Κάρολος Κουίντος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κάρολος Ε΄
Titian - Portrait of Charles V Seated - WGA22964.jpg
Αυτοκράτορας της
Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας,
Βασιλιάς της Γερμανίας,
Βασιλιάς της Ιταλίας
Περίοδος εξουσίας
28 Ιουνίου 151927 Αυγούστου 1556[1]
Στέψη 26 Οκτωβρίου 1520, Άαχεν (γερμανικό στέμμα)
22 Φεβρουαρίου 1530, Μπολόνια (ιταλικό στέμμα)
24 Φεβρουαρίου 1530, Μπολόνια (αυτοκρατορικό)
Προκάτοχος Μαξιμιλιανός Α΄
Διάδοχος Φερδινάνδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Περίοδος εξουσίας
14 Μαρτίου 151616 Ιανουαρίου 1556
Προκάτοχος Ιωάννα
Διάδοχος Φίλιππος Β΄
Δούκας της Βουργουνδίας
Περίοδος εξουσίας
25 Σεπτεμβρίου 150625 Οκτωβρίου 1555[2]
Προκάτοχος Φίλιππος Α΄ της Καστίλης
Διάδοχος Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Οίκος Οίκος των Αψβούργων
Γέννηση 24 Φεβρουαρίου 1500
Γάνδη, Φλάνδρα
Θάνατος 21 Σεπτεμβρίου 1558 (58 ετών)
Ισπανία
Τόπος ταφής Εσκοριάλ, Σαν Λορένθο δε Ελ Εσκοριάλ, Ισπανία
Πατέρας Φίλιππος Α΄ της Καστίλης
Μητέρα Ιωάννα Α΄ της Καστίλης
Σύζυγος Ισαβέλλα της Πορτογαλίας
Επίγονοι Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Ιωάννης της Αυστρίας
Μαρία της Αυστρίας
Φερδινάνδος της Αυστρίας
Ιωάννα της Αυστρίας
Μαργαρίτα της Πάρμα
Θρησκεία Ρωμαιοκαθολικός
Υπογραφή Firma Emperador Carlos V.svg

Ο Κάρολος Ε΄ (ισπανικά: Carlos I, γερμανικά: Karl V, ιταλικά: Carlo Quinto, Ολλανδικά: Karel V, Γαλλικά: Charles Quint; 24 Φεβρουαρίου 150021 Σεπτεμβρίου 1558) ήταν αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από το 1519 και, ως Κάρολος Α΄, βασιλιάς της Ισπανίας από το 1516 μέχρι την παραίτησή του χάριν του νεότερου αδελφού του Φερδινάνδου Α΄ και του γιου του Φιλίππου Β΄ το 1556.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως απόγονος τριών ηγεμονικών δυναστειών της Ευρώπης, του Οίκου των Αψβούργων· του Οίκου των Βαλουά-Βουργουνδίας και του Οίκου της Τρασταμάρα, έγινε ηγεμόνας των κτήσεων των Αψβούργων στην κεντρική Ευρώπη, των Βουργουνδικών Κάτω Χωρών και των βασιλείων της Καστίλλης και Αραγονίας. Ήταν επίσης κυρίαρχος εκτεταμένων περιοχών της Κεντρικής, Δυτικής, και Νότιας Ευρώπης καθώς και των ισπανικών αποικιών στην Αμερική και την Ασία.

Ο Κάρολος ήταν ο πρεσβύτερος γιος του Φιλίππου του Ωραίου και της Ιωάννας της Τρελής. Από την πλευρά του πατέρα του ήταν εγγονός του αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού Α΄ και από την πλευρά της μητέρας του εγγονός των Καθολικών Βασιλέων Φερδινάνδου της Αραγονίας και Ισαβέλλας της Καστίλλης. Όταν ο Φίλιππος πέθανε το 1506, ο Κάρολος έγινε κυβερνήτης των Βουργουνδικών Κάτω Χωρών και συμβασιλέας της μητέρας του στην Ισπανία μετά τον θάνατο του Φερδινάνδου το 1516. Καθώς και ο Κάρολος ήταν το πρώτο πρόσωπο που κυβέρνησε την Καστίλη-Λεόν και την Αραγονία ταυτόχρονα ιδίω δικαιώματι, έγινε ο πρώτος Βασιλιάς της Ισπανίας (η συμβασιλεία της μητέρας του Ιωάννας ήταν τυπική μόνο, δεδομένης της ψυχικής της αστάθειας).[3] Το 1519, ο Κάρολος διαδέχθηκε τον πατέρα του πατέρα του Μαξιμιλιανό ως Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και Αρχιδούκας της Αυστρίας. Από αυτό το σημείο και μετά, το βασίλειο του Καρόλου, το οποίο έχει περιγραφεί ως "η αυτοκρατορία στην οποία ο ήλιος δεν δύει ποτέ", κάλυπτε τέσσερα εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα στην Ευρώπη, την Άπω Ανατολή και την Αμερική.[4]

