Ησύχιος ο Αλεξανδρεύς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ησύχιος ο Αλεξανδρεύς
Ιδιότητα λεξικογράφος, γλωσσολόγος, συγγραφέας και γραμματικός
Περίοδος ακμής 5ος αιώνας

Ο Ησύχιος ο Αλεξανδρεύς ή Αλεξανδρινός ήταν Έλληνας γραμματικός και λεξικογράφος που άκμασε κατά τον 5ο αιώνα (μ.Χ.) και συνέγραψε το γνωστό «Λεξικό Ησυχίου» ή «Συναγωγή Πασῶν Λέξων κατά Στοιχεῖον έκ των Άριστάρχου και Άπίωνος και Ηλιοδώρου»[1] που θεωρείται απ΄ όλα τα σωζόμενα λεξικά της αρχαιότηταςτο το πλουσιότερο και σπουδαιότερο[2].

Λεξικό Ησυχίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχή του γράμματος Π από το μοναδικό σωζόμενο χειρόγραφο Marc. Gr. 622.

Το λεξικό που δημιούργησε, περιέχει λέξεις περίεργες ή σπάνιες που συναντώνται σε αρχαία κείμενα και τύπους ασυνήθεις σε διάφορες τοπικές διαλέκτους καθώς και πάρα πολλές λέξεις ή εκφράσεις τόσο από διαφορετικούς συγγραφείς όσο και διαφορετικούς τομείς (ποίηση, ιατρική, διοίκηση, κ.α.), πολλές από τις οποίες δεν σώζονται πουθενά στην αρχαιοελληνική γραμματεία[3]. Ο Ησύχιος για τη σύνταξη αυτού του λεξικού μεταχειρίσθηκε ως πηγές τον Απίωνα, τον Αρίσταρχο, τον Ηλιόδωρο και τη «Διογενική συλλογή», τους λεγόμενους «Περιεργοπένητες». Αναφέρεται μια επιστολή του Ησύχιου με την οποία χαρίζει κάτι στον φίλο του Ευλόγιον και η οποία φαίνεται ότι σκέπτονταν να δημιουργήσει μια νέα Διογενική συλλογή συμπληρωμένη με ομηρικές λέξεις. Παραμένει άγνωστο όμως αν ο σκοπός επετεύχθηκε. Ατυχώς, από το λεξικό του Ησύχιου έφθασε στους χρόνους μας μόνο ένα χειρόγραφο του 15ου αιώνα (Codex Venetus Graec. 851)[3].

Την περίοδο των Βυζαντινών χρόνων, στο αρχικό λεξικό προστέθηκαν και χριστιανικές λέξεις από το γλωσσάριο του Κυρίλλου Πατριάρχου Αλεξανδρείας[2]. Έχει όμως αποδειχθεί πως και ολόκληρο αυτό το γλωσσάριο συγχωνεύθηκε σε κάποιες εκδόσεις του λεξικού, ενώ σε άλλες προστέθηκαν λέξεις που ερμηνεύτηκαν από τον Μέγα Αθανάσιο ως παραλλαγή του γλωσσάριου του Κυρίλλου.

Πρώτη φορά εκδόθηκε το Λεξικό του Ησύχιου σε τόμο στη Βενετία το 1514 από τον Μάρκο Μουσούρο[3]. Από τότε ακολούθησαν και άλλες εκδόσεις στο Λούγδουνο το 1766 δίτομο και στην Ιένη το 1857 τετράτομο. Ακολούθησαν και άλλες εκδόσεις το 1864 και 1867.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκδοτική Αθηνών
  2. 2,0 2,1 Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή, τόμ. 13, σελ. 265, Αθήνα 1996
  3. 3,0 3,1 3,2 ΘΕΤΙΜΑ - Αρχαίες Ελληνικές διάλεκτοι, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα: