Σκεντέρμπεης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αποσαφήνιση     Για ιδρυτή της Σχολής Ιερών Γραμμάτων, δείτε: Γεώργιος Καστοριώτης.
Γεώργιος Καστριώτης Σκεντέρμπεης (Gjergj Kastrioti Skënderbeu)

Ο Γκιέρκι Καστριότι (ελληνικά Γεώργιος Καστριώτης), αποκαλούμενος και Σκεντέρμπεης (Βόρεια Αλβανία 1405- Lezhë, σημ. Αλβανία, 17 Ιανουαρίου 1468),[1] είναι ο εθνικός ήρωας της Αλβανίας. Ήταν Αλβανός[2][3][4][5][6][7] άρχοντας στρατιωτικός.

Πίνακας περιεχομένων

Βιογραφία

Ο Καστριότι ήταν γιος του γκέγκικης καταγωγής[8] τιμαριούχου της Βόρειας Αλβανίας [9] Ιωάννη Καστριώτη (Γκιόν Καστριότι - Gjon Kastrioti) και της Βοϊσαβής (Vojsava), θυγατέρας ενός άρχοντα των Σέρβων. Για τον τόπο γέννησης του Σκεντέρμπεη έχουν διατυπωθεί πολλές θεωρίες. Ωστόσο, κατά τον Αλβανό ιστορικό Kristo Frashëri, οι σημαντικότεροι βιογράφοι του τείνουν να τον τοποθετούν στον οικισμό Sinë, ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή του σημερινού νομού Dibër της Αλβανίας και αποτελούσε τιμάριο του πατέρα του[10].

Εξώφυλλο βιβλίου του Marin Barleti (1508)

Σε μικρή ηλικία, ο Καστριώτης δόθηκε ως όμηρος στους Οθωμανούς Τούρκους και εξισλαμίστηκε και μορφώθηκε στο Εντιρνέ (Αδριανούπολη). Του δόθηκε, από το σουλτάνο Μουράτ Β' το όνομα Ισκεντέρ, από το Μ. Αλέξανδρο, και το αξίωμα του μπέη (απ' όπου και το δεύτερο συνθετικό του ονόματος Σκεντέρμπεης)[1]. Κατά την ήττα των Οθωμανών στη Νις της Σερβίας το 1443, ο Σκεντέρμπεης εγκατέλειψε τους Τούρκους και ενώθηκε με τους συμπατριώτες του Αλβανούς, τη χώρα των οποίων είχαν καταλάβει οι Τούρκοι. Έγινε χριστιανός, διεκδίκησε την οικογενειακή του περιουσία, κυρίευσε το ισχυρότατο κάστρο της Κρούγια (Krujë)[9] και τέθηκε επικεφαλής συνομοσπονδίας Αλβανών πριγκίπων το 1444. [1] Έτσι απελευθέρωσε την πατρίδα του από την τουρκική κατοχή η οποία είχε ολοκληρωθεί μόλις το 1430.[11].

Ως αρχηγός όλων των αλβανικών φυλών[9], απέκρουσε, κατά την περίοδο 1444–1466, 13 τουρκικές εισβολές. Οι επιτυχίες του του έδωσαν ηρωική φήμη στη Δυτική Ευρώπη[1], αλλά όχι την ανάλογη οικονομική και στρατιωτική ενίσχυση, την οποία προσπάθησε να εξασφαλίσει επισκεπτόμενος τη Ρώμη και τη Νάπολη, τον χειμώνα του 1466-7. Εκεί εντυπωσίασε με το παρουσιαστικό του και την απλότητα των τρόπων του, χωρίς όμως να επιτύχει να εξασφαλίσει αξιόλογη βοήθεια.[9]

Το Μουσείο Σκεντέρμπεη στη Κρούγια της Αλβανίας

Το 1463 συμμάχησε με τη Βενετική Δημοκρατία ενώ υποστηρίχτηκε και από το Βασίλειο της Νάπολης και το Βατικανό, το οποίο του έδωσε τον τιμητικό τίτλο του στρατηγού της Αγίας Έδρας. Πέθανε to 1468, στο βενετοκρατούμενο Alessio (σημ. Lezhë). Επιτυχίες ανάλογες με τις δικές του, δεν υπήρξαν μετά τον θάνατό του. Το 1478, η Κρούγια, το προπύργιο του Καστριώτη, έπεσε στα χέρια των Τούρκων. Μέχρι το 1506, ολόκληρη η περιοχή, η οποία σήμερα ανήκει στην Αλβανία, περιήλθε και πάλι στην κατοχή τους.[1]

