Μεταξουργείο (Αθήνα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η πλατεία Καραϊσκάκη στο Μεταξουργείο.

Το Μεταξουργείο είναι συνοικία στο βορειοδυτικό τμήμα του Ιστορικού Κέντρου της πόλης των Αθηνών.[1] Περίπου στο κέντρο της περιοχής βρίσκεται η ομώνυμη πλατεία, στην οποία υπάρχει μαρμάρινη κρήνη.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ονομασία της συνοικίας και της ομόνυμης πλατείας οφείλεται σε εργοστάσιο επεξεργασίας μεταξιού που λειτουργούσε στην περιοχή στα χρόνια του Όθωνα, με την επωνυμία «Σηρική Εταιρεία της Ελλάδος Αθανάσιος Δουρούτης & Σία».[2] Το εργοστάσιο στεγάζει σήμερα την πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τη σύσταση του Ελληνικού κράτους, η προοπτική ανέγερσης των ανακτόρων στον Κεραμεικό, οδήγησε πολλούς επιφανείς της εποχής, όπως ο αυστριακός πρέσβυς Πρόκες φον Όστεν, η Δούκισσα της Πλακεντίας και oι πρίγκηπες Ιωάννης Καρατζάς και Γεώργιος Καντακουζηνός, να αγοράσουν κτήματα ή να κτίσουν οικίες στην περιοχή.[3] Ο τελευταίος, μάλιστα, ανέγηρε μεγάλη οικοδομή, γνωστή ως Μέγαρο Καντακουζηνού, με την προοπτική της εκμετάλλευσης του κτιρίου ως εμπορικού κέντρου, ένα σχέδιο που ναυάγησε όταν τελικά αποφασίστηκε τα ανάκτορα να κτιστούν στο τότε άλλο άκρο της πόλης, στη σημερινή πλατεία Συντάγματος. Το ημιτελές κτίσμα αγοράστηκε από την εταιρεία του μεταξουργείου και γκρεμίστηκε ώστε να ανεγερθούν οι εγκαταστάσεις του.[2]

H σταδιακή επέκταση του αρχικού εργοστασίου επεξεργασίας μεταξιού σε ολόκληρο συγκρότημα, απέτρεψε για αρκετό χρονικό διάστημα (έως το 1875 περίπου) τη δημιουργία οικιστικών ζωνών στην περιοχή. Σε αυτό συνέβαλε και η ίδρυση του Ορφανοτροφείου Χατζηκώστα το 1856, το οποίο πλαισιώναν εργαστήρια επαγγελματικής κατάρτησης των φιλοξενούμενων παιδιών και, αργότερα, η εγκατάσταση του γειτονικού εργοστασίου παραγωγής φωταερίου (1859-61). Σημαντική ήταν επίσης η παρουσία καταστημάτων σιδηροκατασκευών και αμαξοποιείων, που μεταπήδησαν στο Μεταξουργείο από την όμορη περιοχή της Πλατείας Ελευθερίας (Κουμουνδούρου).[2] Το τελευταίο τέταρτο του 19ου αι. στο Μεταξουργείο είχε πλέον δημιουργηθεί ένα συνεχές σύστημα δόμησης με τη γειτονική περιοχή της Βάθειας, τη σημερινή Βάθη.[4]

Η περιοχή μεταξύ Μεταξουργείου και Βοτανικού, εξαιτίας των λιμναζόντων εκεί υδάτων, παλαιότερα ονομαζόταν Χεζολίθαρο, ή Χεσμένη Πέτρα και ΜπύθουλαςΒούθουλας).[5][2] Έγινε πασίγνωστη από τη Μαντάμ Σουσού, τη μορφή της θρυλικής κοκέτας των διηγημάτων του Δημήτρη Ψαθά.

Χωροταξία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεταξουργείο is located in Αθήνα
Μεταξουργείο
Μεταξουργείο
Η θέση του Μεταξουργείου στον χάρτη

Το Μεταξουργείο εκτείνεται στο χώρο που ορίζεται από την Πλατεία Καραϊσκάκη και τη Λεωφόρο Κωνσταντινουπόλεως, τις οδούς Δεληγιάννη, Αγίου Κωνσταντίνου, Πειραιώς και την Ιερά Οδό. Εφάπτεται του Γκαζοχωρίου, του Κεραμεικού, της ευρύτερης περιοχής της Πλατείας Ομονοίας και της Ακαδημία Πλάτωνος και Κολωνού. Από διοικητική άποψη, υπάγεται στη δικαιοδοσία του 1ου και του 3ου Δημοτικού Διαμερίσματος των Αθηνών, με όρια τις οδούς Λένορμαν και Κολοκυνθούς.[1] Διασχίζεται από το επίγειο σιδηροδρομικό δίκτυο του ΟΣΕ.

Γενικά η περιοχή θεωρείται υποβαθμισμένη συνοικία, με πολλά παλιά και εγκαταλελειμμένα κτίρια και οίκους ανοχής. Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχει ξεκινήσει ανάπλαση κάποιων ζωνών της περιοχής.[6]

Από το Μεταξουργείο διέρχεται η Γραμμή 2 του Μετρό και η περιοχή εξυπηρετείται από το Σταθμό Μεταξουργείου.

Το Μεταξουργείο είναι ενταγμένο στο Πρόγραμμα Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων της Αθήνας (1998).[7]

Εστιατόριο στην Πλατεία Αυδή
Τέχνη του Αλέκου Φασιανού στο σταθμό του μετρό

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Κλαούνη, Δήμητρα (Μάρτιος 2012). «Η κοινωνική διάσταση του δημόσιου χώρου: μελετώντας τις πλατείες του Μεταξουργείου». Αθήνα: ΕΜΠ - Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, σ. 8. http://courses.arch.ntua.gr/fsr/142527/KAOYNH%20D.%20-%20KOINVNIKH%20DIASTASH%20TVN%20PLATEIVN%20TOY%20METAJOYRGEIOY.pdf. Ανακτήθηκε στις 4.03.2016. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Αγριαντώνη, Χριστίνα (1995). «Η Αθήνα τον 19ο αιώνα. Συνοικία Μεταξουργείο». Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών. Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. http://www.eie.gr/archaeologia/gr/chapter_more_10.aspx. Ανακτήθηκε στις 4.03.2016. 
  3. Μπίρης, Μάνος (1987). Μισός αιώνας αθηναϊκής αρχιτεκτονικής, 1875-1925. Αθήνα, σελ. 9. 
  4. Μπίρης (1987), σελ. 8.
  5. Ρουμπάνης, Θοδωρής (29 Οκτωβρίου 2010). «176 χρόνια μεγάλα λόγια για όμορφη πόλη». Έθνος. http://www.ethnos.gr/arxiki_selida/arthro/176_xronia_megala_logia_gia_omorfi_poli-40402961/. Ανακτήθηκε στις 8.03.2016. 
  6. Ρηγόπουλος, Δημήτρης. «Αποκατάσταση Μεταξουργείου». Η Καθημερινή (18 Νοεμβρίου 2003). http://www.kathimerini.gr/168084/article/politismos/arxeio-politismoy/apokatastash-meta3oyrgeioy. Ανακτήθηκε στις 4.03.2016. 
  7. Κλαούνη (2012), σελ. 10.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]