Νίκος Γκάλης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Νίκος Γκάλης
Νίκος Γκάλης.jpg
Προσωπικά στοιχεία
Πλ. ΌνομαΝικόλαος Γεωργαλής
ΠροσωνύμιοΓκάνγκστερ
ΕθνικότηταΕλληνική
Γέννηση23 Ιουλίου 1957 (63 ετών)
Γιούνιον Σίτι, Νιου Τζέρσεϊ,, Ηνωμένες Πολιτείες
Ύψος1,83 μ.
Στοιχεία καριέρας
Ντραφτ1979 / Γύρος: 4ος / Επιλογή : 68η, από τους Μπόστον Σέλτικς
ΘέσηΣούτινγκ γκαρντ
Καριέρα σε συλλόγους
1975-19790Flag of the United States.svg0Σίτον Χολ Πιράτες

1979-19920Flag of Greece.svg0Α.Σ. Άρης Θεσσαλονίκης

1992-19940Flag of Greece.svg0Παναθηναϊκός Α.Ο.
Εθνικές ομάδες
Ως παίκτης:0
1980 - 1991Flag of Greece.svg 0 Εθνική Ελλάδας

Ο Νίκος Γκάλης (Νικόλαος Γεωργαλής, γεννήθηκε 23 Ιουλίου 1957[1]) είναι Ελληνοαμερικανός πρώην καλαθοσφαιριστής, ένας από τους μεγαλύτερους Ευρωπαίους παίκτες όλων των εποχών.[2][3] Θεωρείται η σημαντικότερη μορφή στην ιστορία του αθλήματος στην Ελλάδα και ο μεγαλύτερος Έλληνας αθλητής της σύγχρονης εποχής.[4] Η FIBA τον έχει αναγνωρίσει ως τον μεγαλύτερο Ευρωπαίο σκόρερ όλων των εποχών χάρις τους 24.721 πόντους και του μέσου όρου 32,8 της επαγγελματικής του καριέρας.[5] Το 2007 έγινε ο πρώτος Έλληνας καλαθοσφαιριστής που εντάχθηκε στο Hall of Fame της FIBA και το 2017 στο Naismith Memorial Basketball Hall Of Fame, περνώντας έτσι στο «πάνθεον» του παγκόσμιου μπάσκετ.

Όταν ήρθε ο Γκάλης στην Ελλάδα ήταν ένας άγνωστος ομογενής παίκτης. Στη συνέχεια καταξιώθηκε για το ταλέντο του στο άθλημα, ιδιαίτερα στην επίτευξη καλαθιών με κάθε δυνατή επιλογή και απέναντι σε κάθε αντίπαλο. Όπως ήταν αναμενόμενο, έγινε, σε συλλογικό επίπεδο, η ηγετική μορφή του Άρη που κυριάρχησε στη δεκαετία του 1980 εντός συνόρων και συμμετείχε σε τρία στη σειρά φάιναλ φορ του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, χωρίς όμως να εκπληρώσει τον μεγάλο στόχο του ευρωπαϊκού τίτλου, κάτι που δεν κατάφερε κι όταν έκανε την πολύκροτη μεταγραφή στον Παναθηναϊκό το 1992. Είναι πρώτος σκόρερ στην ιστορία του Πρωταθλήματος Ελλάδας, όπως και σε όλες τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις συλλόγων όλων των εποχών με 4.909 πόντους σε 148 συμμετοχές (FIBA Κύπελλο Κόρατς και FIBA ΕυρωΛίγκα). Αποκορύφωμα της καριέρας του ήταν η συμμετοχή του Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1987 στο ΣΕΦ. Συνέβαλε αποφασιστικά στην βελτίωση των επιδόσεων της Εθνικής Ομάδας και την άνοδο της σε διεθνές επίπεδο, ενώ η παρουσία του Γκάλη στο μπάσκετ επηρέασε σημαντικά στην σύγχρονη και μετέπειτα ιστορία του αθλήματος στην Ελλάδα.[6]

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις ΗΠΑ έως το 1979[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στις 23 Ιουλίου 1957 στο Νιου Τζέρσεϊ των ΗΠΑ. Γιος μεταναστών με καταγωγή από τη Ρόδο (ο πατέρας του Γιώργος ήταν από τον Άγιο Ισίδωρο της Ρόδου) η μητέρα του Στέλλα από την Κωνσταντινούπολη, μεγάλωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο πατέρας του ήταν τσαγκάρης και ερασιτέχνης πυγμάχος και ήθελε ο γιος του να ακολουθήσει ανάλογη αθλητική πορεία. Το τέταρτο παιδί της οικογένειας, ασχολήθηκε αρχικά με την πυγμαχία, αλλά δεν τον έλκυε όπως το μπέιζμπολ, το χόκεϊ επί πάγου ή το αμερικάνικο ποδόσφαιρο. Ο Νίκος δεν ήταν καλός στα μαθήματα, γρήγορα τον κέρδισε η καλαθοσφαίριση, συνειδητοποιώντας ότι το άθλημα που μεσουρανούσε στις ΗΠΑ κυρίως με την παρουσία του Μοχάμεντ Άλι δεν του ταίριαζε.[7][8][9] Τα παιδικά του χρόνια, η σχέση με τους γονείς και τα αδέρφια του είναι άγνωστες πτυχές της ζωής του, αφού πάντα προστάτευε την ιδιωτικότητά του. Είχε αφομοιωθεί στον αμερικάνικο τρόπο ζωής, φοιτούσε σε μη ελληνόφωνο σχολείο, στο σπίτι μόνο άκουγε κάποια ελληνικά. Η αυταπάρνηση και η αφοσίωσή του στην προπόνηση ήταν παροιμιώδης: ήθελε, σχεδόν απαιτούσε από τον εαυτό του να γίνει καλύτερος, σε κάθε αγώνα να εμφανίζεται βελτιωμένος στο άθλημα που τελικά επέλεξε.[7]

Το 1975 εισήχθη στο καθολικό πανεπιστήμιο του Σίτον Χολ,[10][11] του οποίου η ομάδα μπάσκετ φημίζεται για τις διακρίσεις της. Ξεχώρισε γρήγορα και έγινε ένας από τους καλύτερους καλαθοσφαιριστές του κολλεγιακού πρωταθλήματος. Αγωνιζόταν στη θέση του σούτιγκ γκαρντ και σκόραρε με μεγάλη ποικιλία κινήσεων. Αγαπημένη του κίνηση το τζαμπ σουτ από μέση απόσταση ή το λέι απ με σπάσιμο στον αέρα (πολλές φορές με ολόκληρη την αντίπαλη ομάδα να αμύνεται μπροστά του). Την περίοδο 1978–79 αναδείχθηκε τρίτος σκόρερ στο κολεγιακό πρωτάθλημα του NCAA με 27,5 πόντους μ.ο. πίσω από τον δεύτερο (και μετέπειτα θρύλο του ΝΒΑ) Λάρι Μπερντ.[1][12] Συνολικά στην τριετή κολεγιακή του καριέρα συμμετείχε σε 107 αγώνες και είχε μέσο όρο 15,4 πόντους, 2,4 ριμπάουντ και 3,8 ασίστ.[13] Τον Απρίλιο του 1979, έπαιξε στο κολεγιακό all-star παιχνίδι στη Χαβάη και όλα έδειχναν ένα μεγάλο μέλλον στο ΝΒΑ. Στο τέλος εκείνης της σεζόν συμμετείχε στο ντραφτ (θεσμοθετημένη διαδικασία επιλογής μελλοντικών επαγγελματιών από αθλητικά σωματεία στις Η.Π.Α.) του NBA και επιλέχθηκε από την μεγαλύτερη τότε ομάδα της διοργάνωσης Μπόστον Σέλτικς μόλις στον τρίτο γύρο της διαδικασίας και συνολικά την 68η θέση. Οι πράκτορές του ήταν ικανοί αλλά και πολυάσχολοι και φάνηκαν να είναι περισσότερο επικεντρωμένοι στη διαχείριση της τραγουδίστριας Νταϊάνας Ρος. Το αποτέλεσμα δεν ήταν θετικό με ένα τραυματισμό στον αστράγαλο και τον σκληρό ανταγωνισμό να έχουν ως αποτέλεσμα να κοπεί.[14][15] Ο θρυλικός προπονητής και πρόεδρος των Σέλτικς Ρεντ Άουερμπαχ παραδέχτηκε μετά από χρόνια ότι η μη υπογραφή του Νίκου Γκάλη ήταν το μεγαλύτερο λάθος στη μεγάλη καριέρα του.[9][16][17] Ο ίδιος δεκαετίες αργότερα συνόψισε με τον καλύτερο τρόπο το γεγονός: «Μπορώ ανεπιφύλακτα να πω, ότι εκείνο το καλοκαίρι του 1979, ναι μεν δεν εκπληρώθηκε η μεγάλη μου επαγγελματική φιλοδοξία να παίξω στο ΝΒΑ, αλλά από την απόφαση που πήρα, να συνεχίσω δηλαδή την καριέρα μου στην Ελλάδα, κέρδισα περισσότερα ως άνθρωπος και επιπλέον πιστεύω ότι η μικρή προσφορά μου στην Ελλάδα και στο μπάσκετ της είναι πολυτιμότερη από οποιαδήποτε ενδεχόμενη προσωπική μου διάκριση στο ΝΒΑ».[7]

Η καταξίωση στην Ελλάδα 1979–1984[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το καλοκαίρι του 1979 οι ελληνικές ομάδες του Παναθηναϊκού και του Ολυμπιακού εκδήλωσαν το ενδιαφέρον τους για να τον αποκτήσουν όμως τελικά ο ίδιος προτίμησε να ενταχθεί στον Άρη Θεσσαλονίκης, ο οποίος είχε αναδειχθεί πρωταθλητής Ελλάδας εκείνη τη χρονιά. Κατά την άφιξή του ο Γκάλης δεν διστάζει πως δεσμευτεί πως «θα βάζω 40 πόντους σε κάθε παιχνίδι» και η μεγαλοστομία του, σε συνδυασμό με το ξενικό παρουσιαστικό του, προκαλεί ενστάσεις. Στις 16 Οκτωβρίου 1979 υπογράφει στον Άρη. Στις 2 Δεκεμβρίου 1979 έκανε το ντεμπούτο του στο νικηφόρο 79–78 με αντίπαλο τον Ηρακλή. Ήταν τρακαρισμένος, σημείωσε το πρώτο καλάθι της αναμέτρησης και τελικά 30 πόντους αλλά έχασε πολλά σουτ, αγνοούσε τους συμπαίκτες του. Δέχθηκε κριτική άμεσα από τον τύπο της Θεσσαλονίκης αλλά δεσμεύτηκε για καλύτερες εμφανίσεις αρκεί φίλαθλοι και τύπος να δείξουν υπομονή.[15][18][19] Την πρώτη του σεζόν στην Ελλάδα αγωνιζόμενος με το νούμερο 7 αναδείχθηκε τρίτος σκόρερ στο ελληνικό πρωτάθλημα, με την ομάδα να διαθέτει ένα από τους καλύτερους σουτέρ της εποχής το Χάρη Παπαγεωργίου. Μετά από σχεδόν ένα χρόνο παραμονής στην χώρα, το όνομά του άρχιζε να παίρνει μυθικές διαστάσεις, αφού το μπάσκετ είχε τότε ελάχιστη προβολή από τα ΜΜΕ και μόνο οι Θεσσαλονικείς μπορούσαν να δουν τα κατορθώματα του στο γήπεδο εξαιτίας και του συστήματος διεξαγωγής του πρωταθλήματος 1979–80 που ήταν χωρισμένο σε Βορρά-Νότο. Οι Αθηναίοι φίλαθλοι, απλά διάβαζαν ή άκουγαν για έναν μικροσκοπικό άνθρωπο με άφρο κουπ, που πετυχαίνει 40 πόντους σε κάθε αγώνα, πηδώντας στον αέρα σαν τον σούπερμαν ως κάτι το εξωγήινο που δεν είχε όμοιο του, ενώ προσπαθούσαν να τον συγκρίνουν, όσο μπορούσαν αφού τα μέσα της εποχής δεν το επέτρεπαν, με τον Ντέιβιντ Καλιγκάρις, τον έτερο σόουμαν του ελληνικού πρωταθλήματος, που αγωνιζόταν με τη φανέλα του Σπόρτιγκ.[20] Αρχές Μαρτίου του 1980 συστήνεται (ουσιαστικά) στο μπασκετικό κοινό του συνόλου της Ελλάδας, σκοράρει 56 πόντους στον αγώνα με την ΑΕΚ και το όνομά του (ξανα)γράφεται στις εφημερίδες.[7]

