Άγιος Θωμάς Βοιωτίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°16′39″N 23°35′16″E / 38.27750°N 23.58778°E / 38.27750; 23.58778

Άγιος Θωμάς
Διοίκηση
Χώρα: Ελλάδα
Δήμος: Δήμος Τανάγρας
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός: Βοιωτίας
Υψόμετρο: 220
Πληθυσμός: 1292 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία: Λιάτανη
Εξωκλήσι Αγίου Θωμά
Εξωκλήσι Αγίου Θωμά
Σπηλιά στον Άγιο Θωμά
Εξωκλήσι Προφήτη Ηλία
Εξωκλήσι Παναγιάς Λιατανιότισσας
Nativity of Holy Mary church
olive treesQ the most valuable product of Agios Thomas in Tanagra

Ο Άγιος Θωμάς είναι χωριό (μεγάλος οικισμός) στο νομό Βοιωτίας. Τοπική κοινότητα του Καλλικρατικού δήμου Τανάγρας από το 2011. Από το 1997 έως το 2010 μαζί με το Κλειδί, τα Οινόφυτα και τμήμα του Δήλεσι αποτελούσαν τον Δήμο Οινοφύτων. Το χωριό απέχει από την Αθήνα 70 χλμ. Προσεγγίζεται από την Εθνική Οδό στο ύψος του Αυλώνα ή από την Ελευσίνα, μέσω Στεφάνης, Σκούρτων, Κλειδίου.

Προέλευση Ονομασίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για την πρότερη ονομασία του χωριού (Λιάτανη) καταγράφονται οι παρακάτω προελεύσεις: Επί Τουρκοκρατίας όπου αρβανιτάδες, Λιάπηδες κατέλαβαν την περιοχή, το χωριό ονομαζόταν Λιάτανη (ίσως από το Λιάπηδες - Λιάπανη - Λιάτανη). Χωρίς να είναι τεκμηριωμένο, λέγεται ότι ο πρώτος κάτοικος της περιοχής ήταν κάποιος Λιάττης μεγαλοτσιφλικάς. Η περιοχή αυτή βρίσκεται λίγο πιο πάνω από τον σημερινό οικισμό και ονομαζόταν Παλιοκαντούντι στα αρβανίτικα. Κατούνες ή κατούντ νοούνται τόποι περιοδικής κατασκήνωσης των αρβανιτών για εργασία σε μεγάλες ιδιοκτησίες. Μετά την οθωμανική κατάκτηση το αρβανίτικο κατούντ έλαβε μόνιμο χαρακτήρα και παρουσιάζεται ως τοπωνύμιο με όνομα από τον αρχηγό της αρβανίτικης φάρας (σπόρος - γένος). Εκεί στηρίζεται και η ανθρωπονυμική εκδοχή του ονόματος: τσιφλίκι του Λιατάνη.[1]

Μια δεύτερη εκδοχή υποστηρίζει ότι το όνομα Λιάτανη προέρχεται από την έκφραση Λιαϊτα νι (έφαγα έναν) που έλεγαν το 1821 όσοι πολεμούσαν και κατόρθωναν να εξοντώσουν έναν Τούρκο.

Το όνομα Μαυρομάτι, επικαλείται ο γεροντότερος του χωριού το 1968, Γεώργιος Σύρμας, 90 ετών, στην καταγραφή της Φιλολόγου Ευτυχίας Σύρμα. Τούτο ίσως αληθεύει από το γεγονός ότι το χωριό είναι πνιγμένο στις ελιές. To όνομα Μαυρομάτι αναφέρεται και στο βιβλίο του Συνταγματάρχη William Martin Leake: Travels in Northern Greece, κατά την περιήγησή του στη περιοχή το 1806. Όμοια ο έπαρχος Θηβών Ν. Καρόρης στην αναφορά του: Έκθεσις περιστατική, αφορώσα το κατά μήνα Απρίλιον των 1830, σχετικά με τη διαμάχη με τους Τούρκους για τα κτήματα, στις 19 Ιουνίου 1833, καταγράφει το όνομα Λιάτανι ή Μαυρομάτι, χωριό της Λειβαδιάς (η Λιάτανη τότε υπαγόταν στη δικαιοδοσία της επαρχίας Λειβαδιάς). [2].

Στατιστικά Πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ετος 1851 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 471 1180 1377 1287 1222 1183 1398 1628 1476 1292

Ιστορικά Στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1821, Ιούλιος. Ο πασάς Ομέρ Βρυώνης από την Εύβοια ήρθε στη Λιάτανη με 3.000 άντρες για βοήθεια των Τούρκων της Αθήνας, όπου έχουν ξεμείνει από τρόφιμα. Η Λιάτανη απήχε 9 ώρες δρόμο από την Αθήνα. Τον περιμένουν 700 Αθηναίοι όπου προβάλλουν αντίσταση, αλλά οπισθοχωρούν. Στις 20 Ιουλίου κατακτά την Αθήνα.[3] Για το ίδιο θέμα ο Μιχαήλ Οικονόμος στην Ιστορία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας αναφέρει: Ο Βρυώνης πέρασε από την Αυλίδα και την Τανάγρα για βοήθεια των πολιορκημένων Τούρκων της Ακρόπολης. Στις 17 Ιουνίου διανυκτερεύει στη Λιάτανη και επιτίθεται στο σώμα του Βασιλείου Χατζημελέτη, που είχε καταφθάσει στο χωριό για να αποκρούσει την εισβολή στην Αθήνα.
  • 1832. -6(18 με το παλαιό) Δεκεμβρίου. Κάτοικοι του Αγίου Θωμά(Λιάτανη) συνυπογράφουν διαμαρτυρία κατοίκων της επαρχίας Θηβών, προς τις αρμόδιες αρχές και όλο τον πεφωτισμένο κόσμο για την απαράδεκτη ενέργεια των Οθωμανών κατοίκων της Εύβοιας ξεπουλήματος εθνικής γης σε ξένους επενδυτές.
  • 1835, 8 (20 με το παλαιό) Απριλίου. Σχηματίζεται με βασιλικό διάταγμα ο Δήμος Τανάγρας της Επαρχίας Θηβών και έδρα τις Λιάταις. Το διάταγμα δεν δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατατάχθηκε στη Γ' τάξη με πληθυσμό 1287 κατοίκους και αρχική σύσταση: Λιάταις:324, Μπράτσι:122, Σχηματάρι:280, Ινια:61, Κακοσάλεσι:327, Μπούγα:39, Κολοτέτι:129.[4][5]
  • 1903, 29 Μαρτίου. Δημοσιεύεται με βασιλικό διάταγμα η σύσταση σχολείου θηλέων εις Λιάτανι του Δήμου Τανάγρας. (ΦΕΚ :54/1903)
  • 1904, 25 Οκτωβρίου. Με την πράξη Νο.4811, διορίζεται στο δημοτικό σχολείο θηλέων της Λιάτανης Τανάγρας η δασκάλα Σμαράγδα Αντωνοπούλου, κατόπιν πρότασης του δημοτικού συμβουλίου Τανάγρας.
  • 1912, 31 Αυγούστου. Συστήνεται κοινότητα με έδρα τον οικισμό Λιάτανη του Νομού Αττικής και Βοιωτίας.(ΦΕΚ 262Α-31/08/1912).
  • 1914, 4 Οκτωβρίου. Ισχυρή σεισμική δόνηση που έγινε αισθητή σε όλη την επαρχία γκρεμίζει τις περισσότερες κατοικίες στο χωριό. Ο πρόεδρος της κοινότητας Αριστείδης Παπακωνσταντίνου και ο αστυνομικός, Ανδρέας Αγγελακόπουλος κατηγορούνται από τους κατοίκους του χωριού για μεροληπτική χορήγηση της κρατικής βοήθειας.
