchio (χώρο που χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για την κατασκευή σημαντικών κτιρίων). Οι δρόμοι σχεδιάστηκαν ώστε να είναι φαρδιοί και ευθύγραμμοι, με το επίκεντρό τους να είναι η Πύλη της Πόλης και το τέλος τους το Φρούριο του Αγίου Έλμο, το οποίο βρισκόταν πάνω από την Μεσόγειο. Ορισμένα φρούρια που ανεγέρθηκαν, είχαν ύψος μέχρι και 153 μέτρα. Ο Μαλτέζος αρχιτέκτονας Τζερολάμο Κασάρ ήταν υπεύθυνος για την κατασκευή ενός σημαντικού αριθμού των κτισμάτων.

Μετά την αποχώρηση των Ιπποτών και την σύντομη γαλλική κατοχή, οι κατασκευαστικές εργασίες συνεχίστηκαν στη διάρκεια της κατοχής του νησιού από τους Βρετανούς. Αυτές οι εργασίες περιελάμβαναν πιο φαρδιές πύλες, την κατεδάφιση και την ανακατασκευή κτιρίων, χτίζοντας νέες κατοικίες με το πέρασμα των χρόνων, και την δημιουργία νέων αστικών και οικιστικών προγραμμάτων.

Οι αεροπορικές επιδρομές των Ναζί και των Φασιστών στην διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου προξένεισαν μεγάλες ζημιές στην πόλη. Η Βασιλική Όπερα, η οποίο κατασκευάστηκε στην είσοδο της πόλης κατά τον 19ο αιώνα, ήταν ένα από τα πολλά κτίρια που καταστράφηκαν στη διάρκεια αυτών των επιδρομών.

Το 1980, η 24η Σκακιστική Ολυμπιάδα έλαβε χώρα στην Βαλέτα.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η χερσόνησος της Βαλέτας διαθέτει δύο φυσικά λιμάνια, το Μάρσαμξετ και το Μεγάλο Λιμάνι. Το Μεγάλο Λιμάνι αποτελεί και το μεγαλύτερο λιμάνι της Μάλτας, με βάθρες εκφόρτωσης στο Μάρσα. Ένας τερματικός σταθμός για επιβατηγά πλοία, επίσης, βρίσκεται κατά μήκος του παλιού θαλάσσιου τείχους της Προκυμαίας της Βαλέτας, το οποίο κατασκεύασε ο Μεγάλος Μάγιστρος Μανουέλ Πίντο ντε Φονσέκα.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βαλέτα διαθέτει μεσογειακό κλίμα με θερμά, ξηρά καλοκαίρια και και ήπιους, υγρούς χειμώνες. Η Βαλέτα βιώνει μια έλλειψη βροχοπτώσεων κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών και ισχυρές βροχοπτώσεις στη διάρκεια των χειμερινών. Οι χειμερινές θερμοκρασίες είναι ήπιες λόγω της κοντινής απόστασης της πόλης από την θάλασσα. Ως αποτέλεσμα, η Βαλέτα διαθέτει ήπιους χειμώνες. Η μέση υψηλή θερμοκρασία είναι μεταξύ, περίπου, 15 °C τον Ιανουάριο και 30 °C τον Αύγουστο, ενώ η μέση χαμηλή θερμοκρασία είναι μεταξύ, περίπου, 10 °C τον Ιανουάριο και 22 °C τον Αύγουστο.

Κλιματικά δεδομένα Βαλέτας
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέγιστη Υψηλότερη °C (°F) 24.5 23.7 25.6 30.2 33.8 38.9 41.9 43.1 35.8 30.0 26.2 24.3 43,1
Μέση Υψηλότερη° C (°F) 15
(59)
15
(59)
16
(61)
18
(64)
22
(72)
26
(79)
30
(86)
30
(86)
27
(81)
23
(73)
19
(66)
16
(61)
21
(70)
Μέση Ημερήσια °C (°F) 12
(54)
12
(54)
13
(55)
15
(59)
18
(64)
22
(72)
26
(79)
26
(79)
24
(75)
21
(70)
16
(61)
13
(55)
18
(64)
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) 9
(48)
9
(48)
10
(50)
12
(54)
15
(59)
18
(64)
21
(70)
22
(72)
20
(68)
17
(63)
13
(55)
11
(52)
15
(59)
Ελάχιστη Χαμηλότερη °C (°F) 0.4 0.6 2.8 4.1 5.7 7.2 8.5 8.2 6.5 4.3 1.7 0.1 0,1
Κατακρημνίσεις cm (ίντσες) 8.9
(3.5)
5.6
(2.2)
4.7
(1.85)
2.8
(1.1)
1.3
(0.51)
0.3
(0.12)
0.2
(0.08)
0.1
(0.04)
3.1
(1.22)
7.9
(3.11)
9.2
(3.62)
10.3
(4.06)
54,4
(21,42)
Μέσες μηνιαίες ώρες ηλιοφάνειας 155.0 169.5 217.0 270.0 310.0 330.0 372.0 341.0 270.0 217.0 180.0 155.0 2.986,5
Source: Weatherbase[4], BBC Weather[5] (sunshine only)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα