Αγνή της Γαλλίας (Άννα του Βυζαντίου)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Άννα της Γαλλίας, κόρη του βασιλιά Λουδοβίκου Ζ΄ από την τρίτη σύζυγό του Αδέλα της Καμπανίας, αδελφή του σημαντικού Γάλλου βασιλιά Φιλίππου - Αυγούστου Β΄.

Το 1178 ο Φίλιππος, κόμης της Φλάνδρας, επισκέφτηκε την Κωνσταντινούπολη στην επιστροφή του από τους Αγίους Τόπους. Ο βυζαντινός αυτοκράτορας Μανουήλ Α' Κομνηνός είχε ήδη φιλοξενήσει τον Λουδοβίκο Ζ΄ της Γαλλίας κατά τη διάρκεια της 2ης Σταυροφορίας στην Κωνσταντινούπολη, οπότε ο Φίλιππος είχε εγγυηθεί για μια ικανή συμμαχία του με το μεγάλο ανατολικό κράτος. Τον χειμώνα του 1178, μια αυτοκρατορική αντιπροσωπεία έφθασε στην Γαλλική αυλή, συνοδευόμενη από τον ναύαρχο Βαλντοβίνο Γκέρσιο, προκειμένου να οριστικοποιηθεί ο γάμος ανάμεσα στην κόρη του βασιλιά, Άννα, με τον μοναδικό γιο και διάδοχο του βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ με την δεύτερη σύζυγο του Μαρία της Αντιόχειας, Αλέξιο. Ήταν άλλος ένας συμμαχικός γάμος που είχε ευλογηθεί από τον Πάπα Αλέξανδρο Γ΄ (1171).

Η Άννα με πλοίο από το Μονπελιέ έφτασε στην Κωνσταντινούπολη, ενώ περνώντας από τη Γένοβα ο στόλος της αυξήθηκε σταδιακά από 5 μέχρι 19 πλοία υπό τον Βαλντοβίνο Γκέρσιο. Η Άννα έφτασε στην Κωνσταντινούπολη το καλοκαίρι του 1179 και έγινε δεκτή με μεγάλο ενθουσιασμό και εκδηλώσεις. Την ύμνησαν πολλοί ανώνυμοι συγγραφείς και ιδιαίτερα ο αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης Ευστάθιος, ο οποίος έγραψε για χάρη της και ύμνο.

Σύμφωνα με τον μεγάλο ιστορικό Γουλιέλμο της Τύρου, η Άννα ήταν 8 ετών όταν έφθασε στην Κωνσταντινούπολη, ενώ ο Αλέξιος 13. Ο Γουλιέλμος έγραψε λάθος την ηλικία του Αλέξιου, αφού αυτός είχε γεννηθεί το 1169, ενώ δεν υπάρχει καμιά άλλη πηγή για το έτος γέννησης της Άννας. Αν ήταν πραγματικά 8, τότε ήταν 3 χρόνια μικρότερή του, διαφορά συνηθισμένη στα βασιλικά ζεύγη της εποχής. Ο Γουλιέλμος της Τύρου ήταν αυτόπτης μάρτυρας στην τελετή, την οποία περιγράφει ως πολυτελέστατη. Η τελετή έγινε στο μεγάλο παλάτι, στην αίθουσα του Τρούλλου, στις 2 Μαρτίου 1180. Η τελετή έγινε περίπου ένα μήνα μετά το γάμο της ετεροθαλούς αδελφής του Αλεξίου Μαρίας Πορφυρογέννητης με τον Ρενιέ του Μομφεράτου από τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Θεοδόσιο.

