Ζαν Γκαμπέν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ζαν Γκαμπέν
Jean Gabin 1958.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Jean-Alexis Moncorgé (Γαλλικά)
Γέννηση17  Μαΐου 1904[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14]
9ο δημοτικό διαμέρισμα Παρισιού[15]
Θάνατος15  Νοεμβρίου 1976[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13]
Νεϊγί-συρ-Σεν[16]
Αιτία θανάτουέμφραγμα του μυοκαρδίου και λευχαιμία
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
ΨευδώνυμοJean Gabin[17]
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΓαλλικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΓαλλικά[2]
ΣπουδέςLycée Janson-de-Sailly
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταηθοποιός ταινιών
τραγουδιστής
σεναριογράφος
μουσικός ηχογραφήσεων[17]
ΕργοδότηςCompagnie parisienne de distribution d'électricité
Περίοδος ακμής1928
Οικογένεια
ΣύζυγοςGaby Basset (1925–1930)
Jeanne Mauchain (1933–1943)
Christiane Fournier (από 1949)
ΣύντροφοςΜαρλέν Ντίτριχ
ΤέκναΦλοράνς Μονκορζέ-Γκαμπέν
ΓονείςΦερντινάν Γκαμπέν και Ελέν Πετί
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατόςFree French Naval Forces
Πόλεμοι/μάχεςΒ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΑξιωματικός της Λεγεώνας της Τιμής
Πολεμικός Σταυρός 1939-1945
Στρατιωτικό μετάλλιο της Γαλλικής Δημοκρατίας
Γαλλικός Πολεμικός Σταυρός
Αργυρή Άρκτος
Ιστότοπος
www.musee-gabin.com
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ζαν Γκαμπέν (γαλλικά: Jean Gabin) (17 Μαΐου 1904 - 15 Νοεμβρίου 1976) ήταν Γάλλος ηθοποιός του κινηματογράφου. Το πραγματικό του όνομα ήταν "Ζαν Αλέξις Μονκορζέ" και πρωταγωνίστησε σε δεκάδες κλασσικές ταινίες του γαλλικού σινεμά, όπως Ο «Πέπε λε Μόκο» (1937), «Η Μεγάλη Χίμαιρα» (1937) και «Το Λιμάνι των Απόκληρων» (1938). Ο Γκαμπέν αναγορεύθηκε μέλος της Λεγεώνας της Τιμής, σε αναγνώριση της σημαντικής του προσφοράς στον πολιτισμό.[18] [19]

Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννημένος στο Παρίσι από την Μαντλίν Πετί και τον Φερνινάντ Μονκορζέ, εγκατέλειψε από νωρίς το σχολείο και δούλεψε ως εργάτης, μέχρι την ηλικία των 19, όταν εισήλθε στη σόου μπίζνες με ένα μικρό ρόλο σε παραγωγή του Φολί-Μπερζέρ. Συνέχισε να παίζει διαφόρους δευτερεύοντες ρόλους σε μιούζικ χολς και οπερέτες μέχρι που ξεκίνησε να εμφανίζεται στο Μουλέν Ρουζ. Εκεί το ταλέντο του άρχισε να αναγνωρίζεται και να δέχεται προτάσεις για σημαντικότερους ρόλους για να συμμετάσχει τελικά σε δυο βωβές ταινίες το 1928.

Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεκαετία 1930[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1930 και για τα επόμενα 4 χρόνια έπαιξε σε δεκάδες ομιλούσες ταινίες και ο ρόλος του στην ταινία Λα Μπαντέρα (1936) τον καθιέρωσε ως σταρ, και την επόμενη χρονιά, σε σκηνοθεσία και πάλι του Ζυλιέν Ντυβιβιέ, στην ταινία Πέπε λε Μόκο χάρισε στον Γκαμπέν διεθνή αναγνώριση. Ακολούθησε η ταινία του Ζαν Ρενουάρ (Η Μεγάλη χιμαίρα), η οποία είχε αναπάντεχη επιτυχία στη Νέα Υόρκη όπου προβαλλόταν στο New York City theatre για έξι μήνες.

