Μετάβαση στο περιεχόμενο

Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου

Επεξεργασία συνδέσμων
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μουντιάλ)
Παγκόσμιο Κύπελλο ΦΙΦΑ
Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου
Μουντιάλ
ΔιοργανωτήςFIFA
Ίδρυση1930, πριν 96 έτη (1930)
Αριθμός ομάδων13 (1930, 1950)
15 (1938)
16 (1934, 1954–1978)
24 (1982–1994)
32 (1998–2022)
48 (2026–σήμερα)
Τοπικά κύπελλαΠαγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Γυναικών
Τρέχων κάτοχος Ισπανία
(2ος τίτλος)
(2026)
Περισ. κατακτήσεις Βραζιλία
(5 τίτλοι)
ΙστοσελίδαΕπίσημη ιστοσελίδα
Τρέχουσα διοργάνωση 2026
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τη διοργάνωση
wikidata (π • σ • ε )

Το Παγκόσμιο Κύπελλο ΦΙΦΑ, γνωστό ως Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου[1] είναι μία ποδοσφαιρική διοργάνωση, η οποία πραγματοποιείται κάθε τέσσερα χρόνια υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (ΦΙΦΑ). Σε αυτήν παίρνουν μέρος οι εθνικές ομάδες των χωρών μελών της παγκόσμιας ομοσπονδίας, οι οποίες κατάφεραν να προκριθούν ύστερα από προκριματικούς αγώνες. Θεωρείται η κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση και αποτελεί πολύ σημαντικό γεγονός παγκόσμιας εμβέλειας, ενώ πολλές φορές αντιμετωπίζεται ως κάτι πολύ μεγαλύτερο και ευρύτερο από μια αθλητική διοργάνωση. Μαζί με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, θεωρούνται οι πιο προβεβλημένες και περίβλεπτες αθλητικές διοργανώσεις παγκοσμίως.[2][3] Από το 1978 και τη διοργάνωση της Αργεντινής, ο όρος «Μουντιάλ» (Mundial) απαντάται συχνά στην καθομιλουμένη.[4] Το Παγκόσμιο Κύπελλο καταφέρνει να προσελκύσει πλήθος θεατών, τηλεθεατών και χορηγών.

Πολυνίκης του θεσμού είναι η Βραζιλία με πέντε κατακτήσεις και ακολουθούν η Γερμανία και η Ιταλία με τέσσερα τρόπαια, η Αργεντινή με τρία, η Ουρουγουάη, η Γαλλία και η Ισπανία με δύο, και η Αγγλία με ένα.[5]

Ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αν και η πρώτη ποδοσφαιρική ομάδα στον κόσμο δημιουργήθηκε το 1857 στη Μεγάλη Βρετανία (Σέφιλντ ΦΚ), το 1905 έγινε η πρώτη συζήτηση για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος από τη FIFA, η οποία ιδρύθηκε στο Παρίσι στις 21 Μαΐου 1904.[6]

Το ποδόσφαιρο έκανε την πρώτη παγκόσμια εμφάνισή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1908 στο Λονδίνο, με το τουρνουά ποδοσφαίρου να μην στέφεται με επιτυχία. Συμμετείχαν μόνο ευρωπαϊκές ομάδες, κάτι που συνεχίστηκε στις διοργανώσεις μέχρι το 1920.[7] Όμως 13 χρόνια αργότερα, ο Ζυλ Ριμέ εκλέχθηκε πρόεδρος της FIFA και ονειρεύτηκε όλος ο πλανήτης να ενωθεί με μία ποδοσφαιρική μπάλα, επιδιώκοντας να μιλήσουν όλοι τη γλώσσα του ποδοσφαίρου. Η πρόταση συνάντησε εμπόδια αρχικά και ο Ριμέ ήρθε σε σύγκρουση με τον πρόεδρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, Πιερ ντε Κουμπερτέν, αλλά και με την Αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία, που είχαν εξ αρχής αντιταχθεί στην ιδέα του Γάλλου για τη δημιουργία μιας τέτοιας διοργάνωσης.[8] Κατά τη δεκαετία του 1920, η ιδέα για μια παγκόσμια ποδοσφαιρική διοργάνωση, βρήκε πολλούς υποστηρικτές, με την επιτυχία των τουρνουά ποδοσφαίρου των Αγώνων του 1924 και του 1928.[7] Το 1928, στο Άμστερνταμ, 30 μέλη της FIFA ψήφισαν υπέρ της έναρξης του Παγκοσμίου Κυπέλλου, το οποίο θα τελούταν ανά τετραετία. Έτσι, το 1928 υπό την εποπτεία και προεδρία του Ριμέ, μία πενταμελής επιτροπή (Μπονέ, Μέισλ, Ντελονέ, Φερετί και Λίνεμαν) σχεδίασε τη δημιουργία του Πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι προτάσεις, που διαδέχονταν η μία μετά την άλλη, εγκρίθηκαν και ο Μπονέ έγινε ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η χώρα στην οποία αποφασίστηκε τελικά να διοργανωθεί το πρώτο παγκόσμιο κύπελλο ήταν η Ουρουγουάη, παρά τις αντιρρήσεις πολλών ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες απείλησαν με αποχή τους από τη διοργάνωση εάν αυτή διεξαγόταν σε χώρα της Λατινικής Αμερικής.[6]

Τελικά, στις 7 Ιουλίου 1930 έγινε η πρώτη κλήρωση για τους τέσσερις ομίλους του Παγκοσμίου Κυπέλλου με μόνο 13 ομάδες να συμμετέχουν, ενώ 6 μέρες αργότερα το σφύριγμα του διαιτητή Ντομίνγκο Λομπάρντι ξεκίνησε τον αγώνα μεταξύ Γαλλίας και Μεξικού. Στο 19ο λεπτό, ο Γάλλος Λοράν άνοιξε το σκορ και έγινε ο πρώτος παίκτης που σκόραρε σε Παγκόσμιο Κύπελλο, σε έναν αγώνα όπου οι Γάλλοι επικράτησαν τελικά με 4–1. Η ιστορία αρχίζει να γράφεται.

Τρόπαιο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Αντίγραφο του τροπαίου Ζυλ Ριμέ που απονεμόταν στους νικητές από το 1930 μέχρι το 1970, το οποίο εκτίθεται στο Εθνικό Μουσείο Ποδοσφαίρου της Αγγλίας, στο Μάντσεστερ.

Από το 1930 μέχρι το 1970, στους νικητές απονεμόταν το τρόπαιο Ζυλ Ριμέ. Αρχικά ονομαζόταν επίσημα Κύπελλο Νίκη, επειδή απεικόνιζε τη θεά Νίκη της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας, αλλά ήταν γενικά γνωστό απλά ως Παγκόσμιο Κύπελλο ή World Cup ή Coupe du Monde. Σχεδιάστηκε από τον Γάλλο γλύπτη Abel Lafleur και κατασκευάστηκε από επιχρυσωμένο ασήμι σε βάση λάπις λάζουλι,[9][10] είχε ύψος 35 εκατοστά και ζύγιζε 3,8 κιλά.[11] Το 1946 μετονομάστηκε σε «Ζυλ Ριμέ» προς τιμήν του ανθρώπου που διοργάνωσε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο.

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1970, η ποδοσφαιρική ομάδα της Βραζιλίας κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο για τρίτη φορά και αποφασίστηκε το τρόπαιο να της παραχωρηθεί μόνιμα*, δυστυχώς όμως στις 19 Δεκεμβρίου 1983, κατά τη διάρκεια της νύχτας, κάποιος/κάποιοι άγνωστος/οι παραβίασαν την πόρτα των γραφείων της Βραζιλιάνικης Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και έκλεψαν από κει το Τρόπαιο Ζιλ Ριμέ, που δεν βρέθηκε ποτέ - εικάζεται ότι προφανώς οι δράστες το έλιωσαν για να πάρουν τον χρυσό.[12][13] Έτσι, στις 10 Ιανουαρίου 1984 συνεδρίασε εκτάκτως το Διοικητικό Συμβούλιο της FIFA και αποφάσισε το νέο τρόπαιο, το οποίο είχε αρχίσει να απονέμεται από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974, να μη δοθεί ποτέ μόνιμα σε καμία ομάδα, όσες φορές και αν το κατακτήσει.[14][15]

Το σημερινό τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA.

Μετά το 1970, σχεδιάστηκε ένα νέο τρόπαιο, γνωστό ως Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA (FIFA World Cup). Η Γερμανία (το 1974 και το 1990 ως Δυτική Γερμανία, και το 2014 ως Γερμανία) το 2014 έγινε το πρώτο έθνος που κατέκτησε το τρόπαιο αυτό για τρίτη φορά και η Αργεντινή το 2022 έγινε το δεύτερο έθνος που το κέρδισε, αλλά σύμφωνα με τον σημερινό κανονισμό, καμία από αυτές δεν πρόκειται να το κρατήσει μόνιμα.[16] Το πρωτότυπο βρίσκεται στο Μουσείο της FIFA στη Ζυρίχη και χρησιμοποιείται στις πιο σημαντικές στιγμές της FIFA, όπως η κλήρωση του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA, η περιοδεία του τροπαίου FIFA World Cup™, η απονομή στην νικήτρια ομάδα στο τέλος του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου και επιλεγμένες εκδηλώσεις υψηλής σημασίας.[17] Το τρόπαιο δεν θα αντικατασταθεί μέχρι το 2038, οπότε και θα συμπληρωθεί ο χώρος στο κύπελλο, για την ακρίβεια στη βάση του κυπέλλου, όπου αναγράφονται με χάραξη τα ονόματα των τροπαιούχων.

Το σημερινό τρόπαιο απεικονίζει δύο ανθρώπους να κρατάνε ψηλά τη Γη, είναι από χρυσό 18 καρατίων, έχει ύψος 36,8 εκατοστά, βάρος 4,97 κιλά το ίδιο και 6,175 κιλά μαζί με τη βάση του, η οποία αποτελείται από δύο στρώματα ημιπολύτιμου μαλαχίτη. Σε αυτήν αναγράφονται οι χρονιές και οι νικητές του κυπέλλου από το 1974 και έπειτα, στη γλώσσα της νικήτριας χώρας (για παράδειγμα «1974 Deutschland» ή «1994 Brasil»).[18] Σημειωτέον ότι είναι κούφιο, διότι αν ήταν από συμπαγή χρυσό θα ζύγιζε 70 – 80 κιλά και τότε θα ήταν αδύνατον να το σηκώσει ένας μόνον άνθρωπος.

Οι νικητές κρατούν το κύπελλο για τέσσερα χρόνια, μέχρι την επόμενη διοργάνωση και μετά τη λήξη του τελικού της επόμενης, λίγο πριν την απονομή στον επόμενο νικητή, παίρνουν ένα επιχρυσωμένο ακριβές αντίγραφο.[19]

(*): Ο λόγος ήταν ότι ο Ζυλ Ριμέ, που δημιούργησε το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, μεταξύ των κανόνων των Παγκοσμίων Κυπέλλων που είχε θεσμοθετήσει ο ίδιος το 1930 (το έτος της πρώτης διοργάνωσης), είχε τότε προσωπικά θεσπίσει και ότι όποια ομάδα έφτανε πρώτη τις τρεις κατακτήσεις θα έπαιρνε το τρόπαιο για πάντα σπίτι της.[20] Κατά συνέπεια, το 1970, έπειτα από την τρίτη της νίκη στη διοργάνωση, η Βραζιλία έλαβε το συγκεκριμένο Παγκόσμιο Κύπελλο οριστικά (οι πρώτες της δύο νίκες ήταν το 1958 και το 1962).

Δομή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προκριματική φάση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930 δεν υπηρξαν προκριματικοί αγώνες για την παρουσία σε αυτό, αλλά όλες οι συμμετοχές των ομάδων που έλαβαν μέρος, μόλις 13 στον αριθμό, έγινε με πρόσκληση. Από το δεύτερο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1934, λόγω του πολύ μεγαλύτερου αριθμού εθνικών ομάδων που δήλωσαν συμμετοχή, θεσπίστηκε η προκριματική φάση για να ορίζονται οι ομάδες που θα μετέχουν στην τελική φάση. Η προκριματική φάση γίνεται σε κάθε ηπειρωτική ζώνη (Αφρική, Ασία, Βόρεια και Κεντρική Αμερική και Καραϊβική, Νότια Αμερική, Ωκεανία, Ευρώπη) που επιτηρούνται από τις αντίστοιχες συνομοσπονδίες τους. Η FIFA ορίζει εκ των προτέρων τον αριθμό των θέσεων για κάθε ζώνη, που οδηγεί στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο αριθμός αυτός προκύπτει τόσο από τη σχετική δυναμική των εθνικών ομάδων που μετέχουν στην εκάστοτε συνομοσπονδία, όσο και από την πίεση που ασκούν οι τελευταίες στη FIFA.

Η διαδικασία των προκριματικών ξεκινά δύο χρόνια πριν από την έναρξη της τελικής φάσης. Οι δομές των προκριματικών τουρνουά διαφέρουν ανάμεσα στις ηπειρωτικές ζώνες. Συνήθως, μία ή δύο θέσεις αποδίδονται στους νικητές διηπειρωτικών πλέι οφ.

Από τη διοργάνωση του 1938 και μετά, οι διοργανώτριες χώρες παίρνουν αυτόματα μια θέση για τα τελικά, χωρίς να αγωνίζονται στην προκριματική φάση. Αυτό το προνόμιο από τη διοργάνωση του 1938 έως τη διοργάνωση του 2002 είχαν και οι νικήτριες χώρες, προκειμένου να τους δοθεί η ευκαιρία να υπερασπιστούν τον τίτλο τους στην επόμενη διοργάνωση, αλλά ξεκινώντας από τη διοργάνωση του 2006 καταργήθηκε. Πλέον και οι νικήτριες χώρες αγωνίζονται κανονικά στα προκριματικά της αντίστοιχης ηπειρωτικής τους ζώνης.

Τελική φάση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη σημερινή τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου μετέχουν 48 εθνικές ομάδες που αγωνίζονται για έναν περίπου μήνα στα γήπεδα της διοργανώτριας χώρας (ή χωρών, αν πρόκειται για συνδιοργάνωση). Η τελική φάση, με τη σειρά της, χωρίζεται σε δυο επιμέρους φάσεις, σε αυτή των ομίλων και των νοκ άουτ αγώνων.

Στη φάση των ομίλων, οι ομάδες χωρίζονται σε δώδεκα ομίλους των τεσσάρων ομάδων. Οι δώδεκα καλύτερες ομάδες της διοργάνωσης (που προκύπτουν με βάση τη βαθμολογία της FIFA αλλά και την απόδοσή τους στα προηγούμενα Παγκόσμια Κύπελλα) μπαίνουν επικεφαλής σε κάθε όμιλο. Οι υπόλοιπες ομάδες κατανέμονται τυχαία. Έτσι, η κάθε ομάδα δίνει τρεις αγώνες στον όμιλό της, ενώ στον τελευταίο γύρο (τρίτος αγώνας) οι αγώνες του ομίλου γίνονται ταυτόχρονα ώστε να είναι δίκαιο για όλες τις ομάδες.

Οι δύο πρώτες ομάδες και οι οκτώ καλύτερες τρίτες του κάθε ομίλου προκρίνονται για τη φάση των νοκ άουτ αγώνων. Η βαθμολογία των ομάδων στους ομίλους γίνεται με πόντους. Από τη διοργάνωση του 1994, η νίκη ισούται με τρεις βαθμούς, η ισοπαλία ισούται με ένα βαθμό και η ήττα δεν δίνει πόντο (προηγουμένως η νίκη έδινε δύο βαθμούς αντί για τρεις). Αν δυο ή περισσότερες ομάδες ισοβαθμήσουν, χρησιμοποιούνται ως κριτήρια κατάταξης πρώτα η διαφορά τερμάτων, μετά το σύνολο των τερμάτων που πέτυχε κάθε ομάδα, ακολούθως τα αποτελέσματα των μεταξύ των ισοβαθμούντων ομάδων αγώνων και τέλος ο αριθμός των ισοπαλιών, ενώ αν όλα αυτά συμπέσουν τότε γίνεται κλήρωση.

Η φάση των αγώνων νοκ άουτ διεξάγεται με μονούς αγώνες, από τους οποίους προκύπτει ένας νικητής. Αν υπάρξει ισοπαλία, τότε ακολουθεί παράταση του αγώνα και αν χρειαστεί εκτελούνται και πέναλτι. Η φάση των νοκ άουτ ξεκινά από τον γύρο των 32. Μετά ακολουθούν η φάση των 16, τα προημιτελικά (η φάση των 8), τα ημιτελικά και ο μεγάλος τελικός. Οι ομάδες που ηττώνται στα ημιτελικά αγωνίζονται στον μικρό τελικό για την τρίτη θέση.

Επιλογή διοργανωτών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διοργάνωση των πρώτων Παγκοσμίων Κυπέλλων δίνονταν στις χώρες κατά τη διάρκεια των συναντήσεων της συνέλευσης της FIFA. Η επιλογή της τοποθεσίας διεξαγωγής των αγώνων υπήρξε τότε πεδίο αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα ανάμεσα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ευρώπης, τα δύο ποδοσφαιρικά κέντρα της εποχής, αλλά και διαχρονικά. Κι αυτό γιατί τις δύο ηπείρους χώριζε ταξίδι τριών εβδομάδων με πλοίο. Για παράδειγμα, η επιλογή της Ουρουγουάης ως τη χώρα που θα διοργάνωνε το πρώτο Κύπελλο, οδήγησε στη συμμετοχή μόλις τεσσάρων ευρωπαϊκών εθνικών ομάδων στο τουρνουά (και συνολικά 13 ομάδων).[21] Τα δύο επόμενα Παγκόσμια Κύπελλα διεξήχθησαν στην Ευρώπη και ιδιαίτερα η απόφαση για τη δεύτερη συνεχόμενη διοργάνωση στην Ευρώπη το 1938, αποτέλεσε πεδίο διαμάχης, καθώς οι λατινοαμερικανικές ομάδες ήθελαν το Παγκόσμιο Κύπελλο να εναλλάσσεται διαδοχικά ανάμεσα στις δύο ηπείρους. Το αποτέλεσμα ήταν οι εθνικές ομάδες της Αργεντινής και της Ουρουγουάης να απέχουν από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1938, στη Γαλλία.[22]

Μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958, για να αποφευχθούν μελλοντικές αντιπαραθέσεις και μποϊκοτάζ, η FIFA αποφάσισε την εναλλάξ διοργάνωση από χώρες των δύο ηπείρων, μέχρι και τη διοργάνωση της Γαλλίας του 1998. Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002, το οποίο συνδιοργανώθηκε από την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, ήταν το πρώτο που διεξήχθη στην Ασία (και γενικότερα το πρώτο σε χώρα εκτός Ευρώπης και Αμερικής), ενώ το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010 στη Νότια Αφρική ήταν το πρώτο που διοργανώθηκε σε αφρικάνικο κράτος.[6]

Το 2003, προσδιορίστηκε η Νότια Αμερική ως η ήπειρος όπου θα διεξαχθεί το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 και εκλήθησαν να τοποθετηθούν τα μέλη της Νοτιοαμερικανικής Συνομοσπονδίας (CONMEBOL) για την πρόταση της FIFA. Πολύ σύντομα όλα τα κράτη υποστήριξαν την υποψηφιότητα της Βραζιλίας για να αναλάβει τη διοργάνωση και (έστω και ανεπίσημα) είχε επί της ουσίας καθοριστεί ο διοργανωτής του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 2014, με τη Βραζιλία να αναλαμβάνει τελικά και επίσημα τη διοργάνωση.

Το σύστημα επιλογής της διοργανώτριας χώρας εξελίχθηκε έτσι ώστε σήμερα η επιλογή γίνεται από μια ειδική επιτροπή της FIFA.

Παγκόσμιο Κύπελλο και τηλεόραση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Γκολέο και ο Πίλε, οι μασκότ του 2006 σε τρένο βαμμένο για το Μουντιάλ.

Το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο που καλύφθηκε από την τηλεόραση ήταν του 1954 και το πρώτο που μεταδόθηκε έγχρωμο, σε όσο κράτη διέθεταν τότε τέτοιο σήμα, ήταν του 1970. Σήμερα το τουρνουά αποτελεί το αθλητικό γεγονός που έχει τη μεγαλύτερη τηλεθέαση στον κόσμο, ξεπερνώντας ακόμα και τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι τηλεθεατές που παρακολούθησαν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002 έφτασαν τα 2,82 δισεκατομμύρια, ενώ τον τελικό παρακολούθησαν 1,1 δις άνθρωποι. Την κλήρωση των ομίλων εκείνου της διοργάνωσης παρακολούθησαν 300 εκατομμύρια τηλεθεατές.

Κάθε Παγκόσμιο Κύπελλο συνήθως έχει τη δική του μασκότ. Ο Γουΐλι, στη διοργάνωση του 1966, ήταν η πρώτη μασκότ του θεσμού. Κατά τον 21ο αιώνα μασκότ της διοργάνωσης ήταν οι εξής: Το 2002 οι Άτο, Νικ και Καζ, τρεις φιγούρες ενεργειακών σωματιδίων, μωβ, κίτρινου και μπλε χρώματος. Το 2006 ο Γκολέο το λιοντάρι και ο Πίλε η μπάλα. Το 2010 ο Ζακούμι, ένας λεόπαρδος με πράσινα μαλλιά. Το 2014 ο Φουλέκο, με τη μορφή αρμαντίλο. Το 2018 ο Ζαμπιβάκα, ένας λύκος. Το 2022 ο Λαΐμπ, που είχε τη μορφή μιας παραδοσιακής αραβικής καφίγια (κάλυμμα κεφαλής) που θύμιζε φάντασμα. Το 2026 ο Μάιπλ, μια καναδική άλκη με κόκκινη στολή της εθνικής ομάδας του Καναδά, ο Ζαγιού, ένας μεξικανικός ιαγουάρος με πράσινη στολή της εθνικής ομάδας του Μεξικού και ο Κλατς, ένας αμερικανικός φαλακρός αετός με μπλε στολή της εθνικής ομάδας των Ηνωμένων Πολιτειών.

Αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναλυτικά αποτελέσματα (1η – 4η θέση)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Έτος Διοργανώτρια Τελικός Αγώνας για την 3η θέση Αριθμός
Ομάδων
Πρωταθλήτρια Αποτέλεσμα Φιναλίστ Τρίτη θέση Αποτέλεσμα Τέταρτη θέση
1930
Ουρουγουάη
Ουρουγουάη		 4–2
Αργεντινή
Ηνωμένες Πολιτείες		 δ.δ.1
Γιουγκοσλαβία		 13
1934
Ιταλία
Ιταλία		 2–1
(παρ)
Τσεχοσλοβακία
Γερμανία		 3–2
Αυστρία		 16
1938
Γαλλία
Ιταλία		 4–2
Ουγγαρία
Βραζιλία		 4–2
Σουηδία		 15
1950
Βραζιλία
Ουρουγουάη		 2–12
Βραζιλία
Σουηδία		 3–12
Ισπανία		 13
1954
Ελβετία
Δυτική Γερμανία		 3–2
Ουγγαρία
Αυστρία		 3–1
Ουρουγουάη		 16
1958
Σουηδία
Βραζιλία		 5–2
Σουηδία
Γαλλία		 6–3
Δυτική Γερμανία		 16
1962
Χιλή
Βραζιλία		 3–1
Τσεχοσλοβακία
Χιλή		 1–0
Γιουγκοσλαβία		 16
1966
Αγγλία
Αγγλία		 4–2
(παρ)
Δυτική Γερμανία
Πορτογαλία		 2–1
Σοβιετική Ένωση		 16
1970
Μεξικό
Βραζιλία		 4–1
Ιταλία
Δυτική Γερμανία		 1–0
Ουρουγουάη		 16
1974
Δυτική Γερμανία
Δυτική Γερμανία		 2–1
Ολλανδία
Πολωνία		 1–0
Βραζιλία		 16
1978
Αργεντινή
Αργεντινή		 3–1
(παρ)
Ολλανδία
Βραζιλία		 2–1
Ιταλία		 16
1982
Ισπανία
Ιταλία		 3–1
Δυτική Γερμανία
Πολωνία		 3–2
Γαλλία		 24
1986
Μεξικό
Αργεντινή		 3–2
Δυτική Γερμανία
Γαλλία		 4–2
(παρ)
Βέλγιο		 24
1990
Ιταλία
Δυτική Γερμανία		 1–0
Αργεντινή
Ιταλία		 2–1
Αγγλία		 24
1994
ΗΠΑ
Βραζιλία		 0–0 (παρ)
(3–2 π)
Ιταλία
Σουηδία		 4–0
Βουλγαρία		 24
1998
Γαλλία
Γαλλία		 3–0
Βραζιλία
Κροατία		 2–1
Ολλανδία		 32
2002
Νότια Κορέα / Ιαπωνία
Βραζιλία		 2–0
Γερμανία
Τουρκία		 3–2
Νότια Κορέα		 32
2006
Γερμανία
Ιταλία		 1–1 (παρ)
(5–3 π)
Γαλλία
Γερμανία		 3–1
Πορτογαλία		 32
2010
Νότια Αφρική
Ισπανία		 1–0
(παρ)
Ολλανδία
Γερμανία		 3–2
Ουρουγουάη		 32
2014

Βραζιλία
Γερμανία		 1–0
(παρ)
Αργεντινή
Ολλανδία		 3–0
Βραζιλία		 32
2018

Ρωσία
Γαλλία		 4–2
Κροατία
Βέλγιο		 2–0
Αγγλία		 32
2022

Κατάρ
Αργεντινή		 3–3 (παρ)
(4–2 π)
Γαλλία
Κροατία		 2–1
Μαρόκο		 32
2026

Καναδάς / Μεξικό / Η.Π.Α
Ισπανία		 1–0
(παρ)
Αργεντινή
Αγγλία		 6–4
Γαλλία		 48
20303

Μαρόκο / Πορτογαλία / Ισπανία
 TBA[23]
2034
Σαουδική Αραβία		 TBA

Σημειώσεις

1 Στην πρώτη διοργάνωση του 1930 δεν υπήρξε μικρός τελικός ανάμεσα στις ηττημένες των δύο ημιτελικών, Η.Π.Α. και Γιουγκοσλαβία. Ωστόσο, σήμερα η FIFA κατατάσσει στην 3η θέση τις Η.Π.Α. και στην 4η τη Γιουγκοσλαβία, με κριτήριο το σύνολο των αποτελεσμάτων τους στη διοργάνωση.
2 Στη διοργάνωση του 1950 δεν διεξήχθη φάση με αγώνες νοκ άουτ, αλλά δημιουργήθηκε ένας τελικός όμιλος στον οποίο συμμετείχαν οι 4 ομάδες που προκρίθηκαν ως πρώτες από τους αρχικούς ομίλους. Ως εκ τούτου, δεν διοργανώθηκε τελικός και μικρός τελικός. Οι δύο αγώνες Ουρουγουάη – Βραζιλία και Σουηδία – Ισπανία λογαριάζονται ως τέτοιοι, καθώς συμπτωματικά έτυχε να διεξαχθούν την τελευταία αγωνιστική και να κρίνουν τις θέσεις 1–2 και 3–4.
3 Οι οικοδεσπότες των τριών πρώτων αγώνων:
Αργεντινή
Παραγουάη
Ουρουγουάη

Συνοπτικά οι τροπαιούχοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Έτος Νικητής
1930 Ουρουγουάη
1934 Ιταλία
1938 Ιταλία
1950 Ουρουγουάη
1954 Δυτική Γερμανία
1958 Βραζιλία
1962 Βραζιλία
1966 Αγγλία
1970 Βραζιλία
1974 Δυτική Γερμανία
1978 Αργεντινή
1982 Ιταλία
1986 Αργεντινή
1990 Δυτική Γερμανία
1994 Βραζιλία
1998 Γαλλία
2002 Βραζιλία
2006 Ιταλία
2010 Ισπανία
2014 Γερμανία
2018 Γαλλία
2022 Αργεντινή
2026 Ισπανία

Επιτυχημένες εθνικές ομάδες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνολικά, 211 ομάδες έχουν συμμετάσχει σε προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου και 80 από αυτές έχουν προκριθεί τουλάχιστον μία φορά στα τελικά. Όμως μόνο 8 ομάδες έχουν κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο και 13 συνολικά έχουν φτάσει στον τελικό. Οι οχτώ εθνικές ομάδες που έχουν στεφθεί πρωταθλήτριες κόσμου έχουν προσθέσει αστέρια στις φανέλες τους, τόσα όσες και οι κατακτήσεις του Κυπέλλου.

Η Βραζιλία είναι η πιο επιτυχημένη ομάδα της διοργάνωσης με 5 Παγκόσμια Κύπελλα, ενώ είναι και η μόνη ομάδα που έχει συμμετάσχει σε όλες τις διοργανώσεις ανεξαιρέτως. Ακολουθούν η Ιταλία και η Γερμανία με 4 κατακτήσεις η καθεμία, ενώ σε ηπειρωτικό επίπεδο η Ευρώπη προηγείται με 12 τρόπαια έναντι 10 της Νότιας Αμερικής.

Ομάδα Πρώτη θέση Δεύτερη θέση Τρίτη θέση Τέταρτη θέση
Βραζιλία 5 (1958, 1962,1970, 1994, 2002) 2 (1950*, 1998) 2 (1938, 1978) 2 (1974, 2014*)
Γερμανία ^ 4 (1954, 1974*, 1990, 2014) 4 (1966, 1982, 1986, 2002) 4 (1934, 1970, 2006*, 2010) 1 (1958)
Ιταλία 4 (1934*, 1938, 1982, 2006) 2 (1970, 1994) 1 (1990*) 1 (1978)
Αργεντινή 3 (1978*, 1986, 2022) 4 (1930, 1990, 2014, 2026) - -
Γαλλία 2 (1998*, 2018) 2 (2022, 2006) 2 (1958, 1986) 2 (1982, 2026)
Ουρουγουάη 2 (1930*, 1950) - - 3 (1954, 1970, 2010)
Ισπανία 2 (2010, 2026) - - 1 (1950)
Αγγλία 1 (1966*) - 1 (2026) 2 (1990, 2018)
Ολλανδία - 3 (1974, 1978, 2010) 1 (2014) 1 (1998)
Ουγγαρία - 2 (1938, 1954) - -
Τσεχοσλοβακία # - 2 (1934, 1962) - -
Σουηδία - 1 (1958*) 2 (1950, 1994) 1 (1938)
Κροατία - 1 (2018) 2 (1998, 2022) -
Πολωνία - - 2 (1974, 1982) -
Αυστρία - - 1 (1954) 1 (1934)
Πορτογαλία - - 1 (1966) 1 (2006)
Βέλγιο - - 1 (2018) 1 (1986)
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής - - 1 (1930) -
Χιλή - - 1 (1962*) -
Τουρκία - - 1 (2002) -
Γιουγκοσλαβία # - - - 2 (1930, 1962)
Σοβιετική Ένωση # - - - 1 (1966)
Βουλγαρία - - - 1 (1994)
Νότια Κορέα - - - 1 (2002*)
Μαρόκο - - - 1 (2022)

* = Διοργανώτριες
^ = Περιλαμβάνονται τα αποτελέσματα της Δυτικής Γερμανίας μεταξύ του 1954 και του 1990
# = Χώρες οι οποίες έχουν διασπαστεί σε δύο ή περισσότερα ανεξάρτητα κράτη

Χάρτης των τροπαιούχων χωρών
Χάρτης με τα καλύτερα αποτελέσματα των εθνικών ομάδων

Έξι από τους οκτώ πρωταθλητές έχουν κατακτήσει τουλάχιστον έναν από τους τίτλους ως διοργανωτές. Εξαίρεση αποτελούν η Βραζιλία, η οποία καμία από τις δύο φορές που διοργάνωσε το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν το κατέκτησε (το 1950 έχασε στον τελικό από την Ουρουγουάη και το 2014 τερμάτισε στην τέταρτη θέση) και η Ισπανία (το 1982 αποκλείστηκε στη δεύτερη φάση των ομίλων).

Η Αγγλία το 1966 έχει κερδίσει τον μοναδικό τίτλο της, και μάλιστα τον κέρδισε ως διοργανώτρια χώρα. Η Ουρουγουάη, η Ιταλία, η Γαλλία και η Αργεντινή κατέκτησαν τα πρώτα τους τρόπαια ως διοργανωτές, αλλά στη συνέχεια έχουν αναδειχθεί παγκόσμιες πρωταθλήτριες και άλλες φορές. Η Γερμανία κέρδισε τον δεύτερό της τίτλο ως διοργανώτρια, το 1974.

Τα περισσότερα έθνη είχαν αρκετά καλές πορείες όταν το Κύπελλο διεξήχθη στις χώρες τους. Η Σουηδία αγωνίστηκε στον τελικό του 1958 και η Νότια Κορέα προχώρησε μέχρι τους ημιτελικούς του 2002 ως συνδιοργανώτρια, παρά το γεγονός ότι μέχρι τότε δεν είχε προκριθεί ποτέ από τον πρώτο γύρο. Το Μεξικό έφτασε μέχρι τα προημιτελικά δυο φορές, και τις δύο ως διοργανώτρια χώρα, το 1970 και το 1986.

Στη μεταγενέστερη ιστορία των διοργανωτών, η Ρωσία έφτασε έως τα προημιτελικά το 2018, ενώ το Κατάρ το 2022 αποκλείστηκε από τη φάση των ομίλων. Στη συνδιοργάνωση του 2026, οι διοργανωτές είχαν ανάμικτη πορεία, με τον Καναδά να αποκλείεται στη φάση των 16 από το Μαρόκο, τις ΗΠΑ να γνωρίζουν τον αποκλεισμό στην ίδια φάση από το Βέλγιο, και το Μεξικό να αποκλείεται επίσης στους 16 από την Αγγλία. Η επιτυχία σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί έναν από τους λόγους που τα κράτη πασχίζουν και πιέζουν προς κάθε κατεύθυνση για να αναλάβουν τη διοργάνωση του.

Σχεδόν όλα τα Παγκόσμια Κύπελλα που έχουν διεξαχθεί στην Ευρώπη τα έχουν κερδίσει ευρωπαϊκές ομάδες, με εξαίρεση το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958, το οποίο κατακτήθηκε από τη Βραζιλία. Το ίδιο συμβαίνει και με τις ομάδες της Λατινικής Αμερικής για τις διοργανώσεις που έχουν διεξαχθεί στην αμερικανική ήπειρο, με εξαίρεση το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014, το οποίο κατέκτησε η Γερμανία.

Στις διοργανώσεις εκτός των παραδοσιακών ποδοσφαιρικών ηπειρών, στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002 στα γήπεδα της Ν. Κορέας και της Ιαπωνίας το τρόπαιο κατέκτησε η Βραζιλία, ενώ το 2010, όταν διεξήχθη στη Νότια Αφρική, νικήτρια ομάδα αναδείχθηκε η Ισπανία. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 στο Κατάρ, η Αργεντινή στέφθηκε πρωταθλήτρια κόσμου. Τέλος, στη μεγάλη συνδιοργάνωση της Βόρειας Αμερικής το 2026 (ΗΠΑ, Μεξικό, Καναδάς), η Ισπανία κατέκτησε τον δεύτερο τίτλο της ιστορίας της, επικρατώντας της Αργεντινής στον μεγάλο τελικό.

Αήττητες εθνικές ομάδες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
# Ομάδα Έτος Α Ν Ι Η Αποκλεισμός
1 Βραζιλία 2002 7 7 0 0 Κατάκτηση
2 Ισπανία 2026 8 7 1 0 Κατάκτηση
3 Αργεντινή 1986 7 6 1 0 Κατάκτηση
4 Γαλλία 1998 7 6 1 0 Κατάκτηση
5 Γερμανία 2014 7 6 1 0 Κατάκτηση
6 Ιταλία* 1990 7 6 1 0 SF
7 Ιταλία 2006 7 5 2 0 Κατάκτηση
8 Βραζιλία 1994 7 5 2 0 Κατάκτηση
9 Ολλανδία* 2014 7 5 2 0 SF
10 Δυτική Γερμανία 1990 7 5 2 0 Κατάκτηση
11 Ιταλία 1982 7 4 3 0 Κατάκτηση
12 Γαλλία* 2006 7 4 3 0 F
13 Βραζιλία 1978 7 4 3 0 2PH
14 Βραζιλία 1970 6 6 0 0 Κατάκτηση
15 Αγγλία 1966 6 5 1 0 Κατάκτηση
16 Βραζιλία 1962 6 5 1 0 Κατάκτηση
17 Βραζιλία 1958 6 5 1 0 Κατάκτηση
18 Ιταλία 1934 5 4 1 0 Κατάκτηση
19 Βραζιλία* 1986 5 4 1 0 QF
20 Αγγλία 1982 5 3 2 0 2PH
21 Αργεντινή* 2006 5 3 2 0 QF
22 Αγγλία* 2006 5 3 2 0 QF
23 Ισπανία* 2002 5 3 2 0 QF
24 Ιταλία* 1998 5 3 2 0 QF
25 Μεξικό* 1986 5 3 2 0 QF
26 Ολλανδία* 2022 5 3 2 0 QF
27 Κόστα Ρίκα* 2014 5 2 3 0 QF
28 Ιταλία 1938 4 4 0 0 Κατάκτηση
29 Ουρουγουάη 1930 4 4 0 0 Κατάκτηση
30 Ουρουγουάη 1950 4 3 1 0 Κατάκτηση
31 Ολλανδία 2026 4 2 2 0 2R
32 Ελβετία* 2006 4 2 2 0 2R
33 Ιρλανδία* 2002 4 1 3 0 2R
34 Σκοτία 1974 3 1 2 0 1R
35 Ιράν 2026 3 0 3 0 1R
36 Νέα Ζηλανδία 2010 3 0 3 0 1R
37 Βέλγιο 1998 3 0 3 0 1R
38 Καμερούν 1982 3 0 3 0 1R

* Αποκλεισμός στα πέναλτι.

