Διώνη (μυθολογία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ωκεανίδα Διώνη
Dione on throne - Roscher 1,1 p. 1029.jpg
Η Διώνη στον θρόνο της
Σύντροφος-οι Θεός Δίας
Γονείς Τιτάνας Ωκεανός και Τιτανίδα Τηθύς
Αδέλφια Μήτις, Πλειόνη, Νεφέλη και οι άλλες Ωκεανίδες. Ίναχος και οι άλλοι Ποταμοί.
Τέκνα Θεά Αφροδίτη (κατά μία εκδοχή)
Commons page Πολυμέσα
Ο θεός Δίας και η Διώνη σε νόμισμα.

Στην ελληνική μυθολογία η Διώνη ήταν θεότητα που ανήκει στην πρώτη γενεά των θεών. Υπάρχουν πολλές παραδόσεις για αυτή.

Σε μία από αυτές είναι κόρη του Ουρανού και της Γαίας, αδελφή του Κρόνου, της Τηθύος, της Ρέας, της Θέμιδας κ.ά.. Σύμφωνα με άλλη παράδοση, η Διώνη ήταν μία από τις Ωκεανίδες, κόρες του Ωκεανού και της Τηθύος. Κάποιες φορές συγκαταλέγεται ανάμεσα στις κόρες του Άτλαντα.

Η Διώνη παντρεύτηκε τον Τάνταλο και απέκτησαν δύο παιδιά, τη Νιόβη και τον Πέλοπα. Σύμφωνα με μία εκδοχή, κόρη της Διώνης ήταν η θεά Αφροδίτη.

Άγαλμα της Διώνης και Αφροδίτης από το ανατολικό αέτωμα του Παρθενώνα

Άλλες αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Στράβωνας αναφέρει ότι οι πρώτοι μάντεις στο μαντείο της Δωδώνης ήταν άντρες, αλλά αργότερα αντικαταστάθηκαν από τρεις γυναίκες γραίες γιατί στον ίδιο χώρο λατρευόταν και η Διώνη ως Συν+ναός του Δία.

Για τους ορφικούς ύμνους η Διώνη ήταν κόρη του Ουρανού, Στο όμηρο και κυρίως στην Ιλιάδα έχουν την Αφροδίτη να σκύβει στα γόνατα της μητέρας της Διώνη και εκείνη ως πραγματική της μητέρα την αγκαλιάζει και την παρηγορεί όταν διαμαρτύρεται ότι τη λάβωσε ο λεοντόκαρδος Διομήδης όταν έβγαλε έξω από τη μάχη τον γιό της, τον Αινεία. Ο θεόκριτος στα Αηδώνια μυστήρια αναφέρει πως η Κυπρία Αφροδίτη είναι κόρη της Διώνης.  

Η Διώνη στην βόρια μεριά του βωμού της Περγάμου

Ο Πλάτων στο συμπόσιο διευκρινίζει ότι η νεότερη Αφροδίτη που καλείται και Πάνδημος είναι κόρη του Διός και της Διώνης.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με μερικούς ερευνητές, η ύπαρξη της Διώνης προέκυψε ως αναγκαιότητα μετά την αλλαγή της θεότητας που λατρευόταν στο θέατρο της Δωδώνης. Στην αρχή (εποχή του χαλκού) και για πολλούς αιώνες στην Δωδώνη λατρευόταν η Γαία αλλά μετά την είσοδο του Δωδεκάθεου στη θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων η λατρεία του μαντείου μετατέθηκε στον Δία. Οι πανάρχαιες λατρευτικές συνήθειες των ιερέων και των κατοίκων της περιοχής όμως δεν μπορούσαν να αφήσουν το μαντείο χωρίς θηλυκή θεότητα. Έτσι αναγκάστηκαν να «εφεύρουν» τη Διώνη κατά την προσφιλή τους μέθοδο να παράγουν το γυναικείο όνομα από αυτό του συζύγου: (Δίας > Διώνη). Δείγματα αυτής της συνήθειας συναντούμε ακόμα και σήμερα στα χωριά της Ηπείρου. π.χ. Γιώργος > Γιώργαινα κτλ..

Πήραν το όνομά της[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Emmy Patsi-Garin: Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας, εκδ. οίκος «Χάρη Πάτση», Αθήνα 1969