Ιστορία της Κίνας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο κινεζικός πολιτισμός δημουργήθηκε σε ποικίλα τοπικά κέντρα κατά μήκος τόσο της κοιλάδας του Κίτρινου Ποταμού όσο και της κοιλάδας του Ποταμού Γιανγκτσέ στη Νεολιθική Εποχή, με τον Κίτρινο Ποταμό να θεωρείται ως η κοιτίδα του κινεζικού πολιτισμού. Με χιλιάδες χρόνια συνεχούς ιστορίας, η Κίνα αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους πολιτισμούς της υφηλίου. Η γραπτή ιστορία της Κίνας αρχίζει από την εποχή της Δυναστείας Σανγκ (γύρω στα 1.700-1.046 π.Χ.), παρόλο που αρχαία ιστορικά κείμενα όπως τα Αρχεία του Μεγάλου Ιστορικού (γύρω στο 100 π.Χ.) και τα Χρονικά Μπαμπού επιβεβαιώνουν την ύπαρξη μιας Δυναστείας ονόματι Ξία πριν από αυτή των Σανγκ. Οστά από μαντεία, με αρχαία κινεζική γραφή από τον καιρό της δυναστείας Σανγκ έχουν ραδιοχρονολογηθεί μέχρι και το 1.500 π.Χ. Μεγάλο μέρος της κινεζικής κουλτούρας, λογοτεχνίας και φιλοσοφίας αναπτύχθηκε περαιτέρω κατά τη διάρκεια της Δυναστείας Ζου (1045-256 π.Χ.).

Η Δυναστεία των Ζου άρχισε να λυγίζει σε εξωτερικές και εσωτερικές πιέσεις τον 8ο αιώνα π.Χ. και το βασίλειο τελικώς διασπάστηκε σε μικρότερα κρατίδια, ξεκινώντας από την Περίοδο της Άνοιξης και την Περίοδο του Φθινοπώρου και καταλήγοντας στην Περίοδο των Εμπόλεμων Βασιλείων. Αυτή η περίοδος αποτελεί μια από τις πολλές περιόδους αναταραχής στην κινεζική ιστορία (με πιο πρόσφατη τον κινεζικό εμφύλιο πόλεμο).

Τις περιόδους ανάμεσα σε αυτές των πολλαπλών βασιλείων και των πολεμάρχων, κινεζικές δυναστείες (ή πιο πρόσφατα, δημοκρατίες) κυβέρνησαν όλη την Κίνα (εκτός της περιοχής Ξινγιάνγκ και του Θιβέτ, υπό κινεζική κατοχή σήμερα, όπου η κινεζική Αρχή δεν υπήρξε συνεχής). Η πρακτική αυτή άρχισε με τη Δυναστεία Κιν: το 221 π.Χ., ο Κιν Σι Χουάνγκ ένωσε τα διάφορα εμπόλεμα βασίλεια και σχημάτισε την πρώτη κινεζική Αυτοκρατορία. Οι επόμενες δυναστείες στην κινεζική ιστορία ανέπτυξαν γραφειοκρατικά συστήματα τα οποία διευκόλυναν τον Αυτοκράτορα στον απευθείας έλεγχο αχανών περιοχών.

Η συμβατική όψη της κινεζικής ιστορίας είναι αυτή της εναλλαγής περιόδων πολιτικής ενότητας με περιόδους διχόνοιας και αναταραχών, με την Κίνα να περιέρχεται κατά περιόδους υπό την κυριαρχία άλλων λαών της Ασίας, οι περισσότεροι εκ των οποίων αφομοιώθηκαν από τον κινεζικό πολιτισμό των Χαν. Πολιτιστικές και πολιτικές επιρροές από πολλά μέρη της Ασίας, εισαχθείσες από αλλεπάλληλα κύματα μετανάστευσης, επέκτασης και πολιτιστικής αφομοίωσης, αποτελούν μέρος της μοντέρνας κουλτούρας της Κίνας.

Προϊστορικοί Χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παλαιολιθική Εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα σημερινά εδάφη της Κίνας κατοικήθηκαν από το Χόμο Ερέκτους περισσότερο από ένα εκατομμύριο χρόνια πριν. Πρόσφατη μελέτη αποδεικνύει ότι τα λίθινα εργαλεία που βρέθηκαν στην τοποθεσία Ξιάοτσανγκλιάνγκ χρονολογούνται 1,36 εκατομμύρια χρόνια πριν. Η αρχαιολογική τοποθεσία Ξιχουντού στην επαρχία Σαανξί αποτελεί την αρχαιότερη καταγεγραμμένη περίπτωση χρησιμοποίησης της φωτιάς από το Χόμο Ερέκτους, η οποία χρονολογείται στα 1,27 εκατομμύρια χρόνια πριν. Οι ανασκαφές στην επαρχία Γιουνάν δείχνουν εποικισμό από πολύ νωρίς. Ίσως το πιο διάσημο δείγμα του Χόμο Ερέκτους που βρέθηκε ποτέ στην Κίνα είναι ο αποκαλούμενος Άνθρωπος του Πεκίνου, που ανακαλύφθηκε στα 1923-1927.

