Δυναστεία Κομνηνών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Κομνηνός (πληθυντικός: Κομνηνοί) ήταν το όνομα δυναστείας που κυβέρνησε την Ανατολική Ρωμαϊκή ή Βυζαντινή Αυτοκρατορία από το 1057 έως το 1185 και αργότερα, ως Μεγαλοκομνηνοί, ίδρυσαν και κυβέρνησαν την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας (1204-1461).

Γενάρχης της Δυναστείας ο Μανουήλ Κομνηνός (+1020) και ιδρυτής της Δυναστείας ο Ισαάκιος Α' ο Κομνηνός.

Κατάλογος Βυζαντινών Αυτοκρατόρων της Δυναστείας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενεαλογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενάρχης της Δυναστείας φέρεται ο Μανουήλ Ερωτικός (+1020) από την Κόμνη της Θράκης (εξ ου και το όνομα Κομνηνός) ενώ κατ' άλλους η οικογένεια κατάγεται από τα Κόμανα του Πόντου [1] χωρίς να έχει αποδειχθεί με βεβαιότητα ο τόπος καταγωγής της.[2] Το 978 βρίσκεται αμυνόμενος απέναντι από τον Σκληρό. Ο Βασίλειος Β' τον έκανε δομέστικο των Σχολών της Ανατολής (στρατηγό των Ταγμάτων της Μ.Ασίας). Παντρεύτηκε δύο φορές αλλά τα ονόματα των συζύγων του είναι άγνωστα. Εκ των γάμων αυτών απέκτησε τρεις γιούς τους Νικηφόρο, Ισαάκιο ή Ισαάκ (μετέπειτα αυτοκράτορα), τον Ιωάννη και μία κόρη.

  • α1. - Νικηφόρος Κομνηνός (+1026)
  • α2. - Ισαάκιος Α' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1059-1059), ιδρυτής της Δυναστείας. Γεν. 1007 και πέθ. 1061. Πριν το 1057 νυμφ. την πριγκίπισσα Αικατερίνη Comitopulo (κόρη του Ivan-Vladislav βασιλέως Βουλγαρίας) με την οποία απέκτησε τον Μανουήλ και την Μαρία.
    • β1. - Μανουήλ Κομνηνός, νυμφ. την κόρη του Έλιος.
    • β2. - Μαρία Κομνηνή.
  • α3. - Ιωάννης Κομνηνός, (*1015), (+1067). Νυμφ. το 1042 την Άννα Δαλασσηνή, κόρη του Αλέξιου Χάροντος κατεπάνω Ιταλίας, με την οποία απέκτησε 8 παιδιά (5 γιούς και 3 κόρες) τους: Μανουήλ, Ισαάκιο, Αλέξιο (μετέπειτα αυτοκράτορα), Ανδριανό, Νικηφόρο,Μαρία, Ευδοκία και Θεοδώρα.
    • β1. - Μανουήλ Κομνηνός, (+1071), το 1068 νυμφ. τη Διόγεννη με την οποία απέκτησε μία κόρη.
      • γ1. - Μία κόρη (*1069) το 1081 αρραβ. ένα συγγενή του Νικηφόρου του Βοτανιάτη.
    • β2. - Ισαάκιος Κομνηνός, Δούκας της Αντιοχείας, Κυβερνήτης της Κωνσταντινουπόλεως *1047, + 1104/7. Το 1072/1073 νυμφ. την Ειρήνη της Αλανίας, κόρη του Δημήτριου αντιβασιλέως της Γεωργίας με την οποία και απέκτησε 8 παιδιά τους Ιωάννη, Αλέξιο, Κωνσταντίνο, Ανδριανό, Άννα, Μαρία, Σοφία και Ευδοκία.
      • γ1. - Ιωάννης Κομνηνός, Δούκας του Δυρραχίου, *1073, +1106, νυμφ. την Άννα Δούκαινα με την οποία απέκτησε 3 γιούς και μία κόρη τους Ανδρόνικο, Αλέξιο, Ανδριανό και την Ευδοκία.
