Χειμάρρα
Αυτό το λήμμα αφορά την πόλη Χειμάρρα στην Αλβανία. Για άλλες χρήσεις, δείτε: Χειμάρρα (αποσαφήνιση).
Αυτό το λήμμα αφορά την πόλη Χειμάρρα στην Αλβανία. Για άλλες χρήσεις, δείτε: 
Η Χειμάρρα ή Χιμάρα (αλβανικά:Himarë ή Himara) είναι περιοχή και πόλη της Αλβανίας, με σημαντικό ελληνικό πληθυσμό. Η περιοχή αποτελείται και από τα εξής επιπλέον χωριά: την Παλάσα, τους Δρυμάδες, το Βουνό, το Πύλιουρι, το Κηπαρό, τον Άγιο Βασίλειο, το Κούδεσι και τους Λιάτες (ή Ηλίας). Βρίσκεται στους παράλιους πρόποδες των Ακροκεραύνειων (ή Κεραύνειων) Ορέων. Το όνομά της περιοχής (Χειμάρρα) οφείλεται σε ονομασία παλαιού κάστρου που υπήρχε στην ομώνυμη περιοχή και που περιελάμβανε κάποτε 40 περίπου χωριά. Σε πολλά σημεία αυτής της περιοχής σώζονται μνημεία ρωμαϊκής περιόδου.
Πίνακας περιεχομένων |
Ιστορία[Επεξεργασία]
Αρχαία-μεσαιωνική[Επεξεργασία]
Η περιοχή κατοικούνταν στην Αρχαιότητα από τους Χάονες, αρχαίο ελληνικό φύλο της Ηπείρου. Η ομώνυμη πόλη είναι κτισμένη επί της αρχαίας πόλης "Χιμαίρας", (εξ ου και με το όνομα Χιμάρα). Εμφανίζεται στην ιστορία από τον 9ο π.Χ. αιώνα. Στην αρχαιότητα η περιοχή άνηκε στο Κοινό των Ηπειρωτών και αποτέλεσε τμήμα του αρχαίου ηπειρωτικού κράτους ως την ρωμαϊκή κατάκτηση.
Κατά τη περίοδο της Φραγκοκρατίας η Χειμάρρα καταλήφθηκε από τους Βενετούς.
Τουρκοκρατία[Επεξεργασία]
Μετά τη πτώση της Κωνσταντινούπολης οι κάτοικοί της διεξήγαγαν σκληρούς αγώνες κατά των Τούρκων με επικεφαλής τον Σκεντέρμπεη. Μετά τον θάνατο αυτού τον αγώνα συνέχισε ο Γεώργιος Αρέσιος. Το 1518 ο αρνησίθρησκος Χειμαρριώτης ο Λιάζ-πασάς κατάφερε να πείσει τους πατριώτες του να δεχθούν τη κυριαρχία των Τούρκων έναντι μεγάλων ανταλλαγμάτων με οικονομικά προνόμια, τα οποία αργότερα οι Τούρκοι αφαίρεσαν. Έτσι μια μεγάλη σειρά από εξεγέρσεις και επαναστάσεις εναντίον των Τούρκων αλλά και των Αλβανών χαρακτηρίζουν τη πόλη της Χειμάρρας.
Την περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι οθωμανικές αρχές με σκοπό να αποτρέψουν εξεγέρσεις, συνέταξαν σειρά προνομίων για την περιοχή της Χειμάρρας και τους κατοίκους της. Τα προνόμια αφορούσαν την απαλλαγή από την καταβολή φόρων και τελωνειακών δασμών. Οι κάτοικοι είχαν το δικαίωμα να οπλοφορούν, ακόμα και όταν οι Χειμαρριώτες καπεταναίοι επισκέπτονταν τον εκπρόσωπο του Σουλτάνου στα Ιωάννινα. Επίσης, η Χειμάρρα εκπροσωπούνταν στην Κωνσταντινούπολη, με δικό της αντιπρόσωπο, που είχε το προνόμιο της προσωπικής ακροάσεως προς την Υψηλή Πύλη. Έναντι αυτών των προνομίων οι Χειμαρριώτες είχαν την υποχρέωση να συμμετέχουν στις οθωμανικές εκστρατείες. Τα προνόμια διατηρήθηκαν ως το τέλος της τουρκοκρατίας.
Το 1775 περιόδευσε στην περιοχή ο Κοσμάς ο Αιτωλός, όπου και ίδρυσε σχολείο, την Ακροκεραύνειο σχολή, ενώ το 1821, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, τμήμα Χειμαρριωτών με επικεφαλής τον στρατηγό Σπύρο Μήλιο συμμετείχαν στις ένοπλες συγκρούσεις κατά των Τούρκων, όπως στο Μεσολόγγι και στο Φάληρο.
