Κάρολος ο Ανδεγαυός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ανδριάντας του βασιλιά της Νάπολης Καρόλου Α΄ του Ανδεγαυού

Ο Kάρολος ο Ανδεγαυός (των Ανζού) (Γαλλικά: Charles d'Anjou) (21 Μαρτίου 1226 - 1285) ήταν βασιλιάς της Νάπολης (1265 - 1284), του Μαιν και της Προβηγκίας, μετά το γάμο του με τη Βεατρίκη της Προβηγκίας.

Ήταν επίσης ο τελευταίος γιος του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου Η΄ του Λέοντα και της Λευκής (Μπλανς) της Καστίλης, ο μικρότερος, δηλαδή, αδελφός του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου Θ΄ του Άγιου. Με τον γάμο του με τη Βεατρίκη της Προβηγκίας (1246) κληρονόμησε και την Προβηγκία, αφού ο πατέρας της, κόμης Ραϋμόνδος Βερεγκάριος Δ΄, όταν πέθανε (1245) επέλεξε ως διάδοχο του την Βεατρίκη από τις τρεις μεγαλύτερες αδελφές της.

Στέφθηκε από τον αδελφό του (1247) κόμης του Ανζού και Μαιν. Κατόρθωσε να καταλάβει το βασίλειο της Νάπολης (1265) και να το αποσπάσει από τους Χοενστάουφεν. Τον Ιανουάριο του 1266, στέφθηκε με τις ευλογίες του Πάπα Κλήμη Δ΄ βασιλιάς της Σικελίας, που την κατέλαβε και με στρατό. Ο Κάρολος εθεωρείτο από τους κατοίκους των Ιταλικών πόλεων αρχηγός των Γουέλφων (οπαδών του Πάπα) κατά των Γιβελλίνων (οπαδών των Γερμανών αυτοκρατόρων του οίκου Χοενστάουφεν). Έβλεπε τον εαυτό του ως απεσταλμένο του Θεού προκειμένου να αποκαταστήσει την παπική εξουσία στο κύρος της και να τιμωρήσουν τους Χοενστάουφεν που επιχείρησαν να μειώσουν τον παπισμό. Αυτό το πνεύμα προσπάθησε να περάσει στους ίδιους τους πάπες προκειμένου να τον βοηθήσουν στα φιλόδοξα σχέδια του.

Κατακτήσεις, συνθήκη του Βιτέρμπο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αντιμετώπισε με επιτυχία το Μανφρέδο, νόθο γιο του αυτοκράτορα Φρειδερίκου, που είχε σφετεριστεί το Σικελικό θρόνο, στην μάχη του Μπενεβέντο (1266), και τον Αύγουστο του 1268 τον Κονράδο, εγγονό του Φρειδερίκου, με τους Γιβελίνους οπαδούς του στην μάχη του Ταλιακότσο. Μετά τη νίκη του επί του Μανφρέδου παρέμεινε ο μοναδικός ηγεμόνας της Νάπολης και της Σικελίας.

Την νίκη του στη μάχη του Μπενεβέντο επακολούθησε η Συνθήκη του Βιτέρμπο. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη συνθήκη ανάμεσα στο Λατίνο αυτοκράτορα Βαλδουίνο Β΄, τον πρίγκιπα Γουλιέλμο Β΄ Βιλλεαρδουίνο και το βασιλιά της Νεάπολης Κάρολο Α΄ Ανδεγαυό, σηματοδοτήθηκε η Ανδεγαυική κυριαρχία στον ελληνικό χώρο.

Οικόσημο των Ανζού της Σικελίας

Το πρώτο μέρος της συνθήκης αφορούσε το πριγκιπάτο της Αχαΐας που έμεινε τυπικά στον Γουλιέλμο Β΄ Βιλλεαρδουίνο με την ψιλή κυριαρχία του Καρόλου. Στο μεταξύ ο Φίλιππος, γιος του Καρόλου, θα παντρευόταν την κόρη του Γουλιέλμου Βιλλεαρδουίνου, Ισαβέλλα Βιλλεαρδουίνου, οπότε μετά τον θάνατο του Γουλιέλμου το δουκάτο θα περνούσε απευθείας στον Κάρολο ή τον γιο του Φίλιππο. Το δεύτερο μέρος της συνθήκης προέβλεπε σχέδιο για εκστρατεία κατά του βυζαντινού αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου παραχωρώντας στον Κάρολο την Κέρκυρα, τις περισσότερες πόλεις της Ηπείρου, και τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου.

