Συντεταγμένες: 41°19′00″N 19°27′00″E / 41.3167, 19.45
Άποψη της πόλης από το λιμάνι
Το Δυρράχιο (αλβ. Durrës, λατ. Dyrrachium, ιταλ. Durazzo, τουρκ. Dıraç, βουλγ. και σερβ. Драч ) είναι η αρχαία ελληνική αποικία Επίδαμνος που μετονομάστηκε από τους Ρωμαίους και σήμερα αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες και σπουδαιότερες πόλεις της Αλβανίας. Βρίσκεται στην Αδριατική θάλασσα, περίπου 33 χιλιόμετρα δυτικά των Τιράνων. Έχει πληθυσμό περίπου 114.000 κατοίκους (εκτίμηση του 2003). Η πόλη του Δυρραχίου αποτελεί έδρα του νεότερου δημοσίου πανεπιστημίου της Αλβανίας, το Πανεπιστήμιο Aleksander Moisiu.
Τις προηγούμενες δεκαετίες, το αλβανικό όνομα της πόλης, Durrës (Durrësi), σταδιακά αντικατέστησε την ευρύτατα διαδεδομένη χρήση της ιταλικής ονομασίας Durazzo. Η πόλη στην αρχαία Ελλάδα, αλλά και κατοπινά, ήταν γνωστή ως Επίδαμνος. Σταδιακά κατίσχυσε η νέα ονομασία της -Δυρράχιον. Μετονομάσθηκε, συγκεκριμένα, μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση επειδή η λατινική επιρροή μετέβαλε σε δυσοίωνο το αρχαιοελληνικό όνομά της. Στα λατινικά το δεύτερο συνθετικό της ονομασίας παρέπεμπε στο επίθετο damno που σήμαινε καταραμένο και καταδικασμένο σε θάνατο. Οσον αφορά την προελευση της λέξης Dyrrachium δεν είναι ξεκάθαρη, αλλά εικάζεται πως αναφέρεται στους επιβλητικούς απόκρημνους βράχους κοντά στην πόλη και στο ομώνυμο μικρό χωριό που υπήρχε εκεί.
Ίδρυση - Αρχαία εποχή [Επεξεργασία]
-
Η πόλη ιδρύθηκε με το όνομα Επίδαμνος το 627 π.Χ. από Κερκυραίους αποικιστές και λίγους Κορίνθιους. Η γεωγραφική της θέση ήταν πάρα πολύ προνομιακή, καθώς διέθετε φυσικό βραχώδες λιμάνι, το οποίο περιστοιχιζόταν από έλη της ενδοχώρας και ψηλά απότομα βράχια στην παραθαλάσσια πλευρά, καθιστώντας έτσι πολύ δύσκολη την επίθεση από θαλάσσης ή από την ξηρά. Η Επίδαμνος ήταν γνωστή ως μία πολιτικά ανεπτυγμένη κοινωνία, προτρέποντας έτσι το μεγάλο φιλόσοφο Αριστοτέλη να επαινέσει το πολιτικό της σύστημα. Ωστόσο, η Κόρινθος και η Κέρκυρα φιλονικούσαν για την πόλη με αποτέλεσμα να επισπεύσουν με τις ενέργειές τους τον Πελοποννησιακό Πόλεμο το 431 π.Χ. Συγκεκριμένα, οι δημοκρατικοί της Επιδάμνου ανέτρεψαν το ολιγαρχικό καθεστώς της πόλης το 434 π.Χ. και εγκαθίδρυσαν δημοκρατία. Οταν όμως στη συνέχεια πολιορκήθηκαν από τους εκδιωχθέντες αριστοκράτες και τους ντόπιους συμμάχους τους από την ενδοχώρα, ζήτησαν τη βοήθεια της Κέρκυρας. Εκείνη αρνήθηκε και τότε οι Επιδάμνιοι ζήτησαν τη βοήθεια της Κορίνθου, που ήταν μητρόπολη της Κέρκυρας και τρόπον τινά και δική τους. Η Κόρινθος ανταποκρίθηκε πρόθυμα παρότι ήταν αριστοκρατική στο καθεστώς και οι Επιδάμνιοι είχαν πλέον δημοκρατικό πολίτευμα. Οι πολιτικές διαφορές απέκτησαν δευτερεύουσα σημασία, γιατί έκρινε ορθό, ως μητρόπολη, αλλά και συμφέρον, ως εμπορική πόλη, να στείλει εκεί ενισχύσεις και μάλιστα ακόμα και νέους αποίκους. Η Κέρκυρα αντέδρασε σε αυτή την προοπτική γιατί η συμμαχία Επιδάμνου και Κορίνθου θα υποσκέλιζε τις δικές τους εμπορικές δραστηριότητες και επέμεινε ότι η τύχη της Επιδάμνου ήταν "εσωτερική" της υπόθεση. Οταν διαπίστωσε ότι η Κόρινθος προετοιμάζει μεγάλο στρατό και στόλο με τη βοήθεια και άλλων ελληνικών πόλεων, ζήτησε και έλαβε τη βοήθεια των Αθηναίων. Οι δημοκρατικοί Επιδάμνιοι ηττήθηκαν και νίκησαν οι Κερκυραίοι που απεκατέστησαν το αριστοκρατικό πολίτευμα.
Ρωμαϊκή και Βυζαντινή κυριαρχία [Επεξεργασία]
Η Επίδαμνος κυριεύτηκε από το Γλαυκία, βασιλιά της Ιλλυρίας, το 312 π.Χ. , αλλά μετά από έναν πόλεμο με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το 229 π.Χ., ο οποίος έληξε με ήττα των Ιλλυριών, η πόλη τέθηκε υπό Ρωμαϊκή κυριαρχία και εξελίχθηκε σε μεγάλη στρατιωτική και ναυτική ρωμαϊκή βάση. Οι Ρωμαίοι την μετονόμασαν σε Dyrrachium. Ο αντίπαλος του Ιουλίου Καίσαρα, Πομπήιος, έκανε εκεί μία στάση το 48 π.Χ. πρωτού καταφύγει νότια στην Ελλάδα. Υπό τη Ρωμαϊκή κυριαρχία, το Δυρράχιο γνώρισε μεγάλη ακμή· αποτέλεσε το δυτικό άκρο της Εγνατίας Οδού, του μεγάλου Ρωμαϊκού δρόμου, ο οποίος οδηγούσε στη Θεσσαλονίκη και κατέληγε στην Κωνσταντινούπολη. Ένας άλλος δευτερύων δρόμος, μικρότερου μεγέθους, οδηγούσε νότια στην πόλη Buthrotum, το σημερινό Βουθρωτό (αλβ. Butrint). Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αύγουστος Καίσαρας έκανε την πόλη αποικία των απόστρατων λεγεωνάριων του, έπειτα από τη Ναυμαχία του Ακτίου, ανακηρύσσοντάς την «ελεύθερη πόλη» (λατ. civitas libera).
Εξωτερικές συνδέσεις [Επεξεργασία]
Τα
Κοινά έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Δυρράχιο (αποσαφήνιση).
Για άλλες χρήσεις, δείτε: 
Αλβανία