  • 1921, 9 Οκτωβρίου. Ο δεκανέας Παπαγεωργίου Στέφανος του Ιωάννη συμπεριλαμβάνεται στα ονόματα των πεσσόντων της ΧΙΙΙ μεραρχίας κατά τις μάχες στον Σαγγάριο, που ανακοίνωσε το γραφείο τύπου της ελληνικής κυβέρνησης.
  • 1929, 30 Απριλίου. Σημειώνεται η αλλαγή του τοπωνυμίου από Λιάτανη στο μέχρι σήμερα χρησιμοποιούμενο: Άγιος Θωμάς (ΦΕΚ :164/1929)
  • 1941, 19 Φεβρουαρίου. Σκοτώνεται στη μάχη της Πεστάνης ο δεκανέας Γεωργιάδης Σπυρίδων του Παύλου. Ανήκε στο 34ο σύνταγμα πεζικού. Γεννήθηκε στον Αγιο Θωμά Θηβών το 1918.
  • 1941, 7 Μαρτίου. Σκοτώνεται στη Μετζγκόρανη Τεπελενίου ο στρατιώτης Παπαδέδες Ευάγγελος του Χρήστου. Γεννήθηκε στον Αγιο Θωμά το 1913. Ανήκε στο 67ο Σύνταγμα Πεζικού.
  • 1941, 20 Μαΐου. Σκοτώνεται στη μάχη της Κρήτης, Σκινέ Χανίων ο στρατιώτης Κοκόσης Δημήτριος του Μιχαήλ. Ανήκε στο 7ο κέντρο αιχμαλώτων. Γεννήθηκε στον Αγιο Θωμά Θηβών το 1906.
  • 1942, 11 Φεβρουαρίου. Ο Άρης Βελουχιώτης αφήνει στη Λιάτανη τμήμα με επικεφαλής τον Τζαβέλα. Ο ίδιος με τον Ορέστη, τον Πελοπίδα, τον Λέοντα και τον Γαρδικιώτη ανεβαίνουν στο Μοναστήρι της Φυλής (Χασιά). Από εκεί προμηθεύονται ράσα και ντυμένοι σαν παπάδες, με τα όπλα κρυμμένα κάτω από τα ράσα, κατεβαίνουν στην Αθήνα[6].
  • 1942, 16 Ιουλίου. Σκοτώνεται στις 16 Ιουλίου 1942 ο Αρχισμηνίας Γεωργιάδης Ιωάννης, σε διατεταγμένη υπηρεσία(αποστολή βομβαρδισμού), κοντά στο αεροδρόμιο ΕΤΚΟΥ της Αιγύπτου με αεροσκάφος Hurricane.
  • 1943, 26 Ιουλίου. Η κοινότητα υπάγεται στο Νομό Βοιωτίας μετά το διαχωρισμό του Νομού Αττικοβοιωτίας.(ΦΕΚ :223Α/26-7-1943).
  • 1944, 14 Φεβρουαρίου. Δολοφονείται από αναρχικούς (;) ο γιατρός Κωνσταντίνος Δ. Παπαδέδες, 52 ετών.
  • 1944, 20 Ιουλίου. Γίνονται συλλήψεις συγχωριανών από τους Γερμανούς και κρατούνται στο φρουραρχείο του Αυλώνα. Συλλαμβάνονται οι: Αικατερίνης Ιωάννης, Βουγέσης Δημήτριος, Γκίκας Αθανάσιος και Χρόνης Αριστείδης.
  • 1944, 26 Ιουλίου. Καίγεται το χωριό από τους Γερμανούς.
  • 1945, 5 Δεκεμβρίου. Ο οικισμός εμφανίζεται με το όνομα Λιάτανι να υπάγεται στον Δήμο Τανάγρας με τον νόμο ΚΕ' 5/12/1945
  • 1958, 3 Ιουλίου. Εγκαινιάζεται το ηρώο που ήταν τοποθετημένο νοτιοανατολικά της εκκλησίας και σήμερα βρίσκεται πίσω από το ιερό, επί προεδρίας Νικολάου Επαμ. Ανυφαντή.