Κορυφαίοι σε συμμετοχές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κατάταξη Χώρα Παίκτης Συνολικές συμμετοχές
1 Λιονέλ Μέσι 34
2 Κριστιάνο Ρονάλντο 27
3 Λόταρ Ματέους 25

Κορυφαίοι σκόρερ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κατάταξη Χώρα Παίκτης Συνολικά τέρματα Αγώνες
1 Κιλιάν Εμπαπέ 22 22
2 Λιονέλ Μέσι 21 34
3 Μίροσλαφ Κλόζε 16 24
4 Ρονάλντο 15 19
5 Γκερντ Μίλερ 14 13
Χάρι Κέιν 17
7 Ζυστ Φονταίν 13 6
8 Πελέ 12 14
9 Σάντορ Κότσις 11 5
Γιούργκεν Κλίνσμαν 17
Κριστιάνο Ρονάλντο 27
12 Χέλμουτ Ραν 10 10
Γκάρι Λίνεκερ 12
Γκαμπριέλ Μπατιστούτα 12
Τεόφιλο Κουμπίγιας 13
Τόμας Μύλερ 19
Γκζέγκος Λάτο 20

Κορυφαίοι πάροχοι ασίστ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κατάταξη Χώρα Παίκτης Συνολικές ασίστ
1 Λιονέλ Μέσι 12 [24]
2 Πελέ 10 [25][26][27][α]
3 Ντίντι 9 [27]

Σημείωση:

  1. ↑ Η FIFA σε έγγραφό της στις 21 Μαΐου 2026 αναφέρει 9.[28]

Ατομικά ρεκόρ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Καλύτερες επιδόσεις ανά ζώνες ηπείρων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε όλους τους τελικούς έχουν φτάσει ομάδες μόνο από την Ευρώπη και τη Νότια Αμερική.

ΉπειροςΚαλύτερη θέση
Ευρώπη12 τίτλοι: Γερμανία (4), Ιταλία (4), Γαλλία (2), Αγγλία (1) και Ισπανία (1)
Νότια Αμερική10 τίτλοι: Βραζιλία (5), Αργεντινή (3) και Ουρουγουάη (2)
Βόρεια ΑμερικήΗμιτελικά: (ΗΠΑ, 1930)
ΑσίαΤέταρτη θέση: (Νότια Κορέα, 2002)
ΑφρικήΤέταρτη θέση: (Μαρόκο, 2022)
ΩκεανίαΦάση των 16: (Αυστραλία, 2006, 2022)

Μπάλες Παγκοσμίου Κυπέλλου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι παρακάτω μπάλες έχουν χρησιμοποιηθεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου:

Παγκόσμιο Κύπελλο Μπάλα (-ες) Εικόνα Κατασκευαστής Πρόσθετες πληροφορίες Παραπομπές
1930 Tiento

(Πρώτο ημίχρονο)

T-Model

(Δεύτερο ημίχρονο)

