Μιχαήλ Γ΄
- Το άρθρο αυτό αφορά Αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Για προσωπικότητες με το ίδιο όνομα, δείτε: Μιχαήλ Γ΄ (αποσαφήνιση)
 Μικρογραφία από χειρόγραφο του 15ου αι. (Μοδένα, Βιβλιοθήκη Estence) |
|
| Αυτοκράτωρ του Βυζαντίου | |
|---|---|
| Περίοδος εξουσίας | |
| 839 - 867 | |
| Στέψη | 20 Ιαν.842 Κωνσταντινούπολη |
| Προκάτοχος | Θεόφιλος |
| Στέψη | 15 Μαρτ.856 |
| Σύζυγος | Ευδοκία Δεκαπολίτισσα |
| Βασιλικός Οίκος | Δυναστεία Αμορίου. |
| Πατέρας | Θεόφιλος |
| Μητέρα | Θεοδώρα |
Ο Μιχαήλ Γ΄ ο Μέθυσος (839 - 867) ήταν Αυτοκράτορας του Βυζαντίου (842-867). Γιος και Διάδοχος του Θεόφιλου, ανήλθε στο θρόνο σε ηλικία τριών ετών υπό την εποπτεία της μητέρας του Θεοδώρας και τη συμπαράσταση του αδελφού της Βάρδα. Η συμβασιλεία του Μιχαήλ με την μητέρα του έληξε το 856. Αυτό τον καθόλα παρεξηγημένο από τους μετέπειτα Μακεδόνες βασιλείς, τους σφετεριστές του θρόνου του, που δεν δίστασαν στην ιστορία τους να οικειοποιηθούν τα καταρθώματά του (όπως κυρίως το έκανε ο Κωνσταντίνος Ζ ο Πορφυρογέννητος), τον ευαγγελισμό π.χ. των Σλάβων του εσωτερικού, που ο Λέων ΣΤ' αποδίδει στον πατέρα του Βασίλειος Α΄.[1]
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Βιογραφία
Με τη ενηλικίωσή του το 855 ο Μιχαήλ Γ΄φαίνεται να συμμετείχε σε συνωμοσία με την οποία θανατώθηκε ο Θεόκτιστος, ισχυροποιώντας έτσι την εξουσία του έναντι των συμβούλων της μητέρας του. Επιδιδόμενος με τους φίλους του σε διασκεδάσεις, χλεύαζε τακτικά και δημόσια τα δόγματα και τους τύπους της Εκκλησίας, εξ ου και το προσωνύμιο «Μέθυσος». Πάντως η ηρεμία που επικράτησε στην Αυτοκρατορία μετά τη λήξη της εικονομαχικής κρίσης (αναστήλωση των εικόνων, 11 Μαρτ. 843), πρέπει να συγκαταλεχθεί στα θετικά σημεία της πολιτικής του. Σ΄αυτό συνέβαλαν ουσιαστικά και ορισμένοι ιδιαίτερα αξιόλογοι λόγιοι, όπως ο Λέων ο Μαθηματικός, ο πατριάρχης Φώτιος, αλλά και ο καίσαρ Βάρδας με την ανακαίνιση από μέρους του τού Πανδιδακτηρίου της Μαγναύρας (863).
Νυμφεύθηκε την Ευδοκία την Δεκαπολίτισσα, αλλά εξακολουθούσε να άγεται και να φέρεται από την παλαιά του ερωμένη Ευδοκία Ιγγερίνη. Την εξουσία ασκούσε ουσιαστικά ο θείος του Καίσαρ Βάρδας ενώ το Βυζάντιο διερχόταν κρίσιμες στιγμές στη Πελοπόννησο, την οποία άρχισαν να καταστρέφουν οι Σλάβοι, στη Κρήτη όπου απέτυχαν οι επιχειρήσεις κατά των Αράβων, στη Σικελία και την Καλαβρία που είχαν καταληφθεί από τους Άραβες και τους Φράγκους, και στη Μικρά Ασία όπου συνέχισε των αγώνα των προκατόχων κατά των Παυλικιανών που συμπλεμούσανε με τους Άραβες χωρίς να τους καθυποτάξει. Το 865 οι Ρώσοι επετέθηκαν κατά του Βυζαντίου και πολιόρκησαν από την θάλασσα την Κωνσταντινούπολη, όμως τελικά αναγκάσθηκαν να λύσουν την πολιορκία λόγω σφοδρής τρικυμίας, ενώ ο Μιχαήλ Γ΄ απουσίαζε σε πόλεμο κατά των Αράβων.
