Κρόνος (πλανήτης)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κρόνος Saturn symbol.svg

Ο Πλανήτης Κρόνος

Ο πλανήτης Κρόνος

Ανακάλυψη
Ανακαλύφθηκε από Άγνωστος
Ανακαλύφθηκε στους Προϊστορικούς χρόνους
Χαρακτηριστικά τροχιάς[1]
Αφήλιο 1.513.325.783 km
(10,11595804 AU)
Περιήλιο 1.353.572.956 km
(9,04807635 AU)
Ημιάξονας τροχιάς 1.433.449.370 km
(9,58201720 AU)
Εκκεντρότητα 0,055723219
Περίοδος περιφοράς 10.832,327 ημέρες
(29,657296 χρόνια)[2]
Συνοδική Περίοδος 378,09 ημέρες
Μέση Ταχύτητα Τροχιάς 9,69 km/s
Κλίση 2,485240° ως προς την Εκλειπτική
5,51° ως προς τον Ηλιακό ισημερινό
Μήκος του ανερχόμενου σημείου 113,642811°
Όρισμα του περιηλίου 336,013862°
Δορυφόροι 62
Φυσικά Χαρακτηριστικά
Ισημερινή Ακτίνα 60.268 ± 4 km[3][4]
(9,4492 γήινες)
Πολική Ακτίνα 54.364 ± 10 km[3]
(8,5521 γήινες)
Πεπλάτυνση 0,097 ± 0,00018 [5]
Επιφάνεια 4,27 ×1010 km2
(83,703 γήινες)
Όγκος 8,2713 ×1014 km3 [6]
(763,59 γήινες)
Μάζα 5,6846 ×1026 kg[6]
(95,152 γήινες)
Μέση πυκνότητα 0,687 g/cm3 [6]
Επιφανειακή Βαρύτητα στον Ισημερινό 10,44 m/s2 [6]
Ταχύτητα Διαφυγής 35,5 km/s [6]
Αστρονομική περίοδος περιστροφής 0,439-0,449 ημέρες
(10 h 32-47 min)[7]
Ταχύτητα περιστροφής στον Ισημερινό 9,87 km/s
35.500 km/h
Κλίση άξονα 26,73°[6]
Ορθή αναφορά
του βόρειου πόλου
2 h 42 min 21 s[3]
Απόκλιση 83,537°[3]
Λευκαύγεια 0,342[6]
Φαινόμενο μέγεθος +1,47 ως -0,24 [8]
Θερμοκρασία στο 1 bar
ελάχ. μέση μεγ.
134 K[6]
Χαρακτηριστικά ατμόσφαιρας[6]
Υδρογόνο ~96%
Ήλιο ~3%
Μεθάνιο ~0,4%
Αμμωνία ~0,01%
Αιθάνιο ~0,0007%

Ο Κρόνος είναι ο έκτος πλανήτης σε σχέση με την απόστασή του από τον Ήλιο και ο δεύτερος μεγαλύτερος του Ηλιακού Συστήματος μετά τον Δία, με διάμετρο στον ισημερινό του 120.660 χιλιόμετρα και ανήκει στους λεγόμενους γίγαντες αερίων. Το όνομά του προέρχεται από τον Κρόνο της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας και σχετίζεται με την λέξη χρόνος. Σχεδόν ταυτίζεται με το Ρωμαϊκό θεό Saturn, απ' όπου προέρχονται και οι άλλες ευρωπαϊκές ονομασίες.

