Ελονοσία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ελονοσία
Ταξινόμηση και εξωτερικές πηγές
Ταξινόμηση ICD-10 B50
Ταξινόμηση ICD-9 084
OMIM 248310
DiseasesDB 7728
MedlinePlus 000621
eMedicine med/1385 emerg/305 ped/1357
MeSH C03.752.250.552

Η Ελονοσία είναι λοιμώδης ασθένεια που προκαλείται από παρασιτικά πρωτόζωα του γένους Πλασμώδιο (Plasmodium) και η οποία μεταδίδεται στον άνθρωπο μόνο από το θηλυκό κουνούπι του γένους Ανωφελές (Anopheles)[1] Το όνομά της προέρχεται από τις λέξεις έλος και νόσος, καθώς είχε παρατηρηθεί ότι η νόσος ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη γύρω από ελώδεις περιοχές.[2] Διεθνώς αποκαλείται μαλάρια [malaria (από τις ιταλικές λέξεις: mal + aria = κακός αέρας)] από την πεποίθηση που επικρατούσε κάποτε ότι η ασθένεια προκαλούνταν από τον "κακό (δύσοσμο) αέρα" κοντά στα έλη. [3] Πριν από τη χρήση της κινίνης, η ελονοσία ήταν συχνά θανάσιμη ασθένεια. Ακόμη και όταν η μορφή της ήταν ήπια, επέφερε μείωση της ζωτικότητας και της απόδοσης των ανθρώπων.[4]

Αιτιολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ασθένεια προκαλείται από ένα γένος πρωτοζώου που ονομάστηκε αρχικά πλασμώδιο του Λαβεράν, από τον Γάλλο στρατιωτικό ιατρό Σαρλ Λουί Αλφόνς Λαβεράν (Charles Louis Alphonse Laveran), που παρατήρησε πρώτος το 1880 την παρουσία αυτών των παρασίτων στο αίμα ασθενών που πέθαναν από ελονοσία [5] [6] Σήμερα είναι γνωστό ότι τα πλασμώδια που μπορούν να προκαλέσουν ελονοσία στον άνθρωπο είναι τα πλασμώδια των ειδών P. falciparum, P. malariae, P. ovale, P. vivax και, σε μικρότερη έκταση P. knowlesi [7] [8] Τα πλασμώδια δεν παρασιτούν μόνο στον άνθρωπο, αλλά και σε πολλά άλλα ζώα π.χ. τα είδη P. chabaudi, P. yoelii και P. berghei μολύνουν ποντίκια. [9] Το είδος P. falciparum είναι το πιο ευρέως διαδεδομένο από όλα τα άλλα είδη πλασμωδίων, προκαλεί τις περισσότερες λοιμώξεις, παρουσιάζει αντίσταση στα συνήθη ανθελονοσιακά φάρμακα και είναι και το πιο επικίνδυνο, καθώς αποτελεί την αιτία της πλειονότητας των θανάτων από ελονοσία. [1] [10] Γι' αυτούς τους λόγους ο όρος μαλάρια αποδίδει τη λοίμωξη από P. falciparum.

Επιδημιολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ελονοσία είναι ενδημική στις τροπικές και υποτροπικές ζώνες της Γης, π.χ. στη Κεντρική και Νότια Αμερική, Ωκεανία, Νοτιοανατολική Ασία και Μέση Ανατολή. Η δε υπο-Σαχάριος Αφρική κυριολεκτικά μαστίζεται από τη νόσο [11] Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει ότι το 50% περίπου του πληθυσμού της Γης απειλείται από τη νόσο, που σκοτώνει περίπου 1 εκατομμύριο ανθρώπους το χρόνο [12].

Τα μικρά παιδιά είναι ιδιαιτέρως ευάλωτα στη νόσο. Οι δε έγκυες γυναίκες είναι εξαιρετικά ευάλωτες στην ελονοσία που προκαλείται από το P. falciparum, γεγονός που οδηγεί σε μεγαλύτερα ποσοστά θνητότητας για τις γυναίκες καθαυτές και σε αύξηση των θνησιγενών και λιποβαρών παιδιών που γεννιούνται από αυτές [11] [13] [14].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «Malaria: Frequently Asked Questions». Centers for Disease Control and Prevention. http://www.cdc.gov/malaria/faq.htm. Ανακτήθηκε στις 2009-07-18. 
  2. Fernand Braudel, Η Μεσόγειος, σσ. 73-83 ΜΙΕΤ, 1993 ISBN 960-250-009-3
  3. Μπαμπινιώτης, Γεώργιος (2002). Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (2 έκδοση). Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. σελ. 1041. ISBN 9789608619012. 
  4. Julie Sion,«Etude sur la malaria et son evolusion en Mediterranee», στο Scienta, 1938
  5. Laveran CL (1982). «Classics in infectious diseases: A newly discovered parasite in the blood of patients suffering from malaria. Parasitic etiology of attacks of malaria: Charles Louis Alphonse Laveran (1845-1922)». Rev Infect Dis 4 (4): 908-11. PMID 6750753. 
  6. Sutherland CJ & Hallett R (2009). «Detecting malaria parasites outside the blood». J Infect Dis 199 (11): 1561–3. doi:10.1086/598857. PMID 19432543. 
  7. Mueller I, Zimmerman PA, Reeder JC (2007). «Plasmodium malariae and Plasmodium ovale--the "bashful" malaria parasites». Trends Parasitol. 23 (6): 278–83. doi:10.1016/j.pt.2007.04.009. PMID 17459775. 
  8. Singh B, Kim Sung L, Matusop A, et al. (2004). «A large focus of naturally acquired Plasmodium knowlesi infections in human beings». Lancet 363 (9414): 1017–24. doi:10.1016/S0140-6736(04)15836-4. PMID 15051281. 
  9. Stevenson MM & Riley EM. (2004). «Innate immunity to malaria». Nat Rev Immunol 4 (3): 169-80. doi:10.1038/nri1311. PMID 15039754. 
  10. Mendis K, Sina B, Marchesini P, Carter R (2001). «The neglected burden of Plasmodium vivax malaria». Am J Trop Med Hyg 64 (1-2 Suppl): 97–106. PMID 11425182. http://www.ajtmh.org/cgi/reprint/64/1_suppl/97.pdf. 
  11. 11,0 11,1 «Malaria facts». Centers for Disease Control and Prevention. http://www.cdc.gov/malaria/facts.htm. Ανακτήθηκε στις 2009-07-18. 
  12. «Fact sheet on malaria». World Health Organization. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs094/en/index.html. Ανακτήθηκε στις 2009-07-18. 
  13. Milner DA Jr, Montgomery J, Seydel KB, Rogerson SJ (2008). «Severe malaria in children and pregnancy: an update and perspective». Trends Parasitol. 24 (12): 590-5. doi:10.1016/j.pt.2008.09.001. PMID 18848498. 
  14. Lagerberg RE (2008). «Malaria in pregnancy: a literature review». J Midwifery Womens Health. 53 (3): 209-15. doi:10.1016/j.jmwh.2008.02.012. PMID 18455095. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα: