Ετιέν Ντολέ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ετιέν Ντολέ
Étienne Dolet.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Étienne Dolet (Γαλλικά)
Γέννηση 3  Αυγούστου 1509[1]
Ορλεάν[2]
Θάνατος 3  Αυγούστου 1546[1]
Παρίσι[3]
Αιτία θανάτου θάνατος δια πυράς
Συνθήκες θανάτου θανατική ποινή
Χώρα πολιτογράφησης Γαλλία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες λατινική γλώσσα
Μέσα Γαλλικά
Σπουδές Πανεπιστήμιο της Τουλούζ
Πανεπιστήμιο της Πάδοβας
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα γλωσσολόγος
μεταφραστής
εκδότης
ποιητής
κλασικιστής
λατινολόγος
latinist
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ετιέν Ντολέ (3 Αυγούστου 1509 - 3 Αυγούστου 1546) ηταν Γάλλος μελετητής, μεταφραστής και τυπογράφος. Ο Ντολέ ήταν αμφιλεγόμενη προσωπικότητα κατά την διάρκεια της ζωής του. Οι επιθέσεις του κατά της Ιεράς Εξέτασης, των αρχών της Τουλούζης, μαζί με τα έργα του, οδήγησαν την Ιερά Εξέταση να παρακολουθεί στενά τις δράσεις του. Αφού φυλακίστηκε αρκετές φορές, καταδικάστηκε ως αιρετικός, στραγγαλίστηκε και κάηκε μαζί με τα βιβλία του, από τις ενέργειες της Ιεράς Εξέτασης, του Θεολογικού τμήματος της Σορβόνης και του τοπικού δικαστηρίου του Παρισιού.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ντολέ γεννήθηκε στην Ορλεάνη στις 3 Αυγουστου 1509. Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν ο παράνομος γιος του βασιλειά της γαλλίας Φραγκίσκο Α΄.

Από την Ορλεάνη, πήγε στο Παρίσι το 1521 και αφού σπούδασε σε φημισμένο δάσκαλο, πήγε το 1526 στην Πάδουα. Ο θάνατος του φίλου του, Simon de Villanova, τον οδήγησε το 1530 να αποδεκτεί την θέση του γραμματέα του Jean de Langeac, μητροπολίτης της Λιμόζ και Γάλλου πρέσβη στην δημοκρατία της Βενετίας.

A bust of Étienne Dolet in Orléans, (Val-de-Loire, France) Mairie garden.

Έργα, Cato christianus, φυλάκισεις και θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επιστρέφοντας στην Γαλλία, πήγε στο πανεπιστήμιο της Τουλούζης να μελετήση νομική. Σύντομα έλαβε μέρος σε βιαίες αντιπαραθέσεις μεταξυ φοιτητών με διαφορετική εθνική καταγωγή στο πανεπιστήμιο. Ως αποτέλεσμα, φυλακίστηκε και στάλθηκε σε εξορία από το τοπικό δικαστήριο. Στην γνωστή διαμάχη για τον Κικέρωνα (σχετικά με την χρήση της λατινικής γλώσσας από τον Κικέρωνα και αν ήταν κατάλληλος να μεταφράζει ιερά κείμενα καθώς ήταν παγανιστής) πήρε θέση κατά του Εράσμου και πολύ φιλο-Κικερωνική. To 1535, έκδοσε στην Λυών το Dialogus de imitatione Ciceroniana. Tην επόμενη χρονιά, έκδοσε το δίτομο Commentariorum linguae Latinae. Η εργασία του ήταν αφιερωμένη στον βασιλειά Φραγκίσκο Α', ο οποίος του έδωσε το προνόμοιο να τυπώνει, για μια περίοδο 10 χρόνων, εργασίες στα Λαντινικά, Ελληνικά, Ιταλικά και Γαλλικά οι οποίες ήταν έργα του ιδίου ή τα επέβλεπε.

Στην προσπάθεια του να συμβιβαστεί με τους αντιπάλους του, έκδοσε το Cato christianus (Ο Χριστιανός Κάτο). Το ανοικτό μυαλό του ήταν εμφανές από το έργο του: δημοσίευε και αρχαία και μοντέρνα, κοσμικά και ιερά κείμενα, απο την Καινή διαθήκε στα Λατινικά, στα Γαλλικά. Λίγο πριν λήξει το προνόμοιο να εκδίδει τα έργα του, οι εχθροι του καταφέραν να τον φυλακίσουνε με την κατηγορία της αθεϊας.

Μετά απο φυλάκιση 15 μηνών, ο Ντολέ αφέθηκε ελεύθερος χάριν στον επίσκοπο της Tulle. Ξέφυγε από δεύτερη απόπειρα να φυλακιστεί το 1544 χάριν στην εξυπνάδα του, αλλά όταν επέστρεψε από την Ιταλία στην οποία είχε διαφύγει, ξανασυνελήφθη. Ονομάστηκε ως υποτροπιάζων άθεος από το θεολογικό τμήμα της Σορβόνης. Στις 3 Αυγούστου 1546, δηλαδή την ημέρα των 37ων γενεθλίων του, εκτελέστηκε στην πλατεία Μωμπέρ. Κατά την διάρκεια της μεταφοράς του στον χώρο εκτέλεσης του, σύνθεσε τους στίχους Non dolet ipse Dolet, sed pia turba dolet (Ο Ντολε δεν υποφέρει, αλλά το ευσεβές πλήθος θρηνεί).

Μνήμη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η «δίκη του Ντολε» εκδόηκε το 1836 από τον Taillandier απο τα αρχεία του τοπικού δικαστηρίου του Παρισιού. Ένα χάλκινο άγαλμα του Ντολέ ανεγέρθηκε στην πλατεία Μωμπέρ στο Παρίσι το 1889 αλλά το αφαιρέσανε και το έλιωσαν οι Ναζί κατά την διάρκεια της κατοχής, το 1942. Ο Ουμπέρτο Έκο, ξεκινάει το βιβλίο του «Κοιμητήριο της Πράγας» με αναφορά στον Ντολέ.[4]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρότεινα το λήμμα Κάρολος Δαρβίνος,

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω μελέτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Picquier, Marcel, Etienne Dolet, 1509-1546: imprimeur humaniste, mort sur le bûcher, martyr de la libre pensée (nouv. ed., 2009)
  • Weinberg, Florence Byham (2015). Dolet. Paladin Timeless Books. ISBN 978-1606191286. 
  • Boulmier, Joseph, E. Dolet, sa vie, ses oeuvres, son martyre (1857)
  • Christie, Richard Copley, Étienne Dolet, the Martyr of the Renaissance (2nd ed., 1889), containing a full bibliography of works published by him as author or printer;
  • Didot, Ambroise Firmin, Essai sur la typographie (1852)
  • Galtier, O., Étienne Dolet (Paris, 1908).
  • Michel, L., Dolet: sa statue, place Maubert: ses amis, ses ennemis (1889)
  • Née de la Rochelle, J.F., Vie d'Éienne Dolet (1779)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]