Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φρειδερίκος Β΄
Frederick II and eagle.jpg
Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν
Άγιος Ρωμαίος Αυτοκράτωρ
Περίοδος εξουσίας
1220 - 1250
Προκάτοχος Όθων Δ΄
Διάδοχος Ερρίκος Ζ΄
Βασιλιάς της Σικελίας
Περίοδος εξουσίας
11981250
Προκάτοχος Ερρίκος ΣΤ΄
Διάδοχος Κονράδος Δ΄ της Γερμανίας
Βασιλιάς της Ιερουσαλήμ
Περίοδος εξουσίας
12251228
Προκάτοχος Γιολάντα της Ιερουσαλήμ
Διάδοχος Κονράδος Δ΄ της Γερμανίας
Οίκος Χοενστάουφεν
Γέννηση 26 Δεκεμβρίου 1194
Μάρκε, Ιταλία
Θάνατος 12 Ιανουαρίου 1250 (56 ετών)
Κάστρο Φιορεντίνο, Πούλια, Ιταλία
Τόπος ταφής Καθεδρικός του Παλέρμο
Πατέρας Ερρίκος ΣΤ΄
Μητέρα Κωνσταντία της Σικελίας
Σύζυγος Κωνσταντία της Αραγωνίας
Γιολάντα της Ιερουσαλήμ
Ισαβέλλα της Αγγλίας
Μπιάνκα Λάντσια
Επίγονοι Ερρίκος Ζ΄ της Γερμανίας, Κονράδος Δ΄ της Γερμανίας, Μαργαρίτα της Σικελίας, Άννα Χοενστάουφεν, Μανφρέδος της Σικελίας, (νόθη) Κωνστάνς (Άννα)
Θρησκεία Ρωμαιοκαθολικισμός

O Φρειδερίκος Β΄ Χοχενστάουφεν (Friedrich II Hohenstaufen, 1194 - 13 Δεκεμβρίου 1250) ήταν βασιλιάς της Σικελίας (1198-1250), αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (1220-1250) και τιτουλάριος Βασιλέας της Θεσσαλονίκης. Υιός και διάδοχος του Γερμανού Αυτοκράτορα Ερρίκου ΣΤ΄ και της Κωνσταντίας της Σικελίας (κόρης του βασιλιά Ρογήρου Β΄).

Φωτισμένος μονάρχης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πλέον φωτισμένος μεσαιωνικός μονάρχης στη δυτική Ευρώπη, αντιτάχτηκε σκληρά στο θρησκευτικό κατεστημένο της εποχής του και αφορίστηκε πολλαπλώς από δύο συνεχόμενους Πάπες. Μεγάλος προστάτης των γραμμάτων και των τεχνών, υψηλότατης διάνοιας, μιλούσε έξι γλώσσες (Λατινικά, Σικελικά, Γερμανικά, Γαλλικά, Ελληνικά και Αραβικά) και απεκλήθη Stupor mundi (που σημαίνει θαύμα του κόσμου). Οι ιστορικοί έχουν αναζητήσει υπερθετικό βαθμό για να τον περιγράψουν, όπως στην περίπτωση του καθηγητή Detwiler, ο οποίος έγραψε:

Ένας άνδρας έξοχου πολιτισμού, ενεργητικότητας, και ικανότητας - αποκαλείται από ένα σύγχρονο χρονογράφο το θαύμα του κόσμου, από τον Νίτσε ως ο πρώτος Ευρωπαίος, και από πολλούς ιστορικούς ο πρώτος σύγχρονος ηγεμόνας - ο Φρειδερίκος ίδρυσε στη Σικελία και τη νότια Ιταλία κάτι που μοιάζει πολύ με ένα σύγχρονο βασίλειο με κεντρική διακυβέρνηση, με μια αποτελεσματική γραφειοκρατία. Παράλληλα δυσφημίστηκε πάρα πολύ από τους Πάπες οι οποίοι τον αφόρισαν τέσσερις φορές και ο Πάπας Γρηγόριος Θ΄ προχώρησε τόσο πολύ ώστε να τον αποκαλέσει Αντίχριστο. Ίδρυσε το 1224 το Πανεπιστήμιο της Νάπολης, το πρώτο Πανεπιστήμιο της Ευρώπης ανεξάρτητο από το θεολογικό κατεστημένο.

Μεγαλύτερη είναι η προσφορά του στο νομοθετικό τομέα με αποκορύφωμα την έκδοση των Liber Augustalis (1231) που αποτελούσε την βάση της Σικελικής νομοθεσίας ως το 1819. Στο «Έδικτο του Σαλέρνο» εμφανίζεται ως ο πρώτος μεγάλος ηγεμόνας που κάνει επίσημο διαχωρισμό ανάμεσα στην ιατρική και τη φαρμακευτική επιστήμη, ώστε να μην μπορεί ο γιατρός να επιτελέσει την εργασία εμπορίας φαρμάκων όπως συνέβαινε έως τότε. Αγαπούσε τα εξωτικά ζώα, ιδιαίτερα τα πουλιά, είχε μεγάλη αγάπη στα γεράκια και ήταν κάτοχος κινητού ζωολογικού κήπου.