Ο Μιχαήλ καθαίρεσε τον Πατριάρχη Ιγνάτιο και τον αντικατέστησε με έναν λαϊκό, τον Φώτιο, πολύ μορφωμένο και ικανό άνθρωπο. Αμέσως αυτός βρέθηκε σε αντιπαράθεση με τον Πάπα Νικόλαο Α΄ για θέματα πρωτοκαθεδρίας, δικαιοδοσίας επί των νεοφωτισθέντων Σλάβων και για το «filioque». Την εποχή του έδρασαν επίσης οι ιεραπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος, εφευρέτες του Σλαβικού αλφαβήτου και εκχριστιανιστές των Σλάβων. Το 863 μάλιστα, όταν βαφτίστηκαν Χριστιανοί οι Βούλγαροι, ο ίδιος ήταν ανάδοχος του βασιλιά τους, Βόριδα, ο οποίος για το λόγο αυτό πήρε και το χριστιανικό όνομα «Μιχαήλ» [2].
[Επεξεργασία] Κριτική
Η εικόνα του είχε αμαυρωθεί από τα βυζαντινά ιστορικά κείμενα για λόγους που σχετίζονται με τη δυναστική ιδεολογία της Μακεδονικής δυναστείας. Προφανής επιδίωξη των ιστορικών και χρονογράφων της εποχής ήταν να δικαιώσει για τους μεταγενέστερους την άνοδο του Βασιλείου Α΄ στο θρόνο, δυσφημώντας το δολοφονημενο Μιχαήλ, τον οποίο συχνά αποκαλούν «Μέθυσο». Η σύγχρονη όμως έρευνα τον αποκατέστησε και είναι πλέον γεινικά αποδεκτό ότι η βασιλεία του ήταν ιδιαίτερα σημαντική[3] ως προς τα εσωτερικά αλλά και διεθνή γεγονότα.[4]Μετά τη δολοφονία του Βάρδα το 866 ο Μιχαήλ Γ΄ προσέλαβε ως συμβασιλέα τον παρακοιμώμενο Βασίλειο και αργότερα Αυτοκράτορα Βασίλειο Α΄ τον Μακεδόνα. Τελικά ο ο ίδιος ο Βασίλειος τον δολοφόνησε το 867 και κατέλαβε το θρόνο, ιδρύοντας έτσι την Μακεδονική Δυναστεία η οποία διαδέχθηκε τη Φρυγική Δυναστεία.
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Γιατί το βυζάντιο, σ. 197
- ↑ Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Γιατί το Βυζάντιο, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2009, ISBN 978-960-19-0326-2, σελ. 38
- ↑ Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Γιατί το βυζάντιο, σσ. 38, 111,197, ελληνικά γράμματα 2009
- ↑ Αθανάσιος Μαρκόπουλος, Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, εκδοτική Αθηνών, τόμ.6 σ.210
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Norwich, J.J. "Byzantium", Vol. II-The Apogee
- Vasiliev, A. "History of the Byzantine Empire, 324–1453"
- Ostrogorsky, G. "History of the Byzantine State"
[Επεξεργασία] Δείτε επίσης
- Φρυγική Δυναστεία (Γενεαλογία - Σημαντικότερα γεγονότα).
| Προηγούμενος Θεόφιλος |
Αυτοκράτορας του Βυζαντίου |
Επόμενος Βασίλειος Α' |
