Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Η Αυτού Μακαριότης
Χρυσόστομος Β΄
Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστινιανής
και πάσης Κύπρου
Chrysostomos II of Cyprus.jpg
Από 5 Νοεμβρίου 2006
Προκάτοχος Χρυσόστομος Α΄
Διάδοχος -
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση 10 Ιουλίου 1941 (1941-07-10) (77 ετών)
Τάλα, Πάφος, Κύπρος
Εθνικότητα Ελληνική
Δόγμα Χριστιανός Ελληνορθόδοξος
Πρώην τίτλος Μητροπολίτης Πάφου (1978-2006)
Προσφωνήσεις του
Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Β΄
Προσφώνηση αναφοράς Μακαριώτατε Αρχιεπίσκοπε
Προφορική Μακαριώτατε
Εναλλακτική Δ/Δ

Ο Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστιανιανής και πάσης Κύπρου Χρυσόστομος Β΄ (ή πιο συχνά για συντομία Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β') είναι ο σημερινός Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου. Γεννήθηκε το 1941 στην Τάλα της Πάφου, το 1978 εξελέγη Μητροπολίτης Πάφου και στις 5 Νοεμβρίου 2006 αρχιεπίσκοπος Κύπρου. Κατά την διάρκεια της θητείας του εκσυγχρονίστηκε ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κύπρου και δημιουργήθηκε η Θεολογική Σχολή της Εκκλησίας της Κύπρου. Ως επίσκοπος ή αρχιεπίσκοπος έχει εμπλακεί σε μια σειρά από αμφιλεγόμενα ζητήματα, για τα οποία έχει επικριθεί από μερίδα του Τύπου ή δημόσια πρόσωπα.

Σταδιοδρομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο κατά κόσμον Ηρόδοτος Δημητρίου γεννήθηκε στις 10 Aπριλίου 1941 στο χωριό Τάλα της Πάφου. Αμέσως μετά την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, έγινε δόκιμος μοναχός στην Ιερά Μονή Αγίου Νεοφύτου και στη συνέχεια φοίτησε στο Γυμνάσιο Πάφου. Αποφοίτησε από το γυμνάσιο το 1963 και στις 3 Νοεμβρίου του ίδιου έτους χειροτονήθηκε διάκονος. Το 1968 ξεκίνησε τις σπουδές του στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου αποφοίτησε το 1972. Στις 19 Οκτωβρίου του ίδιου έτους εξελέγη ομόφωνα ηγούμενος της Μονής Αγίου Νεοφύτου, χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και εγκαθιδρύθηκε ως ηγούμενος στις 12 Νοεμβρίου από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄. Στις 25 Φεβρουαρίου 1978 εξελέγη δια βοής Μητροπολίτης Πάφου.[εκκρεμεί παραπομπή]

Αρχιεπισκοπική εκλογή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από τη μακροχρόνια, μη αναστρέψιμη ασθένεια του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Α΄, συνήλθε Διευρυμένη Σύνοδος υπό τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ελβετία το Μάιο του 2006, η οποία κήρυξε τον αρχιεπισκοπικό θρόνο της Κύπρου σε χηρεία.[1] Έτσι ξεκίνησαν οι διαδικασίες εκλογής νέου Αρχιεπισκόπου, οι οποίες ολοκληρώθηκαν στις 5 Νοεμβρίου του ίδιου έτους με την εκλογή του Χρυσοστόμου Β΄. Η ενθρόνισή του έγινε στις 12 Νοεμβρίου και, όπως αναφέρθηκε από τα ΜΜΕ, είναι ο μοναδικός αρχιεπίσκοπος Κύπρου που τέλεσε την κηδεία αρχιεπισκόπου Κύπρου.[εκκρεμεί παραπομπή]