Βασιλιάς των Ιεροσολύμων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξελέγη αυτοκράτωρ το 1220 με την υπόσχεση να πραγματοποιήσει Σταυροφορία στους Αγίους Τόπους. Οι καθυστερήσεις λόγω εσωτερικών προβλημάτων ως το 1225 έφεραν την οργή του Πάπα. Τότε παντρεύτηκε την κόρη του έκπτωτου βασιλιά Ιωάννη Βρυέννιου, Γιολάντα, και απέκτησε δικαιώματα στο θρόνο των Ιεροσολύμων, αφού ο έκπτωτος πεθερός του μετέφερε τα δικαιώματά του στη Λατινική αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης. Νέες καθυστερήσεις ως το 1227, πιθανώς λόγω δολοφονικής επιδημίας, όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε, στο στόλο του, έγιναν αιτία για αφορισμό από τον Πάπα. Ο ίδιος εκστράτευσε την επόμενη χρονιά (1228) και με την βοήθεια του Άραβα σουλτάνου της Αιγύπτου Al - Kamil κατέλαβε τα Ιεροσόλυμα και τον θρόνο. Στην στέψη του στις 18 Μαρτίου 1229 δεν παραβρέθηκε κανένας επίσημος αντιπρόσωπος της Καθολικής Εκκλησίας, ούτε καν ο Λατίνος Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης λόρδος Γεράλδος της Λωζάνης. Αμέσως συνάντησε αντίσταση από τους βαρόνους, ενώ τα Ιεροσόλυμα έπεσαν σε Αραβικά χέρια οριστικά το 1244.

Εχθρικές σχέσεις με δύο διαδοχικούς πάπες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εχθρότητα του Πάπα Γρηγορίου Θ΄ απέναντί του ήταν έντονη, αλλά βελτιώθηκε προσωρινά το 1230. Ο ίδιος επέστρεψε στη Σικελία το 1231 και μετά από καταστολή της Λομβαρδικής επανάστασης (1237), συνάντησε νέα έντονη εχθρότητα από τον Πάπα και άρχισε δυναμικά να καταλαμβάνει όλες τις Ιταλικές πόλεις, με στόχο να καταλάβει τη Ρώμη και να τον ανατρέψει. Την περίοδο αυτή κτίστηκαν με εντολή του πολλά κάστρα σε διάφορες ιταλικές πόλεις, όπως το Μέλφι. Ενώ μετά από ασταμάτητους θριάμβους ήταν έτοιμος να ανατρέψει τον Πάπα Γρηγόριο, ο τελευταίος πέθανε το 1240 και ο ίδιος ματαίωσε τα σχέδια του.

Οι σχέσεις του με τον Πάπα Ιννοκέντιο Δ΄ ήταν αρχικά καλές, με συγκατάθεση του ίδιου του αυτοκράτορα. Ο Ιννοκέντιος του ζήτησε να ελευθερώσει τους αιχμαλώτους επισκόπους και να επανέλθει στον δρόμο της εκκλησίας και δέχτηκε. Αργότερα, λόγω τοπικής εξέγερσης του ανισόρροπου Ρανιέρι των Καπότσο, επισκόπου του Βιτέρμπο, αντιστράφηκε το καλό κλίμα και ο Φρειδερίκος αρνήθηκε να απελευθερώσει τους αιχμαλώτους και να τηρήσει τις υποσχέσεις του. Ο Ιννοκέντιος Δ΄, τον Ιούλιο 1245, ενώ είχε αποπλεύσει στη Γαλλία φοβούμενος τον ισχυρό αυτοκρατορικό στρατό, κατέφθασε στη Λυών. Εκεί, ύστερα από συμβούλιο ενός μήνα, αφόρισε τον Φρειδερίκο Β΄ με τις χειρότερες κατάρες, καλώντας τον Ερρίκο Ράσπε, άρχοντα από την Θουριγγία, να καταλάβει τον αυτοκρατορικό θρόνο. Ο Ερρίκος στάθηκε ανίκανος να καταπολεμήσει τον Κονράδο, γιο του Φρειδερίκου, στη Γερμανία πέθανε το 1247. Νέος υποψήφιος αυτοκρατορικός μνηστήρας έγινε ο Γουλιέλμος Β΄, κόμης της Ολλανδίας.

Ενώ όλα πήγαιναν καλά για τον Φρειδερίκο, μια εξέγερση της Λομβαρδικής Πάρμας έφερε το οριστικό του τέλος. Οι επαναστάτες, εκμεταλλευόμενοι μια απουσία του (Δεκέμβριος 1248), επιτέθηκαν και έσφαξαν το στρατόπεδο του, ρημάζοντας όλους τους αυτοκρατορικούς θησαυρούς. Ο ίδιος, άρρωστος και απογοητευμένος, πέθανε μετά από δύο χρόνια (Δεκέμβριος 1250) από δυσεντερία.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Frederick II, Holy Roman Emperor της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).