Στείρι Βοιωτίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°24′19″N 22°42′48″E / 38.40528°N 22.71333°E / 38.40528; 22.71333

Στείρι
Πόλη
Το Στείρι από τον λόφο Μελίστρες
Στείρι στον χάρτη: Ελλάδα
Στείρι
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεά Ελλάδα
Περιφέρεια Στερεά Ελλάδα
Δήμος Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας
Έκταση 50,772 χλμ²
Υψόμετρο 574 μ
Πληθυσμός 686(2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 321 00
Τηλεφωνικός κωδικός +30 22670

Το Στείρι βρίσκεται στο Νομό Βοιωτίας και έχει πληθυσμό 686 κατοίκους (2011). Το χωριό είναι χτισμένο σε υψόμετρο 574 μ. αμφιθεατρικά στους πρόποδες του Ελικώνα, του "βουνού των Μουσών" , ενώ έχει θέα προς τον Παρνασσό. Είναι τοπική ενότητα του Καλλικρατικού δήμου Διστόμου-Αράχωβας-Αντίκυρας με δυο οικισμούς , τον οικισμό του Στειρίου και τον οικισμό της μονής του Οσίου Λουκά.

Το Στείρι είναι από τα πιο γνωστά μέρη της εξορυκτικής βιομηχανίας βωξίτη στην Ελλάδα και στην περιφέρειά του βρίσκεται εγκατεστημένο το εργοστασιακό συγκρότημα της εταιρίας Αλουμίνιον της Ελλάδος Β.Ε.Α.Ε..

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Στείρι είναι η συνέχεια της Στείριδας.,[1] γνωστής πόλης του Κοινού των Φωκέων, την οποία ίδρυσε στους πρόποδες του Ελικώνα ο Πετεώς,γιoς του Ορνέα, εγγονός του Ερεχθέα όπως λέει η μυθολογία, με τους Αθηναίους κατοίκους από την Στειρία (Στιρία ή Στίριδα) που τον ακολούθησαν στην εξορία του.Η Στείριδα ήταν δήμος της Αττικής και βρισκόταν μεταξύ Βραυρώνας και στις Πρασιές (Πόρτο Ράφτη).

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης αρχαίας Φωκίδας

Ιστορία της Στείριδας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Στείριδα
Ακρόπολη Στείριδας

Η Στείριδα ήταν μία από τις πόλεις[2] που κατέστρεψε ο Περσικός στρατός του Ξέρξη στο πέρασμά του από την Φωκίδα. Πήρε μέρος στη μάχη των Πλαταιών κατά των Περσών το 479 π.Χ. Αυτό το μαρτυρεί ο μεγάλος τρίποδας των Δελφών, στον οποίον ήσαν γραμμένες οι 31 πόλεις που πήραν μέρος στη μάχη.

Η Στείριδα αναπτύχθηκε τόσο ώστε να μνημονεύεται μεταξύ των 22 πιο γνωστών πόλεων του Κοινού των Φωκέων, που συνεδρίαζε στο στενό του αρχαίου δρόμου Πανοπέα - Δελφών και άκμασε για πολλούς αιώνες. Καταστράφηκε το 346 π.Χ.στον τρίτο ιερό πόλεμο από τον Φίλιππο Β΄ τον Μακεδόνα, μαζί με άλλες φωκικές πόλεις, εφαρμόζοντας την ποινή που επέβαλαν οι Αμφικτίονες των Δελφών στους Φωκείς, επειδή καλλιεργούσαν μέρος της κοιλάδας της Άμφισσας που θεωρείτο ότι ανήκε στο ιερό μαντείο, όπως αναφέρει ο αρχαίος περιηγητής Παυσανίας.[3]

Αργότερα οι Στειριείς ξανάκτισαν την πόλη τους και το 338 π.Χ. πήραν μέρος στη μάχη της Χαιρώνειας μαζί με τους Θηβαίους και τους Αθηναίους. Ο Παυσανίας τους μνημονεύει να πολεμούν στη Λαμία το 323 π.Χ. εναντίον των Μακεδόνων του Αντιπάτρου καθώς επίσης και στην Κραννώνα, ενώ το 279 π.Χ. αποκρούουν του Γαλάτες (Κέλτες) του Βρένου που ήθελαν να λεηλατήσουν το ιερό των Δελφών.

Η Στείριδα καταστράφηκε και πάλι το 147 π.Χ. από τους Ρωμαίους αλλά ξανακτίστηκε και συνέχισε την ζωή της.Ερείπια της ρωμαικής εποχής υπάρχουν 1,5 χιλιόμετρο βορειότερα της ακρόπολης, στη θέση Παλιοχώρι με την μορφή ναών χριστιανικών και παλαιοχριστιανικών,καθώς επίσης πολλά ρωμαϊκά και με εφυάλωση όστρακα.. Πότε εγκαταλείφθηκε οριστικά η περιοχή της αρχαίας Στείριδας δεν είναι γνωστό γιατί δεν έχουν γίνει συστηματικές ανασκαφές.

Η πόλη της αρχαίας Στείριδας βρίσκεται στη θέση Παλιοχώρι, ενώ η ακρόπολή της στη θέση Μπούλιο, λόφο απέναντι από τον Όσιο Λουκά. Διασώζονται αρκετά τμήματα από το αρχαίο τείχος, δύο στέρνες, λίθινες γούρνες, ίχνη από οικοδομήματα, αρκοσόλια και τάφοι. Εκεί ασκήτεψε ο Όσιος Λουκάς, γι αυτό και η περιοχή ονομάζεται Ασκηταριό. Στα ερείπια της εκλησίας του Αγίου Νικολάου βρέθηκαν επιφραφές που δηλώνουν ότι υπήρχε εκεί ιερό του Ασκληπιού. Μία από τις επιγραφές μαρτυρεί ότι στον Ασκληπιό αφιερώνοταν απελευθερωμένοι δούλοι. [4]

Βυζαντινή ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μονή του Οσίου Λουκά

Επί Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, στη θέση που υπήρχε ο αρχαίος ναός της Στειρίτιδας θεάς Δήμητρας, κτίστηκε ο ναός του Οσίου Λουκά, επειδή κατά την παραμονή του Οσίου στη νήσο Άμπελο, προφήτευσε την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Άραβες. Η περιοχή δέχτηκε επιδρομές από Γότθους, Ούννους και Σλάβους. Μετά την πρώτη άλωση της Βασιλεύουσας το 1204, κυριάρχησαν στην περιοχή οι Φράγκοι, οι Ενετοί, οι Καταλανοί και τέλος οι Τούρκοι.

Νεότερη και πρόσφατη ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μνημείο Πεσόντων

Η κήρυξη της Επανάστασης στη Ρούμελη έγινε στις 27 Μαρτίου του 1821 στον Όσιο Λουκά, από τον Επίσκοπο Σαλώνων Ησαΐα. Στον Αγώνα του 1821 οι Στειριώτες[5] πολέμησαν στο πλευρό των οπλαρχηγών της Ρούμελης, Αθανασίου Διάκου, Μπούσγου, Οδυσσέα Ανδρούτσου και Γεωργίου Καραΐσκάκη,συμμετείχαν[6] στους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913 και στη Μικρασιατική εκστρατεία 1921-1922.

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έδωσαν την ζωή τους στο έπος του 1940, στα βουνά της Πίνδου, στο Γράμμο, στο Βίτσι και την Αλβανία. Στην Κατοχή, πολλοί Στειριώτες[7] οργανώθηκαν στην Εθνική Αντίσταση. Στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου 1943 η ομάδα του ΕΛΑΣ Στειρίου πήρε μέρος στη μάχη της Αράχωβας, ενώ στις 10 Ιουνίου του 1944 στην θέση Λιθαράκι, περιοχή του Στειρίου, διεξήχθη η μάχη του Στειρίου μεταξύ του 11ου Λόχου του ΙΙΙ/34 τάγματος ΕΛΑΣ και Γερμανών SS οι οποίοι κατευθυνόντουσαν προς το χωριό με σκοπό να κάνουν τα ίδια όπως και στο Δίστομο (βιαιοπραγίες, αρπαγές, συλλήψεις και δολοφονίες αμάχων για την τρομοκράτηση του πληθυσμού). Στις 24 Ιουνίου 1944, οι Γερμανοί επανήλθαν και έκαψαν το Στείρι.