Το άγαλμα φιλοτεχνήθηκε από τον γνωστό γλύπτη Νικόλα, ο οποίος κέρδισε τον διαγωνισμό που είχε προκηρύξει η κοινότητα το ίδιο έτος.

  • 1963, 11 Μαΐου. Τραγική έκρηξη στο εργοστάσιο ΕΛΒΙΕΜΕΚ προκαλεί το θάνατο σε 4 εργάτριες από το χωριό: Καββά Α. Ευαγγελία, 17 ετών, Κοτσολιού Π. Αικατερίνη, 21 ετών, Κοτσολιού Π. Θεοφανή, 16 ετών, Στέρπη Δ. Κωνσταντίνα, 18 ετών.
  • 1989, 9 Μαΐου. Δημοσιεύεται στο ΦΕΚ η σύσταση του Αναπτυξιακού Συνδέσμου Τανάγρας που περιλαμβάνει τις κοινότητες: Αγίου Θωμά, Ασωπίας, Κλειδίου, Οινοφύτων, Σχηματαρίου, Τανάγρας. (ΦΕΚ :335/9-5-1989). Αριθμός:2940
  • 1997, 4 Δεκεμβρίου. Η κοινότητα καταργείται και συνενούται με το Δήμο Οινοφύτων.(ΦΕΚ :244Α/4-12-1997)
  • 2010, 6 Ιουνίου. Το τοπικό διαμέρισμα Αγίου Θωμά ακουλουθεί τη συνένωση του Δήμου Οινοφύτων και ενσωματώνεται στον νεοσύστατο Δήμο Τανάγρας με το Νόμο: 3852/2010(ΦΕΚ :Α' 87/7-6-2010)

Η περιοχή στην π.Χ. εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κυρίαρχη πόλη της περιοχής στους αρχαίους χρόνους θεωρείται η Τανάγρα γύρω από την οποία αναπτύχθηκε η τετράπολη. Ένα δίκτυο τεσσάρων οικισμών : Φαρές, Μυκαλησσός, Άρμα και Ελέωνας. Για τον Ελέωνα σήμερα αρκετοί θεωρούν ότι η περιοχή ευρίσκεται στη Θήβα και συγκεκριμένα στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ελεώνα. Αυτό αμφισβητείται γιατί αν ήταν Ελεώνας και παραγόταν από τη λέξη έλος, όπως πολλοί πιστεύουν σήμερα, θα έπαιρνε δασεία. Αλλά και ο Παυσανίας, ο οποίος πέρασε από εκεί, καθώς πήγαινε στη Τανάγρα και τη Χαλκίδα, θα αναφερόταν στον Ελεώνα όπως κάνει στη περίπτωση της Τευμησσού, του Γλίσαντα, του Άρματος και της Μυκαλησσού, δηλαδή στη περίπτωση όλων των πόλεων που βρισκόταν στο δρόμο που ακολούθησε.

Τούτο οδηγεί στη μη ύπαρξη Ελεώνα, αλλά Ελέωνα, ο οποίος βρισκόταν στα νότια της Τανάγρας, ανάμεσα σ' αυτήν, στη Λιάτανη και το Κλειδί, εκεί όπου βρίσκονται τα ερείπιά του στη θέση Καστρί. Για τον Ελέωνα κάνει λόγο ο Πλούταρχος: Πόθεν εν τη Βοιωτία περί τον Ελέωνα ποταμός Σκάμανδρος ωνομάσθη; Και λέει μετά απαντώντας ο ίδιος: Διήμαχος ο Ελέωνος υιός, εταίρος ων Ηρακλέους, μετέσχε της επί Τροίαν στρατείας. Ο Διήμαχος σκοτώθηκε στη μάχη. Με τον θάνατό του, η ερωμένη του Γλαυκία, κόρη του Σκάμανδρου, η οποία είχε μείνει έγκυος από τη σχέση της με τον Δηίμαχο, κινδύνευσε να χαθεί. Από λύπη και για να μη χαθεί το γένος του Δηίμαχου, ο Ηρακλής την πήρε στα πλοία του, όπου εκείνη γέννησε γιο. Όταν έφθασαν στη Βοιωτία την παρέδωσε στον Ελέωνα. Το παιδί ονομάστηκε Σκάμανδρος και έγινε βασιλιάς της χώρας. Από αυτόν μετονομάστηκε το παρακείμενο ποτάμι από Ίναχος σε Σκάμανδρο , ενώ το κοντινό του ρέμα πήρε το όνομα της Γλαυκίας και η γειτονική κρήνη ονομάστηκε Ακίδουσα από τη σύζυγό του.(Πλούταρχος. Αίτια Ελληνικά, Στέφανος 301).

