Βαρόνος του Χόλμπαχ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Βαρόνος Χόλμπαχ
Paul Heinrich Dietrich Baron d'Holbach Roslin.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Paul-Henri Thiry, baron d’Holbach (Γαλλικά) και Paul Henri Thiry d'Holbach (Γαλλικά)
Γέννηση 8  Δεκεμβρίου 1723[1][2][3][4]
Έντεσχαϊμ
Θάνατος 21  Ιανουαρίου 1789[2][3][4]
Παρίσι
Τόπος ταφής Εκκλησία Σαιν-Ροκ
Χώρα πολιτογράφησης Γαλλία
Γερμανία
Θρησκεία αθεϊσμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Γαλλικά[5]
Σπουδές Πανεπιστήμιο του Λέιντεν
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα φιλόσοφος
συγγραφέας[6]
οικοδέσποινα λογοτεχνικού σαλονιού
χημικός
εγκυκλοπαιδιστής
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Η γειτονιά όπου γεννήθηκε ο Βαρόνος του Χόλμπαχ, σε γραμματόσημο του 1940
Τμήμα από το πιστοποιητικό βαφτίσεως του Χόλμπαχ
Πορτραίτο της Mme Charlotte Suzanne d´Holbach, δεύτερης συζύγου του βαρόνου του Χόλμπαχ. Η πρώτη και δεύτερη γυναίκα του Χόλμπαχ ήταν αδελφές.
Η μπροστινή οψη της εκκλησίας Saint Roch όπου θάφτηκε ο Χόλμπαχ

Ο Πολ Χένρτι Θιρι, Βαρόνος του Χολμπαχ (Paul-Henri Thiry, Baron d'Holbach), ήταν γαλλογερμανός φιλόσοφος, συγγραφέας και εγκυκλοπαιδιστής, διακεκριμένος χαρακτήρας στον Γαλλικό διαφωτισμό. Γεννήθηκε κοντά στο Landau αλλά έζησε και εργάστηκε στο Παρίσι. Ήταν γνωστός για τον αθεϊσμό του [7] και για τα έργα του κατά της θρησκείας, εκ των οποίων το πιο διάσημο είναι «Το σύστημα της Φύσης»(1770).

Έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνεισφορά στην Εγκυκλοπαίδεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για την εγκυκλοπαίδεια ο Χόλμπαχ έγραψε μεγάλο αριθμό άρθρων, από την πολιτική στην χημεία και επιστήμη. Μετέφρασε αρκετά επιστημονικά και φιλοσοφικά γερμανικά έργα. Πιθανόν να έγραψε αποσπάσματα για μη χριστιανικές θρησκείες με στόχο την κεκαλυμμένη κριτική στον Χριστιανισμό.[8]

Αντιθρησκευτικά Έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρά τη μεγάλη συνεισφορά του στην Εγκυκλοπαίδεια, ο Χολμπαχ είναι περισσότερο γνωστός για τις φιλοσοφικές του θέσεις, όλες γραμμένες ανώνυμα ή με ψευδώνυμα και τυπωμένες εκτός Γαλλίας- κυρίως στο Άμστερνταμ. Η φιλοσοφία του ήταν υλιστική και αθεϊστική. Σήμερα ταξινομείται στο ρεύμα του Γαλλικού Υλισμού. Το 1761 με το έργο του Christianisme dévoilé (αποκάλυψη του χριστιανισμού) επιτέθηκε στον Χριστιανισμό και τη θρησκεία γενικότερα, σαν ένα εμπόδιο ηθικής βελτίωσης της ανθρωπότητας. Ο ντεϊστής Βολταίρος αποκήρυξε το έργο του. [9] Το Christianity Unveiled ακολουθήθηκε από άλλα έργα, εκ των οποίων κυριότερα είναι τα La Contagion sacrée [α], Théologie portative[β] και Essai sur les préjugés[γ].

