Διώνη (μυθολογία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Διώνη είναι αρχαίο Ελληνικό γυναικείο κύριο όνομα (βαφτιστικό όνομα.)

Ωκεανίδα Διώνη
Dione on throne - Roscher 1,1 p. 1029.jpg
Η Διώνη στον θρόνο της
Σύντροφος-οι Δίας
Γονείς

Ουρανός (μυθολογία) Γαία (μυθολογία)

ή

Τιτάνας Ωκεανός και Τιτανίδα Τηθύς
Αδέλφια Οι υπόλοιπες 2.999 Ωκεανίδες και οι 3.000 Ποταμοί
Τέκνα Θεά Αφροδίτη (κατά τον Όμηρο) Νιόβη & Πέλοπας
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τη θεότητα
Ο θεός Δίας και η Διώνη σε νόμισμα.

Στην ελληνική μυθολογία η Διώνη ήταν θεότητα που ανήκει στην πρώτη γενεά των θεών. Υπάρχουν πολλές παραδόσεις για αυτή.

Σε μία από αυτές είναι κόρη του Ουρανού και της Γαίας, αδελφή του Κρόνου, της Τηθύος, της Ρέας, της Θέμιδας κ.ά.. Σύμφωνα με άλλη παράδοση, η Διώνη ήταν μία από τις Ωκεανίδες, κόρες του Ωκεανού και της Τηθύος. Κάποιες φορές συγκαταλέγεται ανάμεσα στις κόρες του Άτλαντα.

Η Διώνη παντρεύτηκε τον Τάνταλο και απέκτησαν δύο παιδιά, τη Νιόβη και τον Πέλοπα. Σύμφωνα με μία εκδοχή, κόρη της Διώνης ήταν η θεά Αφροδίτη.Κατά μία εκδοχή ο θεός Διόνυσος είναι γιος της Διώνης με το σμίξιμο με τον Δία

Άλλες αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Στράβωνας αναφέρει ότι οι πρώτοι μάντεις στο μαντείο της Δωδώνης ήταν άντρες, αλλά αργότερα αντικαταστάθηκαν από τρεις γυναίκες γραίες γιατί στον ίδιο χώρο λατρευόταν και η Διώνη ως Συν+ναός του Δία.

Για τους ορφικούς ύμνους η Διώνη ήταν κόρη του Ουρανού, Στο όμηρο και κυρίως στην Ιλιάδα έχουν την Αφροδίτη να σκύβει στα γόνατα της μητέρας της Διώνη και εκείνη ως πραγματική της μητέρα την αγκαλιάζει και την παρηγορεί όταν διαμαρτύρεται ότι τη λάβωσε ο λεοντόκαρδος Διομήδης όταν έβγαλε έξω από τη μάχη τον γιό της, τον Αινεία. Ο θεόκριτος στα Αηδώνια μυστήρια αναφέρει πως η Κυπρία Αφροδίτη είναι κόρη της Διώνης.  

Ο Πλάτων στο συμπόσιο διευκρινίζει ότι η νεότερη Αφροδίτη που καλείται και Πάνδημος είναι κόρη του Διός και της Διώνης.

Στον ομηρικό ύμνο του Απόλλωνα ή θεά Διώνη παραβρίσκεστε στην γέννηση του θεού Απόλλωνα στην Δήλο μαζί με την Ρέα, Αμφιτρίτη, Θέμις και άλλες πολλές.

Ο Στράβωνας επίσης μας αναφέρει ένα ιερό ναό αφιερωμένο σε αυτή την θεά στο Αρχαίο Λέπρεο στην Ηλία.  

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άγαλμα της Διώνης και Αφροδίτης από το ανατολικό αέτωμα του Παρθενώνα

Σύμφωνα με μερικούς ερευνητές, η ύπαρξη της Διώνης προέκυψε ως αναγκαιότητα μετά την αλλαγή της θεότητας που λατρευόταν στο θέατρο της Δωδώνης. Στην αρχή (εποχή του χαλκού) και για πολλούς αιώνες στην Δωδώνη λατρευόταν η Γαία αλλά μετά την είσοδο του Δωδεκάθεου στη θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων η λατρεία του μαντείου μετατέθηκε στον Δία. Οι πανάρχαιες λατρευτικές συνήθειες των ιερέων και των κατοίκων της περιοχής όμως δεν μπορούσαν να αφήσουν το μαντείο χωρίς θηλυκή θεότητα. Έτσι αναγκάστηκαν να «εφεύρουν» τη Διώνη κατά την προσφιλή τους μέθοδο να παράγουν το γυναικείο όνομα από αυτό του συζύγου: (Δίας > Διώνη). Δείγματα αυτής της συνήθειας συναντούμε ακόμα και σήμερα στα χωριά της Ηπείρου. π.χ. Γιώργος > Γιώργαινα κτλ.

Η Διώνη στην βόρια μεριά του βωμού της Περγάμου

Πήραν το όνομά της[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Emmy Patsi-Garin: Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας, εκδ. οίκος «Χάρη Πάτση», Αθήνα 1969