        • δ1. - Ανδρόνικος Κομνηνός, νυμφ. την Ευδοκία Δούκαινα με την οποία απέκτησε μία κόρη την Άννα.
          • ε1. - Άννα Κομνηνή Δούκαινα, παντρ. τον Αλέξιο Κομνηνό Ανεμά.
        • δ2. - Αλέξιος Κομνηνός, νυμφ. την Ειρήνη Συναδινή με την οποία απέκτησε ένα γιο τον Ανδριανό.
          • ε1. - Ανδριανός Κομνηνός, νυμφ. την Άννα Κοντοστεφανίνα.
        • δ3. - Ανδριανός Κομνηνός.
        • δ4. - Ευδοκία Κομνηνή, παντρ. τον Αλέξιο Ταρχανιώτη.
      • γ2. - Αλέξιος Κομνηνός, Δούκας του Δυρραχίου, νυμφ. τη Ζωή, πέθ. μετά από θεραπεία ενός μάγου.
      • γ3. - Κωνσταντίνος Κομνηνός, Δούκας της Βέροιας, νυμφ. μάλλον την Ευφορβίνη από την Αντιόχεια με την οποία απέκτησε δύο γιούς τον Ιωάννη και τον Στέφανο.
        • δ1. - Ιωάννης Κομνηνός, "εκάρει" μοναχός.
        • δ2. - Στέφανος Κομνηνός, νυμφ. την Ευδοκία (1147/51) κόρη του Ιωάννου Αξούχ, με την οποία απέκτησε τον Κωνσταντίνο και την Ειρήνη.
          • ε1. - Κωνσταντίνος Κομνηνός (καμία άλλη πληροφορία)
          • ε2. - Ειρήνη Κομνηνή, *1115, παντρ. 1170; Ισαάκιο Βατάτζη.
      • γ4. - Ανδριανός Κομνηνός, μητροπολίτης Οχρίδος, νυμφ. (..;..) το 1110 και απέκτησε μία κόρη την Θεοδώρα.
        • δ1. - Θεοδώρα Κομνηνή *1110 παντρ. τον Ανδρόνικο Κοντοστέφανο.
      • γ5. - Άννα Κομνηνή, παντρ. τον Ιωάννη Δούκα.
      • γ6. - Μαρία Κομνηνή, αρραβ. τον Γρηγόριο Γαβρά τον οποίο και χώρισε από τους συγγενείς.
      • γ7. - Σοφία Κομνηνή, παντρ. τον Νικόλαο Δοκειανό.
      • γ8. - Ευδοκία Κομνηνή, παντρ. τον Νικηφόρο Βοτανιάτη.
    • β3. - Αλέξιος Α' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1081-1118). Γεν. 1048/57, πέθ. 15 Αυγούστου 1118. Νυμφ. 1ο το 1075 την Αργυροπουλίνα (+1077) και 2ο το 1078 την Ειρήνη Δούκαινα (*1066, +1123/36) μικρανεψιά του Κωνσταντίνου Ι' Δούκα. Από τους δύο γάμους απέκτησε 9 παιδιά (4 γιούς και 5 κόρες) τους: Ιωάννη, μετέπειτα αυτοκράτορα, Ανδρόνικο, Ισαάκιο, Μανουήλ, Άννα, Μαρία, Ευδοκία, Θεοδώρα και Ζωή.
      • γ1. - Ιωάννης Β΄ Κομνηνός Δούκας, αυτοκράτωρ των Ρωμαίων (1118-1143). Γενν. 13 Σεπτεμβρίου 1087, πέθ 8 Απριλίου 1143 Νυμφ. το 1104/5 την Πιρόσκα (= αγ. Ειρήνη της Ουγγαρίας) των Άρπαντ (+13 Αυγούστου 1134), κόρη του αγίου Λαδισλάου βασιλέως Ουγγαρίας, με την οποία απέκτησε 8 παιδιά (4 γιούς και 4 κόρες) τους: Αλέξιο - μετέπειτα συναυτοκράτορα, Ανδρόνικο, Ισαάκιο, Μανουήλ - μετέπειτα αυτοκράτορα των Ρωμαίων, Μαρία, Άννα, Θεοδώρα και Ευδοκία.
        • δ1. - Αλέξιος Κομνηνός συναυτοκράτορας. *1106, +1142. Νυμφ. 1ο την πριγκίπισσα Ευπραξία του Κιέβου (+1136) των Ρούρικ, κόρη του Βλαντιμίρ Β' μεγάλου πρίγιπος του Κιέβου και 2ο την πριγκίπισσα Κάτα (Ειρήνη) των Βαγρατιδών, κόρη του Δαυίδ Δ' βασιλέως Γεωργίας. Εκ των γάμων του απέκτησε δύο κόρες τη Μαρία και μία ακόμη.
        • δ2. - Ανδρόνικος Κομνηνός, σεβαστοκράτωρ *1108, +1142. Νυμφ. το 1124 την Ειρήνη Αινειάδασα (+1150/1) με την οποία απέκτησε 5 παιδιά, 2 γιούς και 3 κόρες τους Ιωάννη, Αλέξιο, Μαρία, Ευδοκία και θεοδώρα.
          • ε1. - Ιωάννης Κομνηνός, Δούκας της Κύπρου, *1128, +1176. Νυμφ. το 1146 τη Μαρία Ταρονίτισσα με την οποία απέκτησε ένα γιο και τρεις κόρες, τους: Αλέξιο, Ειρήνη, Μαρία και Θεοδώρα.
            • στ1. - Αλέξιος Κομνηνός (με τη βοήθεια των Νορμανδών εξελέγη αυτοκράτορας της Θεσσαλονίκης (φυλακίσθηκε και τυφλώθηκε το 1185), +1187.
            • στ2. - Ειρήνη Κομνηνή (καμία άλλη πληροφορία)
            • στ3. - Μαρία Κομνηνή της Ναυπλίας ή Ακροναυπλίας, *1154, +1217. Παντρ. 1ο το 1167 τον Αμαλρίκ της Αντζού, βασιλέα της Ιερουσαλήμ, (*1136, +1174), 2ο το 1177 τον Βαλιάνο του Ιμπελίν, κυρίου του Ναμπλούς (+1193).
            • στ4. - Θεοδώρα Κομνηνή, παντρ. 1ο το 1175 (διαζ.1180) τον Βοημούνδο Γ' του Πουατιέ πρίγκιπα της Αντιόχειας (+1201) και 2ο τον Γκοντιέρ ντε Μπεθούν, κύριο του Μπεσάν.
          • ε2. - Αλέξιος Κομνηνός, ο εραστής της Μαρίας του Πουατιέ (συζύγου του Μανουήλ Α') και αρχηγός του επί της αντιβασιλείας συμβουλίου της.*1136, +δολοφονήθηκε 1183. Νυμφ. τη Μαρία Δούκαινα με την οποία απέκτησε ένα γιο και μια κόρη τον Ανδρόνικο και την Ευδοκία.
            • στ1. - Ανδρόνικος Κομνηνός, πεθ. σε μικρή ηλικία σε πτώση από άλογο.
            • στ2. - Ευδοκία Κομνηνή +1183. Παντρ. το 1178 ή 1179 τον Γουλιέλμο Η' του Μονπελιέ (+1218).
          • ε3. - Μαρία Κομνηνή *1126, +;. Παντρ. 1ο το 1139 τον Θεόδωρο Δασιώτη (+1143/4), 2ο το 1145/50 τον Ιωάννη Καντακουζηνό (+1176).
          • ε4. - Ευδοκία Κομνηνή. Παντρ. 1ο και διαζ.1149 τον Θόρο Β' κύριο των βουνών της Μικράς Αρμενίας και 2ο τον Μιχαήλ Γαβρά (+ μετά το 1170). Υπήρξε ερωμένη του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Α' και του έκανε δύο νόθα τέκνα.