Κατά τον Εμφύλιο πόλεμο (1946 - 1949) η περιοχή ήταν θέατρο πολλών συγκρούσεων με μεγάλες καταστροφές.

Ο σημερινός οικισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Στείρι από τον λόφο Γκούτσουρα

Η μετοικεσία του Στειρίου στην σημερινή του θέση δεν γνωρίζουμε πότε έγινε. Μέσα στο χωριό υπάρχουν υπολείμματα αρχαίου πύργου (μεσοτοιχία οικίας Ζαχ. Δαλιάννη και Πλουτ. Σπάρου).Πιθανώς μετά την καταστροφή το 147μ.χ. από τους Ρωμαίους να εγκαταστάθηκαν στην κορυφή του Λόφου του Οσίου Λουκά ( ο αμυγδαλεώνας της μονής) όπου υπάρχουν απομεινάρια αρχαίου ελληνικού, βυζαντινού και ενετικού κάστρου και επίσης υπολείμματα από δεξαμενές ,υδραγωγεία,τάφους,θεμέλια οικοδομών όπως αναφέρει ο Γεώργιος Π. Κρέμος στα Φωκικά.Επί Σλάβων υπήρχε χωριό στην θέση Γορανή και επί Τουρκοκρατίας στην περιοχή του Φανιά (θέση Παλιοκατούντ - παλιό χωριό).Το Στείρι αποτέλεσε ξεχωριστή κοινότητα από το 1912 μέχρι το 1997.[8]

Τουρισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το δημοτικό διαμέρισμα Στειρίου με τούς δύο οικισμούς του είναι μια περιοχή με έντονο τουρισμό (ιστορικό - θρησκευτικό - βιομηχανικό - αγροτουριστικό). Παρουσιάζει αξιόλογα μνημεία του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού και των Βυζαντινών χρόνων, υπάρχουν υποδομές για την υποδοχή και την παραμονή των επισκεπτών, ενώ λίγο έξω από το χωριό βρίσκεται το ιστορικό μοναστήρι του Όσιου Λουκά. Επίσης, το Στείρι βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την Αράχωβα, σημαντικό χειμερινό προορισμό της Στερεάς Ελλάδας.