 Στον τελικό χρησιμοποιήθηκαν δύο διαφορετικές μπάλες: η Αργεντινή προμήθευσε τη μπάλα του πρώτου ημιχρόνου (η 'Tiento') και προηγήθηκε 2–1 στο ημίχρονο, οι γηπεδούχοι Ουρουγουάη προμήθευσαν τη μπάλα του δεύτερου ημιχρόνου (η 'T-Model', η οποία ήταν μεγαλύτερη και βαρύτερη)[70] και νίκησαν με 4–2. [71][72]
1934 Federale 102 ECAS (Ente Centrale Approvvigionamento Sportivi), Ρώμη [73]
1938 Allen Allen, Παρίσι Κατασκευασμένη από δέρμα, αποτελούνταν από 13 τμήματα και είχε λευκές βαμβακερές κορδόνες σε ξεχωριστό, λεπτά τμήματα. [74]
1950 Duplo T Superball Η πρώτη μπάλα χωρίς κορδόνια και η πρώτη που εισήγαγε τη βαλβίδα τύπου σύριγγας. [75]
1954 Swiss World Champion Kost Sport, Βασιλεία Η πρώτη μπάλα με 18 τμήματα. [76][77]
1958 Top Star Sydsvenska Läder och Remfabriken Επιλέχθηκε από 102 υποψήφιους, σε μία τυφλή ψηφοφορία από 4 υπαλλήλους της FIFA. [78][79]
1962 Crack
Top Star		 Senor Custodio Zamora H., Σαν Μιγκέλ, Χιλή
Remmen		 Η Crack Top Star ήταν η αυθεντική μπάλα. Ο Άγγλος διαιτητής Κεν Άστον ήταν εντυπωσιασμένος από τη χιλιανή μπάλα, που την έφερε στην Ευρώπη, αλλά οι ευρωπαϊκές ομάδες δεν την εμπιστεύτηκαν.[80] [81][82][83][84]
1966 Challenge 4-star Slazenger Μπάλα με 18 τμήματα σε πορτοκαλί ή κίτρινο χρώμα. Επιλέχθηκε σε μία τυφλή ψηφοφορία στα γραφεία της Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Αγγλίας στην πλατεία Σόχο. [76][85]
1970 Adidas Telstar Adidas Η Telstar ήταν η πρώτη μπάλα με 32 τμήματα, η οποία ήταν ασπρόμαυρη. Μόνο 20 δόθηκαν από την Adidas, μεταξύ αυτών μία καφέ μπάλα (στον αγώνα Γερμανία-Περού) και μία άσπρη μπάλα (πρώτο ημίχρονο στον αγώνα Ιταλία-Γερμανία). [76][86]
1974 Telstar Durlast Adidas Η πρώτη μπάλα με επίστρωση πολυουρεθάνης, που την καθιστά αδιάβροχη και ανθεκτική στη φθορά [76]
1978 Tango Adidas Η πρώτη μιας σειράς ποδοσφαιρικών μπαλών που χρησιμοποιήθηκε επίσης στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα και στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες μέχρι το 1988. [76]
1982 Tango España Adidas Η πρώτη πλήρως συνθετική μπάλα Παγκοσμίου Κυπέλλου και η πρώτη μπάλα ραμμένη στο χέρι. [76]
1986 Azteca Adidas Η πρώτη συνθετική μπάλα σε Παγκόσμιο Κύπελλο. [76]
1990 Etrusco Unico Adidas [76]
1994 Questra [87] Adidas [76]
1998 Tricolore Adidas Η πρώτη πολύχρωμη μπάλα σε Παγκόσμιο Κύπελλο. [76]
2002 Fevernova Adidas Η πρώτη μπάλα Παγκοσμίου Κυπέλλου με τριγωνικό σχέδιο. Η μπάλα για το Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών του 2003 ήταν τεχνικά ταυτόσημη με τη Fevernova, αλλά είχε διαφορετικό οπτικό σχέδιο.[88] [76]
2006 Teamgeist Adidas Η Teamgeist είναι μπάλα με 14 τμήματα. Κάθε αγώνας στα τελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου είχε τη δική του ξεχωριστή μπάλα, τυπωμένη με την ημερομηνία του αγώνα, το στάδιο και τα ονόματα των ομάδων.[89] Μια ειδική παραλλαγή, η χρυσοκίτρινη Teamgeist Berlin, χρησιμοποιήθηκε στον τελικό. Όπως και το 2003, η μπάλα που χρησιμοποιήθηκε στο Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών του 2007 ήταν τεχνικά ταυτόσημη με τη μπάλα του προηγούμενου Παγκοσμίου Κυπέλλου, αλλά είχε διαφορετικό οπτικό σχέδιο.[90] [76]
Teamgeist Berlin
2010 Jabulani Adidas Αυτή η μπάλα αποτελείται από 8 τμήματα. Μια ειδική παραλλαγή χρησιμοποιήθηκε για τον τελικό αγώνα, η χρυσή Jabulani (φωτογραφία αριστερά), η οποία πήρε το όνομά της από το «Jo'burg», ένα συνήθως χρησιμοποιούμενο ψευδώνυμο για το Γιοχάνεσμπουργκ, όπου διεξήχθη ο τελικός. Η μπάλα ξεχώρισε για την αντιπαράθεση που προκάλεσε, καθώς παίκτες και οπαδοί ισχυρίζονταν ότι η αεροδυναμική της ήταν ασυνήθιστα απρόβλεπτη. [76][91]
Jo'bulani
2014 Brazuca Adidas Η πρώτη μπάλα που ονομάστηκε από τους οπαδούς. Η μπάλα αποτελείται από έξι πάνελ πολυουρεθάνης, τα οποία έχουν συγκολληθεί θερμικά. Για τον τελικό χρησιμοποιήθηκε διαφορετικός χρωματικός συνδυασμός, με πράσινο, χρυσό και μαύρο. [76][92]
Brazuca Final Rio
2018 Telstar 18 Adidas Στους 48 αγώνες της φάσης των Ομίλων, οι ομάδες αγωνίστηκαν με μπάλα σχεδιασμένη ως φόρος τιμής στην αυθεντική Adidas Telstar, η οποία χρησιμοποιήθηκε στα Παγκόσμια Κύπελλα του 1970 και του 1974.[93] [94][95]
Telstar Mechta
Στο τέλος της φάσης των Ομίλων του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2018, η FIFA αποκάλυψε ένα νέο χρωματικό σχέδιο που θα χρησιμοποιούνταν στους 16 αγώνες της νοκ-άουτ φάσης: την Telstar Mechta (Μечта). Το Mechta σημαίνει «όνειρο» ή «φιλοδοξία» στα ρωσικά.
2022 Al Rihla Adidas Η μπάλα σχεδιάστηκε με έμφαση στη βιωσιμότητα, αποτελώντας την πρώτη επίσημη μπάλα αγώνα που κατασκευάστηκε με κόλλες και μελάνια βάσης νερού. Το όνομά της, Al Rihla, σημαίνει «το ταξίδι» ή «η εκδρομή» στα αραβικά. Δύο μπάλες Al Rihla συμμετείχαν σε υποτροχιακή αποστολή με τον πρώτο βαθμό του πυραύλου Falcon 9 της SpaceX, πριν χρησιμοποιηθούν στο Παγκόσμιο Κύπελλο στις 15 Οκτωβρίου 2022.[96] Για τους τέσσερις τελευταίους αγώνες χρησιμοποιήθηκε διαφορετικός χρωματικός συνδυασμός, με μπορντό και χρυσό — τα χρώματα του Κατάρ και του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Το όνομα της μπάλας, Al Hilm, σημαίνει «το όνειρο» στα αραβικά.
Al Hilm
2026 Trionda Adidas Ο όρος «Trionda» προέρχεται από τον συνδυασμό της αγγλικής λέξης «Tri», που σημαίνει «τρία» και παραπέμπει στον αριθμό των χωρών που φιλοξενούν το τουρνουά, και της λέξης «Onda», η οποία στα ισπανικά και τα πορτογαλικά σημαίνει «κύμα». Η σύνθεση των δύο όρων αποδίδει τη λέξη «Trionda», με τη σημασία «τριπλό κύμα». [97]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Είναι viral: H πιο σύντομη, αλλά ακριβής περιγραφή του αγώνα Βραζιλία-Γερμανία. Αρχειοθετήθηκε 2014-08-06 στο Wayback Machine. alphatv.gr
  2. ↑ Solberg, Harry Anre. «Broadcasting the World Cup». researchgate.
  3. ↑ «Topend Sports | Sports Science, Fitness Testing & Event Analysis». Topend Sports (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2026.
  4. ↑ Οι κατακτήσεις του Παγκοσμίου Κυπέλλου Αρχειοθετήθηκε 2017-04-26 στο Wayback Machine. sport24.gr
  5. ↑ «Η Χρυσή Βίβλος των Μουντιάλ – Το δεύτερο της Ισπανίας». Ανακτήθηκε στις 20 Ιουλίου 2026.
  6. 1 2 3 «World Cup History». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2022.
  7. 1 2 «Interview with football historian Pierre Arrighi» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Νοεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2023.
  8. ↑ «Κάπως έτσι άρχισαν όλα: Η ιδέα του Ζυλ Ριμέ που «γέννησε» το Παγκόσμιο Κύπελλο». Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2022.
  9. ↑ «Stone base of original World Cup trophy found at Fifa HQ». Associated Press. 13 Ιανουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2018.
  10. ↑ «Uruguay 1930 : inizia la leggenda dei mondiali». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2016.
  11. ↑ «Jules Rimet Cup». FIFA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2014.
  12. ↑ «¡HABLA MEMORIA! LA COPA SE MIRA Y SE ROBA». Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2020.
  13. ↑ «Jules Rimet Cup». FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2014.
  14. ↑ «Η ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου (Μουντιάλ) — 13° Παγκόσμιο Κύπελλο (Μεξικό, 1986)». Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2022.
  15. ↑ «World Cup 1986». Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2022.
  16. ↑ «Germany v Argentina: World Cup final champions not allowed to keep trophy – despite becoming three-time winners». The Telegraph. 6 Ιουλίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2018.
  17. ↑ «FIFA : FIFA World Cup™ Trophy a symbol of joy for people worldwide». Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2026.
  18. ↑ «FIFA : Gazzaniga's gift to the world (74) - 100 great World Cup moments». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2022.
  19. ↑ «FIFA Assets – Trophy». FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Νοεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2007.
  20. ↑ Mark Buckingham (2006). «1970 World Cup – Mexico». Sky Sports. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Οκτωβρίου 2006. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2006.
  21. ↑ «Uruguay 1930». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαρτίου 2024. Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2024.
  22. ↑ «France 1938». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαρτίου 2007. Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2007.
  23. ↑ «FIFA considers expanding 2030 World Cup to 64 teams». MSN. Μαΐου 2026. Ανακτήθηκε στις 12 Ιουνίου 2026.
  24. 1 2 3 «Lionel Messi at the World Cup: History, results, stats» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2026.
  25. ↑ «Who Has the Most Assists in FIFA World Cup History?». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2023.
  26. ↑ «Números, estadísticas y logros de Pelé, uno de los futbolistas más grandes de la historia» (στα Ισπανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιανουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2024.
  27. 1 2 «Pele, Maradona or Messi at No 1? The 50 greatest players in World Cup history» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαΐου 2026. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2026.
  28. ↑ «FIFA : 21 days to go: The goal-contribution kings». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2026. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
  29. ↑ «FIFA : Pele's unique World Cup treble» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιουνίου 2026. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2026.
  30. 1 2 «From youngest goal-scorer to most titles: Pele's FIFA World Cup records». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Δεκεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2025.