Λόγω της μεγάλης μάζας του Κρόνου και της μεγάλης βαρύτητας, οι συνθήκες που παράγονται στον Κρόνο είναι ακραίες. Οι εσωτερικές πιέσεις και θερμοκρασίες είναι πέρα από οτιδήποτε μπορεί να αναπαραχθεί πειραματικά στη Γη. Το εσωτερικό του Κρόνου πιθανώς αποτελείται από έναν στερεό πυρήνα σιδήρου, νικελίου, πυριτίου και ενώσεις οξυγόνου και περιβάλλεται από ένα βαθύ στρώμα μεταλλικού υδρογόνου, ένα ενδιάμεσο στρώμα του υγρού υδρογόνου και υγρού ηλίου, καθώς και ένα εξωτερικό στρώμα αερίων.[9] Το ηλεκτρικό ρεύμα μέσα στο στρώμα μεταλλικού υδρογόνου είναι πιθανό να δημιουργεί ένα πλανητικό μαγνητικό πεδίο, που είναι ελαφρώς πιο αδύναμο από το γήινο μαγνητικό πεδίο αν συγκριθούν στις επιφάνειες των πλανητών και περίπου το ένα εικοστό της ισχύος του πεδίου γύρω από τον Δία. Η εξωτερική ατμόσφαιρα έχει γενικά ήπια εμφάνιση, αν και μπορούν να εμφανιστούν χαρακτηριστικά μακράς διάρκειας ζωής. Η ταχύτητα του ανέμου στον Κρόνο μπορεί να φτάσει 1.800 χλμ/ώρα, πολύ μεγαλύτερη από εκείνη στον Δία.

Ο Κρόνος διαθέτει εννέα δακτυλίους, οι οποίοι αποτελούνται από σωματίδια σκόνης και πάγου, και 62 δορυφόρους, χωρίς να συνυπολογίζονται οι μικροί δορυφόροι και οι έλικες. Ο μεγαλύτερος δορυφόρος του Κρόνου, ο Τιτάνας, είναι ο μόνος δορυφόρος στο ηλιακό σύστημα με πυκνή ατμόσφαιρα.

Για αιώνες τον θεωρούσαν τον τελευταίο (εξώτατο) πλανήτη του Ηλιακού Συστήματος, καθώς είναι γνωστός από την αρχαιότητα. Πολλά από αυτά που σήμερα γνωρίζουμε για τον πλανήτη και τους δορυφόρους του, μας έγιναν γνωστά από την εξερεύνηση των Βόγιατζερ 1 και Βόγιατζερ 2 το 1980-81. Από το 2004, η διαστημική συσκευή Cassini βρίσκεται σε τροχιά γύρω απ' τον πλανήτη, μελετώντας τον διεξοδικά.

Φυσικά χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μία σύγκριση Γης και Κρόνου.

Ο Κρόνος είναι εμφανώς συμπιεσμένος στους πόλους και αυτό οφείλεται στην πολύ γρήγορη περιστροφή του πλανήτη γύρω από τον άξονά του, τη μικρή πυκνότητά του και τη ρευστή κατάστασή του. Η ισημερινή διάμετρος του Κρόνου είναι 10% μεγαλύτερη από την πολική (60.268 km έναντι 54,364 km. Ο Κρόνος είναι ο μόνος πλανήτης στο Ηλιακό Σύστημα του οποίου η πυκνότητα είναι μικρότερη από αυτή του νερού. Αν και ο πυρήνας του Κρόνου έχει σαφώς μεγαλύτερη πυκνότητα από το νερό, η συνολική πυκνότητα του Κρόνου είναι 0.69 g/cm³ εξαιτίας της αέριας ατμόσφαιρας. Ο Κρόνος είναι μόλις 95 φορές βαρύτερος από τη Γη σε σύγκριση με τον Δία που είναι 318 φορές,[10] ο οποίος είναι περίπου 20% μεγαλύτερος από τον Κρόνο.[11]

Εσωτερική δομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αν και δεν υπάρχει κάποια άμεση πληροφορία για την εσωτερική δομή του Κρόνου, θεωρείται ότι το εσωτερικό του είναι όμοιο με αυτό του Δία, δηλαδή αποτελείται από ένα μικρό βραχώδη πυρήνα (περίπου στο μέγεθος της Γης) που σκεπάζεται από τεράστιες μάζες αερίων. Ο πυρήνας είναι πυκνότερος από τη Γη (υπολογίζεται ότι είναι 9 με 22 φορές βαρύτερος από τη Γη, αν και έχει το ίδιο μέγεθος) και καλύπτεται από ένα παχύ στρώμα μεταλλικού υδρογόνου και από πάνω από ένα στρώμα υγρού υδρογόνου και στα τελευταία χίλια χιλιόμετρα από πυκνή αέρια ατμόσφαιρα.[12] Το εσωτερικό του Κρόνου είναι καυτό και η θερμοκρασία του φτάνει στους 11.700 °C στον πυρήνα. Όπως και ο Δίας, έτσι και ο Κρόνος ακτινοβολεί περισσότερη ενέργεια από αυτή που παίρνει από τον Ήλιο, σχεδόν 2,5 φορές περισσότερη. Το φαινόμενο αυτό πιθανώς οφείλεται στις κινήσεις του υδρογόνου και του ήλιου στο εσωτερικό του, και πιο συγκεκριμένα σε σταγονίδια ηλίου, τα οποία προκαλούν θερμότητα μέσω της τριβής καθώς πέφτουν κάτω από το ελαφρύτερο υδρογόνο. Όμως ο κύριος μηχανισμός παροχής ενέργειας είναι ο μηχανισμός Kelvin-Helmholtz, δηλαδή μία αργή, βαρυτική συρρίκνωση του πλανήτη.[13]

Ατμόσφαιρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι θερμοκρασιακές εκπομπές του Κρόνου: το εξέχον ζεστό σημείο στο κάτω μέρος της εικόνας είναι ο νότιος πόλος του Κρόνου.

Η περιστροφή των αερίων που σκεπάζουν τον πλανήτη δεν γίνεται ομοιόμορφα. Η περιστροφή των περιοχών στον ισημερινό διαρκεί 10 ώρες και 14 λεπτά και αυτή των υπόλοιπων περιοχών 10 ώρες και 39 λεπτά. Η ατμόσφαιρά του αποτελείται κυρίως από υδρογόνο σε ποσοστό 96,3% και σε μικρές ποσότητες από ήλιο (3,25%).[14] Επίσης έχουν εντοπιστεί ελάχιστες ποσότητες μεθανίου, αιθανίου, ακετυλενίου, αμμωνίας και φωσφίνης.[15] Τα υψηλότερα νέφη του Κρόνου αποτελούνται από κρυστάλλους αμμωνίας, ενώ τα κατώτερα φαίνεται ότι αποτελούνται είτε από υδρόθειο του αμμωνίου (NH4SH) είτε από νερό.[16] Η ατμόσφαιρα έχει σημαντικά μικρότερη περιεκτικότητα σε ήλιο σε σύγκριση με αυτή του Ήλιου.

Η ποσότητα στοιχείων βαρύτερων του ηλίου δεν είναι επακριβώς γνωστή, αλλά θεωρείται ότι ταιριάζουν με αυτές του Ηλιακού συστήματος όταν αυτό βρισκόταν στην φάση δημιουργίας. Η συνολική μάζα αυτών των στοιχείων υπολογίζεται ότι είναι 19–31 φορές αυτής της Γης, και συγκεντρώνεται κυρίως στον πυρήνα του Κρόνου.[17]

Στρώματα αερίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ατμόσφαιρα του Κρόνου παρουσιάζει ένα μοτίβο λωρίδων όμοιο με αυτό του Δία, μόνο που οι λωρίδες του Κρόνου είναι πιο αχνές και είναι ευρύτερες στον ισημερινό. Προς τα κάτω, υπάρχει ένα στρώμα 10 χιλιομέτρων και θερμοκρασίας -23 °C που αποτελείται από υδάτινο πάγο. Από πάνω υπάρχει ένα στρώμα πιθανώς από όξινο θειούχο αμμώνιο, με πλάτος 50 χλμ και θερμοκρασία -93 °C. Οχτώ χιλιόμετρα πάνω από αυτό στρώμα υπάρχουν νέφη αμμωνίας και θερμοκρασία 60 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερη. Κοντά στη κορυφή της ατμόσφαιρας και πάνω από τα ορατά νέφη αμμωνίας υπάρχει ένα στρώμα με πλάτος 200 με 270 χιλιόμετρα που αποτελείται από υδρογόνο και ήλιο.[18] Οι άνεμοι στο Κρόνο είναι από τους ταχύτερους στο Ηλιακό Σύστημα με ταχύτητα 1800 km/h, όπως μετρήθηκε από τα Βόγιατζερ.[19]

