Αρχαίοι Μακεδόνες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Σκηνή συμποσίου. Μακεδονικός τάφος Αγίου Αθανασίου Θεσσαλονίκης, π. 325-300 πΧ.

Οι Μακεδόνες ήταν αρχαίο ελληνικό φύλο,[1] που στις αρχές της τελευταίας προχριστιανικής χιλιετίας βρίσκονται εγκαταστεστημένοι στην βόρεια Ελλάδα, στην περιοχή βόρεια του Ολύμπου ανάμεσα στον Αλιάκμονα και τον Αξιό. Μεταξύ του 8ου και του 7ου π.Χ. αιώνα, οι Μακεδόνες αφού κυριάρχησαν στα γειτονικά φύλα, τους Πελαγόνες, τους Ελιμιώτες, τους Εορδαίους, τους Αλμωπούς, τους Λυγκηστές, τους Ορέστες κλπ. δημιούργησαν το Μακεδονικό Βασίλειο. Τα επόμενα χρόνια κατάφεραν και αντιμετωπίζαν επιτυχώς τις συχνές επιδρομές των Ιλλυριών.[εκκρεμεί παραπομπή] Μιλούσαν την Αρχαία Μακεδονική γλώσσα, η οποία ήταν διάλεκτος των Αρχαίων Ελληνικών. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ξεχωριστή γλώσσα, αλλά σε κάθε περίπτωση είχε στενή συγγένεια με τα Αρχαία Ελληνικά. Μιλούσαν αποκλειστικά την Κοινή Ελληνιστική από την Ελληνιστική περίοδο και έπειτα.[2]

Ταυτότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι οι Μακεδόνες είναι ελληνικό φύλο, ταυτόσημο με τους Δωριείς, το οποίο αρχικά κατοικούσε στην Πίνδο.[3] Οι ίδιοι οι Μακεδόνες θεωρούσαν προγόνους τους, τους Ηρακλείδες και η βασιλική δυναστεία των Μακεδόνων, οι Αργεάδες, απέδιδε την καταγωγή της στον πρώτο Δωριέα βασιλιά του Άργους Τήμενο.[4][5] Οι Μακεδόνες μιλούσαν στην αρχαιότητα την Μακεδονική γλώσσα. Από το 504 π.Χ συμμετείχαν στους Ολυμπιακούς αγώνες όταν ο βασιλιάς της Μακεδονίας Αλέξανδρος Α΄ απέδειξε στους Ελλανοδίκες την ελληνική καταγωγή των Μακεδόνων.[6]

Η καταγωγή και η ταυτότητα των Μακεδόνων έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης επιστημονικής συζήτησης τον τελευταίο αιώνα, στην οποία έχουν εκφραστεί διαμετρικά αντιτιθέμενες απόψεις στο εσωτερικό της επιστημονικής κοινότηττας.[7] Σύμφωνα με το Μιλτιάδη Χατζόπουλο, κατά την αρχαιότητα η διάκριση και η αντιπαραβολή Μακεδόνων και Ελλήνων παρέμενε απο αδιάφορη έως ανύπαρκτη όσο αποτελούσε θέμα απλώς εθνολογικού ενδιαφέροντος· εμφανίστηκε μόλις οι Μακεδόνες προσπάθησαν να αναμιχθούν στα πολιτικά πράγματα της νοτίου Ελλάδας και εκφράστηκε απο τους Αθηναίους[8] και έχασε σχεδόν κάθε σημασία μετά τη Ρωμαϊκή κατάκτηση, που τερμάτισε τον ανεξάρτητο ελληνικό πολιτικό βίο.[9] Στο εσωτερικό της Ρωμαϊκής επαρχίας της Μακεδονίας η Μακεδονική ταυτότητα διασώθηκε στο πλαίσιο ενός κοινού ή έθνους έως τουλάχιστον τις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ.. Στην περίοδο αυτή χρονολογείται η τελευταία μαρτυρία εθνοτικού προσδιορισμού ως «Μακεδόνα».[10] Οι διοικητικές μεταβολές που ακολούθησαν κατέστησαν ασαφή τα όρια της «Μακεδονίας» με αποτέλεσμα στις αρχές του 9ου αιώνα το θέμα Μακεδονίας να βρίσκεται στη σημερινή Θράκη.[11]

Μυθολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, γενάρχης των Μακεδόνων ήταν ο Μακεδνός. Σύμφωνα με τον Ησίοδο, ο Μακεδνός ήταν γιος του Δία και της Θυίας, της κόρης του Δευκαλίωνα και της Πύρρας.[12] Ο Ελλάνικος αργότερα θεωρεί τον Μακεδόνα γιο του Αίολου και εγγονό του Έλληνα, του μυθικού γενάρχη των Ελλήνων.[13]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Worthington 2014, Chapter Two: Alexander's Inheritance, p. 10; Zacharia 2008, Simon Hornblower, "Greek Identity in the Archaic and Classical Periods", pp. 55–58; Joint Association of Classical Teachers 1984, σελίδες 50–51; Errington 1990; Fine 1983, σελίδες 607–608; Hall 2000, σελ. 64; Hammond 2001, σελ. 11; Jones 2001, σελ. 21; Osborne 2004, σελ. 127; Hammond 1989, σελίδες 12–13; Hammond 1993, σελ. 97; Starr 1991, σελίδες 260, 367; Toynbee 1981, σελ. 67; Worthington 2008, σελίδες 8, 219; Chamoux 2002, σελ. 8; Cawkwell 1978, σελ. 22; Perlman 1973, σελ. 78; Hamilton 1974, Chapter 2: The Macedonian Homeland, p. 23; Bryant 1996, σελ. 306; O'Brien 1994, σελ. 25.
  2. Eugene N. Borza (1992) In the Shadow of Olympus: The Emergence of Macedon, p. 94 (citing Hammond); G. Horrocks, Greek: A History of the Language and its Speakers (1993), ch.4.1.
  3. «Η ιστορία του Μακεδονικού βασιλείου». Αρχαιολογικός χώρος Αιγών. Ανακτήθηκε στις 2013-02-09. 
  4. Ηρόδοτος, ίστορία, 8.137
  5. Ηρόδοτος, ίστορία, 1.56.3.
  6. Ηρόδοτος, ίστορία, 5.22
  7. Hatzopoulos 2011b, σελ. 44, Hatzopoulos 2011c, σελίδες 51-2
  8. ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ, Φιλιππικοί
  9. Hatzopoulos 2011c, σελ. 74
  10. Petsas, P. M.. Hatzopoulos, M. B.. Gounaropoulou, Lucrèce. Paschidis, P. (2000). Inscriptions du sanctuaire de la Mère des Dieux autochtone de Leukopétra (Macédoine). ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ. 28. Αθήνα: ΚΕΡΑ, σελ. 173.  cited in Hatzopoulos 2011a, σελ. 35
  11. Hatzopoulos 2011a, σελ. 35
  12. «Ησίοδος, κατάλογος των γυναικών». Theoi Greek Mythology. Ανακτήθηκε στις 2009-07-25. T 
  13. M. Hall, Jonathan (2002). Hellenicity: Between Ethnicity and Culture. The University of Chicago Press, σελ. 165. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Hatzopoulos, M. B. (2011a). «Macedonian studies». Στο: Lane Fox, Robin J., επιμ. Brill's Companion to Ancient Macedon. Studies in the Archaeology and History of Macedon, 650 BC-300 AD. Leiden: Brill, σελ. 35-42. 
  • Hatzopoulos, M. B. (2011b). «Macedonia and Macedonians». Στο: Lane Fox, Robin J., επιμ. Brill's Companion to Ancient Macedon. Studies in the Archaeology and History of Macedon, 650 BC-300 AD. Leiden: Brill, σελ. 41-49. 
  • Hatzopoulos, M. B. (2011c). «Macedonians and other Greeks». Στο: Lane Fox, Robin J., επιμ. Brill's Companion to Ancient Macedon. Studies in the Archaeology and History of Macedon, 650 BC-300 AD. Leiden: Brill, σελ. 51-78.