Στο πριγκιπάτο της Αχαΐας η κυριαρχία του Καρόλου ήταν τυπική όσο ζούσε ο Γουλιέλμος και ο Κάρολος ενδιαφερόταν μονάχα να ενισχύσει την περιοχή από επερχόμενη Βυζαντινή επίθεση. Η ουσιαστική κυριαρχία του Καρόλου άρχισε με τον θάνατο του Γουλιέλμου (1278) αν και ο ίδιος δεν επισκέφτηκε ποτέ την περιοχή αλλά ανέθεσε τη διοίκηση σε βαίλους. Ο πρώτος βαΐλος που στάλθηκε ήταν ο Γκαλεράν του Ιβρύ (Galeran d' Ivry) (1278-1280), ο οποίος έλαβε τον όρκο υποτέλειας από τις βαρωνίες και τα κάστρα που αποτελούσαν περιουσία του Γουλιέλμου Β΄. Δεύτερος βαΐλος ήταν ο Φίλιππος του Λαγκονέσε (1280-1282). Οι επόμενοι βαΐλοι ήταν ευγενείς της περιοχής, όπως ο Γκυ ντε Τρεμούιγ (Guy de Tremblay) βαρώνος της Χαλανδρίτσας (1282-1285), ο δούκας των Αθηνών Γουλιέλμος ντε λα Ρος (1285-1287), o Νικόλαος Β΄ Σαιντ-Ομέρ (1287-1289) και ο Γκυ του Σαρπινύ (Guy de Charpigny) (1289) βαρόνος της Βοστίτσας.

Στο νησί της Κέρκυρας, ο Κάρολος και οι διάδοχοι του θα προσπαθήσουν βίαια να αποσπάσουν τους κατοίκους στον Καθολικισμό. Οι κατακτητές κατάργησαν αμέσως το αξίωμα του Ορθοδόξου Μητροπολίτη και τον αντικατέστησαν με κατώτερο ιεράρχη τον Μεγάλο Πρωτόπαπα, ο οποίος δεν είχε δικαίωμα να χειροτονεί ιερείς. Τον τίτλο του Αρχιεπισκόπου Κέρκυρας τον μεταβίβασαν σε Λατίνο κληρικό, αδιαφορώντας για το μικρό ποσοστό εκπροσώπησης του λατινικού δόγματος στο σύνολο του πληθυσμού. Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχασε τις προσόδους της από τις εκκλησιαστικές γαίες, οι οποίες περιήλθαν στην Λατινική. Ο τότε λαμπρότερος ναός της μεσαιωνικής πόλης του 10ου αιώνα, η μητρόπολη αφιερωμένη στους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο, όπου φυλάσσονταν τα οστά των Αγίων Αρσενίου, Ιάσονα και Σωσιπάτρου, μετατράπηκε σε μητροπολιτικό ναό των Λατίνων. Οι περισσότερες από τις Ορθόδοξες εκκλησίες έγιναν Καθολικές.

H Ανδεγαυική κυριαρχία σε όλες τις Ελληνικές περιοχές ήταν έντονη όσο ζούσε ο Κάρολος, εξασθένησε όμως σημαντικά με τον θάνατό του.

Ένωση των δύο εκκλησιών και αναβολή των σχεδίων κατάκτησης του Βυζαντίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Φεβρουάριο 1271 άρχισε τις κατακτήσεις του στην Αδριατική και κυριεύοντας εύκολα το Δυρράχιο ανακηρύχθηκε βασιλιάς της Αλβανίας (1272). Στην αυλή του κατέφυγε ο εξόριστος τελευταίος Λατίνος αυτοκράτορας της Κωνσταντινούπολης Βαλδουίνος Β΄ και του ζήτησε βοήθεια για την ανακατάληψη της πόλης από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο. Ο πολύ φιλόδοξος Κάρολος προετοίμαζε για πολλά χρόνια το έδαφος για μια εκστρατεία κατά του Μιχαήλ, ονειρευόμενος το στέμμα της Κωνσταντινούπολης για τον εαυτό του.

Αρχικά συνάντησε την άρνηση του πάπα Γρηγόριου Ι΄ που ήθελε να συμφιλιώσει τη Δυτική με την Ανατολική αυτοκρατορία, να τις ενώσει και ως αρχηγός ολόκληρου του χριστιανισμού να ξεκινήσει νέα Σταυροφορία. Συγκάλεσε τη Σύνοδο της Λυών (1274) με τη συμμετοχή αντιπροσώπων του Βυζαντινού αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου. Εκεί αποφασίστηκε πανηγυρικά η Ένωση των δύο εκκλησιών, οπότε ο Κάρολος και ο Βαλδουίνος εξαναγκάστηκαν να συμφιλιωθούν με τον Μιχαήλ και να ματαιώσουν τα σχέδια τους. Παράλληλα (1272) άνοιξε νέο μέτωπο για τον Κάρολο με την επανάσταση των Γιβελίνων στον βορά που έδρευαν στην Γένοβα. Τους απέκρουσε στο Πεδεμόντιο στα τέλη του 1275, αλλά ο πάπας προσπάθησε να τους συμφιλιώσει εξαγοράζοντας από τη Μαρία της Αντιόχειας για λογαριασμό του Καρόλου τα δικαιώματα για τον θρόνο των Ιεροσολύμων.

