Ασόκα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Στήλη του Ασόκα

Ο Ασόκα, ο επικαλούμενος Μέγας, (Ασόκα Βαρντάνα), υπήρξε ο σημαντικότερος Ινδός Αυτοκράτορας στην ιστορία όχι μόνο της Ινδίας αλλά και όλης της νότιας Ασίας. Ήταν ο τελευταίος Αυτοκράτορας της Δυναστείας Μαουρύα της Ινδίας που κυβέρνησε τη χώρα του 50 χρόνια μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, από το 273 π.Χ. μέχρι περίπου το 232 π.Χ., και εγγονός του ιδρυτή της, του Τσαντραγκούπτα Μαουρύα. Παράλληλα υπήρξε ένθερμος οπαδός του Βουδισμού και ένας από τους μεγαλύτερους προστάτες και ιεραποστόλους του, μέσω του οποίου και αναδείχθηκε αυτό το δόγμα.

Η Αυτοκρατορία του Ασόκα εκτείνονταν από την αρχαία ανατολική Περσία μέχρι τα εδάφη της σημερινής Μιανμάρ, περιλαμβάνοντας όλο το σημερινό Αφγανιστάν, το Πακιστάν, το άλλοτε Βελουχιστάν, όλη την κεντρική και βόρεια Ινδία και το Μπαγκλαντές. Κέντρο της Αυτοκρατορίας του Ασόκα ήταν η αρχαία χώρα Βασίλειο Μάγκαντα που αντιστοιχεί στα εδάφη της σημερινής πολιτείας Μπιχάρ και πρωτεύουσα ήταν η Παταλιπούτρα (η σύγχρονη Πάτνα), όπως αναφέρεται σχετικά στα δύο σπουδαία ινδικά έπη Ραμαγιάμα και Μαχαμπχαράτα και στα θρησκευτικά κείμενα, τα λεγόμενα Πουράνας.

Δίγλωσση επιγραφή (Ελληνικά και αραμαϊκά του βασιλιά Ασόκα, που σήμερα φυλάσσεται στο Μουσείο της Καμπούλ

Το όνομα Ασόκα, στη σανσκριτική, σημαίνει συνεκδοχικά αισιοδοξία - ευτυχία, [Α (στερητικό) + σόκα (= θλίψη)]. Όλες οι σχετικές αναφορές περί της ζωής και του έργου του Ασόκα βασίζονται κυρίως στις πολυάριθμες επιγραφές νόμων και διαταγμάτων που ο ίδιος κατέλειπε σε διάφορα επίκαιρα σημεία της αυτοκρατορίας του, είτε σε περίτεχνους στύλους είτε σε εμφανείς γρανιτένιους βράχους, και λιγότερο στους βουδιστικούς μύθους που περιλαμβάνουν υπερβολές και κάποιες φαντασιώσεις. Οι επιγραμματικές εντολές που κατέλειπε ο Ασόκα φέρονται σήμερα με την ονομασία Έδικτα του Ασόκα, ή Ήδικτα του Ασόκα, εκ του λατινικού “edictum”, ή απλούστερα Διατάγματα του Ασόκα που αποτελούν συλλογή 33 τέτοιων εντολών, αυτών που μέχρι σήμερα έχουν βρεθεί. Οι δε βουδιστικοί μύθοι περί του Ασόκα φέρονται καταγεγραμμένοι ως παράδοση στο χρονικό της Κεϋλάνης Μαχαβάμσα (= Μέγα Χρονικό), όπου και αναπτύσσεται το αποστολικό του έργο.

Αποστολές βουδιστών μοναχών την εποχή του Ασόκα

Ο Ασόκα έφερε διάφορους πολιτικούς και θρησκευτικούς τίτλους μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο «προσφιλής των θεών», ο «Αυτοκράτορας των Αυτοκρατόρων», ή «Μέγας Βασιλεύς των Μεγάλων Βασιλέων», ο «νόμιμος», ο «δίκαιος», ο «ηθικός», ο «αγαπητός» κ.ά. Τα δε εμβλήματά του, το λεοντόμορφο κιονόκρανο του Ασόκα, (Ασοκμούντρα), ή ο Ήλιος του Ασόκα, λεγόμενος «Νταματσάκρα» αποτελούν σήμερα τα εθνικά σύμβολα της Ινδίας αλλά και του Βουδισμού. Για τους σύγχρονους Ινδούς ο Ασόκα είναι ότι για τους Έλληνες ο Μέγας Αλέξανδρος. Στην ιστορία του Βουδισμού, ο Ασόκα είναι το αμέσως σημαντικότερο πρόσωπο μετά τον Σιντάρτα Γκαουτάμα.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια" τομ.Ε΄, σελ.843.