Κάθε τριάντα χρόνια μία μεγάλη καταιγίδα, γνωστή με το όνομα Μεγάλη Λευκή Κηλίδα, καλύπτει ένα μέρος της επιφάνειάς του. Αυτό το φαινόμενο φαίνεται να συμπίπτει με το ηλιοστάσιο του βορείου ημισφαιρίου του Κρόνου.[20] Η τελευταία φορά που παρατηρήθηκε ήταν το 1990, όπως φαίνεται από φωτογραφίες του ΔΤΧ, ενώ είχε παρατηρηθεί το 1876, 1903, 1933 και 1960.[21] Μία άλλη τεράστια καταιγίδα παρατηρήθηκε στο Κρόνο τον Δεκέμβριο του 2010 και τον Ιανουαρίου του 2011, η οποία περικύκλωσε όλο το πλανήτη στο ύψος του 35 παραλλήλου.[22]

Πολικές δομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βόρειος πόλος του Κρόνου. Η εξάγωνη δομή είναι εμφανής.

Στο βόρειο πόλο του Κρόνου παρατηρήθηκε από τα Βόγιατζερ ένα μόνιμο χαρακτηριστικό εξάγωνων σύννεφων.[23][24] Αντίθετα, στο νότιο πόλο ανακαλύφθηκε το 2006 από το Κασσίνι μία καταιγίδα με τη μορφή τυφώνα, στην οποία διαγράφεται καθαρά το "μάτι του κυκλώνα".[25] Αυτό το γεγονός είναι αξιοσημείωτο διότι εκτός από τη Γη, το μάτι του κυκλώνα δεν είχε παρατηρηθεί σε κανένα άλλο πλανήτη.[26]

Οι ακμές του εξαγώνου έχουν μήκος περίπου 13.800 χιλιόμετρα. Ολόκληρη η δομή περιστρέφεται σε 10 ώρες, 39 λεπτά και 24 δευτερόλεπτα, που είναι ίση με αυτή της εκπομπής ραδιοκυμάτων του Κρόνου και υπολογίζεται ότι είναι η ταχύτητα περιστροφής του εσωτερικού του πλανήτη.

Μαγνητόσφαιρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κρόνος έχει ένα εγγενές μαγνητικό πεδίο που έχει ένα απλό, συμμετρικό σχήμα, ένα μαγνητικό δίπολο. Η δύναμή του στον ισημερινό είναι 0,2 gauss (20 μT) δηλαδή είναι περίπου το ένα εικοστό εκείνης του πεδίου γύρω από τον Δία και ελαφρώς ασθενέστερη από το γήινο μαγνητικό πεδίο.[27] Ως αποτέλεσμα η μαγνητόσφαιρα του Κρόνου είναι πολύ μικρότερη από τη μαγνητόσφαιρα του Δία και εκτείνεται ελαφρώς πέρα από την τροχιά του Τιτάνα.[28] Πιθανότατα, το μαγνητικό πεδίο δημιουργείται με παρόμοιο τρόπο με αυτό του Δία, δηλαδή από τα ρεύματα στο στρώμα μεταλλικού υδρογόνου, το οποίο ονομάζεται δυναμό μεταλλικού υδρογόνου. Ομοίως με εκείνες των άλλων πλανητών, η μαγνητόσφαιρα είναι αποτελεσματική στο να εκτρέψει τα σωματίδια του ηλιακού ανέμου.

Δορυφόροι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη 62 δορυφόρων[29] διαφόρων μεγεθών σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο, 53 από τους οποίους έχουν λάβει ονόματα. Ο μεγαλύτερος από αυτούς είναι ο Τιτάνας που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος δορυφόρος στο Ηλιακό Σύστημα και ο μοναδικός με πυκνή ατμόσφαιρα (αποτελούμενη από υδρογονάνθρακες και άζωτο). Αποτελεί το 90% της μάζας που περιφέρεται γύρω από το Κρόνο, συμπεριλαμβανομένων των δακτυλίων.[30] Είναι μεγαλύτερος και από τον πλανήτη Ερμή. Το δεύτερο μεγαλύτερο φεγγάρι είναι η Ρέα, η οποία ενδέχεται να διαθέτει το δικό της ασθενές σύστημα δακτυλίων.[31]

Ονόματα μερικών από τους υπόλοιπους δορυφόρους είναι: Μίμας, Εγκέλαδος, Τηθύς, Διώνη, Ρέα, Υπερίων, Ιαπετός, Φοίβη, Ιανός, Επιμηθέας, Ελένη, Τελεστώ, Καλυψώ, Άτλας, Προμηθέας, Πανδώρα, Πάνας, Μεθώνη, Παλλήνη, Ανθή, Πολυδεύκης, Υμίρ, Παάλιακ, Τάρβος, Κίβιουκ, Αλμπιόριξ, Ερριάπους, Σίαρνακ, Kάρι, Σκολ, Τζαρνσάξα, Γκρέιπ, Αιγαίων και ο νεοανακαλυφθείς δορυφόρος S/2009 S 1.

