Πρωτάθλημα Ελλάδας πετοσφαίρισης ανδρών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Volley League Πάμε Στοίχημα
Τρέχουσα περίοδος ή διοργάνωση:
Current sports event Περίοδος 2021–22
Logo ESAP Volley League 2017.png
ΆθλημαΠετοσφαίριση
Ίδρυση1928
Αριθμός ομάδων10
ΧώραFlag of Greece.svg Ελλάδα
ΉπειροςFlag of Europe.svg Ευρώπη (CEV)
Τελευταίος κάτοχοςΟλυμπιακός Πειραιώς
(30ος τίτλος)
Περισ. κατακτήσειςΟλυμπιακός Πειραιώς
(30 τίτλοι)
Τηλεοπτική κάλυψηΕΡΤ
Επίπεδο1
ΥποβιβασμόςΑ2 Εθνική
Εγχώρια κύπελλαΚύπελλο Ελλάδας
Λιγκ Καπ
Σούπερ Καπ
Διεθνή κύπελλαΤσάμπιονς Λίγκ
CEV Καπ
Τσάλεντζ Καπ
Επίσημη ιστοσελίδαvolleyleague.gr

Το πρωτάθλημα της Α1 Εθνικής Κατηγορίας[1][2], το οποίο αναφέρεται και ως Volley League Πάμε Στοίχημα, λόγω της υφιστάμενης χορηγίας από τον ΟΠΑΠ,[3] είναι η σημαντικότερη διοργάνωση της πετοσφαίρισης ανδρών στην Ελλάδα και διεξάγεται από την Ένωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών (ΕΣΑΠ) [4] υπό την εποπτεία της Ελληνικής Ομοσπονδίας Πετοσφαίρισης (ΕΟΠΕ). Ο Ολυμπιακός Πειραιώς είναι ο τρέχων κάτοχος του τροπαίου (2021) και ο πολυνίκης του θεσμού με 30 κατακτήσεις [5] ενώ κατέχει και το ρεκόρ συνεχόμενων κατακτήσεων με 8.[6][7][8]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η προκήρυξη του 2ου πρωταθλήματος βόλεϊ, εφ. "Βραδυνή", 4/1/1926.

Στην Ελλάδα το βόλεϊ εισήχθη το 1922 από τον Πανιώνιο και τη ΧΑΝΘ.[9] Πρώτος διδάξας του αθλήματος στην Ελλάδα θεωρείται ο γυμναστής Λευκαδίτης του Π.Γ.Σ [10]. Στη συνέχεια, το βόλεϊ διαδόθηκε και σε άλλους συλλόγους με αποτέλεσμα να προκηρυχτούν τα πρώτα πρωταθλήματα 1924-1926 με πρωταθλητή τον Πανιώνιο το 1924, τον Π.Γ.Σ το 1925 και τα Διδασκαλία το 1926. Για πρώτη φορά διοργανώθηκε το 1928 ως Πανελλήνιο πρωτάθλημα στο περιθώριο των αγώνων στίβου[11]. Από το 1936 εως το 1940 γίνονται πανελλήνια πρωταθλήματα που διοργανώνει ο ΣΕΓΑΣ, ενώ από κει και μετά διοργανώνονται μόνο τοπικά πρωταθλήματα (Αθηνών, Πειραιώς(Κέντρου), Θεσσαλονίκης, Πανεπαρχιακά) ως το 1961, όπου ως πρώτος μεταπολεμικός πρωταθλητής Ελλάδας αναδείχθηκε ο Πανελλήνιος, καθώς συμμετείχαν για πρώτη φορά 7 ομάδες από όλη την Ελλάδα, 4 από το πρωτάθλημα κέντρου, ο πρωταθλητής Α.Ο. Παγκρατίου, ο Παναθηναϊκός, ο Πανελλήνιος και ο Μίλωνας, 2 από το πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης, η ΧΑΝΘ και ο Ηρακλής και μία από την περιφέρεια ο Τάλως Χανίων, ενώ ήταν να συμμετάσχει και η Ε.Α. Πατρών, αλλά αποσύρθηκε.

Το 1965 ιδρύεται από τον ΣΕΓΑΣ[12] η Ελληνική Ομοσπονδία Αθλοπαιδιών (ΕΟΑΠ), και ακολουθεί μια στάσιμη περίοδο μέχρι το 1967. Το 1968 αρχίζει μια συστηματική προσπάθεια ανάπτυξης του βόλεϊ από την ΕΟΑΠ και τον τότε διορισμένο κυβερνητικό επίτροπο, σύνδεσμο με τη ΓΓΑ.[13][14][15][16]

Την αγωνιστική περίοδο 1968–69 δημιουργήθηκε η ανώτατη σε επίπεδο ανδρών Α΄ Εθνική κατηγορία,[17] η οποία από την περίοδο 1990–91 έως και την περίοδο 2009-10 ονομάστηκε Α1.[18]