Ο Ζαν Γκαμπέν πήρε διαζύγιο από τη δεύτερη γυναίκα του το 1939. Ξεκίνησε τη συνεργασία του με τον Μαρσέλ Καρνέ στην ταινία (Το Λιμάνι των Αποκλήρων). Οι προτάσεις από το Χόλυγουντ ήταν καταιγιστικές, αλλά ο Γκαμπέν τις απέρριπτε όλες για ένα διάστημα μέχρι που ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και τελικά το 1940, στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, έφυγε στις ΗΠΑ.

Περιόδος Χόλιγουντ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έως το 1948 είχε θυελλώδη δεσμό με τη Μάρλεν Ντίτριχ. Λόγω της προσωπικότητάς του, η καριέρα του στο Χόλυγουντ ήταν σύντομη. Κατά τη διάρκεια της συνεργασίας του με την RKO Pictures την τελευταία στιγμή απαίτησε να δοθεί ο συμπρωταγωνιστικός ρόλος στην Ντίτριχ αλλά το Στούντιο αρνήθηκε. Εκείνος ήταν αμετακίνητος στην απαίτησή του, η ταινία αναβλήθηκε και ο Γκαμπέν απολύθηκε.

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απτόητος, ο Ζαν Γκαμπέν εντάχθηκε στις Ελεύθερες γαλλικές δυνάμεις του στρατηγού Σαρλ ντε Γκολ και πολέμησε με τους Συμμάχους στη Βόρεια Αφρική. Επέστρεψε με τις υπόλοιπες στρατιωτικές δυνάμεις στο απελευθερωμένο πια Παρίσι. Το 1946, ο Mαρσέλ Καρνέ του πρότεινε να πρωταγωνιστήσει στην ταινία, Les Portes de la Nuit, αλλά η συμπεριφορά του τον οδήγησε και πάλι στην απόλυση. Το 1947, μετά από ρόλους σε ταινίες χωρίς ιδιαίτερη εισπρακτική επιτυχία, ο Γκαμπέν επανήλθε στο προσκήνιο, με την ταινία «Τα τείχη της Μαλαπάγκα» (1949) του Ρενέ Κλεμάν, που κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας το 1951. Όμως, παρά την αναγνώριση αυτή, η ταινία δεν πήγε καλά στο γαλλικό box office.

Δεκαετία 1950[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Jean Gabin 1955.jpg

Η καριέρα του Γκαμπέν φαινόταν να παρουσιάζει κάμψη. Ωστόσο, έκανε μια επιστροφή το 1954 με την ταινία «Μην αγγίζετε την λεία» (Touchez pas au Grisbi), σε σκηνοθεσία του Ζακ Μπέκερ, όπου ο ρόλος του κέρδισε τον έπαινο των κριτικών και η ταινία ήταν μια πολύ κερδοφόρα διεθνής επιτυχία. Αργότερα, συνεργάστηκε και πάλι με τον Ζαν Ρενουάρ στο French Cancan.

Συνεργασίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τα επόμενα είκοσι χρόνια, ο Γκαμπέν εμφανίστηκε σε περισσότερες από 50 ταινίες, που ως επί το πλείστον γνώρισαν εμπορική επιτυχία, αγαπηθήκαν από το κοινό και απέσπασαν πολύ καλές κριτικές. Το 1963, μαζί με τον επίσης Γάλλο ηθοποιό Φερναντέλ δημιούργησαν την δική τους εταιρεία παραγωγής, Gafer Films. Ανάμεσα στους συμπρωταγωνιστές του περιλαμβάνονται ηγετικές φυσιογνωμίες του μεταπολεμικού κινηματογράφου, όπως η Μπριζίτ Μπαρντό, ο Αλέν Ντελόν, ο Ζαν Πολ Μπελμοντό, η Σιμόν Σινιορέ και ο Λουί ντε Φυνές. Η τελευταία ταινία του ήταν το L'Anne Sainte, το 1976.

Θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ζαν Γκαμπέν πέθανε στις 15 Νοεμβρίου 1976 στο Παρίσι. Η σορός του αποτεφρώθηκε με στρατιωτικές τιμές και οι στάχτες του σκορπίστηκαν στη θάλασσα.