Από την επόμενη χρονιά όμως έγινε ο πρώτος σκόρερ του ελληνικού πρωταθλήματος και συνέχισε να κατακτά την πρώτη θέση για 11 συνεχόμενα έτη συνολικά. Ολοκλήρωσε την περίοδο 1980–81 με 44,0 πόντους μέσο όρο σημειώντας την καλύτερη επίδοση σε συγκομιδή πόντων στην ιστορία του ελληνικού πρωταθλήματος, ρεκόρ που παραμένει.[21][22][23] Το πρώτο ευρωπαϊκό παιχνίδι ήταν στις 5 Νοεμβρίου 1980 στη Βουδαπέστη στα πλαίσια του Κυπέλλου Κόρατς με αντίπαλο την ουγγρική Μάβακ σε διπλούς αγώνες. Ήταν μία σπουδαία εκτός έδρας νίκη με 90-97 με τον ηγέτη του Άρη να πετυχαίνει τους 56 από τους πόντους του Άρη, δημιουργώντας ακατάρριπτο ρεκόρ.[24] Το προσωνύμιο «γκάνγκστερ» του δόθηκε από τον πρώην προπονητή και παράγοντα Άρη Ανέστη Πεταλίδη, όταν συνειδητοποίησε πως ο Γκάλης κρυφάκουγε μία διοικητικού περιεχομένου κουβέντα με τον παράγοντα να ρωτά: «κρυφάκουγες ρε γκάνγκστερ;».[25][26][27]

Την περίοδο 1981–82 ο Γκάλης αγωνίστηκε με τον Άρη εναντίον του Ιωνικού Νικαίας που έληξε με σκορ 114–113 υπέρ του Άρη και υπήρξε ένας από τους πιο αξιομνημόνευτους αγώνες της εποχής. Ο Νίκος Γκάλης σημείωσε 62 πόντους και ο Παναγιώτης Γιαννάκης 73 για τον Ιωνικό Νικαίας.[28][29][30] Οι αγώνες Άρη – Ιωνικού, ήταν η χαρά των φιλάθλων, με το πλούσιο θέαμα, τα μεγάλα σκορ και το χορταστικό σόου που πρόσφεραν οι δύο κορυφαίοι παίκτες, οι οποίοι βρέθηκαν πέντε φορές αντιμέτωποι. • 24/1/81: Ιωνικός – Άρης 113-114 (Γιαννάκης 73, Γκάλης 62) • 13/6/81: Άρης – Ιωνικός 116-85 (Γκάλης 51, Γιαννάκης 46) • 23/2/83 (Λάρισα): Άρης – Ιωνικός 116-85 (Γκάλης 52, Γιαννάκης 51) • 10/12/83: Άρης – Ιωνικός 107-72 (Γκάλης 39, Γιαννάκης 32) • 17/3/84 (Κόρινθος): 99-112 (Γιαννάκης 34, Γκάλης 45).[31] Τα τρία πρώτα του χρόνια στην Ελλάδα δεν κατάφερε να γνωρίσει επιτυχίες σε συλλογικό επίπεδο καθώς η ομάδα του Παναθηναϊκού διατηρούσε την πρώτη θέση όμως το 1983 αναδείχθηκε για πρώτη φορά πρωταθλητής Ελλάδας με την ομάδα του Άρη. Την επόμενη χρονιά ο Γκάλης είχε εξαιρετική σεζόν ξεπερνώντας για δεύτερη φορά στην καριέρα του το μέσο όρο των 40 πόντων στο πρωτάθλημα (41,2 ανά παιχνίδι), ο Άρης ήταν φαβορί για να κατακτήσει το πρωτάθλημα, όμως το έχασε από τον Παναθηναϊκό στον αγώνα μπαράζ της Κέρκυρας[32][33] ενώ εξίσου οδυνηρή για το σύλλογο ήταν και η απώλεια του κυπέλλου στον «τελικό των ξυρισμένων κεφαλιών» (ονομάστηκε έτσι γιατί οι παίκτες του ΠΑΟΚ είχαν ξυρίσει τα κεφάλια τους πριν τον αγώνα σε ένδειξη πίστης προς τη νίκη που ήρθε τελικά με 74–70). [34][35] [36] Άξια αναφοράς είναι και ο αγώνας της εθνικής απέναντι στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας του Μάικλ Τζόρνταν το 1983 (20 Οκτωβρίου) σε αγώνα στη Θεσσαλονίκη με το Γκάλη να σημειώνει 24 πόντους στη συνάντηση. [37][38][39][40]

Η γιγάντωση του Άρη 1984–1987[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το καλοκαίρι του 1984 ο Άρης προχώρησε σε μια μεταγραφή που θα άλλαζε τις ισορροπίες στο ελληνικό μπάσκετ και θα έκανε την ομάδα πρωταγωνίστρια. Με την απόκτηση του Παναγιώτη Γιαννάκη ο Νίκος Γκάλης μπορούσε πλέον να οδηγήσει τον Άρη σε μεγαλύτερες διακρίσεις. Υπήρξε ανταγωνισμός μεταξύ τους όπως και κακές στιγμές, ο Γιαννάκης σίγουρα αδικήθηκε από μερίδα του τύπου, αφού ποτέ δεν τον ερωτεύτηκε κανείς όπως το Γκάλη. Όλα αυτά όμως είναι δευτερεύουσας σημασίας εμπρος στο μεγαλείο του καλύτερου δίδυμου γκαρντ που υπήρξε ποτέ στην Ευρώπη.[7] Συνεννοούνταν με κλειστά μάτια στο παρκέ -κι ας μην είχαν πάντα τις καλύτερες σχέσεις εκτός αυτού- κι ήταν το πρώτο ζευγάρι κοντών που πετύχαινε μπακ ντορ συνεργασίες, στην πλάτη της άμυνας.[25][41] Με την πρώτη χρονιά της συνύπαρξης των δύο κορυφαίων παικτών ήρθε και το πρώτο νταμπλ με τη νίκη επί του Παναθηναϊκού στον τελευταίο αγώνα με 86—70 με 37 πόντους του Γιαννάκη και 33 του Γκάλη. Η επίδοση της σεζόν ήταν 25 νίκες και μία ήττα που είχε έρθει σε αγώνα που επαναλήφθηκε με τον Πανιώνιο.[42][43] Στις 3 Νοεμβρίου 1986 οι κιτρινόμαυροι της Θεσσαλονίκης αντιμετωπίζουν τον ΠΑΟΚ στο Αλεξάνδρειο Μέλαθρο (κοινή έδρα τότε των δύο ομάδων) για την 3η αγωνιστική του πρωταθλήματος και νικούν με 76—66 με 25 πόντους του Γκάλη. Μάλιστα ο ΠΑΟΚ θα έπρεπε να περιμένει 4 χρόνια για να ξανακερδίσει τον Άρη σε επίσημο αγώνα (τον Νοέμβριο του 1988).[44] Εκείνος ο αγώνας διέκοψε το ασύλληπτο αήττητο ρεκόρ σερί 80 εγχώριων αγώνων, με το Γιαννάκη να κάνει αποχή, διεκδικώντας καλύτερο συμβόλαιο και αποδοχές που να πλησιάζουν αυτές του Γκάλη. Οι 30 πόντοι του δεύτερου δεν ήταν αρκετοί για να διατηρήσουν τη συνέχιση της σειράς.[45][46] Στην Ευρώπη σημειώθηκε η μεγαλύτερη διάκριση του συλλόγου έως τότε με τη συμμετοχή στον ημιτελικό του Κυπέλλου Κόρατς με αντίπαλο την Τσιάοκρεμ Βαρέζε. Το 1986 ο Γκάλης κατέκτησε το πρωτάθλημα Ελλάδας με την ομάδα να μένει αήττητη σε 26 αγώνες και το μοναδικό Σούπερ Κύπελλο στην ιστορία του με νίκες επί του κυπελλούχου της χρονιάς Παναθηναϊκού με 117–85 στη Θεσσαλονίκη και 88–104 στην Αθήνα.[47]

Το 1986 ο σύλλογος της Θεσσαλονίκης συμμετείχε με αξιώσεις στο Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης έχοντας πλέον ισχυρή ομάδα που οι δυνατότητες διεθνούς διάκρισης να μη θεωρούνται όνειρο. Στον πρώτο γύρο αντιμετώπισε τη βελγική Σουνέρ και τη διεκπεραίωσε με συνοπτικές διαδικασίες και δύο πολύ εντυπωσιακές εμφανίσεις: στις 2 Οκτωβρίου του 1986, χοροστατούντος του Γκάλη που πέτυχε 52 πόντους, διέλυσε τους Βέλγους με 115—77 στη Θεσσαλονίκη, ενώ μία εβδομάδα αργότερα πέρασε σαν σίφουνας και από την Οστάνδη με το εκκωφαντικό 125—77 (Γκάλης 32 πόντοι).[48] Στις 30 Οκτωβρίου 1986 το Παλέ ντε Σπορ της Θεσσαλονίκης έζησε στιγμές δόξας καθώς ο Άρης ταπείνωσε την πολυδιαφημισμένη Τρέισερ Μιλάνο του Μπομπ Μάκαντου, του Ντίνο Μενεγκίν και του Μάικ Ντ' Αντόνι, υποχρεώνοντας την σε ήττα με 31 πόντους. Το ημίχρονο έληξε με το σκορ στο 60—34 υπέρ του Άρη με το εξωπραγματικό ποσοστό ευστοχίας 19 στις 23 προσπάθειες δύο πόντων. Η ιταλική ομάδα είχε προϋπολογισμό πολλαπλάσιο από αυτό των «κίτρινων», συνετρίβη στο φλεγόμενο Αλεξάνδρειο με 98—67 από έναν Άρη που έκανε μια από τις καλύτερες εμφανίσεις στην ιστορία του μπροστά σε τουλάχιστον 5.000 οπαδούς του, ενώ ο Γκάλης φόρτωσε το καλάθι των Ιταλών με 42 πόντους έχοντας 17 εύστοχες προσπάθειες στις 22 (ποσοστό 77,3 %). Το αποτέλεσμα προκαλεί αίσθηση στην Ευρώπη και οι ειδικοί του αθλήματος το θεώρησαν μη αναστρέψιμο. Ο πολύπειρος Μάκαντου δήλωνε πως «αυτά που έκανε ο Γκάλης δεν τα είχε δει ούτε απο τους Σέλτικς ή τους Λέικερς».[49][50][51] Πέντε μέρες νωρίτερα η άνετη επικράτηση επί της ΑΕΚ με 128—84 με 43 πόντους του «γκάνγκστερ» ήταν αρκετή ως ενδεικτική της κατάστασης της ομάδας.[52] Η ρεβάνς για την ιταλική ομάδα είχε μεγάλη σημασία καθώς είχαν επενδύσει πολλά για να κατακτήσουν την κορυφή της γηραιάς ηπείρου και το βράδυ της 6ης Νοεμβρίου το Pala Trussardi γέμισε από κόσμο πολλή ώρα πριν από την έναρξη: 9.000 φίλαθλοι ζούσαν για ένα παιχνίδι, που θεωρητικά ήταν χαμένο στο τελικό συνδυαστικό αποτέλεσμα. Η Τρέισερ επικράτησε με 83—49, σε μία αναμέτρηση επανάληψη του πρώτου αγώνα με αντίστροφο κυρίαρχο. Η επιθετική αδυναμία της ελληνικής ομάδας συμπαρέσυρε και τον Γκάλη που καθηλώθηκε στους 15 πόντους. Η ομάδα του Μιλάνου προχώρησε και τελικά κατέκτησε το τρόπαιο εκείνη τη χρονιά. Ένα χρόνο μετά, σε ένα εντυπωσιακό παιχνίδι στη Θεσσαλονίκη, ο Άρης θριάμβευε της Τρέισερ με 120—95. Ο Γκάλης σημείωνε 50 πόντους και αμέσως μετά βραβεύτηκε ως ο κορυφαίος μπασκετμπολίστας της Ευρώπης.[53][54][55] Το 1987 κατέκτησε το δεύτερο νταμπλ του με τον Άρη. Στον τελικό του Κυπέλλου αντιμετώπισε τον Πανελλήνιο που έκανε την έκπληξη στην πορεία φτάνοντας μέχρι το τέλος, ενώ εκείνη τη χρονιά ήταν πρωταθλητής της Α2 κατηγορίας. Απέναντι στον Άρη όμως δεν είχε καμία τύχη χάνοντας με 110–70 με 52 πόντους του Γκάλη, επίδοση ρεκόρ που παραμένει.[56][57]

Σκίτσο του Νίκου Γκάλη σε προσπάθειά του από τον αγώνα Άρη-Ολίμπια Μιλάνο 98-67. Αριστερά απεικονίζεται ο Ντίνο Μενεγκίν και δεξιά ο Μπομπ Μάκαντου

Στην ελίτ της Ευρώπης με τον Άρη 1987–1992[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι επόμενες τρεις σεζόν αποτέλεσαν μία περίοδο που ο Άρης ήταν κυρίαρχος του αθλήματος στην Ελλάδα αλλά και μία από τις κορυφαίες ομάδες της Ευρώπης. Το 1988, 1989, 1990 ο Άρης κατέκτησε το νταμπλ στην Ελλάδα και συμμετείχε σε τρία διαδοχικά φάιναλ φορ του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης με το Γκάλη να ηγείται της ομάδας.

Το 1988 μετά από εξαιρετική πορεία, ο Άρης προκρίθηκε για πρώτη φορά στο φάιναλ φορ της Γάνδης του Κυπέλλου Πρωταθλητριών με το Γκάλη πρώτο σκόρερ της προκριματικής φάσης με 479 πόντους. Μάλιστα στη φάση των ομίλων οι «κίτρινοι» επικράτησαν εκτός έδρας της Μπαρτσελόνα με 88–89 και με αυτή τη νίκη εδειξαν πως είναι ικανοί για μεγάλα πράγματα εκείνη την αγωνιστική χρονιά. Σε εκείνο το παιχνίδι απέναντι στους Ισπανούς, ο Γκάλης είχε πετύχει 45 πόντους.[58] Στον ημιτελικό της 5ης Απριλίου αντιμετώπισε την πρωταθλήτρια Ευρώπης Τρέισερ Μιλάνο όπου οι 28 πόντοι του Γκάλη δεν ήταν αρκετοί τη στιγμή που ο Μπομπ Μάκαντου σημείωσε 39 στο τελικό 87–82. Η υπερβάλουσα αισιοδοξία για τον ημιτελικό χάθηκε όπως και η τρίτη θέση στο μικρό τελικό με αντίπαλο την Παρτιζάν Βελιγραδίου με 103–95. Ο Γκάλης ήταν πρώτος σκόρερ του φάιναλ φορ με 67 πόντους.[59][60][61] Το 1989 στο φάιναλ φορ του Μονάχου ο Άρης κατέκτησε την 3η θέση στο Κύπελλο Πρωταθλητριών και αυτή είναι η καλύτερη επίδοση στην ιστορία του συλλόγου στην κορυφαία ευρωπαϊκή διοργάνωση. Στον ημιτελικό με αντίπαλο την ισραηλινή Μακάμπι Τελ Αβίβ, ο Άρης έχασε με 99–86 με το Γκάλη να περιορίζεται στον ασυνήθιστο (γι' αυτόν) αριθμό των 21 πόντων, ενώ στο μικρό τελικό σημείωσε 37 οδηγώντας την ομάδα σε νίκη επί της Μπαρτσελόνα με 88–71. Ήταν ίσως η πιο μεγάλη ευκαιρία της ομάδας της Θεσσαλονίκης για την κατάκτηση του τροπαίου, μιας και στον ημιτελικό ο Άρης προηγούνταν μέχρι το 30ό λεπτό, αλλά ο Παναγιώτης Γιαννάκης παρασύρθηκε από το παροιμιώδες πάθος του κι έπεσε στην παγίδα του Κέβιν Μαγκί λόγω του καβγά του Αμερικανού με τον Φιλίππου, στον οποίο ο «δράκος» μπήκε στη μέση για να ζητήσει το λόγο και ο Άρης έχασε το ρυθμό του με την Μακάμπι να ανακάμπτει και να επικρατεί.[59][62][63]

Το 1990 ο πρωταθλητής Άρης συμμετείχε στο τρίτο φάιναλ φορ της ιστορίας του, η πρώτη ομάδα που κατάφερε κάτι τέτοιο. Στη διοργάνωση της Σαραγόσα της Ισπανίας αντιμέτωπισε το φαβορί της διοργάνωσης Μπαρτσελόνα και έχασε με 104–83 με 26 πόντους του Γκάλη. Στο μικρό τελικό απόντων των Γιαννάκη, Βράνκοβιτς έχασε φυσιολογικά από τη γαλλική Λιμόζ με 103–91 με 43 πόντους του Γκάλη, επίδοση ρεκόρ στη διοργάνωση που του έδωσαν και τον τίτλο του πρώτου σκόρερ του φάιναλ φορ.[59][64][65] Την 1 Νοεμβρίου 1990 στον αγώνα του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Άρης – Ουουντενκαπούνγκιν 140–91, πετυχαίνει 27 πόντους, αλλά γράφει ιστορία καθώς δίνει και 23 ασίστ, επίδοση που ουδέποτε ξεπεράστηκε στη διοργάνωση.[66] Στις 15 Δεκεμβρίου 1990 στον εκτός έδρας αγώνα με το Περιστέρι, ο Γκάλης γίνεται μόλις ο δεύτερος παίκτης του ελληνικού πρωταθλήματος μετά το Βασίλη Γκούμα που ξεπερνάει το φράγμα των 10.000 πόντων. Ο Άρης αποκτάει από την αρχή το πάνω χέρι στο σκορ με τη διαφορά σε όλη τη διάρκεια να μην πέφτει σε μονοψήφια επίπεδα, με τις επιθέσεις των ομάδων να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές και να φτάνουν στο τελικό 137–112 υπέρ της ομάδας της Θεσσαλονίκης. Ο Γκάλης ήταν πρώτος σκόρερ της συνάντησης με 46 πόντους.[67]

Το 1991 κατέκτησε το τελευταίο του πρωτάθλημα Ελλάδας και αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου Πρωταθλητριών σημειώνοντας την τρίτη καλύτερη επίδοση στην ιστορία του θεσμού με 46 πόντους με αντίπαλο τη Λιμόζ. Την ίδια χρονιά ψηφίστηκε μέσα στους 50 κορυφαίους καλαθοσφαιριστές στην ιστορία της FIBA από το επίσημο περιοδικό της FIBA Magazine καταλαμβάνοντας την 6η θέση.[68] Το 1992 αναδείχθηκε κυπελλούχος Ελλάδας και για πρώτη φορά μετά από 11 χρόνια δεν αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ απουσιάζοντας και από την πρώτη πεντάδα των πρώτων σκόρερ. Ήταν 29 Φεβρουαρίου του 1992 και ο Άρης αντιμετώπιζε το Παγκράτι στην Αθήνα. Μέχρι εκείνον τον αγώνα, ο Γκάλης είχε πετύχει 11.008 πόντους και χρειάζονταν ακόμα 23, προκειμένου να ξεπεράσει το ρεκόρ του Βασίλη Γκούμα των 11.030 πόντων και να γράψει με «χρυσά» γράμματα το όνομά του στην ιστορία της ελληνικής καλαθοσφαίρισης. Ασφαλώς, ένας τέτοιος στόχος δεν ήταν δύσκολος για τον τότε παίκτη. Σκόραρε 39, φτάνοντας τους 11.047, ενώ τη στιγμή που πέτυχε το αξεπέραστο αυτό ρεκόρ (με λέι-απ), οι διαιτητές διέκοψαν τον αγώνα, προκειμένου να αποθεωθεί από συμπαίκτες αλλά και αντιπάλους. Ο Άρης νίκησε με σκορ 98–90.[69][70][71] Στον τελικό του κυπέλλου Ελλάδας απέναντι στην ΑΕΚ στις 13 Μαΐου του 1992 έκανε την τελευταία του εμφάνιση με τα χρώματα του Άρη και σημείωσε 18 πόντους. Στο τέλος της χρονιάς αποχώρησε από τον Άρη καθώς το συμβόλαιο του δεν ανανεώθηκε. Η ομάδα της Θεσσαλονίκης βρίσκονταν στα πρόθυρα χρεωκοπίας με το συμβόλαιο του Γκάλη να καλύπτει δυσανάλογα μεγάλο κομμάτι του προϋπολογισμού του συλλόγου και έτσι η ηγεσία του επιθυμούσε την μείωση των αποδοχών του κάτι που ο παίκτης δεν δέχθηκε.[1][72] Στα χρόνια που αγωνίστηκε με τον Άρη έχασε μόνο 6 παιχνίδια και έπαιξε στο 97 % του χρόνου από αυτά (συμπεριλαμβανομένων των 99 στη σειρά) λέει τα πάντα για τον επαγγελματισμό του.[14]

Αναγεννητής του Παναθηναϊκού 1992–1994[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νίκος Γκάλης με τη φανέλα του Παναθηναϊκού το 1992

Ο Παναθηναϊκό κατέθεσε πρόταση ύψους 1 δισεκατομμυρίου δραχμών – τεράστιο ποσό για την εποχή – για τριετές συμβόλαιο στο Γκάλη. Η οικογένεια Γιαννακόπουλου βρισκόταν στα ηνία του «τριφυλλιού» από το 1987, και παρά τις προσπάθειες που έκαναν, αδυνατούσαν να φτάσουν την ομάδα εκεί που ονειρευόντουσαν. Με την απόκτηση του Γκάλη πίστευαν πως θα ακολουθούσε η απαρχή της πράσινης κυριαρχίας στο ελληνικό μπάσκετ. Άλλωστε, ο Γκάλης αποτελούσε τον διακαή πόθο του Παναθηναϊκού από το 1979, όταν και τελικώς κατέληξε στη Θεσσαλονίκη και τον Άρη. Στις 14 Ιουλίου 1992 ο Γκάλης υπέγραψε στον αθηναϊκό σύλλογο, ο οποίος είχε τερματίσει στην 8η θέση που αποτέλεσε την πιο άσχημη επίδοση στην ιστορία του. Ο Γκάλης υπήρξε ο ηγέτης στην ανάκαμψη του Παναθηναϊκού και η άφιξή του τερμάτισε την περίοδο αγωνιστικής κρίσης και ο σύλλογος επέστρεψε σε πορεία πρωταθλητισμού.[73][74][75] Έκανε το ντεμπούτο του στις 26 Σεπτεμβρίου 1992 στο νικηφόρο αγώνα με αντίπαλο το Παγκράτι (αποτέλεσμα 71–64) σημειώνοντας 17 πόντους.[76][77] [78] Το 1993 με 36 πόντους στον τελικό ενάντια στον Άρη ο Γκάλης οδήγησε τον Παναθηναϊκό στην κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας μετά από 7 έτη.[57][79] Οδήγησε τον Παναθηναϊκό στον τελικό του ελληνικού πρωταθλήματος με πλεονέκτημα έδρας όμως μετά από απόφαση του Παύλου Γιαννακόπουλου η ομάδα αποχώρησε διαμαρτυρόμενη για τη διαιτησία.[80] Την περίοδο 1992–93 επανήλθε στην πρώτη τριάδα των σκόρερ και αυτό συνέβη και την επόμενη σεζόν. Ως αρχηγός της ομάδας, ενέπνευσε τους νεαρούς παίκτες του Παναθηναϊκού, όπως ο Φραγκίσκος Αλβέρτης και ο Νίκος Οικονόμου και σταδιακά επέστρεψε την ελπίδα στους οπαδούς της ομάδας. Τόσο πολύ, όσο σε σημείο που η τότε έδρα του συλλόγου στη Γλυφάδα, ήταν πάντα υπερπλήρης

Τη χρονιά της άφιξής του ο Παναθηναϊκός είχε μείνει εκτός Ευρώπης μετά από 24 χρόνια, με την άφιξη του Γκάλη ο Παναθηναϊκός απέκτησε και πάλι δικαίωμα συμμετοχής στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1993–94 μετά από 9 χρόνια απουσίας και σημείωσε τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή επιτυχία στην ιστορία του έως τότε. Την περίοδο εκείνη ο Γκάλης αναδείχθηκε με τον Παναθηναϊκό κορυφαίος σκόρερ με 23,8 πόντους σε 21 παιχνίδια και πασέρ στο πρωτάθλημα οδηγώντας το σύλλογο στο φάιναλ φορ του Τελ Αβίβ, μετά την αλλαγή του τρόπου διεξαγωγής της διοργάνωσης και τη συμμετοχή περισσότερων της μίας ομάδας από κάθε χώρα. Ο Παναθηναϊκός του Κώστα Πολίτη είχε ισχυροποιεί σημαντικά με την παρουσία των Αλεξάντερ Βολκόφ, Στόγιαν Βράνκοβιτς, όπως και ο πρωταθλητής Ολυμπιακός με τους Ρόι Τάρπλεϊ, Παναγιώτη Φασούλα, Ζάρκο Πάσπαλι και ο ελληνικός «εμφύλιος» του ημιτελικού υπό την παρουσία χιλιάδων εκδρομέων ήταν συγκλονιστικός με το Γκάλη σημαντικά περιορισμένο από τον προπονητή του Ολυμπιακού και τέως στον Άρη Γιάννη Ιωαννίδη (8 πόντοι) και τους ερυθρόλευκους να επικρατούν με 77–72. Με 30 πόντους του Γκάλη ενάντια στην Μπαρτσελόνα ο Παναθηναϊκός κατέκτησε την τρίτη θέση στην Ευρώπη, ενώ ο Γκάλης για δεύτερη φορά στην καριέρα του αναδείχθηκε τριταθλητής Ευρώπης μετά το 1989 με τον Άρη.[81][82][83] Επίσης με τη συγκομοιδή των πόντων που σημείωσε στο φάιναλ φορ του Τελ Αβίβ έφτασε τους 231 πόντους σε φάιναλ φορ, επίδοση που τον κατατάσει πρώτο έως σήμερα.[84]

Η χρονιά της αποχώρησής του 1994–1995[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την έναρξη της περιόδου 1994–95 ο Παναθηναϊκός απέκτησε τον Παναγιώτη Γιαννάκη και έθεσε ως στόχο την κατάκτηση του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος.[85][86] Ο Γκάλης εξακολουθούσε να είναι ο κορυφαίος σε επιδόσεις, όμως η ομαδική λειτουργία παρουσίασε αδυναμίες σε μια περίοδο που ο Παναθηναϊκός έπρεπε να διεκδικήσει προκρίσεις από πολύ νωρίς σε αγώνες νοκ άουτ. Χρειάστηκαν δύο μεγάλες εμφανίσεις του Γκάλη στα προκριματικά των ομίλων για να αποφύγει τον αποκλεισμό από τη Μπουντιβέλνικ Κιέβου, ενώ στα προκριματικά του Κυπέλλου ο Γκάλης ήταν ο κορυφαίος του Παναθηναϊκού στην πρόκριση επί του Ολυμπιακού.[87] Ο προπονητής Κώστας Πολίτης αποφάσισε να περιορίσει το χρόνο συμμετοχής του Νίκου Γκάλη και ο παίκτης θεώρησε ότι δεν είχε δίκαιη αντιμετώπιση καθώς ο ίδιος εξακολουθούσε να έχει αξιόλογη απόδοση.[88] Στις 18 Οκτωβρίου 1994 σε αγώνα με τους Αμπελόκηπους ο Γκάλης δεν ξεκίνησε ως βασικός και ο προπονητής δεν τον χρησιμοποίησε καθόλου στο πρώτο ημίχρονο. Θεωρώντας άδικη τη συμπεριφορά του αποχώρησε από το γήπεδο στην ανάπαυλα του ημιχρόνου. Σε ανύποπτο χρόνο στο παρελθόν είχε δηλώσει πως «θα σταματήσω το μπάσκετ όταν σταματήσουν να με υπολογίζουν».[89][90]

Ο πρόεδρος της ομάδας Παύλος Γιαννακόπουλος επιχείρησε να γεφυρώσει το χάσμα χωρίς επιτυχία. Στη συνέχεια προχώρησε σε αλλαγή προπονητή με σκοπό την επιστροφή του Γκάλη.[91] Παρά τις αρνήσεις του Γκάλη ο Γιαννακόπουλος εξακολουθούσε να δεσμεύει και να πληρώνει το συμβόλαιο του με σκοπό να επανενταχθεί την επόμενη χρονιά στην ομάδα πλάι στον Ντομινίκ Ουΐλκινς, κίνηση που συνάντησε την άρνηση του Μάλκοβιτς.[91] Προτάθηκε επίσης από το Γιαννακόπουλο στο Γκάλη να επιστρέψει στον Άρη αλλά αρνήθηκε ο προπονητής του Λευτέρης Σούμποτιτς[92] και ο ίδιος ο Γκάλης που προτιμούσε να μεταγραφεί στην ΑΕΚ.[91] Συνέπεια του αδιεξόδου υπήρξε η απόφαση του Νίκου Γκάλη να ανακοινώσει στις 29 Σεπτεμβρίου 1995 το τέλος της καριέρας του.[22][93][94] Στις 21 Οκτωβρίου 1999 οι σχέσεις των αδελφών Γιαννακόπουλων και του Γκάλη αποκαταστάθηκαν και επίσημα καθώς βραβεύτηκε από τον Παναθηναϊκό στο ημίχρονο αγώνα της Ευρωλίγκα απέναντι στη Ρεάλ Μαδρίτης.[95] Στις 6 Μαΐου του 2007 τιμήθηκε από την Ευρωλίγκα στον τελικό του ΟΑΚΑ παρουσία 20.000 φιλάθλων, σε ένα από τα μεγαλύτερα standing ovation στην ιστορία του ελληνικού μπάσκετ.[96]

Διεθνής καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την 6η Μαΐου του 1980 φόρεσε για πρώτη φορά και το εθνόσημο σε μια πολύ διαφορετική εθνική ομάδα από εκείνη που αργότερα δημιουργήθηκε. Ήταν σε αγώνα για το Προολυμπιακό τουρνουά των Ολυμπιακών Αγώνων του 1980 με αντίπαλο την Σουηδία στο Βεβέ της Ελβετίας με ήττα 79–71 και τον ίδιο να σημειώνει 25 πόντους.[97][98][99] Η Εθνική μόλις είχε κατακτήσει το πρώτο της χρυσό μετάλλιο στους Μεσογειακούς του Σπλιτ το 1979 κερδίζοντας τη Γιουγκοσλαβία και βρισκόταν σε μεταβατικό στάδιο.[7][100]

Πρώτη μεγάλη διοργάνωση στην οποία συμμετείχε ήταν το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1981, όπου έκανε αισθητή την παρουσία του με 159 πόντους (19,9 κατά μέσο όρο),[101] αλλά αυτοί δεν αρκούσαν για να οδηγήσουν το συγκρότημα του Γιάννη Ιωαννίδη ψηλότερα από τη δέκατη θέση στην τελική κατάταξη με τρεις ήττες σε ισάριθμους αγώνες στην πρώτη φάση και τρεις νίκες σε τέσσερις αγώνες στη συνέχεια. Η Σοβιετική Ένωση κέρδισε εύκολα τη Γιουγκοσλαβία στον τελικό με 84–67 και κατέκτησε έναν ακόμη τίτλο, σε ένα τουρνουά στο οποίο δεν υπήρξαν εκπλήξεις, καθώς την τριάδα του βάθρου συμπλήρωσε η Τσεχοσλοβακία.[102][103] Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1983 ήταν ο πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης για πρώτη φορά στην καριέρα του με 235 πόντους (33,6 ανά αγώνα)[104] για το συγκρότημα του Κώστα Πολίτη που είχε δύο νίκες και πέντε ήττες, με την «γαλανόλευκη» να τερματίζει στην ενδέκατη θέση της τελικής κατάταξης, δείχνοντας ωστόσο, πως έχει και το ταλέντο αλλά και την υποδομή για να πετύχει κάτι σπουδαίο στο μέλλον. Συμπεριλήφθηκε επίσης στην καλύτερη πεντάδα επίσης για πρώτη φορά.[14][105][106] Στον αγώνα κατάταξης με τη Σουηδία (102–97) σημείωσε 46 πόντους, τη δεύτερη καλύτερη επιδόση στην ιστορία των Ευρωπαϊκών Πρωταθλημάτων.[104][107]

Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1986 στην Ισπανία ο Γκάλης ήταν πρώτος σκόρερ με 337 πόντους. Μέτρησε κατά μέσο όρο 33,7 πόντους, τον μεγαλύτερο μέσο όρο στην μέχρι τότε ιστορία, έχοντας 53 πόντους στον πρώτο αγώνα με αντίπαλο την Εθνική του Παναμά στο τελικό 110–81, επίδοση που είναι και το ατομικό του ρεκόρ με την εθνική ομάδα.[108][109] Είχε ποσοστό ευστοχίας 74,5 % και σε τέσσερις αγώνες ξεπέρασε τους 40 πόντους.[110] Στον δεύτερο αγώνα με αντίπαλο τη Γαλλία (87–84) πέτυχε 34 με την ήττα από την Ισπανία να περιορίζει τις προοπτικές της εθνικής. Οι αποχαιρετιστήριοι αγώνες κατάταξης στη Μαδρίτη έφεραν δύο κατοστάρες, αλλά μόνο μία νίκη: 102–88 επί της Αργεντινής, 111–112 από την Κίνα, αλλά ο Γκάλης σημείωσε 40 και 49 πόντους αντίστοιχα. Η Ελλάδα τερμάτισε 10η συμμετέχοντας για πρώτη φορά στην ιστορία της σε τελική φάση Παγκοσμίου Πρωταθλήματος.[111][112] Έχοντας συμμετάσχει μόνο σε αυτή τη διοργάνωση Παγκοσμίου Πρωταθλήματος, ο μέσος όρος πόντων του εξακολουθεί να τον διατηρεί στην κορυφαία θέση όλων των εποχών.[113]