          • ε5. - Θεοδώρα Κομνηνή, +1183. Παντρ. το 1148 τον Δούκα Ερρίκο Β' Babenberg της Αυστρίας και Βαυαρίας (*1112, +1177). Με αυτό το γάμο το αίμα της Ρωμαϊκής Δυναστείας των Κομνηνών πέρασε στους αυτοκρατορικούς Οίκους της Αυστρίας.
        • δ3. - Ισαάκιος Κομνηνός σεβαστοκράτωρ *1115, +1154/74. Νυμφ. 1ο τη Θεοδώρα Καματηρά (+1144), 2ο 1146 την Ειρήνη Διπλοσυναδινού. Εκ του 1ου γάμου απέκτησε 5 παιδιά τους: Αλέξιο, Ιωάννη, Ειρήνη, Άννα, Μαρία και εκ του 2ου δύο κόρες τις Θεοδώρα και Ευδοκία.
          • ε1. - Αλέξιος Κομνηνός (+1136).
          • ε2. - Ιωάννης Κομνηνός (+1136/7.
          • ε3. - Ειρήνη Κομνηνή. Παντρ. έναν Δούκα Καματηρό και υπήρξε μητέρα του Ισαακίου, σφετεριστή με έδρα την Κύπρο (1184-91).
            • στ1. - Ισαάκιος που κράτησε το επώνυμο Δούκας Κομνηνός, σφετεριστής (επί Ανδρονίκου Α') με έδρα τη Κύπρο (1184-1191), *1155/60, +δηλητηριασθείς 1195/6. Νυμφ. 1ο το 1175/6 μία κόρη του Θόρου Β' κυρίου των βουνών της Μικράς Αρμενίας. 2ο το 1185/6 μία νόθη κόρη του Νορμανδού βασιλέως Γουλιέλμου Α' της Σικελίας. Εκ του 1ου γάμου απέκτησε ένα γιο και μία κόρη.
              • ζ1. ένας γιος +1187.
              • ζ2. μία κόρη "La Damsel de Chypre" *1177/8, +μετά το 1204. Υπανδρ. 1ο το 1200 (διαζ.1202/3) τον Κόμη Ραϋμούνδο ΣΤ' της Τουλούζης, και 2ο το 1203 τον Τιερρύ της Φλάνδρας, νόθο γιό του Φιλίππου της Λωραίνης κόμη της Φλάνδρας.
          • ε4. - Άννα Κομνηνή. Παντρ. πριν το 1166 τον Κωνσταντίνο Δούκα (+1185).
            Το Βυζάντιο στο τέλος της βασιλείας του Μανουήλ Α' Κομνηνού (1180)
          • ε5. - Μαρία Κομνηνή. Παντρ. το 1156 τον Βασιλέα Στέφανο Δ' των Άρπαντ της Ουγγαρίας (+1165.
          • ε6. - Θεοδώρα Καλουσινή Κομνηνή, *1145/6, +μετά το 1184. Παντρ. το 1158 τον Βαλδουίνο Γ' ντ΄ Αντζού, βασιλέα της Ιερουσαλήμ (+1163). Υπήρξε ερωμένη του αυτοκράτορα Ανδρονίκου Α' και τυ έκανε δύο νόθα τέκνα.
          • ε7. - Ευδοκία Κομνηνή. Παντρ. 1ο το 1170 τον Όδωνα Φραντζιπάνη και 2ο το 1179 τον Γκουέλφο ντι Πορκάρια.
        • δ4. - Μανουήλ Α' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1143-1180). Γενν.28 Νοεμβρίου 1118, πέθ. 24 Σεπτεμβρίου 1180. Νυμφ. 1ο το 1146 την πριγκίπισσα Βέρθα = Ειρήνη Babenberg του Σούλτσμπαχ (+1159/60), 2ο το 1161 τη Μαρία του Πουατιέ, πριγκίπισσα Αντιοχείας (*1145, +27 Αυγούστου1182). Εκ του 1ου γάμου απέκτησε δύο κόρες τις Μαρία και Άννα, εκ του 2ου τον Αλέξιο μετέπειτα αυτοκράτορα, και επίσης τον μάλλον νόθο Αλέξιο.