Ο Σκάμανδρος φαίνεται να είναι ο χείμαρρος ανάμεσα στη Λιάτανη(Αγιος Θωμάς) και το Κλειδί, ο οποίος οδηγεί στον Ασωπό τα νερά που κατεβαίνουν από τα γύρω βουνά (Μπιθσιάκουλη), ενώ Γλαυκία το ρέμα κοντά στο Καστρί και Ακίδουσα η γειτονική πηγή του.[7]

12ος αιώνας μ.Χ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Gefyra1s.jpg

Τον 12ο αιώνα εκλέγεται στον μητροπολιτικό θρόνο των Θηβών ο Ιωάννης Καλοκτένης από την Κωνσταντινούπολη. Άνθρωπος ευσεβής και δραστήριος. Υπηρέτησε το λαό με σύνεση. Εκτός από τα έργα που προωθησε στην πόλη των Θηβών, έργα δικά του θεωρούνται και αρκετά γεφύρια του Ασωπού, όπως αυτό που είναι γνωστό ως γέφυρα του μητροπολίτη, αλλά και αυτό που υπήρχε στη πεδιάδα της αρχαίας Τανάγρας και απέναντι από το εξωκλήσι του Αγίου Θωμά. Το τρίτοξο αυτό γεφύρι κατεδαφίστηκε στη δεκαετία του 80, προκειμένου να κατασκευαστεί μεγαλύτερο στη θέση του. Τμήμα του γεφυριού αυτού απεικονίζεται στη διπλανή φωτογραφία, του 1951.

Η Λιάτανη στην Τουρκοκρατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επί Τουρκοκρατίας, η Λιάτανη πολέμησε κατά του κατακτητού, στο πλευρό του καπετάνιου Αθανασίου Σκουρτανιώτη. Ο Αθανάσιος Σκουρτανιώτης γεννήθηκε στα Σκούρτα(Δερβενοχώρια) το 1793. Τα Δερβενοχώρια είχαν μικρή αυτονομία και διατηρούσαν μικρό σώμα μαχίμων ανδρών με αρχηγό τον Α. Σκουρτανιώτη κατά το διάστημα του ξεσηκωμού των Ραγιάδων. Πολλές φορές νίκησε τους Τούρκους της περιοχής στους οποίους το άκουσμα του ονόματός του προκαλούσε φόβο. Το αληθινό του επώνυμο ήταν Γάτσης αλλά ήταν πασίγνωστος ως Καπετάν Θανάσης.[7]

Στο πλευρό του πολέμησε ο Λιαταναίος Ιωάννης Κιόκες ή Κιόκιος, αξιωματικός του Σκουρτανιώτου τιμώμενος από την πατρίδα με το παράσημο του αγώνος και του σταυρού του Σωτήρος. Ο Κιόκιας συμμετείχε και τον Νοέμβριο του 1826, στις περιφερειακές συγκρούσεις, στη μάχη της Αράχωβας, υπό τον Αρχιστράτηγο Γεώργιο Καραϊσκάκη. Πέθανε στη Λιάτανη με το βαθμό ανωτέρου αξιωματικού της φάλαγγας. Με το βασιλικό διάταγμα της 20ης Μαΐου 1838 του χορηγήθηκε ο βαθμός του Ανθυπολοχαγού ως ανταμοιβή για τον αγώνα του υπέρ της ανεξαρτησίας και για τη προσφορά του κατά τη διάρκεια της πανούκλας στον Πόρο.

Επίσης αξιωματικός του Σκουρτανιώτη ήταν ο Λιαταναίος Ιωάννης Κουμπίτσας, ξακουστός για την φρόνηση και γενναιότητα του. Κατά τη στάση του Τζαμάλα Παπακώστα το 1848, υπηρετούσε υπό τις διαταγές του Γαρδικιώτη. Σκοτώθηκε στο Παλαιόκαστρο Φθιώτιδας σε σύγκρουση ανάμεσα σε κυβερνητικά στρατεύματα και στασιαστές.

Στη Λιάτανη πέθανε άτεκνος και ο Δημήτριος Γάτσης (Σκουρτανιώτης), αδερφός του καπετάνιου, αφού είχε χάσει το ένα του μάτι κατά τον αγώνα.

