Ξίφος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το ξίφος των αξιωματικών ιππικού της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1912

Το ξίφος ή σπαθί είναι ένα μακρύ, αιχμηρό κομμάτι μέταλλο, το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί από πολλούς πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο, κυρίως ως όπλο τεμαχισμού ή ώσης. Ένα ξίφος αποτελείται κυρίως από μια λεπίδα και μια χειρολαβή, συνήθως με μία ή δύο κόψεις για χτύπημα ή τεμαχισμό, καθώς και μία αιχμή για ώση. Η βασική πρόθεση και φύση της τέχνης της ξιφοποιίας έχουν παραμείνει αρκετά σταθερές μέσω των αιώνων, ενώ οι ουσιαστικές τεχνικές διαφέρουν μεταξύ των πολιτισμών και των περιόδων, έχοντας ως συνέπεια τις διάφορες σε σχεδιασμό και σκοπό λεπίδες. Σε αντίθεση με το τόξο ή το δόρυ, το ξίφος είναι καθαρά στρατιωτικό όπλο και γι’ αυτό έχει καταστεί ως σύμβολο του πολέμου ή της κρατικής εξουσίας σε πολλούς πολιτισμούς. Υπάρχουν πολλά ονομαστά ξίφη στη μυθολογία, τη λογοτεχνία και την ιστορία, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη μεγάλη αίγλη του όπλου.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εποχή του Χαλκού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι άνθρωποι έχουν κατασκευάσει και χρησιμοποιήσει μεταλλικά όπλα με λεπίδα από την εποχή του χαλκού και μετά. Το ξίφος είναι η εξέλιξη του εγχειρίδιου ή στιλέτου ή μαχαιριού εφόσον έγινε δυνατή η κατασκευή μακρύτερων λεπίδων, από την 3η χιλιετία π.Χ. στη μέση Ανατολή, πρώτα από χαλκό και έπειτα από μπρούτζο. Τα πιο παλιά όπλα όμοια με ξίφος έχουν βρεθεί στο Arslantepe, στη σημερινή Τουρκία και χρονολογούνται γύρω στο 3.300 π.Χ. Ωστόσο, αυτά πλέον πιστεύεται ότι είναι μακρύτερα μαχαίρια και όχι οι πρώτοι πρόγονοι του ξίφους. Ξίφη μακρύτερα από 60 εκ. ήταν σπάνια και μη πρακτικά κατά την εποχή του χαλκού, λόγω του ότι σε μεγαλύτερα μήκη η αντοχή του χαλκού ξεκινά να μειώνεται δραστικά, με αποτέλεσμα ένα τόσο μακρύ χάλκινο ξίφος θα λύγιζε με ευκολία. Με την ανάπτυξη ισχυρότερων κραμάτων όπως του σιδήρου και του χάλυβα καθώς και βελτιωμένες θερμικές επεξεργασίες κατέστησαν δυνατή την κατασκευή αξιόπιστων μακρύτερων ξιφών.

Φαλκάτα, σπαθί χρησιμοποιούμενο από τους γηγενείς της Ιβηρικής Χερσονήσου, κατά την αρχαιότητα

Το ξίφος ή σπαθί είναι όπλο που κρατιέται στο χέρι και αποτελείται από κοφτερό μεταλλικό έλασμα σε διάφορα μήκη καθώς και χειρολαβή. Αποτελείται από μακριά και μυτερή λεπίδα κι από λαβή που διαθέτει προφυλακτήρα για το χέρι. Φοριέται αριστερά, είτε κρεμασμένο από τη ζώνη είτε από ειδική ταινία είτε με ειδική ανάρτηση, όπως των αξιωματικών. Το ξίφος θεωρούνταν όπλο ευγενείας και ήταν ο απαραίτητος σύντροφος των ιπποτών του Μεσαίωνα. Γι' αυτό είναι ένδειξη ιπποτισμού και δίνεται συνήθως τιμητικά. Υπάρχουν διάφορα είδη ξίφους: για άσκηση, μονομαχία, ταυρομαχία κλπ.

Οι προϊστορικοί άνθρωποι κατασκεύαζαν τα πρώτα όπλα τους με πέτρες: πέτρινα πελέκια, σπαθιά, τσεκούρια. Όταν ανακαλύφτηκαν τα μέταλλα, τα όπλα αυτού του είδους (ξίφη, μαχαίρια, λόγχες) άρχισαν να κατασκευάζονται από χαλκό, από σίδερο και τέλος σήμερα από ατσάλι.

Η ξιφασκία είναι επίπονο κι επικίνδυνο άθλημα. Γίνεται με βάση ειδικούς κανόνες που ρυθμίζουν τη στάση και τη συμπεριφορά του αθλητή σε κάθε περίπτωση. Σήμερα ξίφη δίνονται στο στρατό στους αξιωματικούς και παλαιότερα δίνονταν στους στρατιώτες του ιππικού. Χρησιμοποιείται ελάχιστα.

 LP  Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το αντίστοιχο λήμμα της Live-Pedia. (ιστορικό).

Η εισαγωγή του κειμένου της Livepedia στη Βικιπαίδεια έγινε πριν την 1η Νοεμβρίου 2008, συνεπώς ισχύει η διπλή αδειοδότηση υπό την άδεια CC-BY-SA 3.0 και την GFDL.