          • ε1. - Μαρία Κομνηνή η πορφυρογέννητος, *1152, +δηλητηριασθείσα 1182. Το 1180 υπανδρ. τον Ραινιέ του Montferrat (μετονομάσθηκε καίσαρ Ιωάννης) (*1163, +1182). Ο αδελφός του Βονιφάτιος Μομφερρατικός, αρχηγός της Δ' Σταυροφορίας θα διεκδικήσει τη Θεσσαλονίκη και θα γίνει βασιλιάς της.
          • ε2. - Άννα Κομνηνή, *1154, +1158 4ετών.
          • ε3. - Αλέξιος Β' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1180-1183), Γενν.14 Σεπτεμβρίου 1169, πέθ. στραγγαλισθείς το Σεπτ.1193. Νυμφ. το 1180 την Πριγκίπισσα Αγνή (Άννα) των Καπέτων της Γαλλίας, (*1171, +1240) κόρη του βασιλέως Λουδοβίκου Ζ'.
          • ε4. - (νόθος) Αλέξιος Κομνηνός, +μετά το 1188, τυφλωθείς από τον Ανδρόνικο Α' το 1184. Νυμφ. το 1183 την Ειρήνη Κομνηνή (νόθη κόρη του Ανδρόνικου Α'.
        • δ5. - Μαρία Κομνηνή, *1106, +1144/51. Υπανδρ. τον Ιωάννη Δαλασσινό Ρογήρο.
        • δ6. - Άννα Κομνηνή, *110, Υπανδρ. το 1125 τον Στέφανο Κοντοστέφανο (ή Κοντεστέφανο), (+1149).
        • δ7. - Θεοδώρα Κομνηνή, *1116. Υπανδρ. τον Μανουήλ Ανεμά (+1146/7).
        • δ8. - Ευδοκία Κομνηνή, *1119,(+1176. Υπανδρ. τον Θεόδωρο Βατάτζη.
      • γ2. - Ανδρόνικος Κομνηνός σεβαστοκράτωρ, *18 Σεπτεμβρίου1090, +1130/31. Νυμφ. το 1104 την Ειρήνη των Ρούρικ του Νόβγκοροντ, κόρη του Βολοντάρ πρίγκιπος του Περτζέμισλ.
      • γ3. - Ισαάκιος Κομνηνός σεβαστοκράτωρ, *μετά τις 16-1-1093, +μετά το 1152. Νυμφ. το 1112/16 την Κάτα (Ειρήνη) των Βαγρατιδών, κόρη του Δαυίδ Δ' βασιλέως Γεωργίας, με την οποία απέκτησε 7 παιδιά, τους Ιωάννη, Ανδρόνικο μετέπειτα αυτοκράτορα, Μαρία, Άννα, Ευδοκία, Ελένη και ένα νόθο τον Αλέξιο.
        • δ1. - Ιωάννης Κομνηνός ο λεγόμενος Τζελεπής ένας Μωαμεθανός διάσημος με ειδικές σπουδές. Νυμφ. 1ο το 1131 την κόρη του Λέοντος Α' κυρίου των βουνών της Μικράς Αρμενίας και 2ο 1140 την κόρη του σουλτάνου των Σελτζούκων Μεσούντ του Ρουμ. Εκ του 1ου γ. απέκτησε τον Ισαάκιο και από το 2ο τον Σουλεϊμάν Σαχ.
          • ε1. - Ισαάκιος Κομνηνός, πέθ. από βασανιστήρια.
          • ε2. - Σουλεϊμάν Σαχ οι απόγονοί του ήταν μουσουλμάνοι.