  31. 1 2 3 4 5 6 7 8 «FIFA : Lionel Messi's World Cup records». Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2026.
  32. ↑ «FIFA : Players with most World Cup victories». Ανακτήθηκε στις 28 Ιουνίου 2026.
  33. 1 2 3 4 «Historic Records That Could Be Broken At The 2026 FIFA World Cup». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Μαΐου 2026. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2026.
  34. ↑ «Portugal's Cristiano Ronaldo ends goal drought, first to score at 6 World Cups». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουνίου 2026.
  35. 1 2 «Ζιστ Φοντέν: Πέθανε ο θρυλικός Γάλλος ποδοσφαιριστής». ProtoThema. 1 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2023.
  36. ↑ «28/6/1994: 22 χρόνια από το ασύλληπτο ρεκόρ του Σαλένκο». www.sport24.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2023.
  37. ↑ «FIFA : Salenko goes California dreaming». Ανακτήθηκε στις 25 Ιουνίου 2026.
  38. ↑ «FIFA : Players with most World Cup knockout-phase goals». Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2026.
  39. ↑ «Lionel Messi: Argentina star breaks World Cup scoring record with goal against Austria in 2026 World Cup». Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2026.
  40. ↑ «FIFA : Players scoring most World Cup headers». Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2026.
  41. ↑ «FIFA : Players scoring the most World Cup penalties». Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2026.
  42. 1 2 «Messi, the player with the most penalties taken and missed in FIFA World Cup history». Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2026.
  43. ↑ «Messi llegó a las 10 asistencias e igualó a Pelé en los Mundiales». Ανακτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2026.
  44. ↑ «Les carrés magiques (3) : Vincent, Kopa, Fontaine, Piantoni». Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2026.
  45. ↑ «FIFA : Top assisters at the World Cup 2026». Ανακτήθηκε στις 19 Ιουλίου 2026.
  46. ↑ «World Cup 2026: France's Michael Olise breaks Pelé's record for assists in a single tournament». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2026. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2026.
  47. ↑ «FIFA : The Polish pass master». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2026.
  48. ↑ «FIFA : 36 days to go: Cruyff the creator». Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2026.
  49. 1 2 3 4 «FIFA : Records broken at the World Cup 2026». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Σεπτεμβρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2026.
  50. 1 2 «Μουντιάλ 2022 - Μπαπέ: Ρεκόρ με χατ-τρικ κόντρα στην Αργεντινή». antenna.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2023.
  51. ↑ «Mbappe becomes fifth player to score in multiple FIFA World Cup finals». Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2026.
  52. 1 2 3 4 «FIFA : Football and the world mourns Pelé». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2022.
  53. ↑ «The Top 10 Best Players in World Cup History». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2025.
  54. ↑ «World Cup Cult Heroes: Paolo Rossi». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2026.</re>
  55. ↑ «IOC : Youngest footballers in men's FIFA World Cup: Norman Whiteside leads list of wonderkids!». Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2026.
  56. ↑ «Θρύλος της Γιουνάιτεντ βγάζει μετάλλια σε δημοπρασία». Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2026.
  57. ↑ newsroom, sport-fm. «Ροζέ Μιλά: Ο στράικερ που ξεπέρασε τα όρια και έγινε ο γηραιότερος σκόρερ στην ιστορία των Μουντιάλ». sport-fm.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2023.
  58. ↑ «Μουντιάλ 2022: Ο Γκάβι έγινε ο 3ος νεότερος σκόρερ στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου». ProtoThema. 23 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2023.
  59. 1 2 3 4 «IOC : FIFA World Cup final: Records, stats and FAQs» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2022.
  60. ↑ «FIFA : Youngest World Cup-winning players». Ανακτήθηκε στις 10 Αυγούστου 2026.
  61. ↑ «Copa do Mundo: veja os gols mais rápidos na história do torneio». Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2024.
  62. ↑ «Lionel Messi and his insane list of FIFA World Cup records». Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2026.
  63. 1 2 «FIFA : 15 days to go: The unstoppable Okocha» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2026.
  64. 1 2 3 «FIFA : The genius they simply had to foul». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Οκτωβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2026.
  65. ↑ «FIFA : Behind the World Cup record: Peter Shilton». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2020.
  66. ↑ «Belgium finally ends Unai Simón's 650-minute World Cup shutout streak in quarterfinals». Ανακτήθηκε στις 11 Ιουλίου 2026.
  67. ↑ «FIFA : Behind the World Cup record: Tim Howard». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 24 Μαΐου 2020.
  68. ↑ «1938 World Cup: Italy repeats as champions». Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2026.
  69. ↑ «Didier Deschamps Becomes Third to Win World Cup as Player and Manager». Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2026.
  70. ↑ Classic Footballs. The Blizzard. 1 Σεπτεμβρίου 2012. ISBN 978-1908940063. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025.
  71. ↑ Classic Footballs. The Blizzard. 1 Σεπτεμβρίου 2012. ISBN 978-1908940063. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025.
  72. ↑ «FIFA World Cup official match balls». Football Facts. FIFA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  73. ↑ Matteo, Renato. «"Federale 102". 1934 Italia World Cup Ball» (στα Ισπανικά). balones-oficiales.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  74. ↑ «"Allen". 1938 France World Cup Ball» (στα Ισπανικά και Αγγλικά). balones-oficiales.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  75. ↑ «"Super Duplo T". 1950 Brazil World Cup Official Matchball» (στα Ισπανικά και Αγγλικά). balones-oficiales.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  76. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 «The Footballs during the FIFA World Cup». Football Facts. FIFA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  77. ↑ «1954 Switzerland World Cup Official Matchball» (στα Ισπανικά και Αγγλικά). balones-oficiales.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Αυγούστου 2011. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  78. ↑ Norlin, Arne (2008). «Bollen "Made in Sweden"». 1958: När Folkhemmet Fick Fotbolls-VM (στα Σουηδικά). Malmo: Ross & Tegner. σελίδες 130–6. ISBN 978-91-976144-8-1.
  79. ↑ «Top Star 1958» (στα Ισπανικά και Αγγλικά). balones-oficiales.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  80. ↑ Classic Footballs. The Blizzard. 1 Σεπτεμβρίου 2012. ISBN 978-1908940063. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025.
  81. ↑ Classic Footballs. The Blizzard. 1 Σεπτεμβρίου 2012. ISBN 978-1908940063. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2025.
  82. ↑ «FIFA World Cup official match balls». Football Facts. FIFA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  83. ↑ Norlin, Arne (2008). «Bollen "Made in Sweden"». 1958: När Folkhemmet Fick Fotbolls-VM (στα Σουηδικά). Malmo: Ross & Tegner. σελίδες 130–6. ISBN 978-91-976144-8-1.
  84. ↑ Matteo, Renato (11 Ιουνίου 2010). «"Crack". 1962 Chile World Cup Official Matchball». balones-oficiales.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  85. ↑ Matteo, Renato (11 Ιουνίου 2010). «"Slazenger Challenge 4-star". 1966 England World Cup Official Matchball». balones-oficiales.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  86. ↑ Brown balls are visible in Getty Images photos of matches in the Estadio Nou Camp, León, Guanajuato:
    • #80752641 (Δυτική Γερμανία - Αγγλία)
    • #79662284 (Βουλγαρία - Μαρόκο)
    • #81345734 (Περού - Δυτική Γερμανία)
    • #80752534 (Περού - Μαρόκο)
  87. ↑ football World – Adidas Questra Αρχειοθετήθηκε 2015-06-15 στο Wayback Machine. (Accessed 9 June 2006)
  88. ↑ «Official World Cup Fevernova Soccer Ball». SoccerBallWorld.com. Ανακτήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2016.
  89. ↑ football World – Team Geist (Accessed 9 June 2006)
  90. ↑ «The History of the Official World Cup Match Balls». SoccerBallWorld.com. 29 Δεκεμβρίου 2016.
  91. ↑ «The adidas JO'BULANI – Official Match Ball for the final of the 2010 FIFA World Cup in South Africa». FIFA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2011.
  92. ↑ «adidas Brazuca – Name of Official Match Ball decided by Brazilian fans». FIFA. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2012.
  93. ↑ Liao, George (21 Ιουνίου 2018). «Ball loses air in four incidents since World Cup kicked off». Taiwan News. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2018.
  94. ↑ FIFA (9 November 2017). 2018 FIFA World Cup official match ball unveiled: an exciting re-imagining. Δελτίο τύπου.
  95. ↑ «adidas Football Reveals Official Match Ball for the Knockout Stage of the 2018 FIFA World Cup Russia». 2018 FIFA World Cup. 26 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2018.
  96. ↑ «From Orbit To Kick-off | Starlink x FIFA». Starlink. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2022.
  97. ↑ «FIFA World Cup 2026 'Trionda' Match Ball Leaks, Featuring U.S., Mexico and Canada Colors». OneFootball (στα Ισπανικά). 2 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Παγκόσμιο_Κύπελλο_Ποδοσφαίρου&oldid=11816677"