Ενδεικτική Φιλμογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατάλογος
Έτος Ελληνικός Τίτλος Πρωτότυπος Τίτλος Ρόλος Σκηνοθέτης Παρ.
1934 Ζουζού Zouzou Ζαν Μαρκ Αλεγκρέ [20]
1935 Απόδραση από το χθες La Bandera Ζυλιέν Ζυλιέν Ντυβιβιέ [21]
Γολγοθάς Golgotha Πόντιος Πιλάτος Ζυλιέν Ντυβιβιέ [22]
1937 Πέπε λε Μόκο Pépé le Moko Πέπε λε Μόκο Ζυλιέν Ντυβιβιέ [23]
Η Μεγάλη Χίμαιρα La Grande Illusion Μαρεσάλ Ζαν Ρενουάρ [24]
1938 Το Λιμάνι των Απόκληρων Port of Shadows Ζαν Μαρσέλ Καρνέ [25]
Το Ανθρώπινο Κτήνος La Bête humaine Ζακ Ζαν Ρενουάρ [26]
1939 Ξημερώνει Le Jour Se Lève Φρανσουά Μαρσέλ Καρνέ [27]
1942 Απόκληροι της Ζωής Moontide Μπόμπο Άρτσι Μάγιο [28]
1949 Τα Τείχη της Μαλαπάγκα The Walls of Malapaga Πιέρ Ρενέ Κλεμάν [29]
1950 Η Μαρία του λιμανιού La Marie du port Ανρί Μαρσέλ Καρνέ [30]
1952 Η Αλήθεια της Μπεμπέ Ντονζ La Vérité sur Bébé Donge Ανρί Ντεκουέν [31]
Η Επιθυμία Le Plaisir Τζόζεφ Μαξ Όφιλς [32]
Η Στιγμή της αλήθειας La Minute de vérité Δρ. Πιέρ Ζαν Ντελανό [33]
1954 Μην Αγγίζετε την λεία Touchez pas au grisbi Μαξ Ζακ Μπεκέρ [34]
1955 Επιδρομή σε κύκλωμα ναρκωτικών Razzia sur la chnouf Ανρί Φερέ Ανρί Ντεκουέν [35]
1956 Αυτή είναι η ώρα για τους δολοφόνους Voici le temps des assassin Αντρέ Σατλέν Ζυλιέν Ντυβιβιέ [36]
Δύο μαυραγορίτες στο Παρίσι La Traversée de Paris Γκρανζίλ Κλωντ Ωτάν Λαρά [37]
Έγκλημα και Τιμωρία Crime et châtiment Επιθεωρητής Γκαλέ Ζωρζ Λαμπίν [38]
1957 Όταν μιλούν τα όπλα Le rouge est mis Λουί Ζιλ Γκρέιντζερ [39]
1958 Οι Άθλιοι Les Miserables Ζαν [40]
Νυχτερινή Υπόθεση Le désordre et la nuit Επιθεωρητής Βαλουά Ζιλ Γκρέιντζερ [41]
Το κλειδί του μυστηρίου Maigret tend un piège Επιθεωρητής Μεγκρέ Ζαν Ντελανό [42]
Υβέτ, το κορίτσι της ακολασίας En cas de malheur Αντρέ Κλωντ Ωτάν Λαρά [43]
1959 Η Υπόθεση του Σαν Φιάκρ Maigret et l'Affaire Saint-Fiacre Επιθεωρητής Μεγκρέ Ζαν Ντελανό [44]
1960 Ο Βαρώνος των κλειδαριών Le Baron de l'écluse Ζερόμ Ναπόλεων Ζαν Ντελανό [45]
1961 Ο Παραχαράκτης Le cave se rebiffe Φερντινάντ Ζιλ Γκρέιντζερ [46]
1963 Ο Μαιγκρέ και οι γκάνγκστερς Maigret voit Rouge Επιθεωρητής Μεγκρέ Ζιλ Γκρέιντζερ [47]
Η Μεγάλη Ληστεία του Καζίνο Melodie En Sous Sol Σαρλ Ανρί Βερνέιγ [48]
1966 Ριφιφί στο Παρίσι Du Rififi a Paname Πωλ Μπερζέρ Ντενίς ντι λα Παλετιέρ [49]
1969 Η συμμορία των Σικελών Le Clan di Sicillien Βιτόριο Μαλάνεζε Ανρί Βερνέιγ [50]
1971 Ο Γάτος Le chat Ζυλιέν Μπουέν Πιέρ Γκρανιέ-Ντεφέρ [51]