        • δ2. - Ανδρόνικος Α' Κομνηνός, αυτοκράτορας των Ρωμαίων (1183-1185) Γεν.1123, πέθ. από το πλήθος στην Κωνσταντινούπολη 12 Σεπτεμβρίου1185, που εξαγριώθηκε με την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Νορμανδούς. Νυμφ. 1ο μια Παλαιολογίνα και 2ο το 1183 την κόρη του βασιλέως της Γαλλίας Λουδοβίκου Ζ', πριγκίπισσα Αγνή (Άννα) των Καπέτων (*1171 +1240). Από τους γάμους του αυτούς απέκτησε δύο γιούς και μία κόρη (Μανουήλ, Ιωάννη και Μαρία) αλλά και άλλα πέντε παιδιά από μη νόμιμους γάμους (Αλέξιο, Ειρήνη, Αλέξιο, Ειρήνη και μία ακόμη κόρη).
          • ε1. - Μανουήλ Κομνηνός. *πριν το 1152, τυφλώθηκε και φυλακίστηκε το 1185. Νυμφ. την πριγκίπισσα Ρουσουντάν ή Ρουσντάνα των Βαγρατιδών, κόρη του Γεωργίου Γ' βασιλέως Γεωργίας. Παιδιά: Αλέξιος και Δαυίδ. Η αδελφή της Ρουσουντάν, βασίλισσα της Γεωργίας Θαμάρ, βοήθησε τα δύο παιδιά.
            • ζ1. - Αλέξιος Α' Μέγας Κομνηνός, ιδρυτής το 1204 της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντος. Ενυμφεύθη την Θεοδώρα Αξούχου. Για τους απογόνους του βλέπε Δυναστεία Μεγάλων Κομνηνών.
            • ζ2. - Δαυίδ Κομνηνός, άρχων Ηρακλείας & Παφλαγωνίας, βοήθησε τον αδελφό του.
          • ε2. - Ιωάννης Κομνηνός. *1158, +1185 δολοφονηθείς.
          • ε3. - Μαρία Κομνηνή. *πριν1160, +μετά το 1184. Υπανδρ. τον Θεόδωρο Συναδηνό.
          • ε4. - (νόθο από την Ευδοκία Κομνηνή (βλ.α3-β3-γ1-δ2-ε4), κόρη του Ανδρονίκου Κομνηνού (υιού του Ιωάννου Β'), Αλέξιος Κομνηνός. Εξαφανίστηκε στην Κωνσταντινούπολη το1185.
          • ε5. - (νόθο από την Ευδοκία) Ειρήνη Κομνηνή. Υπανδρ. τον Νικηφόρο Παλαιολόγο.
          • ε6. - (νόθο από τη Θεοδώρα Κομνηνή Καλουσινή (βλ.α3-β3-γ1-δ3-ε6), κόρη του Ισαακίου Κομνηνού (υιού του Ιωάννου Β') Αλέξιος Κομνηνός. *1170.
          • ε7. - (νόθο από τη Θεοδώρα Καλουσινή Κομνηνή) Ειρήνη Κομνηνή. *μετά το 1168. Παντρ. το 1183 τον Αλέξιο Κομνηνό (βλ.α3-β3-γ1-δ4-ε4), νόθο υιό του Μανουήλ Α'. +μετά το 1188 και
            Μανουήλ Α' Κομνηνός
          • ε8. - μία κόρη. Υπανδρ. τον Ρωμανό, Δούκα του Δυρράχιου.
        • δ3. - Μαρία. Υπανδρ. πριν το 1166 τον Ιωσήφ Βρυέννιο.
        • δ4. - Άννα Κομνηνή. υπανδρ. τον Ιωάννη Αρ(α)βαντινό.
        • δ5. - Ευδοκία Κομνηνή. Υπανδρ. μάλλον τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο.
        • δ6. - Ελένη Κομνηνή. *1183, +1258 Υπανδρ. τον Γιούρι Α' τον μακρόχειρα (=dolgorukiy) των Ρούρικ, μεγάλο πρίγκιπα του Κιέβου.
        • δ7. - (νόθο) Αλέξιος Κομνηνός.
      • γ4. - Μανουήλ Κομνηνός. * Φεβρουάριος 1097
      • γ5. - Άννα Κομνηνή. H διάσημη συγγραφέας της Αλεξιάδος, γενν. 2 Δεκεμβρίου 1083, +1149/54. Υπανδρ. τον Νικηφόρο Βρυέννιο (+1136/7).
      • γ6. - Μαρία Κομνηνή. * 19 Σεπτεμβρίου 1085, +μετά το 1136. Παντρ. 1ο Γρηγόριο Γαβρά, 2ο τον Νικηφόρο Κατακαλώνα Ευφορβηνό.
      • γ7. - Ευδοκία Κομνηνή *1094. Υπανδρ. τον Ιασίτη.
      • γ8. - Θεοδώρα Κομνηνή. *1096. Υπανδρ. τον Κωνσταντίνο Άγγελο (+1166). Παιδιά τους είναι ο Ιωάννης Άγγελος (πατήρ των Μιχαήλ Α' και Θεοδώρου δεσποτών Ηπείρου) και ο Ανδρόνικος Άγγελος (πατήρ των Ισαακίου Β' και Αλεξίου Γ' αυτοκρατόρων Ρωμαίων).
      • γ9. - Ζωή Κομνηνή.(* Μάρτιος 1098).
    • β4. - Ανδριανός Κομνηνός. +1105. Νυμφ. τη Ζωή Δούκαινα (*1062, +1136) κόρη του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ι' Δούκα, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά: τον Αλέξιο και την Αλεξία.
      • γ1. - Αλέξιος Κομνηνός. Είχε μία κόρη.
        • δ1. - μία κόρη. Υπανδρ. τον Αλέξιο Παλαιολόγο.
      • γ2. - Αλεξία ή Αλεξέια Κομνηνή. +1105. Υπανδρ. τον Γκριμάλντο της Λομβαρδίας.
    • β5. - Νικηφόρος Κομνηνός. *1060, +1136/43. Άφησε ένα γιο Αλέξιο και μία κόρη.
      • γ1. - Αλέξιος Κομνηνός.
      • γ2. - μία κόρη . Υπανδρ. τον Γρηγόριο Πακουριανό.
    • β6. - Μαρία Κομνηνή. *1045. Υπανδρ. το 1062 τον Μιχαήλ Ταρωνίτη. (εξαφαν.1093).
    • β7. - Ευδοκία Κομνηνή. *1050. Υπανδρ. το 1067 Νικηφόρο Μελισσηνό.
    • β8. - Θεοδώρα Κομνηνή. *1053. Υπανδρ. τον Κωνσταντίνο Διογένη.
  • α4. - Μία κόρη. *1012. Παντρ. το 1031 τον Μιχαήλ Δοκειανό, κατεπάνω Ιταλίας..

Η Δυναστεία Κομνηνών ήταν από τις μεγαλύτερες Ρωμαϊκές δυναστείες. Οι Ρωμαίοι πρίγκιπες αυτής της Δυναστείας ενώθηκαν με όλες σχεδόν τις Ηγεμονικές Δυναστείες της εποχής τους.

Οι Κομνηνοί ως κτήτορες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο Αλέξιος Α΄ Κομνηνός (1204-1222) έκτισε ναό και μοναστήρι προς τιμήν του Αγίου Ευγενίου, του προστάτη και πολιούχου της Τραπεζούντας και ολόκληρης της αυτοκρατορίας στον οποίον και φυλάσσονταν τα λείψανα του Αγίου. Στη μονή επί Αλεξίου Β΄ (1297-1330) ιδρύθηκε μαθηματική και αστρονομική σχολή, στην οποία δίδαξε ο ιερομόναχος Γρηγόριος Χιονιάδης, ο πρεσβύτερος Μανουήλ και ο πρωτονοτάριος και πρωτοβεστιάριος Κωνσταντίνος Λουκίτης. Η σχολή μετά την πυρπόληση της μονής το 1340 μεταφέρθηκε στη μονή της Αγίας Σοφίας.
  • Ο Ανδρόνικος ο Γίδος (1222-1243), γαμπρός επί θυγατρί του Αλεξίου Α' Μεγάλου Κομνηνού, έχτισε στην περιοχή της Ματσούκας ναό προς τιμήν του Αγίου Ευγενίου για την εκεί νίκη του εναντίον του Μελίκ, σουλτάνου του Ικονίου.
  • Ο Μανουήλ Α΄ ο Μέγας Κομνηνός, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά στην Τραπεζούντα έχτισε το 1243 τον περίφημο ναό της Αγίας Σοφίας της Τραπεζούντας που διασώζεται έως σήμερα και βρίσκεται στα δυτικά παράλια της πόλης. Ο Ιωάννης Β΄ Μέγας Κομνηνός (1280-1297) και η σύζυγός του Ευδοκία Παλαιολογίνα έχτισαν ένα νέο ναό προς τιμήν του Αγίου Ευγενίου, ο οποίος βρισκόταν στην ακρόπολη της πόλης. Επίσης έχτισαν το ναό του Αγίου Γρηγορίου της Νύσσης, τη μετέπειτα μητρόπολη της Τραπεζούντας.
  • Η κόρη του Μανουήλ Β΄, Ευδοκία η Μεγάλη Κομνηνή, έχτισε το 1332 το παρεκκλήσι του Αγίου Κωνσταντίνου κοντά στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.
  • Ο Αλέξιος Γ΄ ο Μέγας Κομνηνός (1349-1390) ίδρυσε το 1365 τη Μονή Αγίου Γεωργίου κοντά στην Αργυρούπολη, στην οποία αφιέρωσε την επικαρπία των γύρω χωριών. Επίσης το ίδιο έτος ίδρυσε και τη Μονή Αγίου Γεωργίου του Χαλιναρά στην περιοχή της Χαλδίας. Ο Αλέξιος Γ' συνέβαλε στο να χτιστεί στο Άγιο Όρος το 1374 η Μονή του Αγίου Διονυσίου με τη συμβολή του μητροπολίτη Τραπεζούντας Θεοδοσίου (1370-1391). Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή του στις ανακαινίσεις και στις επισκευές και άλλων ναών όπως της Ιεράς Μονής της Παναγίας της Σουμελάς στην τελευταία της μορφή. Η κόρη του Αλεξίου είχε ιδρύσει το ναό του Αγίου Φιλίππου, που ήταν μητροπολιτικός ναός της Τραπεζούντας ως την κατάληψή της από τους Τούρκους το 1665. Η μητέρα του Αλεξίου, Ειρήνη η Τραπεζούντια έκτισε την εκκλησία της Παναγίας της Θεοσκεπάστου και η ίδια συνέβαλε αποφασιστικά στο να ξαναχτιστεί η εκκλησία του Αγίου Φωκά στην Κορδύλη, την οποία έκανε μοναστήρι. Στην ανακαίνιση αυτή της Μονής συμμετείχαν ο Αλέξιος και ο Ιωάννης Δ΄ ο Μέγας Κομνηνός ο Καλογιάννης.
  • Η Άννα η Μεγάλη Κομνηνή, κόρη του Δαυίδ του τελευταίου αυτοκράτορα της Τραπεζούντας επισκεύασε έναν παλιό ναό των Ταξιαρχών.
  • Ο Αλέξιος Δ΄ ο Μέγας Κομνηνός επισκεύασε τη Μονή του Αγίου Γεωργίου του Περιστερά, που βρισκόταν κάτω από το βουνό Πύργι και σε υψηλό βράχο, μπροστά από ένα βαθύ γκρεμό, το οποίο ήταν κτίσμα των Μεγάλων Κομνηνών.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαντικότερα γεγονότα επί της Δυναστείας Κομνηνών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

3. ↑Οι σχέσεις των Μεγάλων Κομηνών με την Εκκλησία της Τραπεζούντας (1204-1461) ISBN 960-343-797-2 4. ↑Η Εκκλησία της Τραπεζούντας

  1. Σάββας Ιωαννίδης "Ιστορία και Στατιστική Τραπεζούντος" (1870) σελ. 50
  2. Κατσαρός, Β., «Το “πρόβλημα της καταγωγής” των Κομνηνών», Βυζαντιακά 3 (1983), σελ. 111-122