Το 1987 υπήρξε μία από τις πιο σπουδαίες χρονιές στην καριέρα του Γκάλη αλλά και στην ιστορία της ελληνικής καλαθοσφαίρισης. Μετά από την επιτυχημένη σεζόν του με τον Άρη αγωνίστηκε στο Ευρωμπάσκετ 1987 με την εθνική Ελλάδας. Η Ελλάδα βρέθηκε σε δύσκολο όμιλο με αντιπάλους στη φάση των ομίλων την πρωταθλήτρια Ευρώπης Σοβιετική Ένωση (από την οποία έχασε με 69-66), τη Γιουγκοσλαβία, την Ισπανία (από την οποία έχασε σχετικά εύκολα με 106–89), την Γαλλία και τη Ρουμανία, με τις δύο ήττες να την οδηγούν στην τέταρτη θέση του ομίλου με πρώτη τη σοβιετική ομάδα. Ο Γκάλης σημείωσε: 44 πόντους με τη Ρουμανία (αποτέλεσμα 109–77), 44 πόντους με τη Γιουγκοσλαβία (αποτέλεσμα 84–78), 35 με την Ισπανία, 31 με τη Σοβιετική Ένωση, 34 με τη Γαλλία (αποτέλεσμα 82–69).[114][115] Ο κρίσιμος αγώνας με την Ιταλία που θα έκρινε την πρόκριση στους "4" έληξε με νίκη της ελληνικής ομάδας με 90–78 και έδωσε την ευκαιρία στο Γκάλη (που σημείωσε 38 πόντους) για δύο ιστορικές απαντήσεις σε δύο ερωτήσεις που του έγιναν «είδα στα μάτια τους από την προθέρμανση, ότι θα χάσουν», ενώ στην ερώτηση για το αν ήταν η μεγαλύτερη νίκη «ναι, μέχρι την επόμενη», με τα γεγονότα να τον δικαιώνουν.[116][117] Αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ (με μ.ο. 37 πόντους, επίδοση που εξακολουθεί να είναι ακατάρριπτο ρεκόρ) και πολυτιμότερος παίκτης (MVP) της διοργάνωσης και η Εθνική Ελλάδας αναδείχθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης, πέρα από κάθε προγνωστικό. Με κορυφαίο αθλητή μακράν το Γκάλη η Ελλάδα που δεν είχε έως τότε καμιά διάκριση σε επίπεδο κορυφής, επικράτησε απέναντι σε ομάδες με τεράστια ιστορία στο θεσμό όπως η Σοβιετική Ένωση στον τελικό (103–101, με 40 δικούς του πόντους) και η Γιουγκοσλαβία, στην οποία επιβλήθηκε τόσο στη φάση των ομίλων όσο και στον ημιτελικό με 81–77 με 30 πόντους του Γκάλη.[118][119][120] «Όλη η χώρα σηκώθηκε σαν κλειστή γροθιά» μπροστά στους Σοβιετικός δήλωσε ο Γκάλης μετά τον τελικό, με 16.000 φιλάθλους να φωνάζουν με πάθος «Ελλάς! Ελλάς!» και να ξεχύνονται στους δρόμους σε όλες τις πόλεις μετά το τέλος του τελικού. [121] Αναδείχθηκε κορυφαίος Ευρωπαίος καλαθοσφαιριστής για το 1987.[12][106] Πλέον και τυπικά αποτελούσε έναν από τους κορυφαίους αθλητές του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Στο δημοψήφισμα του ΠΣΑΤ ψηφίζετε ως ο καλύτερος αθλητής με 730 ψήφους, ενώ ψηφίζεται ακόμα 10ος καλύτερος αθλητής του κόσμου στην κατάταξη της ιταλικής εφημερίδας Γκαζέτα ντε λο σπορτ (La Gazzetta dello Sport). Είχε την τιμή της συμμετοχής σε τρία παιχνίδια στην Μικτή Ευρώπης που διοργανώθηκαν για την αποχώρηση σημαντικών μορφών της ευρωπαϊκής καλαθοσφαίρισης: στις 16-18-19 Ιουνίου στην Θεσσαλονίκη για το Βασίλη Γκούμα, στο Τελ Αβίβ για τον Λου Σίλβερ και στη Σόφια για τον Ατανάς Γκολομέεφ.[122]

Το καλοκαίρι του 1989 ο Γκάλης αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα έχοντας μέσο όρο 35,6 πόντους ανά παιχνίδι και οδήγησε την εθνική Ελλάδος στην κατάκτηση του ασημένιου μεταλλίου.[123] Η διάκριση θεωρήθηκε ανάλογης αξίας με την κατάκτηση της πρώτης θέση του 1987 καθώς οι αντίπαλοι υπήρξαν ακόμα πιο ισχυροί και το επίπεδο πιο υψηλό. Επιπλέον, ο παράγοντας κόσμος που υποστήριξε με πάθος την ομάδα το 1987 δεν ήταν παρών. Στον πρώτο αγώνα με τη Γιουγκοσλαβία η ισχύς των γηπεδούχων οδηγεί στη συντριβή με 69–103. Ο Γκάλης πετυχαίνει 30 πόντους, αλλά όλα μοιάζουν αδύνατα απέναντι σε αυτήν τη Γιουγκοσλαβία. Αλλους τόσους σημείωσε και στο επόμενο νικηφόρο παιχνίδι με τη Γαλλία (80–73). Κόντρα στη Βουλγαρία, τα πράγματα είναι πιο εύκολα. Η Ελλάδα έκανε επίδειξη δύναμης με 103–73 και ο Γκάλης είχε 43 πόντους.[124][125] Στον ημιτελικό απέναντι στη Σοβιετική Ένωση ο Γκάλης σημείωσε 45 πόντους (από τους 81 συνολικά), έχοντας 17 στα 31 σουτ δύο πόντων, 1 στα 2 τρίποντα, 8 στις 9 βολές και στην τελευταία επίθεση πήρε την πρωτοβουλία επιχειρώντας διείσδυση στην άμυνα των αντιπάλων που γύριζε όλη τριγύρω του, ο ίδιος δίνει πάσα και σηκώνει το χέρι πανηγυρίζοντας στο νικητήριο τρίποντο του Φάνη Χριστοδούλου, προτού καν καταλήξει η μπάλα στο καλάθι. Η Σοβιετική ομάδα ένα χρόνο νωρίτερα ήταν χρυσή Ολυμπιονίκης με τον Άρβιντας Σαμπόνις στις τάξεις της.[25][126] Ο Αλεξάντερ Γκομέλσκι, έπειτα από τη λήξη των αγώνων, παραδεχόταν: «Πριν από δύο χρόνια νόμιζα ότι η Ελλάδα είχε θριαμβεύσει επειδή έπαιζε στο γήπεδό της. Έκανα λάθος. Φέτος μας απέδειξαν ότι μπορούν να τα καταφέρουν και εκτός έδρας. Ανακαλώ». Η Ελλάδα εξασφάλισε το ασημένιο μετάλλιο και αποδεικνύοντας ότι η Εθνική Ελλάδας ανήκε πλέον στις κορυφαίες εθνικές ομάδες της Ευρώπης. Ο τελικός με τη Γιουγκοσλαβία, που στον άλλο ημιτελικό νικάει την Ιταλία, δεν έχει τόσο μεγάλη σημαία. Η ήττα ήταν αναμενόμενη στον τελικό και το αποτέλεσμα ήρθε εύκολα για τους γηπεδούχους με 77–98 παρότι ο Γκάλης πέτυχε 30 πόντους και ο Φασούλας 22.[124]

Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1990 ο Γκάλης δεν αγωνίστηκε λόγω τραυματισμού στον πρώτο αγώνα του Τουρνουά Ακρόπολις απέναντι στην Τσεχοσλοβακία, ένας από τους σπάνιους τραυματισμούς στην καριέρα του.[127] Με την εθνική Ελλάδας ο Γκάλης αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1991 για τέταρτη φορά στην καριέρα του, που ισοφάρισε το ρεκόρ του Ραντιβόι Κόρατς και παραμένει.[128][129] Με μέσο όρο 32,4 πόντους ανά αγώνα πέτυχε την τέταρτη καλύτερη επίδοση του στην στην διοργάνωση, που εξακολουθούν να παραμένουν και οι τέσσερις κορυφαίες όλων των εποχών.[123] Αναδείχθηκε μάλιστα πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στην ιστορία της διοργάνωσης με 1.030 πόντους, ρεκόρ που κράτησε μέχρι το 2015, όταν τον πέρασαν Τόνι Πάρκερ, Ντιρκ Νοβίτσκι και Πάου Γκασόλ, σε απόλυτες τιμές. Αλλά οι μέσοι όροι του (31,2 πόντοι σε 33 αγώνες) παραμένουν απλησίαστοι.[130][131][132][133]

Μετά την αποχώρηση (1995)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την απόσυρσή του από το άθλημα, ασχολήθηκε με τη δημιουργία αθλητικής κατασκήνωσης για παιδιά στη Χαλκιδική έως το 2006. Το 2004 μετέφερε την Ολυμπιακή Φλόγα ως πρώτος λαμπαδηδρόμος μέσα στο Ολυμπιακό Στάδιο για την τελετή έναρξης της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Το 2007 τιμήθηκε με το μετάλλιο τιμής στην Ευρωλίγκα και το Σεπτέμβριο έγινε μέλος του Hall of Fame της FIBA κατά τη δεύτερη επιλογή του θεσμού. Επελέγη ομόφωνα μεταξύ των πρώτων 16 μελών και ήταν ένας από τους 12 Ευρωπαίους παίκτες στη λίστα.[10][134]

Στις 7 Μαΐου του 2013 διοργανώθηκε από την ΚΑΕ Άρης εκδήλωση προς τιμήν του. Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο Αλεξάνδρειο Μέλαθρο της Θεσσαλονίκης, παρεβρέθησαν μεγάλα παίκτες της ιστορίας του Ευρωπαϊκού μπάσκετ (όπως οι Παναγιώτης Γιαννάκης, Ντίνο Ράτζα, Ζέλικο Ομπράντοβιτς, Στόγιαν Βράνκοβιτς, Ντορόν Τζαμσί, Ρισάρ Ντακουρί, Αλεξάντερ Βολκόφ, Τζόρντι Βιγιακάμπα, Οντι Νόρις κ.α.). Το στεφάνι που φιλοξενεί τα λάβαρα των τίτλων της ομάδας του Άρη κατέβηκε στο έδαφος και στο κέντρο τοποθετήθηκε η φανέλα του Νίκου Γκάλη με την υπογραφή του, λίγο πριν πάρει και πάλι την πορεία προς την κορυφή.[135][136] Στα πλαίσια της εκδήλωσης διεξήχθη φιλικός αγώνας μεταξύ Άρη και Λιμόζ.[137] «Έπρεπε να πούμε συγγνώμη στον Νίκο γιατί τώρα είναι 55 ετών και αυτό έπρεπε να είχε γίνει πολλά χρόνια πριν», είπε ο Λευτέρης Αρβανίτης, πρόεδρος του Άρη, που ανέλαβε την ομάδα την προηγούμενη χρονιά.[138][139] Ο Νίκος Γκάλης δήλωσε «Αυτό είναι το σπίτι μου (σ.σ. Αλεξάνδρειο) και όλοι (σ.σ. ο κόσμος του Άρη) η οικογένειά μου. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη τιμή για έναν αθλητή από τη στιγμή που η αγαπημένη του ομάδα κρεμάει ψηλά τη φανέλα του», ενώ ύστερα από απόφαση της Ελληνικής κυβέρνησης, η κεντρική σάλα του Αλεξανδρείου (ο αγωνιστικός χώρος) μετονομάστηκε σε «Σάλα Νίκος Γκάλης» (Nick Galis Hall), προς τιμή του Νίκου Γκάλη.[140][141]

Στις 14 Ιουνίου του 2016 ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκαν 29 έτη από την κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ 1987 από την εθνική Ελλάδας, το ΟΑΚΑ μετονομάστηκε σε κλειστό γυμναστήριο «Νίκος Γκάλης».[142]

Το 2013 έγινε υποψήφιος για να ενταχθεί στο Naismith Memorial Basketball Hall of Fame.[143] Το 2017 εντάχθηκε τελικά στο Hall of Fame.[144][145][146]

Η κληρονομιά του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1979 ένας σχετικά κοντός μπασκετμπολίστας (ίσως ο καλύτερος όλων των εποχών με ύψος έως 1,83 μέτρα ή 6 πόδια), που μπορούσε όμως να σκοράρει απέναντι σε οποιονδήποτε αντίπαλο και να τα κάνει όλα να φαίνονται τόσο απλά, ανέλαβε το εθνικό καθήκον να κάνει το μπάσκετ δημοφιλές στη χώρα, προσπάθεια που θα δικαιωνόταν λίγο αργότερα, όταν θα ενορχήστρωνε το 1987 το χρυσό της εθνικής στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα βγάζοντας για πρώτη φορά τους Έλληνες στους δρόμους για να πανηγυρίσουν αθλητική επιτυχία στο μπάσκετ.[8][17][147] Η μεγάλη επιτυχία του Γκάλη οδήγησε στην αύξηση των μισθών των ελλήνων καλαθοσφαιριστών και δημιούργησε νέες θέσεις εργασίας, καθώς το άθλημα έγινε πιο επαγγελματικό και χρησιμοποιήθηκαν επιστήμονες σε διάφορες ειδικότητες. Πριν από το Ευρωμπάσκετ του 1987, έπαιζε για 150.000 δολάρια το χρόνο, ενώ μετά από αυτό, βελτίωσε τον μισθό του στα 700.000 δολάρια και αργότερα έγινε ο πρώτος Ευρωπαίος παίκτης με συμβόλαιο άνω των 1.000.000 δολαρίων. Υπάρχει μία εκτίμηση ότι, μετά την κατάκτηση της πρώτης θέσης από την εθνική ομάδα, άνοιξαν περίπου 7.500 θέσεις εργασίας στον χώρο της καλαθοσφαίρισης για τα επόμενα 8 χρόνια.[15][14] Αν δεν υπήρχε το 1987 ίσως να μην υπήρχε το 2005 και το 2006, ίσως, να μην υπήρχαν ούτε οι συλλογικές επιτυχίες του Παναθηναϊκού, του Ολυμπιακού και των άλλων ελληνικών ομάδων στην Ευρώπη. Εκείνη η γενιά δεν θα χανόταν, όμως την 14η Ιουνίου του 1987, φρόντισε να δώσει στο ελληνικό μπάσκετ τη δυνατότητα να (ανα)γεννηθεί.[116]

Ο «βασιλιάς» της ελληνικής καλαθοσφαίρισης και αναμφίβολα η σπουδαιότερη μορφή του αθλήματος κατάφερε αυτό που λίγοι αθλητές της κατηγορίας του μπόρεσαν: να αγαπηθεί καθολικά, να δοξαστεί παγκόσμια και να αφήσει γερή κληρονομιά σε ένα λαό, ένα άθλημα. Ο «γκάνγκστερ», ο «Νικ δε Γκρικ», ο Νίκος Γεωργαλής ήρθε από τις ΗΠΑ για να αλλάξει για πάντα τη μοίρα του ελληνικού μπάσκετ, έσπρωξε εκατοντάδες χιλιάδες παιδάκια στα γήπεδα «για να γίνουν Γκάληδες», ενέπνευσε τους επόμενους σπουδαίους να αγαπήσουν το μπάσκετ και να συνεχίσουν την κληρονομιά του. Ο Γκάλης είναι ο αδιαμφισβήτητος αναμορφωτής του ελληνικού μπάσκετ.[9][148][149] Το Ευρωμπάσκετ του 1987 και ο Νίκος Γκάλης επιπλέον αναζωογόνησαν τον ελληνικό αθλητισμό. Αποτέλεσε το είδωλο για τους καλύτερους παίκτες των μετέπειτα γενιών όπως του Δημήτρη Διαμαντίδη και του Βασίλη Σπανούλη. Χάρη σε αυτόν, η Ελληνική Ομοσπονδία είδε τους αριθμούς των εγγεγραμμένων καλαθοσφαιριστών της να πηγαίνουν από 92.731 το 1987 σε 163.000 το 1991. Παιδιά που ξεκίνησαν το μπάσκετ και τα γόνατά τους δεν τους επέτρεψαν να συνεχίσουν, μεταπήδησαν σε άλλα αθλήματα όπως στο πόλο (η ιστορία του Γιώργου Αφρουδάκη και του Θοδωρή Χατζηθεοδώρου). Γονείς που κατάλαβαν ότι ο πρωταθλητισμός γίνεται να εξαργυρωθεί έστειλαν τα παιδιά τους σε κάθε αθλητική δραστηριότητα.[14][94][150]

Σχόλια σημαντικών μορφών του αθλήματος για τον Γκάλη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μάικλ Τζόρνταν : «Δεν περίμενα ότι θα υπήρχε ένας τόσο καλός επιθετικός παίκτης στην Ευρώπη και ειδικότερα στην Ελλάδα».
  • Σεργκέι Μπέλοφ : «Σε ατομικό επίπεδο και στο παιχνίδι ένας εναντίον ενός είναι σίγουρα ο κορυφαίος στην Ευρώπη. Αυτά που έκανε στον τελικό του Ευρωμπάσκετ του 1987 και στον ημιτελικό του Ευρωμπάσκετ του 1989, κόντρα στη δική μας ομάδα ήταν απίστευτα και κάποια στιγμή νόμιζα ότι ο άνθρωπος είχε κατέβει από άλλον πλανήτη».
  • Σεργκέι Μπέλοφ : «Τον θαυμάζω. Όταν παίζει ένας εναντίον ενός δεν υπάρχει τρόπος να τον σταματήσεις. Ποτέ δεν πίστευα ότι θα μπορούσε υπάρχει ένας παίκτης που θα μπορούσε να νικήσει μόνος του τη Σοβιετική Ένωση».
  • Τόνι Κούκοτς : «Ο Νικ ήταν πάντα γνωστός ως μεγάλος παίκτης, μεγάλος σκόρερ, όλοι τον φοβόντουσαν. Απλά έπρεπε να μην τον αφήσεις να σκοράρει 30 ή 40 πόντους».
  • Ζέλιμιρ Ομπράντοβιτς : «Πολλά παιδιά αγάπησαν το μπάσκετ και ξεκίνησαν να παίζουν μετά τον Γκάλη. Άλλαξε το μπάσκετ»
  • Ντράζεν Πέτροβιτς : «Αν εγώ είμαι ο γιος του διαβόλου, τότε ο Nick Galis είναι ο ίδιος ο διάβολος».
  • Αλεξάντερ Πέτροβιτς (παίκτης - προπονητής) : «Ο Ντράζεν είναι αδερφός μου, αλλά για καλύτερο αθλητή του 1987 ψήφισα τον Γκάλη».
  • Άρβιντας Σαμπόνις : «Αν ο Γκάλης θέλει να βάλει καλάθι, θα το βάλει όποιος κι αν είναι ο αντίπαλος».
  • Μπομπ Μάκαντου : «Είδα τον Γκάλη να κάνει πράγματα, που δεν γινόντουσαν ούτε στους Λέικερς και τους Σέλτικς».
  • Bόιτσεκ Κραϊόφσκι (προπονητής της Λεχ Πόζναν) : «Είπα στους παίκτες μου πως θα μαρκάραμε τους 4 παίκτες του Άρη και κάναμε τα σχέδια μας. Για τον Γκάλη κάναμε την προσευχή μας».
  • Ρουντ Χαρεβάιν (προπονητής της Ολλανδίας) : «Ξέρω έναν τρόπο να σταματήσουμε τον Γκάλη: να τον κλειδώσουμε στο ξενοδοχείο!».

Πηγή: filathlos.gr[151]

Τίτλοι και διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τίτλοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 8 Πρωταθλήματα Ελλάδας : 1983, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991
  • 7 Κύπελλα Ελλάδας : 1985, 1987, 1988, 1989, 1990, 1992, 1993
  • Σούπερ Κύπελλα Ελλάδας : 1986

Μετάλλια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Χρυσό μετάλλιο Ευρωμπάσκετ 🥇 : 1987
  • Αργυρό μετάλλιο Ευρωμπάσκετ 🥈 : 1989

MVP[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μία φορά MVP Ευρωμπάσκετ: 1987
  • 5 φορές MVP Πρωταθλήματος Ελλάδας : 1988, 1989, 1990, 1991, 1992
  • 4 φορές καλύτερη ομάδα Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος : 1983, 1987, 1989, 1991

Κορυφαίος σκόρερ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 11 φορές Πρώτος σκόρερ Ελληνικού πρωταθλήματος: 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991
  • 2 φορές πρώτος σκόρερ Κυπέλλου Πρωταθλητριών: 1992, 1994
  • 4 φορές πρώτος σκόρερ Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος (Ευρωμπάσκετ) : 1983, 1987, 1989, 1991
  • Μία φορά πρώτος σκόρερ Παγκοσμίου Πρωταθλήματος (Μουντομπάσκετ) : 1986

Τιμές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το 1991 στην επέτειο ενός αιώνα του αθλήματος, επιλέχθηκε ανάμεσα στους 50 καλύτερους μπασκετμπολίστες όλων των εποχών της FIBA (πλην NBA) : 6η θέση
  • FIBA Hall of Fame : 2007
  • Naismith Memorial Basketball Hall of Fame: 2017

Στατιστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η στατιστική του στην Α και στην Α1 Εθνική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίοδος Ομάδα Συμμετοχές Πόντοι Πόντοι μ.ο. 2π % 3π % 1π % Ριμπάουντ Ριμπ. μ.ο. Ασίστ Ασίστ μ.ο. Κλεψίματα Κλεψ. μ.ο. Λάθη Λάθη μ.ο.
1979–80 Άρης 22 692 (31,5)
1980–81 Άρης 26 1.143 (44,0)
1981–82 Άρης 22 828 (37,6)
1982–83 Άρης 24 869 (36,2)
1983–84 Άρης 23 948 (41,2)
1984–85 Άρης 24 891 (37,1)
1985–86 Άρης 24 944 (39,3)
1986–87 Άρης 21 808 (38,5) 68% 41% 80% 55 (2,6)
1987–88 Άρης 21 756 (36,0) 64% 28% 86% 52 (2,5)
1988–89 Άρης 21 780 (37,1) 61% 41% 89% 55 (2,6) 57 (2,7) 26 (1,2) 45 (2,1)
1989–90 Άρης 27 1.041 (38,6) 67% 32% 89% 64 (2,4) 89 (3,3) 24 (0,9) 53 (2,0)
1990–91 Άρης 28 971 (34,7) 65% 44% 88% 59 (2,1) 134 (4,8) 24 (0,9) 78 (2,8)
1991–92 Άρης 27 607 (22,5) 63% 48% 82% 47 (1,7) 93 (3,4) 23 (0,9) 45 (1,7)
1992–93 Παναθηναϊκός 36 785 (21,8) 58% 24% 80% 66 (1,8) 209 (5,8) 30 (0,8) 110 (3,1)
1993–94 Παναθηναϊκός 37 793 (21,4) 57% 23% 85% 67 (1,8) 190 (5,1) 27 (0,7) 78 (2,1)
1994–95 Παναθηναϊκός 1 8 (8,0) 100% - 100% 2 (2,0) 3 (3,0) 1 (1,0) 2 (2,0)
Σύνολο καριέρας
384
12.864
33,5

Στατιστική επαγγελματικής σταδιοδρομίας σε διοργανώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανταγωνισμός Συμμετοχές Πόντοι Πόντοι μ.ο.
Πρωτάθλημα Ελλάδας (κανονική σεζόν και μετά την περίοδο)
384
12.864
33,5
Κύπελλο Ελλάδας
55
1.935
35,2
Σούπερ Καπ Ελλάδος
2
85
45,2
Κύπελλο Κόρατς
23
864
37,6
Ευρωλίγκα
125
4.047
32,4
Σύνολο καριέρας
589
19.795
33,6

Στατιστική ευρωπαϊκών αγώνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίοδος Ανταγωνισμός Συμμετοχές Πόντοι Πόντοι μ.ο. Ομάδα
Κύπελλο Κόρατς
1980–81[152]
Κύπελλο Κόρατς
6
265
44,2
Άρης
1981–82[153]
Κύπελλο Κόρατς
2
90
45,0
Άρης
1982–83[154]
Κύπελλο Κόρατς
4
146
36,5
Άρης
1984–85[155]
Κύπελλο Κόρατς
11
363
33,0
Άρης
Σύνολο καριέρας
Κύπελλο Κόρατς
23
864
37,6
Ευρωλίγκα
1983–84[156]
Ευρωλίγκα
6
180
30,0
Άρης
1985–86[157]
Ευρωλίγκα
6
216
36,0
Άρης
1986–87[158]
Ευρωλίγκα
4
144
36,0
Άρης
1987–88[159]
Ευρωλίγκα
17
641
37,7
Άρης
1988–89[160]
Ευρωλίγκα
20
661
33,1
Άρης
1989–90[161]
Ευρωλίγκα
17
644
37,9
Άρης
1990–91[162]
Ευρωλίγκα
16
506
31,6
Άρης
1991–92[163]
Ευρωλίγκα
16
516
32,3
Άρης
1993–94[164]
Ευρωλίγκα
21
500
23,8
Παναθηναϊκός
1994–95[165]
Ευρωλίγκα
2
39
19,5
Παναθηναϊκός
Σύνολο καριέρας
Ευρωλίγκα
125
4.047
32,4
Σύνολο καριέρας
Κύπελλο Κόρατς / Ευρωλίγκα ανδρών
148
4.909
33,2