20ος αιώνας[Επεξεργασία]
Κατά τους Βαλκανικούς πολέμους, στις 5 Νοεμβρίου του 1912, ο ταγματάρχης Σπύρος Σπυρομήλιος αποβιβάστηκε στην περιοχή με μικρή δύναμη Χειμαρριωτών και Κρητών εθελοντών υπό τους Γαλερό, Πολυξύγγη, Παπαγιαννάκη και Τζουλιάκη, χωρίς να συναντήσει αρχικά ιδιαίτερη αντίσταση. Η περιοχή παρέμεινε υπό τον έλεγχο του Ελληνικού Στρατού καθ'όλη τη διάρκεια των Πολέμων και κήρυξε την αυτονομία της τον Φεβρουάριο του 1914, αντιδρώντας στην απόφαση των μεγάλων δυνάμεων να την εντάξουν στο νεοσύστατο αλβανικό κράτος. Την 28 Φεβρουαρίου προσχώρησε στην Προσωρινή Κυβέρνηση της Βορείου Ηπείρου, με επικεφαλής τον Γεώργιο Χρηστάκη-Ζωγράφο. Στα τέλη Ιουλίου 1914 συγκλήθηκε Πανειπηρωτική Διάσκεψη στο Δέλβινο, για να επικυρωθούν οι όροι του Πρωτοκόλλου της Κέρκυρας από τους Βορειοηπειρώτες εκπροσώπους. Οι εκπρόσωποι της Χειμάρρας, παρ'όλες τις πιέσεις του Ελληνικής Κυβέρνησης για αποδοχή του Πρωτοκόλλου για αυτονομία εντός της αλβανικής επικράτειας, αποχώρησαν ζητωκραυγάζοντας υπέρ της Ένωσης με την Ελλάδα.[1]
Οι Χειμαρριώτες διατήρησαν κατά διαστήματα τοπική αυτονομία μέχρι το 1922. Υπό αλβανική διοίκηση, οι κάτοικοι της Χειμάρρας εξεγέρθηκαν αρχικά το 1924, απαιτώντας να τους δοθούν τα προνόμια που κατείχαν από την εποχή της Τουρκοκρατίας πριν την ενσωμάτωση στην Αλβανία.[2] Εξεγέρσεις και διαμαρτηρίες ακολούθησαν επίσης το 1927 και το 1932, οι οποίες καταπνίγηκαν από τον βασιλιά Ζόγου.[3]
Κατά τα Χριστούγεννα του 1940, κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε για τρίτη φορά στη Χειμάρρα, αλλά αναγκάστηκε να αποσυρθεί μετά την γερμανική επέμβαση κατά της Ελλάδας.
Ενώ, αρχικά η περιοχή υπαγόταν στην αναγνωρισμένη μειονοτική ζώνη από τις αλβανικές αρχές, το 1945 εξαιρέθηκε από αυτήν, ως αποτέλεσμα να κλείσουν τα ελληνικά σχολεία. Το 2006 επαναλειτούργησε ελληνικό σχολείο (υπό μορφή δίγλωσσου ιδιωτικού) μετά από 61 χρόνια, στο οποίο έχει απονεμηθεί και τιμητική διάκριση από το ελληνικό υπουργείο εθνικής παιδείας και θρησκευμάτων.
Διακεκριμένοι Χειμαρριώτες[Επεξεργασία]
- Σπύρος Μήλιος (1800-1880), Στρατηγός, αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης, και πολιτικός.
- Ζάχος Μήλιος (1805-1860), αδελφός του προαναφερόμενου.
- Πύρρος Σπυρομήλιος (1913–1961), Αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ).
- Σπύρος Σπυρομήλιος (1864-1930), Αξιωματικός της Ελληνικής Xωροφυλακής, ανακήρυξε την αυτονομία της περιοχής το 1914.
- Τζωρτζ Τένετ, πρώην διευθυντής της CIA στις Ηνωμένες Πολιτείες.
- Πύρρος Δήμας, τρεις φορές χρυσός και μια φορά αργυρός Ολυμπιονίκης.
- Σωτήρης Νίνης, ποδοσφαιριστής της Εθνικής Ελλάδας και του Παναθηναϊκού.
- Αριστοτέλης Γκούμας, νέος ο οποίος δολοφονήθηκε από ομάδα Αλβανών σοβινιστών στις 12 Αυγούστου 2010 επειδή μιλούσε ελληνικά
Παραπομπές[Επεξεργασία]
- ↑ Μ. Β. Σακελλαρίου Ήπειρος, 4000 Χρόνια Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού Εκδοτική Αθηνών, 1997. ISBN 9789602133712 σελ. 381
- ↑ Gregorič, 2008: p. 124.
- ↑ Gregorič, 2008: p. 156.
Πηγές[Επεξεργασία]
- Ήπειρος. Ιστορικοί Ελληνικοί Χρόνοι. Εκδοτική Αθηνών. Αθήνα 1997. ISBN 960-213-371-6.
- Gregorič, Nataša. Contested Spaces and Negotiated Identities in Dhërmi/Drimades of Himarë/Himara area, Southern Albania (PDF). Πανεπιστήμιο Νόβα Γκόριτσα. http://www.p-ng.si/~vanesa/doktorati/interkulturni/3GregoricBon.pdf. Ανακτήθηκε στις 2010-08-15.
Περαιτέρω Μελέτη[Επεξεργασία]
- Έκθεση για την καταπάτηση των ανθρωπίνων και μειονοτικών δικαιωμάτων της εθνικής ελληνικής κοινότητας στην Αλβανία. (Βόρειος Ηπείρος) Human Rights Watch, 2003 Χειμάρρα σελ. 65-71
Εξωτερικοί Σύνδεσμοι[Επεξεργασία]
|
|||||||||||