Μνημεία και αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όσιος Λουκάς
  • Η Μονή του Οσίου Λουκά. Το μοναστήρι του Οσίου Λουκά, ένα απο τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία του ελλαδικού χώρου , βρίσκεται κοντά στο Στείρι σε τοποθεσία όπου βρισκόταν άλλοτε o ναός της Στειρίτιδας Δήμητρας[9] και περιβάλλεται από οροπέδιο που καλύπτεται από ελαιώνα. Το φυσικό τοπίο δεν έχει αλλοιωθεί από οικιστική ή άλλη δραστηριότητα και διατηρεί την αυθεντικότητά του. Το μοναστήρι είναι γνωστό ως «Η Αγία Σοφία της Ρούμελης» και χτίστηκε τον 10ο αιώνα μ.Χ. σύμφωνα με την βυζαντινή αρχιτεκτονική της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. Από εδώ ξεκίνησε στη Ρούμελη, η εξέγερση στον Τουρκικό ζυγό και η μονή έγινε σύμβολο της επανάστασης. Είναι εγγεγραμμένη στον Παγκόσμιο Κατάλογο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.
  • Η Ακρόπολη της Αρχαίας Στείριδας. Βρίσκεται στο κέντρο της κοιλάδας που σήμερα ονομάζεται Λάκκα, στην κορυφή του λόφου Μπούλιο ,περιοχή της Κοινότητας Κυριακίου. Η ακρόπολη στην βορειανατολική και δυτική πλευρά της είναι φυσικά οχυρωμένη από απότομα βράχια, ενώ στην ανατολική πλευρά υπάρχει τεχνητή οχύρωση κυκλικού τείχους από ακατέργαστες πέτρες. Στο εσωτερικό της ακρόπολης υπάρχουν: δεξαμενή, λίθινες γούρνες, λιοτρίβια και οικιστικά κατάλοιπα. Επίσης στην ανατολική πλευρά υπάρχουν δυο πύλες, διακρίνονται δυο πύργοι και το νεκροταφείο με τους λαξευτούς ταφικούς θαλάμους σε έναν από τους οποίους ασκήτεψε ο΄Οσιος Λουκάς και λέγεται ασκηταριό.
Μεδεώνας - τμήμα οικίας
  • Η Ακρόπολη του Αρχαίoυ Μεδεώνα. Η ακρόπολη του Μεδεώνα περιλαμβάνεται στα εδάφη του Στειρίου και είναι κτισμένη πάνω στον λόφο των Αγίων Θεοδώρων, μισό χιλιόμετρο δυτικά από την είσοδο του εργοστασίου του Αλουμινίου της Ελλάδος. Από το τείχος που την περιέβαλε σώζεται στα δυτικά ένα μικρό μέρος, στα νότια δεν υπάρχει τείχος επειδή η πλαγιά είναι απόκρημνη και καταλήγει στη θάλασσα,στα βόρεια σώζεται ένα κομμάτι, με τρεις προβεβλημένους πύργους,ενώ στα ανατολικά δεν επεκτείνεται πολύ γατί ακουμπά σε απόκρημνο βράχο. Οι ανασκαφές που έγιναν στην περιοχή το 1962-63 για την εγκατάσταση του εργοστασίου Αλουμίνιον της Ελλάδος έφεραν στο φως πολλούς τάφους καθώς επίσης και ένα βασιλικό θολωτό τάφο στη κορυφή του λόφου των Αγίων Θεοδώρων.
  • Το φαράγγι της Κλεισούρας. Ένα φαράγγι βατό, το μήκος του είναι περίπου 6 χλμ. με απότομες βραχώδεις πλαγιές, αλλά σχετικά εύκολο και ευχάριστο για πεζοπορία που, από την αρχαιότητα μέχρι στην δεκαετία του 1950, ήταν ο κυριότερος δρόμος επικοινωνίας των Στειριωτών και της μονής του Οσίου Λουκά με τον Κορινθιακό κόλπο. Στην είσοδο του φαραγγιού της Κλεισούρας από την μεριά του Στειρίου υπάρχει το πέτρινο γεφύρι του Λεόντιου με δύο τόξα, πιθανώς βυζαντινής εποχής, κατασκευασμένο από κάποιον Λεόντιο, μοναχό του Οσίου Λουκά.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το δημοτικό διαμέρισμα Στειρίου έχει έκταση 50,772 τετρ. χιλιομέτρων. Απέχει 169 χλμ. από την Αθήνα, 29 χλμ.από τη Λιβαδειά. Η περιοχή είναι ορεινή πετρώδης, με τμήματα αργιλώδους εδάφους. Η κοιλάδα όπου βρίσκεται η αρχαία Στείριδα έχει φυσική διέξοδο προς τη θάλασσα μέσω του φαραγγιού της Κλεισούρας.

Λίγα μέτρα έξω από το χωριό ξεχωρίζει το ξωκλήσι του Οσίου Συμεών με τα τέσσερα αιωνόβια πλατάνια και το μεγάλο πέτρινο πηγάδι με την επιβλητική πέτρινη γούρνα. Πάνω από τον Όσιο Συμεών, συνεχίζεται ο χωματόδρομος προς το οροπέδιο του Αγίου Παντελεήμονα με το ομώνυμο ξωκκλήσι. Ο δρόμος συνεχίζει και διακλαδίζεται σε πολλούς άλλους δασικούς δρόμους, διασχίζοντας τα ελατοδάση του Ελικώνα. Το βουνό είναι ομαλό και προσφέρεται για πεζοπορία και ορεινή ποδηλασία. Η τοποθεσία Βερθιπό είναι απότομη χαράδρα με έλατα ενώ το Κουβέλι μια περιοχή με θέα τον κάμπο της Χαιρώνειας.

Το κλίμα της περιοχής είναι ήπιο, ξηρό και υγιεινό.

Προϊόντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα αγροτικά τοπικά προϊόντα του Στειρίου είναι το κρασί, τσίπουρο, πετιμέζι, λάδι, ελιές, μέλι.

Βωξίτης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Αλουμίνιο της Ελλάδος & το λιμάνι του Αγίου Σπυρίδωνα

Στο υπέδαφος των βουνών του Στειρίου υπάρχουν πλούσια κοιτάσματα βωξίτη (Ελικώνας - Σκαριτσά).