Οι δέκα αγώνες με τα μεγαλύτερα σκοραρίσματα, με την εθνική ομάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πόντοι Ημερομηνία Αντίπαλος Τελικό Σκορ Διοργάνωση
53 5/7/1986 Παναμάς 110-81 Παγκόσμιο Ανδρών 1986
52 10/9/1984 Πολωνία 88–89 Προκριματικά Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος
49 20/7/1986 Κίνα 111–112 Παγκόσμιο Ανδρών 1986
48 4/1/1981 Φινλανδία 101–92 Διεθνές τουρνουά
48 19/11/1989 Δανία 113–91 Φιλικός
47 29/11/1984 Βουλγαρία 91–84 Προκριματικά Παγκοσμίου Πρωταθλήματος
47 23/5/1982 Βέλγιο 97–72 Προκριματικά Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος
46 20/6/1986 Ολλανδία 104–88 Τουρνουά Ακρόπολις
46 25/11/1989 Ρουμανία 97–77 Προκριματικά Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος
45 24/6/1989 Σοβιετική Ένωση 81–80 Ευρωμπάσκετ 1989

Πηγή:[166]

Συγκεντρωτικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Έπαιξε συνολικά σε 865 επίσημα παιγνίδια και σημείωσε 26.613 πόντους, 30,8 κατά μέσο όρο (NCAA κολεγιακό πρωτάθλημα, Άρης, Παναθηναϊκός και Εθνική Ελλάδας).
  • Έπαιξε σε 758 επίσημα παιγνίδια και σημείωσε 24.962 πόντους, 32,9 κατά μέσο όρο (Άρης, Παναθηναϊκός και Εθνική Ελλάδας).
  • Έπαιξε σε 589 επίσημα παιγνίδια με συλλόγους και σημείωσε 19.795 πόντους, 33,6 κατά μέσο όρο (Άρης και Παναθηναϊκός).
  • Αγωνίσθηκε 107 φορές στο NCAA (κολεγιακό πρωτάθλημα), 1.651 πόντους (15,4 μ.ο.).
  • Σε 384 αγώνες στη μεγάλη κατηγορία του μπάσκετ σημείωσε 12.864 πόντους[167] (33,5 κατά μέσο όρο) και είναι ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών και τέταρτος όλων των Ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων όλων των εποχών.
  • Σε 55 αγώνες στο Κύπελλο Ελλάδας του σημείωσε 1.935 πόντους (35,2 κατά μέσο όρο) και είναι ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών.
  • Σε 2 αγώνες στο Σούπερ Καπ Ελλάδος του σημείωσε 85 πόντους (45,2 κατά μέσο όρο).
  • Αγωνίσθηκε 23 φορές στο FIBA Κύπελλο Κόρατς, 864 πόντους, με μέσο όρο πόντων 37,6.
  • Αγωνίσθηκε 125 φορές στην FIBA Ευρωλίγκα, 4.047 πόντους, με μέσο όρο πόντων 32,4.
    • Αγωνίσθηκε 148 φορές στο FIBA Κύπελλο Κόρατς και FIBA Ευρωλίγκα, 4.911 πόντους, με μέσο όρο πόντων 33,2.
    • Είναι 1ος σκόρερ σε όλες τις ευρωπαϊκές ομάδα διοργανώσεις όλων των εποχών με 4.911 πόντους.
  • Αγωνίσθηκε 169 φορές με την Εθνική Ελλάδας (όλα συμμετοχές), 5.167 πόντους, με μέσο όρο πόντων 30,6.[168]
    • Αγωνίσθηκε 168 φορές με την Εθνική Ελλάδας (ανδρων), 5.129 πόντους, με μέσο όρο πόντων 30,5.[169]
    • Αγωνίσθηκε μία φορά με την Εθνική Ελλάδας (διάφορα), 38 πόντους, με μέσο όρο πόντων 38,0.[170]
  • Αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1986 και στα Ευρωμπάσκετ του 1983, 1987, 1989 και 1991.
  • Ρεκόρ πόντων σε ένα αγώνα Πρωτάθλημα Ελλάδας: 62, στον αγώνα Άρη - Ιωνικού το 1981. Στον ίδιο αγώνα ο μελλοντικός του συμπαίκτης στον Άρη Παναγιώτης Γιαννάκης σημείωσε 73 πόντους για λογαριασμό της ομάδας της ομάδας της Νίκαιας.
  • Ρεκόρ πόντων σε ένα αγώνα Κύπελλο Ελλάδας: 52, στον αγώνα Άρη - Πανελλήνιος το 1987.
  • Ρεκόρ πόντων σε ένα αγώνα Σούπερ Κύπελλο Ελλάδας: 44, στον αγώνα Άρη - Παναθηναϊκός το 1986.
  • Ρεκόρ πόντων σε Ευρωπαϊκό Αγώνα: 56, στις 5 Νοεμβρίου 1980, στον αγώνα Άρη-Βάσας Βουδαπέστης για το FIBA Κύπελλο Κόρατς (1980-81).
  • Ρεκόρ πόντων σε FIBA Ευρωλίγκα: 52, το 1986 στον αγώνα Άρη-Οστάνδη και 1989 στον αγώνα Άρη-Λεχ Πόζναν.
  • Ρεκόρ πόντων σε Εθνική Ελλάδας: 53, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 1986 στον αγώνα με την εθνική Παναμά.
  • 3 φορές Έλληνας Αθλητής της χρονιάς: 1986, 1987, 1989