Οι μακρόχρονοι αγώνες του έχουν μεγάλη σημασία για τους Αλβανούς και ο ίδιος αποτελεί σύμβολο των αγώνων τους για εθνική ενότητα και ανεξαρτησία.[11]

Ο Σκεντέρμπεης ήταν πατέρας του Γκιόν Καστριότι του νεότερου.

Ο Ισμαήλ Κανταρέ στο «Κάστρο» αναφέρεται στο Σκεντέρμπεη

O Γεώργιος Καστριώτης στην ιστοριογραφία

Μετά τον θάνατο του Σκεντέρμπεη, σχηματίστηκε ένας κύκλος θρύλων και παραδόσεων γύρω από το πρόσωπό του. Στην Ευρώπη κυκλοφορούσαν μυθιστορηματικές βιογραφίες του μέχρι και τον 17ο αι.[9]

Παλαιότεροι συγγραφείς όπως οι Σουηδοί Barrau και Rudbeck (1835), ο Ιταλός A. Salvi (1718), ο Άγγλος C. Randall (1810), καθώς και ο Τούρκος βιογράφος του Αλή Πασά, Αχμέτ Μουφίτ, τον θεωρούν Έλληνα[εκκρεμεί παραπομπή], ο οποίος αντιστάθηκε με επιτυχία στις επιθέσεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Κατά τον σύγχρονό του, Μαρίνο Μπαρλέτι, ήταν "πρίγκηπας Ηπειρωτών" (Epirotarum Principis), [12] ενώ Ηπειρώτη τον θεωρεί και ο ο Γάλλος ιστορικός Paganel (1855)[13].

Ιστορικοί του 19ου αι., όπως οι Φαλμεράιερ (1790-1861) και Καρλ Χοπφ (1832-1873), θεωρούν ότι όχι μόνο η μητέρα αλλά και ο πατέρας του Σκεντέρμπεη, Ιωάννης, ήταν Σέρβος.

Οι αγώνες των Ελλήνων κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας, από την Επανάσταση του 1821 ως και τα επαναστατικά κινήματα της Ηπείρου που ακολούθησαν, καθώς και οι προσπάθειες για ελληνοαλβανική συσπείρωση εναντίον των Τούρκων συνετέλεσαν ώστε η προσωπικότητα του Γεωργίου Καστριώτη, ενώ παρέμεινε άγνωστη στη δημοτική ποίηση, να απασχολήσει την ελληνική ιστοριογραφία και λογοτεχνία του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα.[14] Π.χ., ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος υποστήριξε τη σλαβική καταγωγή του Καστριώτη και επέκρινε την ακρίβεια της βιογραφίας του Μπαρλέτι[15]. Ωστόσο,αναφέρει ότι «λογίζεται κατά τα κοινώς αποδεκτά Αλβανός και όχι Έλληνας».[16]