Βιομηχανία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη θέση Αϊλουκαΐτικο ή Σιδηροκαφκιό βρίσκεται εγκατεστημένο το εργοστασιακό συγκρότημα της εταιρίας Αλουμίνιον της Ελλάδος Β.Ε.Α.Ε.. Η εταιρία ιδρύθηκε το 1960 και άρχισε την παραγωγική της και εμπορική της δραστηριότητα το 1966. Παράγει αλουμίνα και πρωτόχυτο αλουμίνιο.Από το 2005 είναι μέλος του Ομίλου Μυτιληναίος.

Σύλλογοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκπολιτιστικός Σύλλογος Στειρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιδρύθηκε το 1982 από μια ομάδα ανθρώπων με αγάπη στην πλούσια πολιτιστική κληρονομιά του Στειρίου που έβλεπαν να εξαλείφεται και να αλλοτριώνεται από το σύγχρονο τρόπο ζωής. Σκοπός του Συλλόγου είναι η πνευματική και πολιτιστική ανάπτυξη των μελών του, ο εξωραϊσμός και η ανάπτυξη του χώρου του Στειρίου. Οι πρώτες αρχαιρεσίες για ανάδειξη Δ.Σ. έγιναν στις 26 Δεκεμβρίου 1982. Ο Σύλλογος έχει θεατρική ομάδα, τμήμα γυναικών, τμήμα μοντέρνου χορού, τμήμα παραδοσιακών χορών και δραστηριοποιείται στην εκμάθηση, τη διατήρηση και τη μετάδοση των τοπικών ηθών και εθίμων. Είναι ο κύριος οργανωτής των πολιτιστικών εκδηλώσεων που γίνονται στο χωριό με τον τίτλο Στείρι - Πολιτιστικός Αύγουστος.

Σύλλογος Χιονοδρόμων Ορειβατών Στειρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις πίστες του Παρνασσού

Ιδρύθηκε το 1996 από μια παρέα Στειριωτών, που είχαν αγάπη για τα χειμερινά σπορ, προσφέροντας έτσι στην νεολαία του χωριού, την δυνατότητα να ασχοληθούν με το άθλημα του σκι, στα βουνά και τα χιονοδρομικά κέντρα όλης της Ελλάδας. Στην μέχρι τώρα πορεία του έχει διοργανώσει αγώνες σκι στις πίστες του Παρνασσού και έχει διακρίσεις αθλητών του σε περιφερειακούς και πανελλαδικούς αγώνες[εκκρεμεί παραπομπή]. Είναι μέλος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Χιονοδρομίας. Επίσης ο Σύλλογος διοργανώνει πεζοπορίες στα μονοπάτια της περιοχής, με μεγάλη συμμετοχή ατόμων κάθε ηλικίας.

Άγιος Νικόλαος ο Προσκυνητής,ο Στειριώτης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιδρύθηκε το 1995 και το καταστατικό του κατατέθηκε με το αριθ. 27/95 στο Πρωτοδικείο Λιβαδειάς. Σκοπός του Συλλόγου είναι ένταξη του Αγίου Νικολάου και στο Ορθόδοξο εορτολόγιο και η ανέγερση ιερού ναού.

Εκδηλώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επέτειος της Κήρυξης της Επανάστασης στην Ρούμελη, 2008.
  • Λαμπαδηφορία - Λαμπαδηδρομία. Γίνεται στις 24 Μαρτίου κάθε χρόνο στο Στείρι.
  • Επέτειος της Κήρυξης της Επανάστασης στην Ρούμελη. Γίνεται την πρώτη Κυριακή μετά την 25η Μαρτίου, στον Όσιο Λουκά.
  • Στείρι - Πολιτιστικός Αύγουστος

Ήθη και έθιμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την Κυριακή της Τυρινής πραγματοποιείται το "Καρναβάλι του Στειρίου" , με παρέλαση αρμάτων στην πλατεία όπου καταλήγει σε λαϊκό γλέντι με χορούς και τραγούδια και προσφέρονται τοπικοί μεζέδες και στειριώτικο κρασί.

Την Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ γίνεται ο στολισμός του επιταφίου στο Στείρι από τις γυναίκες του Στειρίου και την Μεγάλη Παρασκευή στο μοναστήρι του Οσίου Λουκα. Εικόνες που ενέπνευσαν τον Άγγελο Σικελιανό να γράψει ένα Μεγάλο ποίημα του, το ποίημα του Στ’ Όσιου Λουκά το Μοναστήρι.

Το Πάσχα γιορτάζεται με παραδοσιακό αρβανίτικο - ρουμελιώτικο τρόπο στο Στείρι , ψήνοντας αρνιά στους δρόμους με συνοδεία λαϊκών οργάνων και κεράσματα στους περαστικούς.

Κάθε χρόνο στις 14 Αυγούστου στην γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου , προς τιμήν της Παναγίας γίνεται περιφορά της εικόνας που προσελκύει κόσμο από τις γύρω περιοχές.

Το Στείρι πανηγυρίζει στις 31 Αυγούστου και την 1 Σεπτεμβρίου την μνήμη του Οσίου Συμεών του Στυλίτη , διατηρώντας ακόμη τον παραδοσιακό τρόπο με ζωντανές παραδοσιακές ορχήστρες και ψητά της σούβλας.

Αρβανίτικη γλώσσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Στείρι είναι γεωγραφικά το πρώτο αρβανιτοχώρι στη δυτική πλευρά του Ελικώνα στο οποίο οι κάτοικοί του μιλούν τα Αρβανίτικα, παράλληλα με την ελληνική γλώσσα. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1950 τα αρβανίτικα ήταν η κύρια γλώσσα των Στειριωτών. Σήμερα η γλώσσα μιλιέται μόνο από τους μεγαλύτερους σε ηλικία κατοίκους. Οι γεννηθέντες στις δεκαετίες του 1950, του 1960 και του 1970 την καταλαβαίνουν όταν την ομιλούν οι μεγαλύτεροι, αλλά δεν έχουν καλή ευχέρεια λόγου όταν την ομιλούν οι ίδιοι, ενώ οι νεότεροι δεν την ομιλούν και την καταλαβαίνουν ελάχιστοι.

Δημογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το παλαιότερο στοιχείο του Στειρίου προέρχεται από το απογραφικό οθωμανικό κατάστιχο του 1466 MM 66 Başbakanlik Arsivi με ελληνικής εθνικότητας πληθυσμό, ενώ για το 2001 αναφέρεται ο πραγματικός πληθυσμός της απογραφής.

Χρονολογία Πληθυσμός Στειρίου Μοναχοί Οσίου Λουκά Σπίτια
1466 150
1506 200
1753 326
1803 305 21
1835 177 52
1851 το Στείρι και η μονή του Οσίου Λουκά έχουν 365 κατοίκους 60
1879 390
1907 495
1914 527
1940 715
1951 799 22
1961 926 39
1971 1057 17
1981 1096 7
1991 1040 8
2001 1010 8
2011 686 3

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λήσταρχος Χρήστος Νάτσιας Νταβέλης το 1855», έργο του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου.

Μυθικά και ιστορικά πρόσωπα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προσωπικότητες που γεννήθηκαν στο Στείρι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γεώργιος Π. Κρέμος (1839-1926). Συγγραφέας - Ιστορικός - Υφηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
  • Ησαΐας (Γεώργιος) Δαλιάννης (1796-1875). Ηγούμενος της μονής Οσίου Λουκά - Αγωνιστής του 1821
  • Χρήστος Νάτσιος ή Νταβέλης(1832 - 1856) Ληστής
  • Γεώργιος Δημ. Κουσκούκης (1908-) Ευεργέτης - Δωρητής Δημοτικού σχολείου
  • Λάκης ( Ηρακλής) Μπέλλος (1954-) Θεατρικός Συγγραφέας - Δημοσιογράφος

Προσωπικότητες που κατάγονται από το Στείρι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O Άγιος Νικόλαος ο Αποδημητής , ο Στειριώτης
  • Λουκάς Χαρ. Μαργαρίτης (). Καθηγητής Κυτταρικής Βιολογίας,Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας και Ραδιοβιολογίας Παν/μίου Αθηνών.
  • Λουκάς Σπάρος του Δημ. (1934-). Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής Παν/μίου Αθηνών.