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Νίκος Γκάλης - sansimera.gr
  2. «Best European Basketball Players of All Time». Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2021. 
  3. «Ευρωμπάσκετ: Η κορυφαία δωδεκάδα όλων των εποχών!». Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2021. 
  4. «TOP-10: ΟΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΘΛΗΤΕΣ». Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2020. 
  5. «FIBA EUROPE : NIKOS GALIS – EUROPE'S GREATEST-EVER SCORER». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  6. «Νίκος Γκάλης: Ο "Θεός" δεν έχει ηλικία, είναι αιώνια κορυφαίος!». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 «Γκάλης: Ο δικός μας Θεός». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  8. 8,0 8,1 «Ο βασιλιάς των παρκέ Νίκος Γκάλης». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  9. 9,0 9,1 9,2 «Nikos Galis, el último gran héroe griego». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  10. 10,0 10,1 «FIBA HALL OF FAME FOR THOSE WHO MADE THE GAME : Nikos Galis (Greece)». Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2021. 
  11. «Galis Named 3rd Best Scorer in Euroleague History». Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2021. 
  12. 12,0 12,1 «NIKOS GALIS - EUROPE'S GREATEST-EVER SCORER». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  13. «Nick Galis». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 «Nikos Gallis, a scoring machine». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  15. 15,0 15,1 15,2 «Νίκος Γκάλης, ο πρώην πυγμάχος που άλλαξε το μπάσκετ στην Ελλάδα. Γιατί το πρώτο δελτίο του αθλητή έγραφε Νικόλαος Γεωργαλής». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  16. «Top 5 Celtics That Never Were- #5: Nick Galis». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  17. 17,0 17,1 «Nick Galis, le Diable en personne…». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  18. «Το πρώτο ματς του Γκάλη στην Ελλάδα». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  19. «Στo πρώτο του ματς με τον Άρη, ο Νίκος Γκάλης θεωρήθηκε ατομιστής». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  20. «Νίκος Γκάλης: Οι πρώτες συνεντεύξεις στην Ελλάδα του ανθρώπου που άλλαξε το ελληνικό μπάσκετ!». Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2021. 
  21. «Το τιμώμενο πρόσωπο: Νίκος Γκάλης». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  22. 22,0 22,1 «Στις 29 Σεπτεμβρίου 1995 ο Νίκος Γκάλης εγκαταλείπει το Μπάσκετ». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021. 
  23. «Vladimir Stankovic's list: Top 10 scorers». Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2021. 
  24. «1980: Ο Γκάλης συστήνεται στην Ευρώπη με ακατάρριπτο ρεκόρ πόντων!». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  25. 25,0 25,1 25,2 «Νίκος Γκάλης – Ο θεός του ελληνικού μπάσκετ (Α΄ μέρος)». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2021. 
  26. «Πεταλίδης: ο τελευταίος μεγάλος παράγοντας». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2021. 
  27. «Νίκος Γκάλης: 41 χρόνια από το ντεμπούτο του θεού του ελληνικού μπάσκετ». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  28. «24/1/1981: Ιωνικός Νίκαιας-Άρης 113-114, Γιαννάκης-Γκάλης 73-62!». allstarbasket.gr. 2021. 
  29. «Ιωνικός - Άρης: Το ανεπανάλληπτο κρεσέντο 135 πόντων από Γιαννάκη και Γκάλη που έμεινε στην ιστορία». Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2021. 
  30. «Δυο καπνισμένες κάννες». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  31. «Το ρεκόρ του Γιαννάκη και το «κακό μάτι»». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  32. Βασίλης Σκουντής Ένα Πάσχα στην Κέρκυρα - esake.gr
  33. «Ο Ιωαννίδης στο… ταξί και ο Γιαννάκης στον… Άρη». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  34. «Ο Ματθαίου εμπνεύστηκε τον τελικό των ξυρισμένων κεφαλιών superbasket.gr». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 1 Φεβρουαρίου 2013. 
  35. «ΠΑΟΚ mateco». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  36. «Ο τελικός "των ξυρισμένων κεφαλιών". Οι κουρεμένοι παίκτες του ΠΑΟΚ κέρδισαν τον Άρη του Γκάλη, που αιφνιδιάστηκε από την εμφάνιση των αντιπάλων. Ποιος δεν κουρεύτηκε με την ψιλή;». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  37. «Γκάλης vs Τζόρνταν: Μία μοναδική παράσταση σε ένα σπάνιο ντοκουμέντο». Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2021. 
  38. «Το ιστορικό ματς Γκάλη εναντίον Τζόρνταν!». Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2021. 
  39. «Όταν ο Γκάλης αντιμετώπισε τον Τζόρνταν». Ανακτήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2021. 
  40. «Galis, Giannakis recall MJ encounter». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  41. «Η ιστορία μιας αυτοκρατορίας». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  42. «Όλοι οι τελικοί Κυπέλλου Ελλάδας». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  43. «1985: Κύπελλο και το πρώτο ΝΤΑΜΠΛ στον Πύργο τον Λευκό». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  44. «1984: Νίκη επί του ΠΑΟΚ και ➡️αρχή εποχής!». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  45. «Late, σουτ, κάρτες, δοκάρια, φάουλ, κόρνερ. Τα πάντα όλα…». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  46. «Παναγιώτης Γιαννάκης – Ένα παραμύθι με δράκο». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  47. «1986: Ο 22ος κρυμμένος τίτλος του Άρη». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  48. «Η κόλαση του Δάντη!». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  49. «ΑΡΗΣ-ΤΡΕΙΣΕΡ: Η ΠΙΟ ΜΑΓΙΚΗ ΝΥΧΤΑ». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  50. «1986: Ένας Ναός, ένας Θεός, μια θρησκεία και η Τρέισερ στα γόνατα». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  51. «Tracer Milano - Aris Salonico 1986/87». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  52. «1986: Πρόβα τζενεράλε πριν την Τρέϊσερ». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  53. «Η κόλαση του Δάντη!». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  54. «Ο πικρός καφές του Άρη». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  55. «Μάκαντου: «Κόντρα στον Άρη η νίκη που με ικανοποίησε περισσότερο στην καριέρα μου»!». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  56. «1987: Αναμενόμενος περίπατος και 2ο κύπελλο». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  57. 57,0 57,1 «Όλοι οι τελικοί Κυπέλλου Ελλάδας». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  58. «Γάνδη 1988: Η… πρώτη χαμένη ευκαιρία του "μεγάλου" Άρη». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  59. 59,0 59,1 59,2 «Από τη Γάνδη ως τη Βαρκελώνη». Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2021. 
  60. «Γάνδη 1988: Το πρώτο αίμα». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  61. «1988: Άγγιξε το όνειρο στη Γάνδη». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  62. «FINAL 4 1989: Τα σκυλιά της… Δαλματίας και η δεύτερη απόπειρα του Άρη». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  63. «2o Final Four: Μόναχο 1989». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  64. «FINAL 4 1990: Ο κίτρινος πάνθηρας και η τρίτη προσπάθεια του Άρη». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  65. «FINAL FOUR ZARAGOZA 1990». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  66. «Νίκος Γκάλης: Τα νούμερα του θρύλου». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  67. «1990: Ο Γκάλης σπάει το φράγμα των 10.000 πόντων». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  68. «FIBA's 50 Greatest Players». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουνίου 2021. 
  69. «Όταν ο Γκάλης έγινε ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στο ελληνικό μπάσκετ!». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  70. «Όταν ο Γκάλης έγινε Νο 1!». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  71. «1992: Νίκη επί του ΠΑΟ με βράβευση του Υπερσκόρερ Γκάλη!». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  72. «Οι τελευταίοι 18 πόντοι του Γκάλη με τη φανέλα του Άρη». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  73. «Το πρώτο Παναθηναϊκό «μπαμ» των Γιαννακόπουλων: Όταν ο Γκάλης ντύθηκε στα πράσινα!». Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2021. 
  74. «Το 1 δισεκατομμύριο δραχμές που άλλαξε τον χάρτη του ελληνικού μπάσκετ». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  75. «Όταν ο Παύλος Γιαννακόπουλος «έντυνε» στα πράσινα τον Νίκο Γκάλη». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  76. «Το ντεμπούτο του Γκάλη με τον Παναθηναϊκό». Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2021. 
  77. «Παγκράτι – Παναθηναϊκός…23 χρόνια μετά». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  78. «Το ντεμπούτο του Γκάλη με τον Παναθηναϊκό». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  79. «Παναθηναϊκός: Γκάλης & Βράνκοβιτς έβαλαν τις βάσεις των τίτλων!». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  80. «Οι 17 «αιώνιοι» τελικοί». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  81. «FINAL 4 1994: Το πρώτο Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός στην Ευρώπη και ο Κορνίλιους». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  82. «Τελ Αβίβ 1994: Το καταραμένο φάιναλ-φορ». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  83. «Ολυμπιακός final 4: Η πρώτη χαμένη ευκαιρία στο Τελ Αβίβ». Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2021. 
  84. Ρεκόρ και στοιχεία της Ευρωλίγκα - sport24.gr
  85. «Παναγιώτης Γιαννάκης: Ένας «δράκος» με τριφύλλι στο στήθος». Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2021. 
  86. «Όταν τα αηδόνια… έσμιξαν για λίγο στα «πράσινα»». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  87. Το τελευταίο ντέρμπι του Νίκου Γκάλη - Επίσημη σελίδα Παλαιμάχων Παναθηναϊκού 25/9/2013
  88. «Νίκος Γκάλης: Το σιωπηλό αντίο του 1994». Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2021. 
  89. «Νίκος Γκάλης: Σαν σήμερα η "μαύρη μέρα" όπου ο "θεός" τα… βρόντηξε κι έφυγε». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2021. 
  90. «Ο Γκάλης, ο Γιαννάκης, ο Καρλίτος και ο... Λάκι Περτ». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021. 
  91. 91,0 91,1 91,2 Γιώργος Κούβαρης, Όταν ο Θεός του μπάσκετ έγινε... πολίτης! - sentragoal.gr
  92. «Οι απειλές Σούμποτιτς και ο Super 3». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2021. 
  93. «Νίκος Γκάλης: Η ημερομηνία που τον σημάδεψε». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021. 
  94. 94,0 94,1 «Νίκος Γκάλης: Η μέρα που ο «Γκάνγκστερ» είπε αντίο στο μπάσκετ». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021. 
  95. «Τιμή στους 4 γίγαντες - prasinanea.gr». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουνίου 2015. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2013. 
  96. «Το 4ο αστέρι του Παναθηναϊκού με... άρωμα Γκάλη». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2021. 
  97. «Ντοκουμέντο:Το πρώτο ματς του Νίκου Γκάλη με την εθνική ομάδα». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  98. «6 Μαϊου 1980: Η εθνική «βάφτιση» του Γκάλη και τα γενέθλια του Διαμαντίδη». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  99. «Το δύσκολο ντεμπούτο του Νίκου Γκάλη με τη γαλανόλευκη». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  100. «Βαλκανικό 1979: Τον Γκάλη η Ελλάδα τον υποδέχθηκε με χρυσό μετάλλιο». Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2021. 
  101. «1981 EUROPEAN CHAMPIONSHIP FOR MEN : Nikolaos Galis». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  102. «Eurobasket 1981: Ο «Γκάνγκστερ» συστήνεται στον κόσμο». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  103. «22ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  104. 104,0 104,1 «1983 EUROPEAN CHAMPIONSHIP FOR MEN : Nikolaos Galis». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  105. «Eurobasket 1983: Ένας... Γκάλης δεν αρκούσε». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  106. 106,0 106,1 «ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΗ: ΕΝΑ ΑΘΛΗΜΑ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2021. 
  107. «The most remarkable Eurobasket records». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021. 
  108. «1986 WORLD CHAMPIONSHIP FOR MEN : Nikolaos Galis». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  109. «Παγκόσμιο Κύπελλο: Οι κορυφαίοι σκόρερ στην ιστορία! (πίνακες)». Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2021. 
  110. «Ο Γκάλης πρώτος σκόρερ του Mundobasket». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  111. «ESPANA 86': Το Μουντομπάσκετ με πρώτο σκόρερ τον Γκάλη που «εκτόξευσε» την Ελλάδα προς το χρυσό του 1987!». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  112. «Ισπανία 1986: Προειδοποιητικές βολές». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  113. «Παγκόσμιο Κύπελλο: Οι κορυφαίοι σκόρερ στην ιστορία! (πίνακες)». Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2021. 
  114. «Ευρωμπάσκετ 1987: 25 χρόνια από το έπος...». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  115. «1987 EUROPEAN CHAMPIONSHIP FOR MEN : Nikolaos Galis». Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2021. 
  116. 116,0 116,1 «Ευρωμπάσκετ 1987: Η νύχτα που γεννήθηκε το μπάσκετ!». Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021. 
  117. «Εθνική Ομάδα: Η μεγαλύτερη νίκη του 1987 μέχρι τις… επόμενες!». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2021. 
  118. «Eurobasket - European Basketball Championships». Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2021. 
  119. «Ποιοι ήταν οι δικοί μας 12 θεοί!». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2021. 
  120. «Greatest FIBA Games: 1987 Eurobasket Final, Greece- U.S.S.R.». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2021. 
  121. «LE MONDE : La Grèce dévorée par la passion». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  122. «Αφιέρωμα σε ένα φαινόμενο του ελληνικού και όχι μόνο αθλητισμού! Νίκος Γκάλης !». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  123. 123,0 123,1 «The most remarkable Eurobasket records». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2021. 
  124. 124,0 124,1 «Ευρωμπάσκετ '89: Όταν είδαμε τον καλύτερο Γκάλη». Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2021. 
  125. «1989 EUROPEAN CHAMPIONSHIP FOR MEN : Nikolaos Galis». Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2021. 
  126. «Γκάλης: Η "45άρα" του κόντρα στην Σοβιετική Ένωση το 1989». Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2021. 
  127. «Ο Δράκος στην Αργεντινή». Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021. 
  128. «FIBA EuroBasket Top Scorer». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2021. 
  129. «Eurobasket top scorer». Ανακτήθηκε στις 6 Ιουνίου 2021. 
  130. «Parker devient le meilleur marqueur de l'histoire de l'Euro». Ανακτήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2021. 
  131. «Γκάλης, Γκασόλ, Κούκοτς και...Μαντάκε οι ρεκορντμέν του Eurobasket». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2021. 
  132. «La Francia va avanti, Parker fa il record». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  133. «Γιατί δεν πρόκειται να ξεπεραστεί ποτέ ο Γκάλης». Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021. 
  134. «GREECE : NICK GALIS». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Νοεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2010. 
  135. «Νίκος Γκάλης: Στον… ουρανό του «Nick Galis Hall» η φανέλα». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2021. 
  136. «FIBA : EUROPEAN LEGENDS PAY TRIBUTE TO GALIS». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  137. «A long-overdue celebration for the legend of Greek basketball, Nikos Galis». Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2021. 
  138. «THE NEW YORK TIMES : Basking in a Fonder Farewell, 19 Years Later». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  139. «Το βράδυ που άξιζε στον Νίκο Γκάλη». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  140. «NICK GALLIS HALL». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2021. 
  141. «Νίκος Γκάλης: Η μεγάλη βραδιά όπου δάκρυσε ο "θεός"!». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2021. 
  142. Το ΟΑΚΑ μετονομάστηκε σε "Νίκος Γκάλης"
  143. «Ύψιστη τιμή για τον Νίκο Γκάλη! Είναι υποψήφιος για το Hall Of Fame του παγκόσμιου μπάσκετ!». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2021. 
  144. «Nooz.gr : Ο Νίκος Γκάλης στο Hall of Fame!». www.nooz.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2017. 
  145. «Σαν σήμερα: Ο Νίκος Γκάλης στο Hall of Fame». Ανακτήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2021. 
  146. «Ο Nίκος Γκάλης στο «Naismith Memorial Basketball Hall of Fame»». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  147. «Nick Galis et la victoire de la Grèce à l'Euro : "Ce qui s'est passé en 87 ne s'est plus jamais produit dans le monde"». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  148. «Μαζί με το Νίκο Γκάλη γεννήθηκε και το ομορφότερο ελληνικό μπάσκετ». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2021. 
  149. «When Michael Jordan Faced Off Against Nick Galis in Thessaloniki». Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2021. 
  150. «Νίκος Γκάλης, ο Θεός που καλείται στην απελπισία». Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2021. 
  151. «Βίντεο: Νίκος Γκάλης: Ο "Γκάνγκστερ" έγινε... 60Αρης». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2021. 
  152. Korać Cup 1980-81 (in αγγλική).
  153. Korać Cup 1981-82 (in αγγλική).
  154. Korać Cup 1982-83 (in αγγλική).
  155. Korać Cup 1984-85 (in αγγλική).
  156. Champions Cup 1983-84 (in αγγλική).
  157. Champions Cup 1985-86 (in αγγλική).
  158. Champions Cup 1986-87 (in αγγλική).
  159. Champions Cup 1987-88 (in αγγλική).
  160. Champions Cup 1988-89 (in αγγλική).
  161. Champions Cup 1989-90 (in αγγλική).
  162. Champions Cup 1990-91 (in αγγλική).
  163. NIKOLAOS GALIS ARIS BSA THESSALONIKI PPG 32.3 RPG 2.4 APG 3.7 (in αγγλική).
  164. NIKOLAOS GALIS PANATHINAIKOS BSA ATHENS PPG 23.8 RPG 1.8 APG 4.7 (in αγγλική).
  165. NIKOLAOS GALIS PANATHINAIKOS BSA ATHENS PPG 19.5 RPG 0.5 APG 2.5 (in αγγλική).
  166. «Ο Νίκος Γκάλης έγινε 61 ετών». Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2021. 
  167. 2 Δεκεμβρίου 1979: Το ντεμπούτο του Νίκου Γκαλη που με τους 25.995 πόντους του απογείωσε το ελληνικό μπάσκετ
  168. Σελίδα Αθλητή ΓΚΑΛΗΣ ΝΙΚΟΣ Κατηγορία ΑΝΔΡΩΝ.
  169. Σελίδα Αθλητή ΓΚΑΛΗΣ ΝΙΚΟΣ Κατηγορία ΑΝΔΡΩΝ.
  170. Σελίδα Αθλητή ΓΚΑΛΗΣ ΝΙΚΟΣ Κατηγορία ΔΙΑΦΟΡΑ.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]