Τελικές επιχειρήσεις, οι Σικελικοί Εσπερινοί και η πτώση του Καρόλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Κωνσταντινούπολη όμως ο λαός είδε με τεράστια ενόχληση την απόφαση του Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου για Ένωση των δύο εκκλησιών, και τον εξανάγκασαν να αλλάξει γνώμη. Αυτό στάθηκε άλλοθι στον Κάρολο Ανδεγαυό να ξεκινήσει νέα εκστρατεία για την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Έκανε εκστρατεία στην Αλβανία (1274), καταλαμβάνοντας πολλές περιοχές όπως το Μπεράτ. Ο Κάρολος ο Ανδεγαυός έγινε πρίγκιπας της Αχαΐας (1278) με τον θάνατο του Γουλιέλμου Β΄ Βιλλεαρδουίνου. Η ειρηνική κατάσταση ανατράπηκε οριστικά με την άνοδο στον παπικό θρόνο του Μαρτίνου Δ' (1280), Γάλλου συγγενή και θερμού υποστηρικτή του Καρόλου, που προσφέρθηκε να του δώσει κάθε βοήθεια για να πραγματοποιήσει τα σχέδια του, μεταξύ των οποίων και την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Το 1281, ο Κάρολος έστειλε στην Αλβανία τον στρατηγό του Ούγο ντε Συλλύ με 8.000 άντρες που πολιόρκησαν το Μπεράτ (που στο μεταξύ είχαν ανακαταλάβει οι Βυζαντινοί). Ο Μιχαήλ έστειλε δυνάμεις να λύσουν την πολιορκία, οι οποίες κατάφεραν να συλλάβουν τον Ούγο σε ενέδρα και να διαλύσουν το στρατό του. Την άνοιξη του 1282 ετοίμασε έναν τεράστιο στόλο με 400 πλοία και 27.000 στρατιώτες για την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης.

Τα σχέδια όμως του Καρόλου ανατράπηκαν από τους Σικελικούς Εσπερινούς και τη σφαγή όλων των Γάλλων στη Σικελία από Σικελούς επαναστάτες (1282), υποκινούμενους από τον βασιλιά της Αραγωνίας Πέτρο και το βυζαντινό αυτοκράτορα. Ο Κάρολος αναγκάστηκε μετά την σφαγή να αποσύρει όλα τα στρατεύματα του από το νησί της Σικελίας, η οποία καταλήφθηκε από αραγωνικές δυνάμεις. Ο πόλεμος που ακολούθησε συνεχίστηκε στην νότια Ιταλία ως τη Συνθήκη της Καλταμπελότα (1302), με αποτέλεσμα την οριστική απόσπαση της Σικελίας, υπό αραγωνική ηγεμονία, από το ανδεγαυικό βασίλειο της Νεαπόλεως. Εν τω μεταξύ, στις 7 Ιανουαρίου 1285, ο Κάρολος πέθανε μετά από σύντομη ασθένεια καθώς προετοίμαζε την εξαπόλυση συνδυασμένης επίθεσης εναντίον της Σικελίας και της ίδιας της Αραγωνίας (Αραγωνική Σταυροφορία) με τη βοήθεια του ανιψιού του, Φιλίππου Γ΄, ο οποίος επίσης πέθανε λίγο αργότερα.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον γάμο του με τη Βεατρίκη της Προβηγκίας (1246) είχε πολλά παιδιά μεταξύ των οποίων:

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προκάτοχος:
Μανφρέδος της Σικελίας
Βασιλιάς της Σικελίας
12651282
Διάδοχος:
Πέτρος Γ΄ της Αραγωνίας
Προκάτοχος:
Μανφρέδος της Σικελίας
Βασιλιάς της Νάπολης
12651285
Διάδοχος:
Κάρολος Β΄ της Νάπολης
Προκάτοχος
Γουλιέλμος Β΄
Πρίγκηπας της Αχαΐας
Armoiries Achaïe.svg
12781285
Διάδοχος
Κάρολος Β΄ της Νάπολης
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Charles I of Naples της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).