Μεγάλο μέρος της βασιλείας του Καρόλου αφιερώθηκε στους Ιταλικούς Πολέμους εναντίον των Γάλλων βασιλέων Φραγκίσκου Α΄ και Ερρίκου Β΄, οι οποία, αν και εξαιρετικά πολυέξοδοι, ήταν στρατιωτικά επιτυχείς λόγω του αήττητων Ισπανικών σχηματισμών (tercio) και των προσπαθειών των πρωθυπουργών του Μερκουρίνο Γκαττινάρα και Φρανθίσκο ντε λος Κόμπος υ Μολίνα. Οι δυνάμεις του Καρόλου ανακατέλαβαν και το Μιλάνο και τη Φρανς-Κοντέ από την Γαλλία μετά την αποφασιστική νίκη των Αψβούργων στη Μάχη της Παβίας το 1525,[5] η οποία ώθησε τον Φραγκίσκο να δημιουργήσει τη Γαλλοοθωμανική συμμαχία. Ο αντίπαλος του Καρόλου Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής κατέκτησε την Ουγγαρία το 1526 αφού νίκησε τους Χριστιανούς στην Μάχη του Μοχάτς. Παρ' όλα αυτά, η Οθωμανική προέλαση ανακόπηκε όταν οι Τούρκοι απέτυχαν να καταλάβουν τη Βιέννη το 1529.

Καθοριστικός ήταν ο ρόλος του Καρόλου στον αγώνα κατά της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης. Ήρθε σε αντιπαράθεση με τους Διαμαρτυρόμενους πρίγκιπες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που με αφορμή τον Προτεσταντισμό επεδίωκαν ευρύτερη αυτονομία, και συνεκάλεσε την Σύνοδο του Τριδέντου (Τρέντο) που υπήρξε η απαρχή της Αντιμεταρρύθμισης. Από τις κορυφαίες εκφράσεις του αντιμεταρρυθμιστικού πνεύματος της Συνόδου ήταν η επί βασιλείας του Καρόλου ίδρυση του Τάγματος των Ιησουϊτών.

Επί της βασιλείας του επίσης η Ισπανία κατέκτησε το Μεξικό και το Περού και πραγματοποιήθηκε ο πρώτος περίπλους της Γης από τον Μαγγελάνο.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ημερομηνία παραίτησης του Καρόλου· στις 24 Φεβρουαρίου 1558, το κολλέγιο των εκλεκτόρων που συνήλθε στην Φρανκφούρτη δέχθηκε το έγγραφο της αυτοκρατορικής παραίτησης του Καρόλου Ε΄ και διακήρυξε την εκλογή του Φερδινάνδου ως αυτοκράτορα [1][2]
  2. Abdication of Brussels
  3. William S. Maltby, Charles V. History 1450-1789.
  4. Maximilian I, Luminarium.org. Excerpted from Encyclopædia Britannica, 11th Ed. Vol XVII. Cambridge: Cambridge University Press, 1910. 923.
  5. Blockmans, Emperor Charles V, 60, 68; Guicciardini, History of Italy, 363–364; Oman, Art of War, 211.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • (αγγλικά) Alain Saint-Saëns (Ed.), Young Charles V. University Press of the South: New Orleans, 2000.
  • (γερμανικά) Norbert Conrads: Die Abdankung Kaiser Karls V. Abschiedsvorlesung, Universität Stuttgart, 2003 (text)
  • (γερμανικά) Stephan Diller, Joachim Andraschke, Martin Brecht: Kaiser Karl V. und seine Zeit. Ausstellungskatalog. Universitäts-Verlag, Bamberg 2000, ISBN 3-933463-06-8
  • (αγγλικά) Howell, Robert B. (2000), «The Low Countries: A Study in Sharply Contrasting Nationalisms», Barbour, Stephen; Carmichael, Cathie, Language and nationalism in Europe, Oxford: Oxford University Press, σελ. 130–150, ISBN 0-19-823671-9 
  • (γερμανικά) Alfred Kohler: Karl V. 1500–1558. Eine Biographie. C. H. Beck, München 2001, ISBN 3-406-45359-7
  • (γερμανικά) Alfred Kohler: Quellen zur Geschichte Karls V. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1990, ISBN 3-534-04820-2
  • (γερμανικά) Alfred Kohler, Barbara Haider. Christine Ortner (Hrsg): Karl V. 1500–1558. Neue Perspektiven seiner Herrschaft in Europa und Übersee. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2002, ISBN 3-7001-3054-6
  • (γερμανικά) Ernst Schulin: Kaiser Karl V. Geschichte eines übergroßen Wirkungsbereichs. Kohlhammer, Stuttgart 1999, ISBN 3-17-015695-0
  • (γερμανικά) Ferdinant Seibt: Karl V. Goldmann, München 1999, ISBN 3-442-75511-5
  • (γερμανικά) Manuel Fernández Álvarez: Imperator mundi: Karl V. – Kaiser des Heiligen Römischen Reiches Deutscher Nation.. Stuttgart 1977, ISBN 3-7630-1178-1

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]