Στις εκλογές για ανάδειξη αρχιεπισκόπου, έλαβε στην λαϊκή ψήφο (δηλαδή οι άρρενες χριστιανοί ορθόδοξοι της Κύπρου) λίγο περισσότερο από 10%.[2] Ανθυποψήφιοι του ήταν τότε ο Κύκκου Νικηφόρος και ο Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος.[3] Τον Νοέμβριο του 2006, στην ψήφο των εκπροσώπων των πιστών, ο Νικηφόρος πήρε 46 ψήφους, ο Αθανάσιος 45 και ο Χρυσόστομος έλαβε 9. Στην κάλπη των ex officio εκπροσώπων, ο Κύκκου πήρε 11 ψήφους, ο Λεμεσού 7 και ο Χρυσόστομος 12. Στην κάλπη των γενικών αντιπροσώπων ο Λεμεσού πήρε 48 ψήφους και προκρίθηκε στην τελική φάση της ψηφοφορίας, ο Κύκκου 46 και ο Χρυσόστομος 6, τρεις δηλαδή λιγότερες από τον πρώτο γύρο. Στην κάλπη των ex officio, η οποία θα αναδείκνυε τον δεύτερο υποψήφιο αρχιεπίσκοπο, ο Μητροπολίτης Λεμεσού ενίσχυσε τον Μητροπολίτη Πάφου Χρυσόστομο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τελικοί υποψήφιοι αναδείχθηκαν οι Μητροπολίτες Πάφου και Λεμεσού και ο Επίσκοπος Κύκκου έμεινε εκτός εκλογικής διαδικασίας. Μετά ο Πάφου και ο Νικηφόρος ήλθαν σε συμφωνία και οι αντιπρόσωποι του Νικηφόρου ψήφισαν τον Χρυσόστομο για αρχιεπίσκοπο.[4]

Έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την ανάληψη των καθηκόντων του ως αρχιεπίσκοπος έθεσε στόχους για καλύτερη λειτουργία της Εκκλησίας της Κύπρου.[5]

Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κύπρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χρυσόστομος Β' προώθησε την αλλαγή του απαρχαιωμένου προηγούμενου καταστατικού χάρτη της Εκκλησίας, ο οποίος ήταν σε ισχύ από το 1914 και έκτοτε αναθεωρήθηκε δύο φορές. Ο νέος καταστατικός χάρτης άλλαζε κυρίως το εκλογικό σύστημα, αναβαθμίζοντας την ισχύ των πιστών. Όμως δεν περιορίστηκαν οι αλλαγές στην εκλογική διαδικασία, αλλά άλλαξαν τα σύνορα των μητροπόλεων (ευνοήθηκε η κατεχόμενη μητρόπολη της Κηρύνειας), δημιούργησε πενταμελές συνοδικό δικαστήριο, όπου ο κατηγορούμενος μπορούσε να εκπροσωπηθεί από δικηγόρο και, τέλος, άλλαξε τις διαδικασίες για έκδοση εκκλησιαστικού διαζυγίου.[2]

Ακόμη, προώθησε διεύρυνση της Ιεράς Συνόδου με την ανασύσταση μετά από 800 χρόνια παλαιών επισκοπών (Κωνσταντίας, Ταμασού, Τριμυθούντος, Καρπασίας, Λήδρας, Χύτρων, Αμαθούντος, Νεαπόλεως) που είχαν καταργηθεί κατά την διάρκεια της Φραγκοκρατίας από τους Λατίνους το 1222. Έτσι η Εκκλησία της Κύπρου, ως Αυτοκέφαλος, πέτυχε να έχει πλήρη Σύνοδο (με τουλάχιστον 13 μέλη) το οποίο σημαίνει ότι πλέον μπορεί να συγκαλέσει Μείζονα και Υπερτελή Σύνοδο χωρίς να χρειάζεται η συμμετοχή άλλων Επισκόπων από άλλες Εκκλησίες.[εκκρεμεί παραπομπή]

Επίσης, πρότεινε και πέτυχε κατόπιν διαβουλεύσεων με την κυπριακή κυβέρνηση και το υπουργείο Οικονομικών την δημιουργία Ενιαίου Φορέα Μισθοδοσίας Εφημεριακού Κλήρου.[6] Με αυτό τον τρόπο πέτυχε την ανεξάρτητη μισθοδοσία του κλήρου και εξασφάλισε την αξιοπρεπή διαβίωση γηραιών και επαρχιακών κληρικών χωρίς να επιβαρύνεται το κράτος.[εκκρεμεί παραπομπή]

Θεολογική Σχολή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αρχιεπίσκοπος κατάφερε την ίδρυση της Θεολογικής Σχολής της Εκκλησίας της Κύπρου,[7] ένα σχέδιο το οποίο είχε οραματιστεί ο προκάτοχός του Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ αλλά δεν κατάφερε να υλοποιήσει λόγω της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974.[8] Η σχολή ιδρύθηκε ως Ιδιωτική Σχολή Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης αλλά βάσει του κανονισμού της, ιδρύθηκε και λειτουργεί ως μη κερδοσκοπικός φιλανθρωπικός εκπαιδευτικός οργανισμός.[9]