ΕΣΑΠ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την περίοδο 2006–07 συστάθηκε η Ένωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών (ΕΣΑΠ), από τις ομάδες που είχαν δικαίωμα συμμετοχής στην Α1 Εθνική Κατηγορία πετοσφαίρισης, η οποία και ανέλαβε την ευθύνη της διοργάνωσης του πρωταθλήματος. Το πρωτάθλημα της Α1 Εθνικής Κατηγορίας μετονομάστηκε την περίοδο 2010–11 σε Volley League.[19][20][21]

Πρωταθλητές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ονομασίες

  • 1936 έως 1940 και 1961 έως 1968: Πανελλήνιο πρωτάθλημα
  • 1968–69 έως 1989–90: Α΄ Εθνική κατηγορία
  • 1990–91 έως 2009–10: Α1 Εθνική κατηγορία
  • 2010–11 έως σήμερα: VolleyLeague

Πηγές:
Πρωταθλήτριες Ομάδες, Ενωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών

Πρωταθλητές, ιστότοπος sport.gr.
Οι πολυτιμότεροι παίκτες (MVP) των πρωταθλημάτων, Ενωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών

Σύνολο κατακτήσεων του πρωταθλήματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύλλογος Τίτλοι Χρονιές
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
30
1968,
1968-69, 1973-74, 1975-76, 1977-78, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1982-83, 1986-87, 1987-88, 1988-89, 1989-90,
1990-91, 1991-92, 1992-93, 1993-94, 1997-98, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2002-03, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2012-13, 2013-14, 2017-18, 2018-2019, 2020-21
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
19
1963, 1965, 1966, 1967,
1969-70, 1970-71, 1971-72, 1972-73, 1974-75, 1976-77, 1981-82, 1983-84, 1984-85, 1985-86,
1994-95, 1995-96, 2003-04, 2005-06, 2019-20
Flag of Panellinios-Greek Sports Club.svg Πανελλήνιος
06
1928, 1936, 1937, 1939, 1940, 1961
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής
05
2001-02, 2004-05, 2006-07, 2007-08, 2011-12
600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ.
03
2014-15, 2015-16 , 2016-17
600px Verde e Nero.png Μίλων
02
1962, 1964
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης
01
1996-97
600px Nero e Bianco.png Ε.Α. Πατρών
01
1938

Κατακτήσεις ανά πόλη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πόλη Τίτλοι Ομάδες
Πειραιάς
30
Ολυμπιακός Σ.Φ.Π.
Αθήνα
25
Παναθηναϊκός, Πανελλήνιος, Μίλων
Θεσσαλονίκη
9
Ηρακλής, Π.Α.Ο.Κ., Άρης
Πάτρα
1
Ε.Α. Πατρών

Πανελλήνιο πρωτάθλημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίοδος Πόλη Πρωταθλητής
1936 Αθήνα Flag of Panellinios-Greek Sports Club.svg Πανελλήνιος
1937 Πάτρα Flag of Panellinios-Greek Sports Club.svg Πανελλήνιος
1938 Πάτρα 600px Nero e Bianco.png ΕΑ Πατρών
1939 Αθήνα Flag of Panellinios-Greek Sports Club.svg Πανελλήνιος
1940 Αθήνα Flag of Panellinios-Greek Sports Club.svg Πανελλήνιος
00

[σ. 1] [22] [23][24]

Περίοδος Πόλη Πρωταθλητής
1961 Αθήνα Flag of Panellinios-Greek Sports Club.svg Πανελλήνιος
1962 Αθήνα 600px Verde e Nero.png Μίλων
1963 Θεσσαλονίκη Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1964 Αθήνα 600px Verde e Nero.png Μίλων
1965 Θεσσαλονίκη Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1966 Αθήνα Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1967 Αθήνα Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1968 Θεσσαλονίκη 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός

Συνολο τίτλων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύλλογος Τίτλοι
Flag of Panellinios-Greek Sports Club.svg Πανελλήνιος
5
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
4
600px Verde e Nero.png Μίλων
2
600px Nero e Bianco.png ΕΑ Πατρών
1
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1

Α΄ Εθνική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίοδος Πρωταθλητής
1968–69 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1969–70 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1970–71 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1971–72 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1972–73 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1973–74 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1974–75 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1975–76 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
Περίοδος Πρωταθλητής
1976–77 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1977–78 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1978–79 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1979–80 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1980–81 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1981–82 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1982–83 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
Περίοδος Πρωταθλητής
1983–84 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1984–85 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1985–86 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
1986–87 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1987–88 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1988–89 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
1989–90 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός

Σύνολο τίτλων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύλλογος Τίτλοι
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
12
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
10