Υποσημειώσεις

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Brittannica (2009), λήμμα Scanderberg
  2. ↑ Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 2005, τ.13, ISBN 960-8177-63-4, σ.586, λήμμα Καστριώτης Γεώργιος (Σκεντέρμπεης)
  3. ↑ Babinger (1959), σελ. 53.
  4. ↑ Fine (1994), σελ. 514.
  5. ↑ Sedlar, Jean W. East Central Europe in the Middle Ages, 1000-1500, University of Washington Press, 1994, σελ. 248. ISBN 0-295-97290-4.
  6. ↑ Nicol (1988), σελ. 387.
  7. ↑ Robert Elsie (2010). Historical Dictionary of Albania. The Scarecrow Press. σελ. 398-402. ISBN 978-0810861886. 
  8. ↑ Bryer (1997), σελ. 113.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Εγκυκλοπαίδεια Δομή (1975).
  10. ↑ Frashëri, Kristo (2002), Gjergj Kastrioti Skënderbeu: jeta dhe vepra, 1405–1468, Botimet Toena, ISBN 9992716274, http://books.google.com/books?id=vwR3PQAACAAJ&dq=kristo+frasheri+skenderbeu&hl=en&ei=vD6aTMPAFoPGlQeau_HZDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA , σελ. 62–66
  11. ↑ 11,0 11,1 Brittannica (2009), λήμμα Αλβανία
  12. ↑ Μαρίνο Μπαρλέτι, Vita et gestis Scanderbegi Epirotarum Principis, 1508
  13. ↑ Camille Paganel, Histoire de Scanderbeg, ou, Turks et Chrétiens au XV siècle, Didier, 1855, σ.xxiii
  14. ↑ Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, τόμ. 4, σ. 335, Εκδοτική Αθηνών 1985
  15. ↑ Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος , Γεώργιος Καστριώτης ή Σκενδέρμπεϋς', Εστία, 1876, τ.1, αρ. 1: «Αλλ' ήλθεν τελευταίως η αληθής ιστορία και διέλυσε τα χρυσά ταύτα όνειρα της νεότητος ημών... Η δε ιστορική επιστήμη, αφαιρέσασα εκ μέσου τας μακράς δημηγορίας, ας ...ο Βαρλέτιος απέδιδεν εις αυτόν, παρωδός γινόμενος του Θουκυδίδου... και τα διηγημάτια και τα αποφθεγμάτια και τα άλλα ποικίλα και δισαρίθμητα στολίδια.... Και πρώτον εδιδάχθημεν ότι ο Σκενδέρμπεϋς ούτε Έλλην ήτο, ούτε καν Αλβανός, αλλά Σλαύος, μηδεμίαν έχων ιδίως σχέσιν προς την Μακεδονίαν και την Ημαθίαν.» (σελ. 5) και «Οι αγώνες όμως του ήρωος της Κρόϊας θέλουσιν είναι πάντα θαυμαστοί, αδιάφορον ότι απέτυχον, ότι ήτο απόγονος Σλάβων και ότι εγένετο καθολικός.» (σελ.6)
  16. ↑ Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος Ιστορία του Ελληνικού Έθνος, τόμ. Ε, σ. 356 Εκδόσεις Ανέστη Κωνσταντινίδη, 1887 «... ο δε Σκεντέρμπευς, και αν μη παραδεχθώμεν την γνώμην του Καρλ Χοπφ (Hopf), του λέγοντος αυτόν εκ Σλαύων καταγόμενο, κοινώς λογίζεται Αλβανός ουχί Έλλην»

Πηγές

  • Εγκυκλοπαίδεια Δομή, Εκδόσεις Δομή Α.Ε., 1975, λήμμα Καστριώτης Γεώργιος ή Σκεντέρμπεης.
  • Encyclopedia Britannica, ηλεκτρονική έκδοση 2009, λήμματα Skanderberg και Albania (Αγγλικά).
  • Babinger, Franz (1959). Mehmed the Conqueror and His Time, (μετάφρ. Ralph Manheim), Princeton University Press, 1992. ISBN 0-691-01078-1.
  • Bryer, Anthony (1997). Συμβολή στο Edward Gibbon and Empire, Cambridge University Press, 2002. ISBN 0-521-52505-5.
  • Fine, John V.A. Late Medieval Balkans - A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman conquest, University of Michigan Press, 1994. ISBN 0-472-08260-4.
  • Nicol, Donald M. (1988). Byzantium and Venice - A Study in Diplomatic and Cultural Relations, Cambridge University Press, 1992. ISBN 0-521-42894-7.
Commons logo
Τα Κοινά έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Βιβλιογραφία

  • Noli, Fan Stylian, George Castrioti Scanderbeg, (Νέα Υόρκη 1947).
  • Γιοχάλας, Τίτος. Γεώργιος Καστριώτης Σκεντέρμπεης στα νεοελληνικά γράμματα, εκδ. Δωδώνη 1994 ISBN 978-960-248-6917.
  • Γιοχάλας, Τίτος. Το επικό ποίημα του εξ Αχρίδος Γρηγορίου Σταυρίδου (Παρλίτσεφ) «Σκενδέρμπεης (1861)».

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Σκεντέρμπεης&oldid=4092495"