Αυτοκράτειρα της Κωνσταντινούπολης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Σεπτέμβριο του 1180, ο Μανουήλ πέθανε και τον διαδέχθηκε στο θρόνο ο Αλέξιος, που ήταν πολύ νέος και γι' αυτό την εξουσία ασκούσε η μητέρα του, Μαρία της Αντιοχείας. Αργότερα, το 1183, η Μαρία εκτοπίστηκε και εμφανίστηκε μια νέα δύναμη πίσω από τον θρόνο, ο Ανδρόνικος Α' Κομνηνός, πρώτος ξάδελφος του Μανουήλ με αυτοκρατορικές φιλοδοξίες. Φαίνεται ότι κρυβόταν πίσω από τη δηλητηρίαση της Μαρίας Πορφυρογέννητης και του συζύγου της Ρενιέ. Αιχμαλώτισε και στην συνέχεια εκτέλεσε την Μαρία της Αντιόχειας και στέφθηκε συναυτοκράτορας με τον Αλέξιο.

Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ο Αλέξιος στραγγαλίστηκε και ο Ανδρόνικος έμεινε μόνος αυτοκράτορας. Τότε ο 65χρονος Ανδρόνικος παντρεύτηκε την μόλις 12χρονη Άννα. Ο Ανδρόνικος είχε ήδη παντρευτεί για πρώτη φορά μια άγνωστη γυναίκα, και είχε σεξουαλικές σχέσεις με δύο ανιψιές του (Ευδοκία Κομνηνή και Θεοδώρα Κομνηνή) όπως και με την Φιλιππίνη της Αντιοχείας. Η Φιλιππίνη ήταν κόρη της Κωνστάντιας της Αντιόχειας και του πρώτου συζύγου της, Ραϋμόνδου του Πουατιέ. Ο Ανδρόνικος είχε 2 γιους από τον πρώτο του γάμο, και 2 νέα παιδιά (γιο και κόρη) από την Θεοδώρα. Ο μεγάλος του γιος Μανουήλ είχε ήδη έναν γιο, τον μέλλοντα Αλέξιο Α΄ της Τραπεζούντας.

Η Άννα ήταν Βυζαντινή αυτοκράτειρα για δύο χρόνια, μέχρι την εκθρόνιση του γηραιού συζύγου της Ανδρόνικου Α΄ (Σεπτέμβριο 1185). Σε μια προσπάθεια του Ανδρόνικου να δραπετεύσει, έφυγε από την Κωνσταντινούπολη με την σύζυγό του Άννα και την συνοδεία του, έφτασαν σε ένα φρούριο στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, στην Βιθυνία, όπου προσπάθησαν να φύγουν με πλοία για την Κριμαία. Τα πλοία τους όμως συγκρατήθηκαν από αντίθετους ανέμους και δεν κατάφεραν να αποπλεύσουν. Τότε ο Ανδρόνικος συνελήφθη, μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη και εκτελέσθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 1185 με μαρτυρικό θάνατο.

Σχέσεις της με τον Θεόδωρο Βρανά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Άννα επέζησε της πτώσης, αλλά δεν αναφέρεται από τα Βυζαντινά χρονικά τίποτα σχετικά με την μετέπειτα ζωή της. Λέγεται ότι ερωτεύτηκε τον στρατηγό Θεόδωρο Βρανά, που πολέμησε γενναία στα βόρεια σύνορα της αυτοκρατορίας, αλλά δεν τον παντρεύτηκε γιατί ο γάμος της με έναν κοινό άνθρωπο θα ήταν αιτία να χάσει την προίκα της. Παρέμεναν μαζί δίχως γάμο μέχρι την άνοδο της Λατινικής Αυτοκρατορίας της Κωνσταντινούπολης (1204) και της στέψης του πρώτου αυτοκράτορα Βαλδουίνου, οπότε και παντρεύτηκαν. Ο Βρανάς εξακολουθούσε να μάχεται για λογαριασμό της Λατινικής Αυτοκρατορίας της Κωνσταντινούπολης ως τον θάνατό του (1219). Από τότε δεν υπήρξε καμιά καταγραφή για την Άννα σε κανένα ιστορικό χρονικό. Με τον Βρανά είχε αποκτήσει μια κόρη.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Cartellieri, Alexander. Philipp II. August, König von Frankreich. Vols 1-2. Leipzig: Dyksche Buchhandlung, 1899-1906.
  • Magdalino, Paul. The Empire of Manuel I Komnenos. 2002.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Agnes of France (Byzantine empress) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).