Α1 Εθνική και Βόλεϊ Λιγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίοδος Πρωταθλητής Τελικοί Φιναλίστ Πρώτος καν. περ. MVP πρωταθλήματος
Α1 Εθνική Κατηγορία
1990–91 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–01
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός Ολυμπιακός
3
1991–92 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
4–01
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός Ολυμπιακός
3
1992–93 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
4–01
Verde e Bianco con torcia.png ΑΟ Ορεστιάδας Ολυμπιακός
3
1993–94 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
2
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης
2
3
1994–95 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
2–0
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός Παναθηναϊκός
3
1995–96 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
3–21
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης Παναθηναϊκός
3
1996–97 Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης
3–21
Verde e Bianco con torcia.png ΑΟ Ορεστιάδας Ολυμπιακός
3
1997–98 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–2
Verde e Bianco con torcia.png ΑΟ Ορεστιάδας ΑΟ Ορεστιάδας
3
1998–99 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–0
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ολυμπιακός Μάριος Γκιούρδας (ΟΣΦΠ)
1999–00 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–1
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ολυμπιακός Γιώργος Ντράγκοβιτς (ΟΣΦΠ)
2000–01 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–0
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ολυμπιακός Αντρέι Κράβαρικ (ΗΡΑ)
2001–02 Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
3–2
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός Ολυμπιακός Θεόδωρος Μπάεφ (ΗΡΑ)
2002–03 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–0
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ολυμπιακός Μάριος Γκιούρδας (ΟΣΦΠ)
2003–04 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
3–1
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός Ολυμπιακός Πλάμεν Κονσταντίνοφ (ΠΑΟ)
Ερνάντο Γκόμεζ (ΟΣΦΠ)
2004–05 Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
3–0
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός Ηρακλής Λόι Μπολ (ΗΡΑ)
2005–06 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
3–1
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης Παναθηναϊκός Ερνάντο Γκόμεζ (ΠΑΟ)
2006–07 Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
3–1
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός Παναθηναϊκός Φρανκ Ντεπέστελ (ΗΡΑ)
2007–08 Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
3–0
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός Παναθηναϊκός Μάρκους Νίλσον (ΗΡΑ)
2008–09 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–1
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός Παναθηναϊκός Μίταρ Τζούριτς (ΟΣΦΠ)
2009–10 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–1
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός Παναθηναϊκός Ιβάν Μίλκοβιτς (ΟΣΦΠ)
Volley League
2010–11 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–0
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης Ηρακλής Ρολάντο Ντεσπέιν (ΟΣΦΠ)
2011–12 Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
3–2
600px Rosso e Blu Bordato con trofeo.png Φοίνικας Σύρου Ηρακλής Αντρέι Κράβαρικ (ΗΡΑ)
2012–13 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–1
600px Blu e Giallo2.png Παμβοχαϊκός Ολυμπιακός Μπόγιαν Γιορντάνοφ (ΟΣΦΠ)
2013–14 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–0
600px Blu e Bianco Alexandroupoli(Strisce Orizzontali).png Εθνικός Αλεξ/πολης Ολυμπιακός Κώστας Χριστοφιδέλης (ΟΣΦΠ)
2014–15 600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ.
3–0
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός Π.Α.Ο.Κ. Ερνάντο Γκόμεζ (Π.Α.Ο.Κ.)
2015–16 600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ.
3–1
600px Rosso e Blu Bordato con trofeo.png Φοίνικας Σύρου Ολυμπιακός Ρολάντο Αμπρέου Σεπέδα (Π.Α.Ο.Κ.)
2016–17 600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ.
3–2
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός Ολυμπιακός Αλεξάντερ Σαφράνοβιτς (Π.Α.Ο.Κ.)
2017–18 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–0
600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ. Ολυμπιακός Τόντορ Αλεξίεφ (Ολυμπιακός)
2018–19 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
3–0
600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ. Ολυμπιακός Γερούν Ράουερντινκ (Ολυμπιακός)
2019–20 Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
2–0
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός Ολυμπιακός Αλέξανδρος Ράπτης (Π.Α.Ο.) [25]
2020-21 630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός (Βαθμολογία πλέϊ οφ) Φοίνικας Σύρου Ολυμπιακός Πειραιώς Κώστας Στιβαχτής (Ολυμπιακός Πειραιώς)[26]

*Σημειώσεις:
Υπογραμμισμένες είναι οι ομάδες που είχαν πλεονέκτημα έδρας στους τελικούς.
1 Τις περιόδους 1990-91, 1991-92 (μόνο στους τελικούς), 1992-93, 1995-96 και 1996-97 τα αποτελέσματα της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκαν στα πλέι οφ.
2 Την περίοδο 1993-94 δεν διεξήχθησαν πλέι οφ. Πρωταθλητής αναδείχθηκε ο πρώτος της κανονικής περιόδου.
3 Το βραβείο MVP καθιερώθηκε το 1999.
4 Η βαθμολογία της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκε αυτούσια στα πλέι οφ που έγιναν σε όμιλο των 4 πρώτων ομάδων και όχι με νοκ άουτ.

