Δηλητήριο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Mια νεκροκεφαλή επί διασταυρουμένων οστών, σύμβολο τοξικά επικίνδυνων ουσιών.

Δηλητήριο ονομάζεται οποιαδήποτε ουσία, φυσικής προέλευσης ή τεχνητά παρασκευασμένη, που μετά την εισαγωγή της σε ζωντανό οργανισμό μπορεί να ασκήσει βλαπτική ή και θανατηφόρο επίδραση. Πολλές ουσίες, ιδιαίτερα σε συνάρτηση με τη μεγαλύτερη ή μικρότερη δοσολογία που θα εισαχθούν, είναι δυνατόν να έχουν βλαπτική επίδραση σε έναν οργανισμό. Δηλητήρια λέμε συνήθως ουσίες που ακόμα και σε εξαιρετικά μικρές δόσεις είναι πολύ βλαπτικές. Υπάρχουν στη φύση πολλά δηλητήρια που μπορεί να είναι προϊόντα ζώων ή ουσίες που προέρχονται από φυτά ή ακόμη και απλά χημικά στοιχεία ή ενώσεις που βρίσκονται σε ανόργανα υλικά.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να είναι δηλητήριο και τούτο είναι ανάλογο από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία. Καθημερινά ερχόμαστε σε επαφή με δεκάδες δηλητήρια αλλά δεν παθαίνουμε βλάβες επειδή ο οργανισμός μας είναι σε θέση να τα εξουδετερώνει[εκκρεμεί παραπομπή]. Η ισχύς ενός δηλητηρίου λέγεται τοξικότητα κι αυτή καθορίζει τη βαρύτητα των βλαβών που αυτό προκαλεί, σε συνδυασμό με την προσλαμβανόμενη ποσότητα του δηλητηρίου.

Ιδιαίτερα για χημικά προϊόντα και παρασκευάσματα "τοξικά" είναι αυτά που δια της εισπνοής , καταπόσεως ή δια της διεισδύσεως δια του δέρματος δύνανται να προκαλέσουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, οξείς ή χρόνιους, ακόμη και τον θάνατο[1] και είναι υποχρεωτική από το νόμο η σήμανση τους ως τέτοια. Άλλες επικίνδυνες αλλά λιγότερο τοξικές ουσίες είναι δυνατόν να χαρακτηρίζονται ως "επιβλαβείς" ή "ερεθιστικές".

Ενδεικτικός πίνακας ουσιών που σε συνάρτηση με τη δοσολογία μπορεί να είναι δηλητηριώδεις για τον άνθρωπο
ανόργανες ουσίες μέταλλα μόλυβδος
υδράργυρος
κάδμιο
μεταλλοειδή αρσενικό
αλογονούχα φθοριούχα άλατα
χλώριο
ραδιενεργά υλικά
οργανικές ουσίες φωσφορούχα παρασιτοκτόνα (οργανοφωσφορικά)
αζωτούχα υδροκυάνιο
αιθυλική αλκοόλη
μονοξείδιο του άνθρακα
φαρμακευτικά νευρικό σύστημα σαλικυλικό οξύ
παρακεταμόλη (paracetamol)
οπιούχες ουσίες
βενζοδιαζεπίνη
αντι-χολινεστεράση
καρδιαγγειακό σύστημα καρδιακές γλυκοσίδες (digoxin)
διπυριδαμόλη (dipyridamole)
βιταμίνη Α (Α-υπερβιταμίνωση)
βιολογικά θαλάσσια είδη παραλυτική τοξίνη των μαλακίων
ciguatera (τροφική δηλητηρίαση)
σπονδυλωτά φίδι (πεπτιδικές τοξίνες)
βάτραχος (βατραχοτοξίνη)
αρθρόποδα μέλισσα (apitoxin)
αράχνη (νευροτοξίνες)
σκορπιός
φυτά μανιτάρι (α-αμανιτίνη)


δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Οδηγία 67/548/ΕΟΚ

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα