Αγνωστικιστικός αθεϊσμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Αγνωστικιστικός αθεϊσμός ή αγνωστικός αθεϊσμός είναι η φιλοσοφική θέση η οποία συμπεριλαμβάνει και τον αθεϊσμό και τον αγνωστικισμό. Οι αγνωστικιστές αθεϊστές είναι αφενός αθεϊστές, επειδή δεν έχουν πίστη σε κάποιαν θεότητα, και αφετέρου αγνωστικιστές, επειδή ισχυρίζονται ότι η ύπαρξη κάποιας θεότητας είναι αδύνατο να είναι γνωστή είτε ως θέση αρχής, είτε ως γνώση από τα μέχρι τώρα δεδομένα.

Οι αγνωστικιστές αθεϊστές είναι σε αντίθεση με τους αγνωστικιστές θεϊστές, οι οποίοι πιστεύουν ότι υπάρχει ένας ή περισσότεροι θεοί αλλά η γνώση για αυτούς είναι αδύνατη (πάλι είτε ως θέση αρχής είτε ως γνώση από τα μεχρι τώρα δεδομένα)[1][2][3]

Διαφορές από το ισχυρό (ή καθαρό) αθεϊσμό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Οι ισχυροί (ή καθαροί ή απόλυτοι) άθεοι είναι φυσιστές (physicalists) και μεταφυσικοί φυσιοκράτες (metaphysical naturalists), δηλαδή θεωρούν ότι οτιδήποτε το αδιαδικαστικό (θαύμα ή μαγεία) είναι ανοντικό (οντικώς ανέφικτο).
  • Η αδιαδικαστικότητα (unprocedurality) της θρησκείας και των λοιπών υπερφυσικών (supernatural) πεποιθήσεων δεν είναι απλώς γνωσολογική (epistemological) αλλά είναι και οντική (προκύπτει οντικό χάσμα αιτιότητας). Η αδιαδικαστικότητα αυτή δεν μπορεί να εγγυηθεί την μεταφυσική προσωποκρατία (metaphysical personocracy: η θεώρηση ότι η προσωποσύνη και τουλάχιστον ένας φορέας της κυριαρχούν επί του Παντός). Η αγνωστική αθεΐα παρ' ότι απορρίπτει, υπερεκτιμά την εκδοχή της μεταφυσικής προσωποκρατίας, ενώ στον ισχυρό αθεϊσμό (strong atheism) μελετώνται πολύ περισσότερες κοσμογονικές θεωρίες. Η προσωποσύνη (personhood) έχει αναλυθεί από την Mary Anne Warren και δεν είναι κοσμογόνος. Ακόμα και θεός (αυτόγονος κοσμογόνος νοήμονας) αν υπήρχε, θα συμπεριλαμβανόταν στην αναλυτική θεωρία θεμελίωσης του Σύμπαντος, ενώ αυτό δεν μπορεί να αιτιολογηθεί.[4][5]
  • Οι αγνωστικοί άθεοι θεωρούν ότι η μεθοδολογική φυσιοκρατία επιτρέπει κάποια οντολογικά κενά στα σημαντικότερα μεταφυσικά ερωτήματα χωρίς να αποθεμελιώνεται αιτιωδώς το επιστημονικό οικοδόμημα εάν δεν τα απαντήσει. Οι ισχυροί (ή καθαροί ή απόλυτοι) άθεοι θεωρούν ότι πεδία μελέτης όπως οι προμεγαλοεκρηκτικές θεωρίες (αφορούν την κατάσταση του χωροχρόνου πριν την Μεγάλη Έκρηξη), η υπερώνυμη μελέτη των οργάνων νόησης (βιολογικών, προγραμματιστικών, μαθηματικών κτλ), η χημική αβιογένεση (προέλευση της ζωής) και πολλοί άλλοι τομείς, αποκαλύπτουν οντολογικά προβλήματα του Σύμπαντος[6] τα οποία πρέπει αναπόφευκτα να απαντηθούν (πχ με συστοιχία διαστημικού συμβολόμετρου στο μακρινό μέλλον θα αναζητηθούν αρχέγονα/κοσμογονικά βαρυτικά κύματα πολύ μεγάλου μήκους). Η απάντηση των οντολογικών ερωτημάτων[7] είναι αναγκαία για την φυσική και είναι εφικτή με σταδιακά βήματα σύμφωνα με τους ισχυρούς άθεους. Με τα οντολογικά προβλήματα της σύγχρονης φυσικής (βάσει της επιστημονικής προσέγγισης) ασχολείται ο Ρόμπερτ Σπέκκενς[8][9][10] του Ινστιτούτου Perimeter (Perimeter Institute for Theoretical Physics στο Βατερλώ του Οντάριο στον Καναδά).

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Harrison, Alexander James (1894). The Ascent of Faith: or, the Grounds of Certainty in Science and Religion. London: Hodder and Stroughton. σελ. 21. OCLC 7234849. OL 21834002M. Let Agnostic Theism stand for that kind of Agnosticism which admits a Divine existence; Agnostic Atheism for that kind of Agnosticism which thinks it does not. 
  2. Smith, George H (1979). Atheism: The Case Against God. σελίδες 10–11. Properly considered, agnosticism is not a third alternative to theism and atheism because it is concerned with a different aspect of religious belief. Theism and atheism refer to the presence or absence of belief in a god; agnosticism refers to the impossibility of knowledge with regard to a god or supernatural being. The term "agnostic" does not, in itself, indicate whether or not one believes in a god. Agnosticism can be either theistic or atheistic. 
  3. Barker, Dan (2008). Godless: How an Evangelical Preacher Became One of America's Leading Atheists. New York: Ulysses Press. σελ. 96. ISBN 9781569756775. OL 24313839M. People are invariably surprised to hear me say I am both an atheist and an agnostic, as if this somehow weakens my certainty. I usually reply with a question like, “Well, are you a Republican or an American?” The two words serve different concepts and are not mutually exclusive. Agnosticism addresses knowledge; atheism addresses belief. The agnostic says, “I don't have a knowledge that God exists.” The atheist says, “I don't have a belief that God exists.” You can say both things at the same time. Some agnostics are atheistic and some are theistic. 
  4. Physical Foundations of Cosmology - Viatcheslav Mukhanov - Cambridge University Press
  5. Foundations of Modern Cosmology - John F. Hawley and Katherine A. Holcomb - Oxford University Press
  6. Distant time and the hint of a multiverse - Sean M. Carroll - TED
  7. PDF: Is the Quantum State Real? - Perimeter Institute for Theoretical Physics
  8. Robert Spekkens - Google Scholar
  9. Robert W. Spekkens - Perimeter Institute for Theoretical Physics
  10. ο ιστότοπος του Robert W. Spekkens