Λιαταναίοι αγωνιστές του 1821[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αθανασίου Σπύρος
  • Βουγέσης Αναγνώστης
  • Γιοσδέκος Θεόδωρος
  • Ιωάννου Αντώνιος
  • Κατερίνης Θεόδωρος
  • Κιόκιας Ιωάννης
  • Κοκόσης Μήτρος
  • Κοτζάνης Σπύρος
  • Κουμπίτσας Ιωάννης
  • Λουκάς Δήμος
  • Μακρής Δημήτρης
  • Μουγέσας(Βουγέσης) Σταμάτης
  • Νικολάου Ιωάννης
  • Στέφος (Στέφας) Νικόλαος
  • Στέρπης Πανούσης
  • Χρυσοχόου Ιωάννης

Περί Παλαιού δήμου Τανάγρας 1833-1912[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα του δήμου προήλθε από τη Βοιωτική πόλη της αριστερής όχθης το Ασωπού. Το όνομα της πόλης από την κόρη το Ασωπού ή κατ'άλλους του Αιόλου, Τανάγρα. Σύμφωνα με τον Leake επωνομάσθηκε Τανάγρα ή πόλη Τροία, που αναφέρει ο Όμηρος και προσέλαβε το αιολικό 'ξανά', σε απόδειξη της αιολικής καταγωγής.

σφραγίδα τέως δήμου Τανάγρας

Εμβλημα(σφραγίδα): Η αρχική σφραγίδα του Δήμο ήταν κυκλική χωρίς έμβλημα. Το εικονιζόμενο έμβλημα καθορίστηκε με το Βασιλικό Διάταγμα της 11ης Οκτωβρίου 1870 (ΦΕΚ 43/σελ 340): "...η σφραγίς του δήμου Τανάγρας εν τω μέσω μεν γυναίκα ευειδή ταινία την κεφαλήν αναδουμένην, γύρωθεν δε τας λέξεις δήμος Ταναγραίων... Η βασίλισσα Κορίνη της αρχαίας Τανάγρας, κειμένη ακριβώς εις την θέσιν ην ήδη κείται το εθνικόν βόσκημα Τανάγρα ή Γκριμάδα...

Σχηματισμός -Σύσταση-Εξέλιξη: Ο δήμος Τανάγρας σχηματίσθηκε με το βασιλικό διάταγμα της 8ης(20 με το παλαιό ημερολογιο) Απριλίου, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ως δήμος της επαρχίας Θηβών. Κατατάχθηκε στη Γ' τάξη με πληθυσμό 1287 κατοίκους και έδρα την Τανάγρα(Λιάταις). Ο δημότης ονομάσθηκε Ταναγραίος.

Aρχική σύσταση: Λιάταις: 324, Μπράτσι: 122, Σχηματάρι: 280, Ινια: 61, Κακοσάλεσι: 327, Μπούγα: 39, Κολοτέτι: 129.

Μεταγενέστερες προσαρτήσεις: Δήμος Ωρωπού: (Ωρωπός: 153, Σικάμινον: 102, Μήλεσι: 75), τμήμα δήμου Παρασωπαίων: (Χλεμποτσάρι: 191, Μουσταφάδες: 118, Κακονηοχώρι ή Κακονισχήρι: 37, Καβάσαλα: 5, Κρόρα: 14, Μετόχιον της επί του όρους Σινά μονής Τσατσάρεως και νερόμυλος, Μαντάνι, Ραμπεντόσα), καθώς και οι οικισμοί: Στανιάτες, Σκούρτα, Κλεινδέτι, Λιατάνι, Βράτσι, Βράτσι, Δερβενοσάλεσι, Δήλεσι, Μαζαράκι.

Με το Βασιλικό Διάταγμα της 31ης Ιουλίου(12 Αυγούστου) 1836 (ΦΕΚ 48), "Περί συγχωνεύσεως δήμων της επαρχίας θηβών", οι δήμοι Τανάγρας και Ωρωπού ενώθηκαν σε ένα δήμο, με το όνομα Τανάγρα και έδρα την Τανάγρα(Λιάταις).

Το Βασιλικό Διάταγμα της 24ης Νοεμβρίου(6 Δεκεμβρίου) 1836, το οποίο δεν δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, απέσπασε τα χωριά του συγχωνευθέντος δήμου Ωρωπού, καθώς επίσης και τα χωριά Μπούγα και Κακοσάλεσι (Σάλεσι) του δήμου Τανάγρας και τα προσάρτησε στο δήμο Περαίας.