Νεολιθική Εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νεολιθική Εποχή στην Κίνα χρονολογείται ανάμεσα στα 12.000 και 10.000 π.Χ. Πρώιμες αποδείξεις πρωτο-κινεζικής γεωργίας κεχριού βρέθηκαν με ραδιοχρονολόγηση να ανάγονται γύρω στο 7.000 π.Χ. Ο πολιτισμός Πέιλιγκανγκ της περιοχής Ξινζένγκ της επαρχίας Χενάν, ανακαλύφθηκε το 1977. Με τη γεωργία ο πληθυσμός αυξήθηκε, όπως και η ικανότητα να αποθηκεύονται τρόφιμα, να αναδιανέμονται οι σοδειές και να αναδιαμορφώνονται οι καλλιέργειες. Παρουσιάστηκε επίσης η δυνατότητα ύπαρξης ειδικών τεχνιτών και διοίκησης, μιας και ένας αριθμός ατόμων μπορούσε τώρα να απέχει από τη σοδειά και να ασχοληθεί με άλλα πράγματα εφόσον το φαγητό επαρκούσε για όλους. Στα ύστερα νεολιθικά χρόνια, η κοιλάδα του Κίτρινου Ποταμού άρχισε να αναδεικνύεται ως πολιτιστικό κέντρο, όπου ιδρύθηκαν τα πρώτα χωριά. Το πιο σημαντικό από αυτά από αρχαιολογικής πλευράς βρέθηκε στον αρχαιολογικό χώρο Μπανπό της επαρχίας Σαανξί. Ο Κίτρινος Ποταμός ονομάστηκε έτσι επειδή η εναπόθεση του χώματος από τον άνεμο που σχημάτιζε τις όχθες του έδινε μια κιτρινωπή απόχρωση στο νερό.

Η αρχική ιστορία της Κίνας είναι ασαφής λόγω της έλλειψης γραπτών ντοκουμέντων από εκείνη την εποχή, αλλά και λόγω της ύπαρξης αρχείων γραμμένων σε μεταγενέστερες περιόδους που επιχειρούσαν να καταγράψουν γεγονότα που είχαν συμβεί αρκετούς αιώνες πριν. Υπό μία έννοια, το πρόβλημα πηγάζει από αιώνες ενδοσκόπησης του κινεζικού λαού, η οποία έκανε θολή την εύρεση της διαφοράς μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας όσον αφορά την πρώιμη ιστορία της Κίνας.

Περί το 7.000 π.Χ., οι Κινέζοι ασχολούνται ως αγρότες κεχριού, δίνοντας ώθηση στον πολιτισμό Γιαχού. Στο Νταμάιντι της επαρχίας Νινγκξιά, ανακαλύφθηκαν 3.172 χαρακτικά σε βράχο που απεικόνιζαν 8.453 χαρακτήρες όπως τον ήλιο, το φεγγάρι, θεούς και σκηνές κυνηγιού και βοσκής οικόσιτων ζώων. Αυτά τα ιδεογράμματα θεωρούνται οι αρχαιότεροι επιβεβαιωμένοι χαρακτήρες κινεζικής γραφής.

Αρχαίοι Χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δυναστεία των Ξία (2.100 περίπου-1.600 π.Χ. περίπου)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Δυναστεία Ξία της Κίνας είναι η πρώτη δυναστεία που περιγράφεται στα αρχαία ιστορικά κείμενα όπως τα Αρχεία του Μεγάλου Ιστορικού και τα Χρονικά Μπαμπού. Αν και υπάρχει διχογνωμία ως προς την ύπαρξη ή μη της συγκεκριμένης δυναστείας, υπάρχουν κάποιες αρχαιολογικές ενδείξεις ότι πιθανόν να υπήρξε. Ο ιστορικός Σίμα Κιαν (145-90 π.Χ.), ο οποίος έγραψε τα Αρχεία του Μεγάλου Ιστορικού και τα αποκαλούμενα Χρονικά Μπαμπού, χρονολογεί την ίδρυση της Δυναστείας Ξία 4.200 έτη πριν, χωρίς όμως αυτό να έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικώς. Οι περισσότεροι αρχαιολόγοι συνδέουν τους Ξία με ανασκαφές στο Ερλιτού στην κεντρική κινεζική επαρχία Χενάν. Πρώιμα γραπτά σημάδια από αυτή την περίοδο που βρέθηκαν σε αγγεία και σε όστρακα θεωρείται ότι είναι πρόγονοι των σύγχρονων κινεζικών γραμμάτων. Με λίγα καθαρά αρχεία να ταιριάζουν με τα μαντικά οστά της εποχής της δυναστείας Σανγκ και τους χαρακτήρες από ορείχαλκο στα πλοιάρια της εποχής της δυναστείας των Ζου, η εποχή των Ξία παραμένει σχετικώς ένα μυστήριο. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η δυναστεία τερμάτισε το βίο της γύρω στο 1.600 π.Χ., συνεπεία της μάχης του Μινγκτιάο.