Τιμές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αρχιεπίσκοπος επίσης τιμήθηκε με μετάλλιο και ως επίτιμος δημότης Κέρκυρας το 2016, με την ευκαιρία του εορτασμού των 300 ετών από τη λύση της πολιορκίας της Κέρκυρας από τους Τούρκους το 1716.[10][11] Ο Χρυσόστομος τιμήθηκε επίσης ως επίτιμος δημότης Ηλείας, για τους αγώνες του για την Κύπρο, την Εκκλησία και τον Ελληνισμό σε ειδική τελετή, στο Δημοτικό Μέγαρο του Πύργου από το δήμαρχο Γαβριήλ Λιάτση. Ο δήμαρχος ανέφερε τη μεγάλη προσφορά του αρχιεπισκόπου και της Εκκλησίας προς την Ηλεία μετά τις πυρκαγιές του 2007, και ειδικότερα στις καμμένες εκκλησίες που αποκαταστάθηκαν, στον βρεφονηπιακό σταθμό που οικοδομήθηκε εκ βάθρων, καθώς και σε ιστορικά γεγονότα που συνδέουν τον Πύργο με τον κυπριακό αγώνα για την ανεξαρτησία.[12][13]

Ακόμη, ο Χρυσόστομος το 2017 επισκέφθηκε επίσημα τη Ρωσία. Τέλεσε κοινή λειτουργία με τον πατριάρχη Κύριλλο της Ρωσίας που του απένειμε τον Μεγαλόσταυρο του Αγίου Βλαδίμηρου, ο οποίος αποτελεί την ανώτατη τιμητική διάκριση του Πατριαρχείου Μόσχας.[14]

Απόψεις και πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα και κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β' έχει επικριθεί για μια σειρά από πράξεις και λόγια του για πολιτικά και κοινωνικά θέματα, αλλά και πράξεις του ίδιου κατά την πε΄ριοδο που ήταν επίσκοπος. Ο ίδιος σε μια συνέντευξή του δήλωσε ότι έχει δικαίωμα να εκφράζει την άποψή του όπως κάθε πολίτης.[15]

Πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Απρίλιο του 2004, όταν ήταν επίσκοπος, αντιτάχθηκε με σφοδρότητα στο σχέδιο Ανάν για την επίλυση του Κυπριακού, θεωρώντας ότι δεν είχε κανένα θετικό στοιχείο για τους Ελληνοκύπριους. Το σχέδιο τελικά απορρίφθηκε από τους Ελληνοκύπριους σε δημοψήφισμα με ποσοστό 76%.

Τον Ιανουάριο του 2007 και εν μέσω προτάσεων εξαγοράς κυπριακών τραπεζών, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β΄ έκανε δηλώσεις αναφορικά με τη στάση που πρέπει να κρατήσουν οι επενδυτές.[16]

Το 2017 δήλωσε ικανοποιημένος από την ένταξη του εθνικιστικού ΕΛΑΜ στην κυπριακή Βουλή.[17] Πιο πριν είχε χαρακτηρίσει τα μέλη του ΕΛΑΜ «καλά παιδιά με κρυστάλλινες θέσεις», προκαλώντας αντιδράσεις.[18] [19] Ο αρχηγός της Χρυσής Αύγης Νίκος Μιχαλολιάκος εξήρε την βοήθεια που είχε δώσει ο αρχιεπίσκοπος στο ΕΛΑΜ.[20]

Στις προεδρικές εκλογές του 2018 στην Κύπρο ανακοίνωσε πως η εκκλησία στηρίζει τον Νίκο Αναστασιάδη.[21]

Κοινωνικά θέματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά καιρούς ο Χρυσόστομος επιτεθεί στη ΛΟΑΤ κοινότητα, χαρακτηρίζοντας τα μέλη της «ξετσίπωτους και ανώμαλους»,[22] γεγονός για το οποίο η κοινότητα απευθύνθηκε στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.[23][24] Επιπλέον ισχυρίστηκε πως θα φτιάξει σχολεία στα οποία θα δίνεται η κατάλληλη εκπαίδευση ώστε τα παιδιά να μην γίνονται ομοφυλόφιλοι.[25]

Ακόμη κατηγορήθηκε για ρατσισμό, όταν αναφερόμενος στους έποικους από την Τουρκία που ζουν στο ψευδοκράτος της Βόρειας Κύπρου, τους χαρακτήρισε ανατολίτες, άξεστους και απολίτιστους, ενώ τους κατηγόρησε ότι «γεννοβολούν» συνεχώς.[26][27][28]

Κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χρυσόστομος έχει επικριθεί για μια σειρά από άλλα ζητήματα που σχετίζονται με τα έργα του ως επίσκοπος και ως αρχιεπίσκοπος.

Τη δεκαετία του '90, ως μητροπολίτης Πάφου, φέρεται να έδωσε εντολή για αφαίρεση αρκετών τόνων άμμου από την προστατευόμενη παραλία της Λάρας, όπου γεννούν οι χελώνες καρέτα καρέτα τα αυγά τους,προκειμένου να κατασκευάσει γήπεδο γκολφ. [29]

Σύμφωνα με καταγγελίες της συντονιστικής επιτροπής της εκκλησίας της Παναγίας του Τράχωνα, στις 30 Ιανουαρίου 2015 η Ιερά Αρχιεπισκοπή με διατακτικό εσωτερικού δανεισμού υπεξαίρεσε από την εκκλησία το ποσό των 100.000 ευρώ, χωρίς να το επιστρέψει εντός της προκαθορισμένης ημερομηνίας. Δύο μήνες αργότερα, και σύμφωνα πάντα με τις καταγγελίες, η Ιερά Αρχιεπισκοπή απέσυρε από το λογαριασμό της εκκλησίας επιπλέον το ποσό των 350.000 ευρώ. Σε αυτά ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου απάντησε πως ο ίδιος έχει το δικαίωμα της διαχείρισης των χρημάτων όλων των εκκλησιών, και ότι μεταφέρει χρήματα από τις ενορίες που έχουν πλεόνασμα προς άλλες που έχουν έλλειμμα.[30][31]

