Φάνης (μυθολογία)
| Φάνης | |
|---|---|
 | |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Οικογένεια | |
| Γονείς | Ύδρος |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Στην ελληνική μυθολογία ο Φάνης (γεν. Φάνητος) είναι ένα από τα ονόματα της δημιουργικής αρχής του Σύμπαντος, προσωποποίηση του Δημιουργού Έρωτα[1] σύμφωνα με την Ορφική θεογονία[1].
Ο Φάνης ήταν μία πρωταρχική θεότητα («Πρωτογόνος»)[1] που αναπήδησε από το «κοσμικό αβγό», το οποίο γέννησε η Νύχτα[1]. Στις «Ορφικές Ραψωδίες» που παραδόθηκαν από τον Ιερώνυμο και από τον Ελλάνικο, αναφέρεται ότι ο Χρόνος[1] υπήρξε η αιτία των πάντων και ο δημιουργός του αργυρού κοσμικού αβγού του Φάνητα[2].
Ο Πρωτόγονος/Φάνης ταυτιζόταν επίσης με τον Ζαγρέα/Διόνυσο ή είναι ο ίδιος ο Διόνυσος.[3] Ο Φάνης ήταν θεότητα του φωτός και της καλοσύνης, του οποίου το όνομα σήμαινε «φέρνω φως» ή «λάμπω» ;[4][1] ως πρωτότοκη θεότητα, αναδύθηκε από την άβυσσο και γέννησε το σύμπαν. Στην Ορφική λογοτεχνία, ο Φάνης πιστεύεται ότι εκκολάφθηκε από το παγκόσμιο αυγό του Χρόνου και της Ανάγκης «Ανάγκης, Μοίρας» ή Νυξ με τη μορφή μαύρου πουλιού και ανέμου. Η μεγαλύτερη σύζυγός του, Νυξ, τον ονόμασε «Πρωτόγωνο». Καθώς δημιούργησε τη νύχτα, ο Φάνης δημιούργησε την ημέρα και τη μέθοδο της δημιουργίας μέσω πειραματισμού. Ορίστηκε ηγεμόνας των θεοτήτων. Μια νέα Ορφική παράδοση αναφέρει ότι ο Φάνης παρέδωσε το σκήπτρο του στη Νυξ. Η Νυξ αργότερα έδωσε το σκήπτρο στον γιο της Ουρανό. Ο Κρόνος άρπαξε το σκήπτρο από τον πατέρα του, τον Ουρανό. Και τέλος, το σκήπτρο που κρατούσε ο Κρόνος κατασχέθηκε από τον Δία, ο οποίος το κρατάει μέχρι σήμερα. Μερικοί Ορφικοί μύθοι υποδηλώνουν ότι ο Δίας σκοπεύει να δώσει το σκήπτρο στον Διόνυσο.
ᾠογενῆ, χρυσέῃσιν ἀγαλλόμενον πτερύγεσσι,
ταυροβόαν, γένεσιν μακάρων θνητῶν τ’ ἀνθρώπων, σπέρμα πολύμνηστον, πολυόργιον, Ἠρικεπαῖον, ἄρρητον, κρύφιον, ῥοιζήτορα, παμφαὲς ἔρνος, ὄσσων ὃς σκοτόεσσαν ἀπημαύρωσας ὁμίχλην πάντῃ δινηθεὶς πτερύγων ῥιπαῖς κατὰ κόσμον λαμπρὸν ἄγων φάος ἁγνόν, ἀφ’ οὗ σε Φάνητα κικλήσκω ἠδὲ Πρίηπον ἄνακτα καὶ Ἀνταύγην ἑλίκωπον. ἀλλά, μάκαρ, πολύμητι, πολύσπορε, βαῖνε γεγηθὼς
ἐς τελετὴν ἁγίην πολυποίκιλον ὀργιοφάνταις.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 «PHANES - Greek Primordial God of Creation & Life». www.theoi.com. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουλίου 2023. Σφάλμα αναφοράς: Μη έγκυρη ετικέτα
<ref>• όνομα " :0 " ορίζεται πολλές φορές με διαφορετικό περιεχόμενο - ↑ «Το Ωόν (αυγό) αρχετυπικό σύμβολο της γέννησης του κόσμου». Ανακτήθηκε στις 2 Ιουλίου 2023.
- ↑ «Primordial Gods and Beings Explained». Timeless Myths. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουλίου 2023.
- ↑ Coulter, Charles Russell· Turner, Patricia (2012). Encyclopedia of Ancient Deities. Jefferson: McFarland & Company. σελ. 381. ISBN 978-0-7864-9179-7. OCLC 1289371188.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Emmy Patsi-Garin: Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας, εκδ. οίκος «Χάρη Πάτση», Αθήνα 1969