Το Σύστημα της Φύσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1770 ο Χολμπαχ δημοσίευσε το πιο διάσημο του Βιβλίο Το σύστημα της Φύσης (Le Système de la nature), με το ψευδώνυμο Jean-Baptiste de Mirabaud, ο οποίος ήταν ο γραμματέας της γαλλικής ακαδημίας και είχε πεθάνει 10 χρόνια νωρίτερα. Απορρίπτοντας την πιθανότητα ύπαρξης κάποιου ανώτερου Οντος, και αρνούμενος να δεχτεί ως απόδειξη όλα τα a priori επιχειρήματα, ο Χόλμπαχ έβλεπε τον κόσμο σαν μια μάζα σε κίνηση, δέσμιο των πανίσχυρων φυσικών νόμων Έγραφε πως δεν υπήρχε αναγκαιότητα να καταφύγουμε σε υπερφυσικές δυνάμεις για να ερμηνεύσουμε τον σχηματισμό πραγμάτων.[10]

Οι ενστάσεις του Χόλμπαχ για τη θρησκεία ήταν κυρίως ηθικές: Είδε τον Χριστιανισμό ως εμπόδιο για την βελτίωση της ανθρωπότητας. Για αυτόν η βάση της ηθικής δεν πρέπει να αναζητηθεί στις Γραφές αλλά στην ευτυχία. «Είναι άχρηστο και άδικο να επιμένει κάνεις να είναι ενάρετος αν δεν μπορεί να είναι με αυτό τον τρόπο ευτυχισμένος ή δυστυχισμένος. Αν η ανηθικότητα τον κάνει να είναι ευτυχισμένος, ας ζει ανήθικα. "[11]


Στο αθεϊστικό και υλιστικό «σύστημα της Φύσης» παρουσίασε ένα πυρήνα ριζοσπαστικών ιδεών, τον οποίο οι σύγχρονοί του βρήκαν ως αποτρόπαιο. Η καθολική εκκλησία της Γαλλίας απείλησε τον βασιλιά με οικονομικά μέτρα εάν δεν σταματούσε την κυκλοφορία του βιβλίου. Υπήρχε μακριά λίστα συλλογής υπογραφών ανθρώπων που απόρριπταν το βιβλίο. Ο καθολικός ιερέας και θεολόγος Nicolas-Sylvestre Bergier έγραψε ένα έργο για να το καταρρίψει το βιβλίο, με τίτλο Examen du matérialisme (η εξέταση του υλισμού).

Πολιτική και ηθική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βαρόνος Χόλμπαχ από τον Louis Carmontelle

Στο τελευταίο του έργο, ο Χόλμπαχ έστρεψε την προσοχή του από τη θρησκευτική μεταφυσική προς ηθικά και πολιτικά ερωτήματα. Στο Système social (1773), το Politique naturelle (1773–1774) και το Morale universelle (1776) προσπάθησε να περιγράψει ένα σύστημα ηθικής που θα έπαιρνε την θέση του Χριστιανισμού. Ωστόσο τα τελευταία έργα του δεν επηρέασαν την κοινωνία όπως τα πρώτα. Ο Χολμπαχ ασκούσε δριμεία κριτική στην κατάχρηση εξουσίας στην Γαλλία και στο εξωτερικό. Με δεδομένη την επαναστατικότητα του καιρού του, ο Χολμπαχ ζητούσε από τις μορφωμένες ομάδες να μεταρρυθμίσουν το σύστημα της διεφθαρμένης κυβέρνησης και προειδοποιούσε για επανάσταση, δημοκρατία και οχλοκρατία.

Οι πολιτικές θέσεις του Χόλμπαχ είχαν επηρεαστεί από τον Τόμας Χομπς, του οποίου το έργο De Homine είχε μεταφράσει στα γαλλικά.[12]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1768 - "The Sacred Contagion"
  2. 1768 - "Portable Theology"
  3. 1770 - "Essay on prejudice"

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11907649j. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Αγγλικά) SNAC. w6v998r8. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 6239256. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 (Γαλλικά) Babelio. 35892. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11907649j. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  6. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2015.
  7. Cliteur, Paul (2010). The Secular Outlook: In Defense of Moral and Political Secularism. Wiley-Blackwell, σελ. 21. ISBN 978-1444335217. https://books.google.com/books?id=SeBa-9NUKmEC&pg=PA21. Ανακτήθηκε στις August 29, 2013. 
  8. T. C. Newland, "D'Holbach, Religion, and the 'Encyclopédie'", Modern Language Review, Vol. 69, No. 3, (Jul., 1974), pp. 523–533.
  9. Voltaire, Oeuvres, xxxvii. 23.
  10. Paul Henri Thiry, Baron d'Holbach, System of Nature; or, the Laws of the Moral and Physical World (London, 1797), Vol. 1, p. 25
  11. Paul Henri Thiry, Baron d'Holbach, System of Nature; or, the Laws of the Moral and Physical World (London, 1797), Vol. 1, p. 109
  12. Baron d'Holbach, Stanford Encyclopedia of Philosophy

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]