Με το Βασιλικό Διάταγμα της 1ης Νοεμβρίου(13 Νοεμβρίου) 1841 (ΦΕΚ 25/1842), "Περί συγχωνεύσεως δήμων της επαρχίας θηβών", τμήμα του δήμου Παρασωπαίων συγχωνεύθηκε στο δήμο Τανάγρας. Με τη νέα σύστασή του ο δήμος παρέμεινε στη Γ' τάξη με πληθυσμό 1455 κατοίκους και έδρα το Χλημποτσάρι ή Χλεμποτσάρι. Με το ίδιο Βασιλικό Διάταγμα, τμήμα του δήμου Τανάγρας απότελούμενο από τα χωριά Σχηματάρι, Στανιάταις, Δήλεσι, Σκούρτα και Μαζαράκι αποσπάσθηκε και συγχωνεύθηκε στο δήμο Αυλίδος.

Με το Βασιλικό Διάταγμα της 7ης(19) Οκτωβρίου 1842 (ΦΕΚ 24), επέστρεψαν στο δήμο Τανάγρας τα χωριά που συγχωνεύθηκαν στο δήμο Αυλίδος το 1841.[4][5][8][9]

Πληθυσμός δήμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ετος 1848 1849 1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1861 1870 1879 1889 1896 1907
Πληθυσμός 2000 2011 2036 2034 2042 2049 2091 2036 2022 2336 2867 3423 3951 4859 6148

Κλιματολογικά Στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κλιματικά δεδομένα National Observatory of Athens (Thiseio), 107 m asl (1971-2000),(1961-1990)rain
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέση Υψηλότερη° C (°F) 11.6 12.7 14.4 19.3 24.1 28.9 32.1 31.9 27.8 22.4 17.3 13.3 21.32
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) 4.9 5.3 6.5 9.9 14.1 18.2 21
(70)
20.9 17.5 13.7 10.2 6.8 12.42
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 68
(2.68)
59
(2.32)
57
(2.24)
33
(1.3)
25
(0.98)
15
(0.59)
7
(0.28)
8
(0.31)
19
(0.75)
59
(2.32)
66
(2.6)
84
(3.31)
500
(19,69)
Source: The climate data agency[10]



Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο λόφος της Αρχαίας Τανάγρας.
  • Το εξωκλήσι του Αγίου Θωμά, δίπλα στον Ασωπό ποταμό, του 12ου αιώνα μ.Χ.
  • Η σπηλιά με το στεφάνι και το εξωκλήσι της Λιατανιώτισσας
  • Ο Προφήτης Ηλίας με τη μεγάλη βρύση.
  • Το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου
  • Το μοναστήρι της Ανάληψης στον δρόμο προς τα Σκούρτα.
  • Το ησυχαστήριο «Η μήτηρ του Ηγαπημένου» στο Κλειδί.

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Α.Ο. Αγίου Θωμά (1977-2010;), ποδόσφαιρο
  • Α.Ο. Κεραυνός Αγίου Θωμά (2014), ποδόσφαιρο

Όμορα χωριά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

   Όμορα χωριά   
 Σχηματάρι   Οινόη   Οινόφυτα 
 Ασωπία  Brosen windrose el.svg   
 Κλειδί   Σκούρτα   Αυλών 


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Λαογραφική Συλλογή Πανεπιστημίου Αθηνών
  2. Πηγή: Ανέκδοτα έγγραφα αφορώντα εις την οριστικήν απελευθέρωσιν της Ανατολικής χέρσου Ελλάδος. Ηλία Παπαθανασόπουλου
  3. Ιστορία Αθηνών. Διονυσίου Σουρμελή, 1853. 2η έκδοση
  4. 4,0 4,1 Ιστορικό Διάγραμμα Δήμων της Ελλάδας 1833 - 1912, Ελευθερίου Γ. Σκιαδά.
  5. 5,0 5,1 ΓΑΚ.Οθ αρχ.Υπ.Εσ.Φ113, Ad N.23801.
  6. Χατζηπαναγιώτου, 1982
  7. 7,0 7,1 Τσεβάς. Ιστορία Θηβών και Βοιωτίας
  8. Συλλογή σφραγίδων ΕΛΙΑ, τ. Α., σελ.36
  9. ΓΑΚ. Οθ. αρχ. Υπ.Εσ.Φ.104,Ad.Ν.17794
  10. "Monthly bulletins", web: [1].

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]