Τέλος, εκ μέρους της Εκκλησίας, το 2017 ο αρχιεπίσκοπος ενεπλάκη σε υπόθεση σχετικά με τη δόμηση νέων ξενοδοχείων σε χώρο στην Γεροσκήπου που ανήκει στην Εκκλησία, όπου είχαν βρεθεί αρχαιολογικά μνημεία. Αν και το τμήμα είχε χαρακτηρίσει τον χώρο προστατευόμενο, ο εισαγγελέας έκρινε ότι αυτός ο χαρακτηρισμός δεν είχε γίνει σύννομα, καθώς δεν είχε δοθεί η γραπτή συναίνεση της Εκκλησίας, όπως απαιτεί το Σύνταγμα. Ο αρχιεπίσκοπος αιτήθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο να αποχαρακτηριστεί το τεμάχιο, το οποίο έγινε δεκτό, σε συμμόρφωση με την εισαγγελική γνωμάτευση.[32] Ο ίδιος παραδέχτηκε πως απείλησε την διευθύντρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων, η οποία αρχικά είχε αρνηθεί να υπογράψει πως δεν υπάρχουν αρχαία.[33] Αργότερα ο Χρυσόστομος ανέφερε πως δεν εννοούσε τις απειλές. Για τις αρχαιότητες είπε ότι θα προστατευτούν με ειδική κατασκευή φέρνοντας σαν παράδειγμα το Μουσείο της Ακρόπολης.[34][35]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Αρχιεπισκοπική εκλογή θρίλερ στην Κύπρο, Του Νικου Παπαχρηστου | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/249539/article/epikairothta/ellada/arxiepiskopikh-eklogh-8riler-sthn-kypro. Ανακτήθηκε στις 2018-02-13. 
  2. 2,0 2,1 Roudometof, Victor. The Church of Cyprus’ Transition into the 21st Century. https://www.researchgate.net/profile/Victor_Roudometof/publication/281863703_The_Church_of_Cyprus'_Transition_into_the_21st_Century/links/55fc36ec08aec948c4b19b3f.pdf. 
  3. Αδάμου, Του Μάριου. «Η… ιερή συμφωνία Νικηφόρου-Χρυσοστόμου | News». www.sigmalive.com. http://www.sigmalive.com/simerini/news/375133/i-ieri-symfonia-nikiforouxrysostomou. Ανακτήθηκε στις 2018-02-13. 
  4. Αντωνιάδου, Μαρία. «Το (εκλογικό) θαύμα του κ. Χρυσόστομου». TO BHMA. Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=176879. Ανακτήθηκε στις 2018-02-13. 
  5. «Εκκλησία της Κύπρου - Ομιλία της Α.Μ. του Αρχιεπισκόπου Κύπρου κατά την Πανηγυρική Συνεδρία της Ιεράς Συνόδου». Εκκλησία της Κύπρου. 13-09-2010. http://web.archive.org/web/20140816031202/http://www.churchofcyprus.org.cy/article.php?articleID=1358. Ανακτήθηκε στις 28-06-2016. 
  6. «Ιδού ο νέος Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας». www.sigmalive.com. 14-09-2010. http://www.sigmalive.com/archive/simerini/news/local/305125. Ανακτήθηκε στις 28-06-2016. 
  7. «Θεολογική Σχολή Εκκλησίας Κύπρου». theo.ac.cy. http://theo.ac.cy/. Ανακτήθηκε στις 2016-06-28. 
  8. «Εκκλησία της Κύπρου - Θεολογική Σχολή Εκκλησίας Κύπρου». http://web.archive.org/web/20151020161121/http://www.churchofcyprus.org.cy/service.php?serviceID=225. Ανακτήθηκε στις 2016-06-28. 
  9. «ΠτΔ και Αρχιεπίσκοπος τέλεσαν τα εγκαίνια της Θεολογικής Σχολής». Φιλελευθερος. http://archive.philenews.com/el-gr/koinonia-eidiseis/160/276690/ptd-kai-archiepiskopos-telesan-ta-egkainia-tis-theologikis-scholis. 
  10. "Επίτιμος Δημότης Κέρκυρας ανακηρύχθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β’", ΕΡΤ Κέρκυρας, 10 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2016
  11. Επίτιμος Δημότης Κέρκυρας ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων "Ρομφαία", 08 Αυγούστου 2016
  12. "Επίτιμος Δημότης Ηλείας ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β'", Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων "Ρομφαία", Ιεροδιάκονος Τριφύλλιος Ονησιφόρου. Παρασκευή, 19 Ιανουαρίου 2018
  13. Πύργος - Ο Δήμος τίμησε τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου κ.κ. Χρυσόστομο ΙΙ, 19 ΙΑΝ 2018, http://iliakanea.gr
  14. ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ - ΜΕΓΑΛΟΣΤΑΥΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΥ, Cyprus News Agency
  15. Αρχιεπίσκοπος: Προσωπικό μου πιστεύω είναι το ενιαίο κράτος, στο By SigmaLive, Part of Dias Group of Companies, 29.11.2017
  16. Α.Ε., tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Ιερές μπίζνες στην Κύπρο». TO BHMA. http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=650924. Ανακτήθηκε στις 2018-02-13. 