Άγιοι που γεννήθηκαν στο Στείρι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άγιοι που έζησαν στην περιοχή Στειρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο Όσιος Λουκάς ο Στειριώτης (896 - 953)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Βικιθήκη Παυσανία Ελλάδος περιήγησις/Φωκικά.[8]
  2. Βικιθήκη, Παυσανία Ελλάδος περιήγησις/Φωκικά, Λοκρών Οζόλων τὰς δὲ αὐτῶν ἡ στρατιὰ καταπρήσασα ἡ μετὰ Ξέρξου γνωριμωτέρας ἐς τὸ Ἑλληνικὸν ἐποίησεν, Ἐρωχὸν καὶ Χαράδραν καὶ Ἀμφίκλειαν καὶ Νεῶνας καὶ Τεθρώνιον καὶ Δρυμαίαν. αἱ δὲ ἄλλαι πλήν γε δὴ Ἐλατείας τὰ πρότερα οὐκ ἐπιφανεῖς ἦσαν, Τραχίς τε ἡ Φωκικὴ καὶ Μεδεὼν ὁ Φωκικὸς καὶ Ἐχεδάμεια καὶ Ἄμβροσσος καὶ Λέδων καὶ Φλυγόνιον ἔτι καὶ Στῖρις.
  3. Βικιθήκη, Παυσανία Ελλάδος περιήγησις/Φωκικά, Λοκρών ΟζόλωνIII
  4. ....άρχοντες εν Στείρει Φίλωνος του Φιλοκράτους...Σωτηρίδας Ξένωνος,δελφός,αφίητι ελευθέρους Ξένωνα και Παράμονον τους ιδίους θρεπτούς, παραμείναντες Σωτηρίδα πάντα τον τας ζωάς χρόνον, και ανατίθητι αυτούς τω θεώ τω Ασκλαπιώ τω εν Στείρει.
  5. Οι Στειριώτες αγωνιστές του ΄21 ήταν ο Ανθυπολοχαγός Σπάρος Δημήτριος και οι στρατιώτες Ανέστης Λιάκος, Γεωργίου Θανάσης, Γεωργίου Λιάκος, Δαλιάννης Λουκάς, Λαγός ή Χαραλάμπης Κώστας, Μήλιος ή Δημητρίου Λεονάρδος, Ξυνός ή Στειριανός Παναγιώτης και Ρόδης ή Γεωργίου Λιάκος.
  6. έπεσαν στα πεδία των μαχών οι εξής: Νικόλαος Ι. Ματθαίος, Νικόλαος Ι. Τσιμίκος, Θ. Α. Τράκης, Αθάνασιος Ε. Βλάχος, Δ. Π. Τράκης, Λ. Γ. Γεωργίου, Λ. Α. Λύκαρης, Λ.Γ. Κουσκούκης, Δ.Γ. Κουσκούκης,Δ.Γ.Κατσούλης, Λουκάς Κ. Πρεπούσης, Κ.Λ. Μέλιος, Α.Δ. Τσιμίκος,Α. Δ. Μπέλλος και Π. Β. Λύκαρης
  7. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Στειριώτες που έδωσαν την ζωή τους στο έπος του 1940, στα βουνά της Πίνδου, στο Γράμμο, στο Βίτσι και την Αλβανία είναι οι εξής : Ευθύμιος Λ. Παπαιωάννου, Παναγιώτης Ι. Αργυρίου, Δημήτριος Αγ. Τσεκούρας, Συμεών Γ. Μάρκου, Δήμος Γ. Κατσούλης, Λουκάς Δ. Ματθαίου,στην Εθνική Αντίσταση (1940 -1944 ) οι: Κωνσταντίνος Ι. Μάρκου, Δημήτριος Π. Σάκκος, Λεωνίδας Σωτ. Σωτηρίου, Γεώργιος Κ. Λαγός, Χρήστος Γ. Κατσούλης, Ασήμω Σ. Σωτηρίου,Λουκάς Κ. Τσεκούρας ενώ στο Εμφύλιο πόλεμο(1944-1949) οι: Λουκάς Ο. Παπαδήμος, Ιωάννης Λ. Τσεκούρας, Χρήστος Κ. Μάρκος, Γεώργιος Λ. Μπελίτσας, Λουκάς Δ. Ζάκκας
  8. Διοικητικές μεταβολές ΟΤΑ
  9. http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/537.pdf

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]