Σύνολο τίτλων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύλλογος Τίτλοι
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
17
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
5
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
5
600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ.
3
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης
1

Παρουσίες στους τελικούς των πλέι οφ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύλλογος Παρ. Πρωτ. Φιν.
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
23
16
7
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
11
5
6
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
11
5
6
600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ.
5
3
2
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης
2
1
1
Verde e Bianco con torcia.png ΑΟ Ορεστιάδας
3
0
3
600px Rosso e Blu Bordato con trofeo.png Φοίνικας Σύρου
2
0
2
600px Blu e Bianco Alexandroupoli(Strisce Orizzontali).png Εθνικός Αλεξανδρούπολης
1
0
1
600px Blu e Giallo2.png Παμβοχαϊκός
1
0
1

*Σημείωση:
4 Την περίοδο 1993-94 δεν διεξήχθησαν πλέι οφ. Έτσι πρωταθλητής αναδείχθηκε ο πρώτος της κανονικής περιόδου και δεν προσμετρώνται οι παρουσίες των δύο ομάδων στους τελικούς.

Πρωτιές κανονικής περιόδου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύλλογος Πρωτιές
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός
17
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός
7
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
3
600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ.
1
Verde e Bianco con torcia.png ΑΟ Ορεστιάδας
1

*Σημείωση:
5 Στις "Πρωτιές κανονικής περιόδου" προσμετράται και η 1η θέση του Ολυμπιακού την περίοδο 1993-94, παρότι την περίοδο εκείνη δεν έγιναν πλέι-οφ, ώστε το σύνολο να ταυτίζεται με τον συνολικό αριθμό πρωταθλημάτων.

Συμμετοχές στις Α΄ και Α1 και Βόλεϊ-Λιγκ (1968-69 έως 2019-21)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανά σύλλογο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από την καθιέρωση της Α΄ Εθνικής την περίοδο 1968–69 έως και την περίοδο 2021–22, μόνον οι Ολυμπιακός Πειραιώς και Παναθηναϊκός έχουν μετάσχει ανελλιπώς στη διοργάνωση. Την αγωνιστική περίοδο 2012-13, ο Παναθηναϊκός τερμάτισε στην 11η θέση του πρωταθλήματος[27] και υποβιβάστηκε μαζί με τον Μίλωνα. Όμως ο Ηρακλής αποβλήθηκε από το πρωτάθλημα λόγω χρεών λίγο αργότερα κι έτσι ο Παναθηναϊκός παρέμεινε στην Α1 κατηγορία[28]. Ακολουθούν οι Θεσσαλονικείς, Ηρακλής και Άρης με τέσσερις και επτά απουσίες αντίστοιχα. Από την περιφέρεια πρώτος σε συμμετοχές είναι ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης με 42. Συνολικά 59 σωματεία έχουν λάβει μέρος στη μεγάλη Εθνική Κατηγορία μέχρι και την περίοδο 2021-22, τα ακόλουθα:

Συμμ. Σύλλογος
54
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός (Βόλλεϋ Λιγκ)
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός (Βόλλεϋ Λιγκ)
49
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης
46
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης
43
600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ. (Βόλλεϋ Λιγκ)
42
600px Blu e Bianco Alexandroupoli(Strisce Orizzontali).png Εθνικός Αλεξανδρούπολης
24
Verde e Bianco con torcia.png Α.Ο. Ορεστιάδας (Τ)
23
Flag of Panellinios-Greek Sports Club.svg Πανελλήνιος
22
600px Blu e Celeste (Strisce).png Ιωνικός Ν. Φιλαδέλφειας
21
600px Celeste e Bianco.png ΑΟΠ Κηφισιάς (Βόλλεϋ Λιγκ)
15
600px Verde e Nero.png Μίλων (Βόλλεϋ Λιγκ)
14
600px Giallo con aquila bicefala nera2 svg.png Α.Ε.Κ.
13
600px Bianco.svg Νηρέας Κολωνού
600px Rosso e Blu Bordato con trofeo.png Φοίνικας Σύρου (Βόλλεϋ Λιγκ)
12
600px Nero e Bianco.png ΕΑ Πατρών
11
600px Blue HEX-0000FF White.svg ΓΣ Λαμίας
10
600px Bianco e Blu2.svg ΜΑΟ Δημόκριτος Θεσσαλονίκης
600px Blu e Bianco (Quadrati).png Ελληνικά Ναυπηγεία
9
600px Nero e Rosso (Strisce).svg ΑΟ Παγκρατίου
600px Blu e Giallo2.png Παμβοχαϊκός Βραχατίου
Συμμ. Σύλλογος
8
600px Rosso e Blu Bordato.png ΕΑ Λάρισας
7
600px Bianco Rosso diagonale.png ΑΣ Κτησιφών Παιανίας
600px HEX-A72C36 background HEX-FDB813 star.svg Έσπερος Βυζαντίου
6
600px Blu e Bianco (Strisce)2.png Εθνικός Πειραιώς
5
600px HEX-006CD9 with White square.svg ΑΓΣ Ιωαννίνων
600px Blu e Bianco2.png ΑΟ Παράδεισος Αμαρουσίου
600px Blu Bianco e Giallo (Diagonale).png ΑΕ Νίκαια
4
600px Blu e Giallo (Bordato).png ΟΠΕ Ρεθύμνου
600px Arancione Bianco Nero e Arancione.svg Ολυμπιάς Πατρών
600px Rosso e Nero (strisce sottili verticali).png Απόλλων Καλαμαριάς
600px Nero e Bianco.png ΑΠΣΑΒ Φιλία Ηλιούπολης
600px Rosso e Nero2.png Παναχαϊκή
600px Giallo e Nero (Bordato).png Μ.Γ.Σ. Α.Ε. Κομοτηνής
3
Bianco YMCA.PNG Χ.Α.Ν.Θ.
600px Rosso e Bianco (Bordato).png ΦΕ Αριστοτέλης Σκύδρας
600px Bianco e Blu2.svg Ποσειδών Λουτρακίου
Blu con Stella bianca 2.png Ιωνικός Νίκαιας
600px Verde e Bianco.svg Μεσσηνιακός
600px BlauGrana (Strisce).png Μ.Α.Σ. Νίκη Αιγινίου
600px Bianco.svg Ο.Φ.Η. (Βόλλεϋ Λιγκ)
Συμμ. Σύλλογος
2
600px Verde e Nero 2.png Μακεδονικός Νεάπολης (Α2)
600px Arancione e Blu.svg Ζαφειράκης Νάουσας
Nero con stella Bianca Ethnikos Athinon.png Εθνικός ΓΣ
600px Verde e Bianco Edessaikos.PNG Εδεσσαϊκός
600px Arancione e Nero Diagonale.png Βυζαντινός ΑΟ
Azzurro e Nero2.svg Ηρακλής Χαλκίδας
Logo Filippos Verias Handball.png Φίλιππος Βέροιας (Βόλλεϋ Λιγκ)
1
Giallo e Nero.png Κύζικος Νέας Περάμου
600px bisection vertical HEX-FF0000 White.svg Πανερυθραϊκός (Α2)
Blu e bianco con torcia.png ΜΕΝΤ
Blu con Stella Bianca.png Έσπερος Καλλιθέας (Β)
600px Bianco e Blu2.svg Κύδων Χανίων
600px Bianco.svg ΜΕΑΣ Τρίτων Θεσσαλονίκης
600px Blu e Rosso FSEK.png Εθνικός Κοζάνης
600px Bianco.svg ΜΕΑΣΣΥ Ήφαιστος Δράμας
600px Giallo con Stella Blu.png Άρης Νίκαιας
Wycombe Wanderers footie flag.png Επίκουρος Πολίχνης
600px Bianco e Blu a Strisce.png Ανόρθωσις Αμμοχώστου (Flag of Cyprus.svg)
600px Bianco.svg Α.Σ. Ελπίς Αμπελοκήπων Θεσ.
  • Σε παρένθεση αναφέρεται η κατηγορία που αγωνιζόταν το σωματείο για την περίοδο 2018−19 και με πλάγια γραφή όσα δεν μετέχουν σε καμία. Οι κατηγορίες κατά σειρά είναι: Βόλλεϋ Λιγκ, Α2, Β΄ Εθνική (Β), Τοπική (Τ).
  • Η κυπριακή Ανόρθωσις Αμμοχώστου μετείχε την περίοδο 1973−74, αποχώρησε όμως εξαιτίας της Τουρκικής εισβολής έχοντας δώσει 19 στους 24 αγώνες.

Ανά γεωγραφική περιφέρεια (1969-2020)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τα 58 σωματεία που έχουν αγωνιστεί σε Α', Α1 Εθνική και Βόλεϊ Λιγκ από την περίοδο 1968−69 έως και την περίοδο 2018-19, τα περισσότερα προέρχονται από την Αττική (21) και ακολουθούν της Θεσσαλονίκης (13). Όλες οι γεωγραφικές περιφέρειες της χώρας έχουν έως τώρα εκπροσωπηθεί από τουλάχιστον ένα σωματείο, εκτός των νησιών του Ιονίου.

