Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών
| Διοργανωτής | Σ.Ε.Γ.Α.Σ. |
|---|---|
| Ίδρυση | 1896 |
| Πρώτη περίοδος | 1896 |
| Χώρα |  Ελλάδα |
| Τρέχων κάτοχος |  Παναθηναϊκός Α.Ο. (25ος τίτλος) (2026) |
| Περισ. κατακτήσεις | Πανελλήνιος Γ.Σ. (36 τίτλοι) |
| Ιστοσελίδα | segas.gr |
 2026 | |
Το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα στίβου ανδρών είναι η μεγαλύτερη διοργάνωση στην Ελλάδα στον στίβο και ένα από τα αρχαιότερα πρωταθλήματα στίβου παγκοσμίως, αφού τα αθλητικά πρωταθλήματα πολλών προηγμένων αθλητικά χωρών ξεκίνησαν μεταγενέστερα, όπως της Ιταλίας (1906), Ελβετίας (1906), Φινλανδίας (1907), Αυστρίας (1911).
Ως πρώτη διοργάνωση θεωρούνται οι προκριματικοί αγώνες που διοργάνωσε η Ε.Ο.Α. για τον καταρτισμό της ελληνικής ομάδας που θα μετείχε στην Α΄ Ολυμπιάδα του 1896. Η επόμενη διοργάνωση είχε οριστεί για την Πάτρα ενώ η διοργάνωση των αγώνων είχε δοθεί στην Γ.Ε. Πατρών. Ωστόσο, οι αγώνες αναβάλλονταν κάθε χρόνο για διάφορους λόγους μέχρι που έγιναν τελικά το 1901 με διοργανωτή τον Σ.Ε.Γ.Α.Σ. που είχε ιδρυθεί το 1897. Το 1899 διοργανώθηκαν από τον Πανελλήνιο Γ.Σ. οι αγώνες «Σωτήρια», επί τη διασώσει του βασιλιά Γεωργίου Α΄, από δολοφονική απόπειρα που έγινε εναντίον του ενώ διερχόταν από την λεωφόρο Συγγρού, στο ύψος του σημερινού Αγίου Σώστη. Με εξαίρεση την Α΄ Ολυμπιάδα, αυτοί ήταν οι μοναδικοί αγώνες που έγιναν στο ελληνικό κράτος με ευρεία συμμετοχή αθλητών και με άξιες λόγου επιδόσεις ως το Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου 1901.
Ως το 1930 πρωταθλητής σύλλογος αναδεικνυόταν ο πολυνίκης, δηλαδή εκείνος που οι αθλητές του κατακτούσαν την πρωτιά στα περισσότερα αγωνίσματα. Από το 1931 καθιερώθηκε το σύστημα βαθμολογίας: 3–2–1 βαθμοί αντίστοιχα για τον 1ο–2ο–3ο αθλητή κάθε αγωνίσματος. Μεταπολεμικά το βαθμολογικό σύστημα έγινε 6–5–4–3–2–1 για τους έξι πρώτους και διπλάσιοι βαθμοί για τις σκυταλοδρομίες.
Ως το 1912 μετείχαν και ομάδες των Ελλήνων της διασποράς από: Σμύρνη (Πανιώνιος Σμύρνης, Απόλλων Σμύρνης, Πέλοψ Μελαντίας), Κωνσταντινούπολη (Ερμής Κωνσταντινούπολης, Ηρακλής Ταταούλων), Αλεξάνδρεια (Μίλων Αλεξανδρείας, Όμιλος Φιλάθλων Αλεξανδρείας), Κάιρο (Ίφιτος), Κύπρο (Παγκύπρια Λευκωσίας, Ολύμπια Λεμεσού) κ.ά. και μετά το 1922 μόνο οι ελληνικές ομάδες της Αιγύπτου, ως τις αρχές της δεκαετίας του 1960, και της Κύπρου. Οι Κυπριακές ομάδες συμμετείχαν μέχρι το 1983 και οι Κύπριοι αθλητές συμμετείχαν στην Εθνική Ελλάδας στίβου. Αργότερα, συγκροτήθηκε Κυπριακή εθνική ομάδα. Πάντως διεξαγόταν παράλληλα και το Παγκύπριο Πρωτάθλημα στίβου ανδρών που είχε ξεκινήσει από το 1896. Δύο φορές έχουν αναδειχτεί πρωταθλήτριες Ελλάδος κυπριακές ομάδες.
Πολυνίκης του θεσμού είναι ο Πανελλήνιος Γ.Σ. με 36 κατακτήσεις, ενώ ο Παναθηναϊκός Α.Ο. κατέχει το ρεκόρ συνεχόμενων κατακτήσεων με 20 (1955–1974).
Το Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου γυναικών ξεκίνησε το 1931.