1973 Δύο ξένοι στην ίδια πόλη Two Men in Town Ζερμέν Καζνέβ Ζοζέ Ζιοβανί [52]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: «Jean Gabin». Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) αρχή της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11960691w. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Jean-Gabin. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 (Αγγλικά) SNAC. w65t3ttg. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 9004067. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 (Αγγλικά) Discogs. 500235. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 7,2 filmportal.de. 0ae56d2371524b4199573377e965daf5. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 8,2 (Γερμανικά) Munzinger-Archiv. 00000004336. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 9,2 (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. gabin-jean. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. 10,0 10,1 10,2 «Gran Enciclopèdia Catalana» (Καταλανικά) Grup Enciclopèdia Catalana. 0028584.
  11. 11,0 11,1 11,2 GeneaStar. gabin.
  12. 12,0 12,1 12,2 Roglo. p=jean;n=moncorge.
  13. 13,0 13,1 13,2 «Proleksis enciklopedija» (Κροατικά) 22397.
  14. 14,0 14,1 Dalibor Brozović, Tomislav Ladan: «Hrvatska enciklopedija» (Κροατικά) Miroslav Krleža Lexicographical Institute. 1999. 20934. ISBN-13 978-953-6036-31-8. ISBN-10 953-6036-31-2.
  15. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  16. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  17. 17,0 17,1 Ανακτήθηκε στις 29  Νοεμβρίου 2019.
  18. «Βιογραφία Ζαν Γκαμπέν». chantefrance.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2020.  (Γαλλικά)
  19. «Βιογραφία Ζαν Γκαμπέν». www.cinematheque.fr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2020.  (Γαλλικά)
  20. Ζουζού στην IMDb
  21. Απόδραση από το Χθες στην IMDb
  22. Γολγοθάς στην IMDb
  23. Αλγέρι στην IMDb
  24. Η Μεγάλη Χίμαιρα στην IMDb
  25. Το Λιμάνι των Απόκληρων στην IMDb
  26. Το Ανθρώπινο Κτήνος στην IMDb
  27. Ξημερώνει στην IMDb
  28. Απόκληροι της Ζωής στην IMDb
  29. Τα Τείχη της Μαλαπάγκα στην IMDb
  30. Η Μαρία του λιμανιού στην IMDb
  31. Η Αλήθεια της Μπεμπέ Ντονζ στην IMDb
  32. Η Επιθυμία στην IMDb
  33. Η Στιγμή της αλήθειας στην IMDb
  34. Μην Αγγίζετε την λεία στην IMDb
  35. Επιδρομή σε κύκλωμα ναρκωτικών στην IMDb
  36. Αυτή είναι η ώρα για τους δολοφόνους στην IMDb
  37. Δύο μαυραγορίτες στο Παρίσι στην IMDb
  38. Έγκλημα και Τιμωρία στην IMDb
  39. Όταν μιλούν τα όπλα στην IMDb
  40. Οι Άθλιοι στην IMDb
  41. Νυχτερινή Υπόθεση στην IMDb
  42. Το κλειδί του μυστηρίου στην IMDb
  43. Υβέτ, το κορίτσι της ακολασίας στην IMDb
  44. Η Υπόθεση του Σαν Φιάκρ στην IMDb
  45. Ο Βαρώνος των κλειδαριών στην IMDb
  46. Ο Παραχαράκτης στην IMDb
  47. Ο Μαιγκρέ και οι γκάνγκστερς στην IMDb
  48. Η Μεγάλη Ληστεία του Καζίνο στην IMDb
  49. Ριφιφί στο Παρίσι στην IMDb
  50. Η Συμμορία των Σικελών στην IMDb
  51. Ο Γάτος στην IMDb
  52. Δύο ξένοι στην ίδια πόλη στην IMDb

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]