Περιφέρεια Σύνολα Σύλλογοι
συλλ. συμμ.
Αττική
21
263
Ολυμπιακός Πειραιώς, Παναθηναϊκός, Πανελλήνιος, Ιωνικός Ν. Φιλαδέλφειας, Νηρεύς Κολωνού, Μίλων, Α.Ε.Κ, ΑΟΠ Κηφισιάς, Ελληνικά Ναυπηγεία, ΑΟ Παγκρατίου, Κτησιφών Παιανίας, Εθνικός Πειραιώς, ΑΟ Παράδεισος Αμαρουσίου, ΑΕ Νίκαια, Φιλία Ηλιούπολης, Ιωνικός Νίκαιας, Εθνικός ΓΣ, Έσπερος Καλλιθέας, Άρης Νίκαιας, Πανερυθραϊκός, Κύζικος Νέας Περάμου
Θεσσαλονίκη
13
168
Άρης, Ηρακλής, Π.Α.Ο.Κ., Δημόκριτος, Έσπερος Βυζαντίου, Χ.Α.Ν.Θ., Απόλλων Καλαμαριάς, Βυζαντινός ΑΟ, Μακεδονικός, Τρίτων Θεσσαλονίκης, Επίκουρος Πολίχνης, ΜΕΝΤ, Α.Σ. Ελπίς Αμπελοκήπων Θεσ.
Θράκη
03
070
Εθνικός Αλεξανδρούπολης, ΑΟ Ορεστιάδας, Μ.Γ.Σ. Α.Ε. Κομοτηνής
Πελοπόννησος
06
035
Ολυμπιάς Πατρών , Παμβοχαϊκός Βραχατίου, ΕΑ Πατρών, Ποσειδών Λουτρακίου, Μεσσηνιακός, Παναχαϊκή
Στερεά Ελλάδα
02
013
Γ.Σ. Λαμίας, Ηρακλής Χαλκίδας
Μακεδονία
06
012
Αριστοτέλης Σκύδρας, Εδεσσαϊκός, Ζαφειράκης Νάουσας, Νίκη Αιγινίου, Εθνικός Κοζάνης, Ήφαιστος Δράμας
Νησιά Αιγαίου
01
0011
Φοίνικας Σύρου
Θεσσαλία
01
008
ΕΑ Λάρισας
Κρήτη
03
006
ΟΠΕ Ρεθύμνου, Κύδων Χανίων, Ο.Φ.Η.
Ήπειρος
01
005
ΑΓΣ Ιωαννίνων
Κύπρος
01
001
Ανόρθωσις Αμμοχώστου
  • Το 44,4% των συνολικών συμμετοχών αντιστοιχούν σε αυτές των σωματείων του νομού Αττικής. Το ποσοστό ανέρχεται στο 72,8% (τρεις σε κάθε τέσσερις περίπου) αν συνυπολογιστούν και οι συμμετοχές των σωματείων από το νομό Θεσσαλονίκης.

Παρουσία των ομάδων στην 1η τριάδα του πρωταθλήματος Α', Α1 Εθνικής και Βόλλεϋ Λίγκ (1968-69 έως 2020-21)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύλλογος Θέσεις
630px seven vertical stripes HEX-ED1C24 and White.svg Ολυμπιακός 28 15 06
Verde con trifoglio Verde su cerchio Bianco.svg Παναθηναϊκός 15 18 06
Azzurro e Bianco con H.png Ηρακλής Θεσσαλονίκης 05 08 08
600px Bianco con aquila bicefala nera.png Π.Α.Ο.Κ. 03 02 02
Giallo e Nero Aris.JPG Άρης Θεσσαλονίκης 01 02 12
Verde e Bianco con torcia.png ΑΟ Ορεστιάδας 0 03 06
600px Rosso e Blu Bordato con trofeo.png Φοίνικας Σύρου 0 02 03
Σύλλογος Θέσεις
600px Blu e Bianco Alexandroupoli(Strisce Orizzontali).png Εθνικός Αλεξανδρούπολης 0 01 01
600px Blu e Giallo2.png Παμβοχαϊκός Βραχατίου
600px Blu e Celeste (Strisce).png Ιωνικός Ν. Φιλαδέλφειας 0 0 02
600px Bianco.svg Νηρέας Κολωνού
600px Celeste e Bianco.png ΑΟ Κηφισιάς 0 0 01
600px Nero e Rosso (Strisce).svg ΑΟ Παγκρατίου
600px Nero e Bianco.png ΕΑ Πατρών

Οι τελικοί πλέι οφ από την καθιέρωσή τους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πλέι οφ καθιερώθηκαν την περίοδο 1990–91, εναρκτήρια της Α1 Εθνικής.[29]