Πρωταθλητές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σύνολο πρωταθλημάτων ανά σύλλογο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Σύλλογος | Τίτλοι | Χρονιές |
|---|---|---|
 Πανελλήνιος Γ.Σ. |
1901, 1904, 1905, 1906, 1907, 1908, 1909, 1911, 1912, 1914, 1917, 1919, 1933, 1934, 1936, 1978, 1981, 1982, 1983, 1987, 1988, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 | |
| Παναθηναϊκός Α.Ο. |
1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1989, 1990, 2025, 2026 | |
 Εθνικός Γ.Σ. |
1901, 1910, 1920, 1925, 1926, 1927, 1928, 1930, 1931, 1937, 1938, 1939, 1940, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1953, 1954 | |
 Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022 | |
 Ηρακλής Θεσσαλονίκης |
1975, 1976, 1979, 1984, 1985, 1986 | |
 Γ.Σ. Ελευθέριος Βενιζέλος Χανίων |
2015, 2023, 2024 | |
 Α.Ο. Αθηνών |
1896 | |
 Γ.Σ. Παγκύπρια Λευκωσίας |
1924 | |
 Α.Ο. Παλαιού Φαλήρου |
1932 | |
 Πειραϊκός Σύνδεσμος |
1935 | |
 Γ.Σ. Ευαγόρας Αμμοχώστου |
1980 | |
 Α.Σ.Σ. Αλέξανδρος Μακεδονίας |
2021 |
Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Οι αγώνες διοργανώθηκαν απο την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή.
- ↑ Οι αγώνες δεν έγιναν λόγω του Ελληνοτουρκικού πολέμου εκείνης της χρονιάς . Πηγή:Ο Πατραϊκός αθλητισμός Τόμος Α΄Η πρώτη δεκαετία:1891-1900, Νικολάου Πολίτη, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1994
- ↑ Οι αγώνες είχαν οριστεί να διοργανωθούν στην Πάτρα απο την Γ.Ε. Πατρών αλλά τους ανέβαλε ο ΣΕΓΑΣ λόγω της Ελληνικής ήττας στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Πηγή: Ο Πατραϊκός αθλητισμός Τόμος Α΄Η πρώτη δεκαετία:1891-1900, Νικολάου Πολίτη, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1994
- ↑ Στην γενική συνέλευση του ΣΕΓΑΣ στις 27 Ιουνίου 1898 αποφασίστηκε να δοθεί εκ νέου η διοργάνωση στην Πάτρα και στην Γ.Ε.Πατρών, αλλά πάλι αναβλήθηκαν για οικονομικούς λόγους. Πηγή :Ο Πατραϊκός αθλητισμός Τόμος Α΄Η πρώτη δεκαετία:1891-1900, Νικολάου Πολίτη, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1994
- ↑ Για οικονομικούς λόγους
- ↑ Οι πρώτοι αγώνες που διοργανώθηκαν απ' τον ΣΕΓΑΣ, στους οποίους μοιράστηκε ο τίτλος στα 2 ισόβαθμα πρωτοπόρα στην βαθμολογία σωματεία
- ↑ Η διαμάχη ανάμεσα στον Πανελλήνιο και τον Εθνικό Γ.Σ. που ξεκίνησε λίγους μήνες μετά την τέλεση των Πανελληνίων του 1901 οδήγησε στη διάσπαση του ΣΕΓΑΣ (τότε ΣΕΑΓΣ) και στη ματαίωση των αγώνων του 1902 και του 1903. Πηγή: Πανελλήνιοι Αγώνες: α' μέρος, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. Αρχειοθετήθηκε 2016-03-04 στο Wayback Machine.
- ↑ Η αποχώρηση του Πανελληνίου και του Παναιτωλικού από το ΣΕΑΓΣ το 1902 σήμανε πρακτικά τη διάσπαση του Συνδέσμου, που ως εκ τούτου αδυνατούσε να διοργανώσει τους Πανελλήνιους Αγώνες το 1902 και το 1903. Πηγή: Πανελλήνιοι Αγώνες: β' μέρος, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. Αρχειοθετήθηκε 2017-09-23 στο Wayback Machine.
- ↑ Συμμετείχαν μόλις 4 σωματεία :Πανελλήνιος, Πανιώνιος, Πειραικός, και Εθνικός Αθηνών, πηγή:Εμπρός φύλλο 23-4-1905
- ↑ Πολυνίκης αναδείχθηκε ο Πανελλήνιος και του απονεμήθηκε η Νίκη του Παιωνίου, διότι συνυπολογίστηκαν και οι νίκες στην πάλη, όπου ο Πανελλήνιος υπερτερούσε. Σε μεταγενέστερες λίστες πρωταθλητών στίβου ως πρωταθλητής Ελλάδος στίβου 1910 σημειώνεται ο Εθνικός Γ.Σ. με 9 νίκες, διότι υπολογίστηκαν μόνο τα αγωνίσματα του στίβου και όχι της πάλης
- ↑ Δεν έγινε λόγω των Βαλκανικών πολέμων
- 1 2 Δεν έγινε λόγω του Α΄ παγκοσμίου πολέμου
- 1 2 Δεν έγιναν λόγω της Μικρασιατικής εκστρατείας
- ↑ Δεν έγιναν λόγω της μικρασιατικής καταστροφής και της ανάγκης περίθαλψης των προσφύγων.
- ↑ Το 1929 έγιναν δύο διοργανώσεις λόγω των Βαλκανικών αγώνων που θα διεξάγονταν εντός του έτους: Πρωτάθλημα Βορρά και Nότου. Στο Βορρά πρώτευσε ο Γ.Σ. Ηρακλής πηγή: Βραδυνή φύλλο 3-9-1929 και στο Νότο ο Εθνικός Γ.Σ. πηγή: Αθλητική Ηχώ φύλλο 1-9-1949 σελ. 2. Οι αγώνες χαρακτηρίστηκαν ως "Προβαλκανικοί".
- 1 2 3 4 5 Λόγω του Β΄παγκοσμίου πολέμου
Μπάμπης Ζαννιάς, "1896-1990 οι πρωταθλητές και τα ρεκόρ του στίβου", έκδοση 1990
