Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας
ΙδρυτήςΕνωτική σύνοδος Ορθόδοξων Εκκλησιών της Ουκρανίας [[1]](eng)
Ανεξαρτησία6 Ιανουαρίου 2019
ΠροκαθήμενοςΜητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Επιφάνιος
Έδρα
Καθεδρικός Ναός του Αγίου Μιχαήλ στο Κίεβο, έδρα της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας.
ΕπικράτειαΟυκρανία
ΓλώσσαΟυκρανική
Δικτυακός τόποςhttps://www.pomisna.info/
Πατριαρχικός και Συνοδικός Τόμος χορήγησης αυτοκέφαλου καθεστώτος στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, φιλοτεχνημένος στη Μονή Ξενοφώντος του Αγίου Όρους.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας (ουκρανικά: Православна церква України, αγγλικά: Orthodox Church of Ukraine) είναι η 15η αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία, σύμφωνα με τα Εκκλησιαστικά Δίπτυχα του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, που συστάθηκε τον Δεκέμβριο του 2018. Αναγνωρίζεται ως αυτοκέφαλη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και την Εκκλησία της Ελλάδος.[1][2][3]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενωτική Σύνοδος και Τόμος Αυτοκεφαλίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας προήλθε από την ένωση τριών εκκλησιών που ποίμαιναν ορθοδόξους χριστιανούς της Ουκρανίας μετά από μία ενωτική κληρικολαϊκή συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2018. Η ίδια συνέλευση εξέλεξε ως προκαθήμενο της Εκκλησίας της Ουκρανίας και Μητροπολίτη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας τον Μητροπολίτη Επιφάνιο.[4][5] Το διάταγμα για την αυτοκεφαλία της Εκκλησίας της Ουκρανίας υπογράφηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 5 Ιανουαρίου 2019 και την επομένη, ανήμερα της εορτής των Θεοφανείων, πραγματοποιήθηκε η επίσημη παραλαβή του τόμου της αυτοκεφαλίας, που φιλοτεχνήθηκε στη Μονή Ξενοφώντος του Αγίου Όρους.[6]

H επίσημη παραλαβή του Τόμου της Αυτοκεφαλίας.

Η ενθρόνιση του προκαθημένου της, Μητροπολίτη Επιφανίου, έγινε στον Καθεδρικό Ναό Αγίας Σοφίας Κιέβου στις 3 Φεβρουαρίου 2019 (ημερομηνία γενεθλίων του) από τον εκπρόσωπο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Μητροπολίτη Γαλλίας Εμμανουήλ, παρουσία του προέδρου της Ουκρανίας.[7] Μέχρι σήμερα η Εκκλησία της Ουκρανίας είναι αναγνωρισμένη μόνο από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το ουκρανικό κράτος και την Εκκλησία της Ελλάδος.[8][9][10]

Η αναγνώριση από την Εκκλησία της Ελλάδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Εκκλησία της Ελλάδος με εισήγηση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου Β' έδωσε εντολή στις συνοδικές επιτροπές να μελετήσουν από κοινού το θέμα της αναγνώρισης του αυτοκεφάλου της Εκκλησίας της Ουκρανίας. Συνολικά 21 μητροπολίτες, θεολόγοι και στελέχη της Ιεράς Συνόδου, τα τακτικά μέλη των δυο επιτροπών καθώς και οι αναπληρωματικοί τους, συνεργάστηκαν για τρεις μήνες. Τα μέλη των επιτροπών δογματικών-νομοκανονικών και διορθοδόξων σχέσεων κατέληξαν σε κοινό πόρισμα προς την Διαρκή Ιερά Σύνοδο, το οποίο τεκμηρίωσε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει το μοναδικό προνόμιο να εκχωρεί αυτοκεφαλία σε εκκλησιαστικές διοικήσεις.[11][12]

Έτσι, η Ιερά Συνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος στην έκτακτη συνεδρίασή της στις 12 Οκτωβρίου 2019 αποφάσισε την αναγνώριση της νέας εκκλησιαστικής δομής. Συγκεκριμένα, αποφάσισε ότι αναγνωρίζει «το κανονικό δικαίωμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την παραχώρηση του Αυτοκεφάλου, καθώς και το προνόμιο του Προκαθημένου της Εκκλησίας της Ελλάδος να χειρισθή περαιτέρω το ζήτημα της αναγνωρίσεως της Εκκλησίας της Ουκρανίας», ενώ επτά Μητροπολίτες εζήτησαν την αναβολή λήψης αποφάσεως.[13] Σε ό,τι αφορά τη συνεδρίαση και τις αποφάσεις της, ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ διευκρίνησε δημόσια ότι κατέθεσε πολυσέλιδο υπόμνημα "καταρρίπτων μέ προσφυγή στούς ἱ. Κανόνες καί τήν κανονική τάξι τό ἀβάσιμο καί ἔωλο κανονικῶς πόρισμα τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Νομοκανονικῶν Ζητημάτων", υποστηρίζοντας ότι "οἱ σχετικές ἀποφάσεις εἶναι ΑΚΥΡΕΣ διότι ἐλήφθησαν ὑπό ἀναρμοδίου ὀργάνου καί ὅσα χρόνια καί νά περάσουν θά παραμένουν ΑΚΥΡΕΣ, διότι στήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δέν ἰσχύει τό De facto ἀλλά μόνο τό De jure".[14]

Στάση άλλων Εκκλησιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, με απόφαση που απέστειλε στον Οικουμενικό Πατριάρχη ο Πατριάρχης Σερβίας Ειρηναίος, γνωστοποίησε ότι δεν προτίθεται να αναγνωρίσει την αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας καθώς ηγούνται "σχισματικές παραφυάδες", ότι δεν προτίθενται να αναγνωρίσουν κανέναν κληρικό της νέας αυτοκέφαλης Εκκλησίας διότι "στερούνται αποστολικής διαδοχής και ιεροσύνης" και ούτε αναγνωρίζουν ως αρχιερέα τον κ. Επιφάνιο. [15] Εξηγώντας τη θέση αυτή, σε συνέντευξή του, ο Πατριάρχης Σερβίας Ειρηναίος εξέφρασε παράλληλα τον σεβασμό του στο Οικουμενικού Πατριαρχείο. «Πρέπει να τονίσω πως η Εκκλησία μας δεν έκανε αυτήν την επιλογή εξαιτίας της σλαβικής εγγύτητας μας με την Εκκλησία της Ρωσίας και σίγουρα όχι για πολιτικά ή παρόμοια συμφέροντα, αλλά με γνώμονα την παράδοση της Εκκλησίας και το κανονικό δίκαιο…» είπε στην εφημερίδα «Πολίτικα» [16] του Βελιγραδίου ο Σέρβος Πατριάρχης υποστηρίζοντας πως «Αν κάποια άλλη τοπική Εκκλησία, η Ρωσική ή οποιαδήποτε άλλη έκανε κάτι παρόμοιο, η αντίδραση μας θα ήταν παρόμοια».[17]

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας απέστειλε επιστολή στον Οικουμενικό Πατριάρχη και δημοσιοποίησε στις 7 Μαρτίου 2019. Θεωρεί "ανυπόστατες, κενές, στερούμενες της θείας χάριτος και της ενεργείας του Αγίου Πνεύματος" τις χειροτονίες που τέλεσε ο Φιλάρετος Ντενισένκο "όσο χρόνο ήτο καθηρημένος και αναθεματισμένος", μεταξύ αυτών "και του γραμματέως αυτού Σεργκέι Ντουμένκο, νυν Μητροπολίτου Επιφανίου". Στην επιστολή που υπογράφει ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων Αναστάσιος επισημαίνεται ότι "αντί ειρηνεύσεως και ενότητος των Ορθοδόξων της Ουκρανίας, επαπειλείται ο κίνδυνος διασπάσεως της ενότητος της ανά τον κόσμο Ορθοδοξίας" και "η κατ' Αλβανίαν Αυτοκέφαλος Ορθόδοξος Εκκλησία απευθύνει θερμήν παράκλησιν, όπως το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, αξιοποιών το κατ' εξοχήν προνόμιον του συντονισμού των Ορθοδόξων Εκκλησιών, συγκαλέσει το συντομότερον δυνατόν Πανορθόδοξον Σύναξιν ή Σύνοδον, προκειμένου να προληφθή ο εμφανής κίνδυνος δημιουργίας οδυνηρού Σχίσματος".[18]

Έτερη ορθόδοξη δικαιοδοσία στην Ουκρανία είναι η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία του Πατριαρχείου Μόσχας, με αυτόνομο καθεστώς (και όχι αυτοκέφαλο) υπό την εκκλησιαστική ένωση με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Η χορήγηση αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας προκάλεσε την αντίδραση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που γι' αυτό το λόγο αποφάσισε να διακόψει την εκκλησιαστική κοινωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, σχετικά με τη δικαιοδοσία στην ιστορική Εκκλησία Κιέβου.[19]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «СМИ обнародовали проект устава ПЦУ, принятый на «объединительном Соборе»». spzh.news (στα Αγγλικά). 16 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2018. 
  2. «Ανακηρύχθηκε η αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας». Tribune.gr. 15 Δεκεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2018. 
  3. Εφημερίδα Καθημερινή, 01.01.2019 - "Πατριάρχης Βαρθολομαίος: «Το αυτοκέφαλο στην ουκρανική εκκλησία το πιο σημαντικό γεγονός της χρονιάς για την Ορθοδοξία»"
  4. Εφημερίδα Καθημερινή, 05.01.2019 - "Υπεγράφη το ιστορικό διάταγμα για την Αυτοκεφαλία της Εκκλησίας της Ουκρανίας"
  5. "Православна церква України буде автокефальною - статут (повний текст документу)" РБК-Украина "The Orthodox Church of Ukraine will be autocephalous - the charter", 15 December 2018
  6. ORTHODOXIA INFO, 09.01.2019: "Αυτό είναι το κείμενο του Τόμου της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας"
  7. «Ενθρονίστηκε ο μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Επιφάνιος». naftemporiki. 
  8. «Στην Εκκλησία της Ουκρανίας πάνω από 100 ενορίες». ekklisia online. 
  9. «Ουκρανική Εκκλησία: τα επόμενα βήματα μετά την Αυτοκεφαλία». Η Καθημερινή,08.01.2019. 
  10. «Η σκυτάλη στα Πατριαρχεία και στις Εκκλησίες». Η Καθημερινή,14.01.2019. 
  11. Οι εισηγήσεις των Επιτροπών που οδήγησαν στην αναγνώριση της Ουκρανίας, Αντώνης Τριανταφύλλου, orthodoxia.info, 12.10.2019
  12. Σαφές μήνυμα του Αρχιεπισκόπου για το Ουκρανικό, Η Καθημερινή, 12.10.2019, Απόστολος Λακασάς
  13. Η Ιεραρχία αναγνωρίζει τη νέα Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας, Η Καθημερινή, 12.10.2019, Απόστολος Λακασάς
  14. "Πειραιώς: Πότε δεν αποδέχθηκα πρόταση για αναγνώριση της ανυπόστατης «Εκκλησίας» που δημιουργήθηκε στην Ουκρανία", ΡΟΜΦΑΙΑ, 13.10.2019
  15. ΡΟΜΦΑΙΑ, 28.02.2019: "Πατριαρχείο Σερβίας: «Δεν αναγνωρίζουμε την λεγόμενη Εκκλησία της Ουκρανίας»"
  16. Политикa, 29.09.2019: "Сачували смо веру, језик, културу и државу"
  17. ORTHODOXIA INFO, 02.10.2019: "ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΕΡΒΙΑΣ: «Σέβομαι το Φαναρι αλλά στηρίζω τον Ονούφριο»
  18. ΡΟΜΦΑΙΑ, 08.03.2019: "Προβληματισμός της Εκκλησίας της Αλβανίας για το Ουκρανικό"
  19. Εφημερίδα των Συντακτών, 05.01.2019: "Επίσημα αυτοκέφαλη η Εκκλησία της Ουκρανίας"