  • Αγώνες κανονικής περιόδου (πλάγια γραφή)Αγώνες στην έδρα της ομάδας με πλεονέκτημαΑγώνες στην έδρα της ομάδας με μειονέκτημα.
  • Τις περιόδους 1990−91, 1991-92 (μόνο στους τελικούς), 1992−93, 1995−96 και 1996−97 τα αποτελέσματα της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκαν στα πλέι οφ.
1 ο 5ος τελικός της περιόδου 2011–12 αρχικά αναβλήθηκε εξαιτίας της παρουσίας στο γήπεδο υπεράριθμων οπαδών του Ηρακλή. Ορίστηκε να διεξαχθεί 20 ημέρες αργότερα, ο Φοίνικας όμως αρνήθηκε να προσέλθει και η αναμέτρηση κατακυρώθηκε με 3-0 σετ υπέρ των Θεσσαλονικέων.
Περί-
οδος
Πλεονέκτημα
έδρας
Νίκες Μειονέκτημα
έδρας
Αγώνες Προπονητής
πρωταθλητή
1ος 2ος 3ος 4ος 5ος
1990–91
3–0
Παναθηναϊκός 3–0 3–0 3–1 Flag of Greece.svg Γιάννης Λάιος
1991–92 4–0 Παναθηναϊκός 3–1 3–0 3–0 3–0 Flag of Greece.svg Γιάννης Λάιος
1992–93 4–0 ΑΟ Ορεστιάδας 3–0 3–0 3–1 3–1 Flag of Russia.svg Βλαντιμίρ Κόντρα
1993–94 Δεν πραγματοποιήθηκαν πλέι οφ. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Ολυμπιακός. Flag of Russia.svg Βλαντιμίρ Κόντρα
1994–95 2–0 Ολυμπιακός 3–0 3–0 Flag of Greece.svg Στέλιος Προσαλίκας
1995–96 3–2 Άρης Θεσσαλονίκης 3–0 2–3 3–0 1–3 3–0 Flag of Greece.svg Στέλιος Προσαλίκας
1996–97 3–2 ΑΟ Ορεστιάδας 3–0 0–3 3–1 0–3 3–0 Flag of Greece.svg Κώστας Χαριτωνίδης
1997–98 ΑΟ Ορεστιάδας 2–3 3–0 1–3 3–2 0–3 1–3 Flag of Italy.svg Τζιαν Πάολο Μοντάλι
1998–99 3–0 Ηρακλής Θεσσαλονίκης 3–0 3–0 3–0 Flag of Serbia.svg Ζόραν Γκάετς
1999–00 3–1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης 3–0 3–2 1–3 3–2 Flag of Greece.svg Τάσος Κουμπλής
2000–01 3–0 Ηρακλής Θεσσαλονίκης 3–0 3–1 3–0 Flag of Italy.svg Ντανιέλε Ρίτσι
2001–02 Ολυμπιακός 2–3 3–1 0–3 3–2 2–3 2–3 Flag of Greece.svg Αλέκος Λεώνης
2002–03 3–0 Ηρακλής Θεσσαλονίκης 3–2 3–1 3–0 Flag of Serbia.svg Λιούμπομιρ Τράβιτσα
2003–04 Ολυμπιακός 1–3 2–3 2–3 3–1 0–3 Flag of Greece.svg Στέλιος Καζάζης
2004–05 3–0 Ολυμπιακός 3–2 3–2 3–0 Flag of Greece.svg Αλέκος Λεώνης
2005–06 3–1 Ηρακλής Θεσσαλονίκης 3–1 1–3 3–0 3–2 Flag of Argentina.svg Χαβιέ Βέμπερ
2006–07 Παναθηναϊκός 1–3 3–2 0–3 0–3 2–3 Flag of Greece.svg Αλέκος Λεώνης
2007–08 Παναθηναϊκός 0–3 2–3 0–3 1–3 Flag of Sweden.svg Άντερς Κρίστιανσον
2008–09 Παναθηναϊκός 1–3 0–3 0–3 3–2 0–3 Flag of Sweden.svg Άντερς Κρίστιανσον
2009–10 Παναθηναϊκός 1–3 3–2 0–3 2–3 1–3 Flag of Greece.svg Γιάννης Καλμαζίδης
2010–11 Ηρακλής Θεσσαλονίκης 0–3 2–3 0–3 0–3 Flag of Greece.svg Γιάννης Καλμαζίδης
2011–12 3–2 Φοίνικας Σύρου 3–1 3–0 2–3 0–3 3–0 1 Flag of Greece.svg Σωτήρης Δρίκος
2012–13 3–1 Παμβοχαϊκός Βραχατίου 0–3 3–0 3–0 3–0 Flag of Greece.svg Δημήτρης Καζάζης
2013–14 3–0 Εθνικός Αλεξ/πολης 3–2 3–2 3–0 Flag of Greece.svg Δημήτρης Καζάζης
2014–15 3–0 Ολυμπιακός 3–1 3–2 3–0 Flag of Greece.svg Γιάννης Καλμαζίδης
2015–16 Φοίνικας Σύρου 1–3 0–3 1–3 3–1 2–3 Flag of Greece.svg Γιάννης Καλμαζίδης
2016–17 Ολυμπιακός 2–3 3–0 0–3 2–3 3–0 1–3 Flag of Argentina.svg Χόρχε Ελγκέτα
2017–18 3–0 Π.Α.Ο.Κ. 3–2 3–0 3–0 Flag of Spain.svg Φερνάντο Μουνιόθ Μπενίτεθ
2018–19 3–0 Π.Α.Ο.Κ. 3–0 3–1 3–0 Flag of Spain.svg Φερνάντο Μουνιόθ Μπενίτεθ
2019–20 Ολυμπιακός 0–2 0–3 1–3 Flag of Greece.svg Δημήτρης Ανδρεόπουλος
2020–21 Δεν πραγματοποιήθηκαν τελικοί πλέι οφ, πραγματοποιήθηκαν πλέι οφ σε όμιλο. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Ολυμπιακός. Flag of Greece.svg Δημήτρης Καζάζης

Χορηγίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επίσημος χορηγός του πρωταθλήματος είναι ο ΟΠΑΠ,[3] ενώ το πρωτάθλημα ονομάζεται Volley League Πάμε Στοίχημα.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Η ΕΣΑΠ που είναι η διοργανώτρια αρχή του πρωταθλήματος από τη περίοδο 2006–07 στη Χρυσή Βίβλο του πρωταθλήματος καταγράφει λανθασμένα ως πρωταθλητή για το έτος 1944 τον Πανελλήνιο, αφού το πρωτάθλημα αυτό ήταν τοπικού χαρακτήρα (πρωτάθλημα Αθηνών). Η ΕΟΠΕ, που ήταν η διοργανώτρια αρχή του πρωταθλήματος για το διάστημα μεταξύ 1970 και 2006, αν και δεν έχει δημοσιεύσει Χρυσή Βίβλο όπως έχει κάνει για το πρωτάθλημα γυναικών, στην ιστορία της πετοσφαίρισης στην Ελλάδα, αναφέρει ότι τα πρώτα πρωταθλήματα προκηρύχτηκαν τη τριετία 1924–1926 με πρωταθλητή τον Πανιώνιο το 1924, τον Πανελλήνιο το 1925 και τα Διδασκαλία το 1926 και ότι το 1961 διοργανώθηκε το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα με πρωταθλητή τον Πανελλήνιο. Η τριετία αυτή (1924-26) δεν συμπεριλαμβάνεται στη Χρυσή Βίβλο της ΕΣΑΠ (1936–2021). Για τα έτη 1941-43 και 1945–1960 δεν καταγράφεται πρωταθλητής, καθώς εκείνη την περίοδο διεξαγόταν μόνο τοπικά πρωταθλήματα, λόγω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου , και σε κανένα από αυτά δεν συμμετείχαν ομάδες από όλη την Ελλάδα (Κέντρου, Θεσσαλονίκης, Περιφέρειας ή επαρχίας).

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.volleyball.gr/news/istoria
  2. https://odbe.gr/general-info/history/
  3. 3,0 3,1 Ο ΟΠΑΠ κεντρικός χορηγός πρωταθλήματος και ονοματοδοσίας της Volley League onsports.gr
  4. Ταυτότητα[νεκρός σύνδεσμος] volleyleague.gr
  5. Χρυσή Βίβλος
  6. https://www.gazzetta.gr/volleyball/volley-league/article/1581873/volei-protathlitis-ellados-gia-30i-fora-o-olympiakos
  7. https://www.sport24.gr/volley/volley-league-andron-o-olympiakos-protathlitis-gia-30i-fora.9196084.html
  8. https://www.sport-fm.gr/article/sports/volley/olumpiakos-prwtathlitis-elladas-sto-andriko-bolei/4171360
  9. https://www.ethnikosgs.gr/%ce%b1%ce%b8%ce%bb%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1/%cf%80%ce%b5%cf%84%ce%bf%cf%83%cf%86%ce%b1%ce%af%cf%81%ce%b9%cf%83%ce%b7-%ce%b2%cf%8c%ce%bb%ce%b5%cf%85/
  10. https://odbe.gr/general-info/history/
  11. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin.asp?c=108&dc=23&db=4&da=1928
  12. http://www.segas.gr/index.php
  13. http://www.volleyball.gr/news/istoria
  14. https://web.archive.org/web/20130812060439/http://www.volleynews.gr/index.php/component/k2/item/3691-%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%AD%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1-volleynewsgr-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CE%B9-%CF%83%CF%8D%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AD%CE%BA%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B1%CE%BD-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-304-%CF%84%CE%AF%CF%84%CE%BB%CE%BF%CF%85%CF%82-%CF%8C%CE%BB%CF%89%CE%BD-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CF%8E%CE%BD
  15. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin.asp?c=108&dc=20&db=4&da=1921
  16. http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=108&pageid=-1&id=44352&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARsASJASVASRAShASVASHASXASd&CropPDF=0
  17. Βόλεϋ Εθνικής κατηγορίας, εφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» 03.12.1968, σελ. 6
  18. https://www.volleyleague.gr/index.php/season/xrisi-biblos/champion-coaches
  19. https://www.volleyleague.gr/index.php/esap
  20. https://www.volleyleague.gr/index.php/esap-mnu/identity
  21. https://www.volleyleague.gr/index.php/season/xrisi-biblos/champion-teams
  22. «Hellenic Volleyball League - Πρωταθλήτριες Ομάδες - Χρυσή Βίβλος 1936-2020». www.volleyleague.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2020. 
  23. s.a, sunTech. «Ιστορία». www.volleyball.gr. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2020. 
  24. https://esperos.com/?page_id=1250
  25. «volleynews - Πολυτιμότερος της Volley League 2019-20 o Αλέξανδρος Ράπτης». www.volleynews.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2020. 
  26. «volleynews - Ο Κώστας Στιβαχτής ο τρίτος MVP πασαδόρος στην ιστορία της Volley League». www.volleynews.gr. Ανακτήθηκε στις 8 Μαΐου 2021. 
  27. http://www.volleyleague.gr/index.php/news/volleyleague/item/182-ypovivastike-o-panathinaikos-gia-proti-fora-sta-45-xronia
  28. http://www.volleynews.gr/index.php/component/k2/item/6571-%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CE%BD%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7-volleyleague
  29. Ο πολυνίκης Ολυμπιακός και ο «πρωτάρης» ΠΑΟΚ, Ένωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]