  17. «Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου χαιρετίζει την είσοδο των εθνικιστών του ΕΛΑΜ στη Βουλή». http://news247.gr/eidiseis/kosmos/news/o-arxiepiskopos-kuproy-xairetizei-thn-eisodo-twn-ethnikistwn-toy-elam-sth-voylh.4081444.html. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  18. «Βίντεο: Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου «ευλογεί» την είσοδο του ΕΛΑΜ στην κυπριακή Βουλή!». http://www.protothema.gr/greece/article/581722/video-o-arhiepiskopos-kuprou-eulogei-tin-eisodo-tou-elam-stin-kupriaki-vouli/. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  19. «Βίντεο: Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου «ευλογεί» την είσοδο του ΕΛΑΜ στην κυπριακή Βουλή!». http://www.protothema.gr/greece/article/581722/video-o-arhiepiskopos-kuprou-eulogei-tin-eisodo-tou-elam-stin-kupriaki-vouli/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-16. 
  20. «Ν. Μιχαλολιάκος: Ποιοι ιεράρχες στηρίζουν την Χρυσή Αυγή». TO BHMA. http://www.tovima.gr/society/article/?aid=548747. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  21. «Αρχιεπίσκοπος: Αναστασιάδη στηρίζει η Εκκλησία». Philenews. http://www.philenews.com/eidiseis/ekloges2018/article/484981/archiepiskopos-anakoinonei-stirixi-se-ypopsifio. Ανακτήθηκε στις 2018-02-13. 
  22. «Αρχιεπίσκοπος για ομοφυλοφιλία: Πρέπει να μάθουμε να υπερπηδούμε μερικές ανωμαλίες». 2016-11-01. http://archive.philenews.com/el-gr/koinonia-eidiseis/160/338502/archiepiskopos-i-omofylofilia-einai-ektropi-einai-amartia. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  23. News, Πολίτης. «ACCEPT ΛΟΑΤ: Περιμένουμε απαντήσεις στο θέμα Αρχιεπισκόπου». ACCEPT ΛΟΑΤ: Περιμένουμε απαντήσεις στο θέμα Αρχιεπισκόπου. http://politis.com.cy/article/mazi-kata-tou-omofovikou-logou-disi-accept-loat. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  24. «Στον Γεν. Εισαγγελέα καταγγέλλει τον Αρχιεπίσκοπο η Accept-ΛΟΑΤ Κύπρου» (στα αγγλικά). dialogos.com.cy. http://dialogos.com.cy/blog/ston-gen-isangelea-katangelli-ton-archiepiskopo-i-accept-loat-kiprou/#.Wd9XPSuUeSo. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  25. «Ο Αρχιεπίσκοπος της Κύπρου Ετοιμάζει Σχολεία για να Κάνει Straight τους Ομοφυλόφιλους» (στα gr). Vice. 2016-11-01. https://www.vice.com/gr/article/wnqpjx/arxiepiskopos-kuprou-sxoleia-gia-omofulofilous. Ανακτήθηκε στις 2018-02-16. 
  26. News, Πολίτης. «Αντιακελικές δηλώσεις με δόσεις ρατσισμού από τον Αρχιεπίσκοπο». Αντιακελικές δηλώσεις με δόσεις ρατσισμού από τον Αρχιεπίσκοπο. http://politis.com.cy/article/antiakeliko-menos-ke-dosis-ratsismou-apo-ton-archiepiskopo. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  27. «ΒΙΝΤΕΟ: «Άξεστοι, ανατολίτες που γεννοβολούν οι έποικοι…» Καυστικός ο Αρχιεπίσκοπος - Cyprus Times» (στα αγγλικά). Cyprus Times. 2017-05-16. http://cyprustimes.com/2017/05/16/vinteo-axesti-anatolites-pou-gennovoloun-epiki-kafstikos-o-archiepiskopos/. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  28. "Εχθροί μας οι μετανάστες κηρύττει ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου", Εφημ. των Συντακτών, 27.12.2017
  29. «Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος: Ας μιλήσουμε για ήθος, λοιπόν». Philenews. http://www.philenews.com/f-me-apopsi/arthra-apo-f/article/434366/archiepiskopos-chrysostomos-as-milisoyme-ga-ithos-loipon. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  30. «Αρχιεπίσκοπος: Εγώ ασκώ διοίκηση, όποιου δεν αρέσει, έξω». 2015-04-07. http://archive.philenews.com/el-gr/koinonia-eidiseis/160/250779/archiepiskopos-ego-asko-dioikisi-opoiou-den-aresei-exo. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  31. "Αρχιεπίσκοπος Κύπρου: Εγώ θα κρίνω τι θα κάνω μέσα στην Εκκλησία", 10 Απριλίου 2015. Αναπαραγωγή είδησης από το ΚΥΠΕ
  32. "Εισαγγελική απόφαση για το τεμάχιο στη Γεροσκήπου", Η Καθημερινή, 04 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2017, άρθρο του Απ. Κουρουπάκη
  33. «Αρχιεπίσκοπος: Αν βρεθούν αρχαιότητες, θα τις αξιοποιήσουμε». philenews.com. 2017-10-06. http://www.philenews.com/koinonia/eidiseis/article/436128/archiepiskopos-an-brethoyn-archaiotites-tha-tis-axiopoiisoyme. Ανακτήθηκε στις 2017-12-23. 
  34. Νικολάου, Άγγελος. «Αποχαρακτηρίστηκε από Αρχαίο Μνημείο γη της Εκκλησίας». Philenews. http://www.philenews.com/koinonia/eidiseis/article/435408/apocharaktiristike-apo-archaio-mnimeio-g-tis-ekklisias. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
  35. «Αντιδράσεις για τον αποχαρακτηρισμό τεμαχίου στη Γεροσκήπου». Kathimerini.com.cy. http://www.kathimerini.com.cy/gr/kypros/antidraseis-gia-ton-apoxaraktirismo-temaxioy-sti-geroskipoy. Ανακτήθηκε στις 2017-10-12. 
τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Χρυσόστομος Α΄
Μητροπολίτης Πάφου
1978-2006
Διάδοχος
Γεώργιος
Προκάτοχος
Χρυσόστομος Α΄
Αρχιεπίσκοπος Κύπρου
2006-σήμερα
Διάδοχος
Εν ενεργεία