Οι δακτύλιοι του Κρόνου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι δακτύλιοι του Κρόνου είναι οι πιο εμφανείς του ηλιακού συστήματος. Εδώ φωτογραφημένοι από του Κασσίνι του 2007.

Οι εντυπωσιακοί δακτύλιοι γύρω από τον Κρόνο παρατηρήθηκαν για πρώτη φορά από τον Γαλιλαίο, ο οποίος, μη μπορώντας να εξηγήσει αυτό που έβλεπε, καθώς και το φαινόμενο της "εξαφάνισης" των δακτυλίων ανά περιόδους, νόμισε ότι επρόκειτο για τρία σώματα. Το φαινόμενο της "εξαφάνισης" εξήγησε το 1666 ο Ολλανδός αστρονόμος Κρίστιαν Χόυχενς, που εξήγησε ότι οι δακτύλιοι έμοιαζαν να εξαφανίζονται κάθε φορά που το επίπεδο πάνω στο οποίο βρίσκονται συνέπιπτε με το επίπεδο της παρατήρησής τους από τη Γη. Ο Χόυχενς ήταν επίσης ο πρώτος που εισήγαγε την υπόθεση πως οι δακτύλιοι δεν ήταν όλα στερεά σώματα αλλά αποτελούνταν από μικρότερα σώματα σε περιστροφή γύρω από τον πλανήτη.

Οι δακτύλιοι χωρίζονται σε πολλές περιοχές με κενά ανάμεσά τους λαμβάνοντας ονόματα γράμματα του λατινικού αλφαβήτου ξεκινώντας με τον εγγύτερο Α. Οι πιο εμφανείς (σε πλάτος) είναι οι δακτύλιοι Α και Β που είναι οι πιο φωτεινοί και ο δακτύλιος C που είναι πιο αμυδρός. Το γνωστότερο κενό μεταξύ των δακτυλίων είναι το χάσμα Κασσίνι που χωρίζει τον Α από τον Β δακτύλιο. Το ανακάλυψε ο Τζιοβάνι Κασσίνι τo 1675 από τον οποίο και έλαβε το όνομά του. Το 1837 ο αστρονόμος Γιόχαν Ένκε, παρατήρησε ένα μικρότερο κενό στη μέση περίπου του δακτυλίου A όπου και αυτό πήρε το όνομά του (χάσμα Ένκε). Ο δακτύλιος Ε του Κρόνου αποτελείται από υλικό -πάγο νερού και οργανικές ενώσεις- που εκτινάσσεται από τον δορυφόρο Εγκέλαδο με τη μορφή πιδάκων.

Ο μεγαλύτερος σε πλάτος δακτύλιος του Κρόνου ανακαλύφθηκε το 2009 από το τηλεσκόπιο Spitzer της NASA. Η μέγιστη διάμετρός του είναι 20 φορές η διάμετρος του Κρόνου. Απέχει από τον πλανήτη σχεδόν 6 εκατομμύρια χιλιόμετρα ενώ εκτείνεται προς τα έξω άλλα 12 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Είναι διάχυτος, καθώς αποτελείται κατά κύριο λόγο από σωματίδια σκόνης και πάγου, και δεν διακρίνεται στο ορατό φως, εκπέμπει όμως υπέρυθρη ακτινοβολία. Ο δακτύλιος βρίσκεται στην περιοχή που κινείται ένας από τους πιο απομακρυσμένους δορυφόρους του Κρόνου, η Φοίβη. Ο δακτύλιος δημιουργήθηκε από υλικό του δορυφόρου, ενώ θεωρείται υπεύθυνος και για την μαύρη κηλίδα του δορυφόρου Ιαπετού.[32][33]

Μωσαϊκό εικόνων που τράβηξε το Κασσίνι το 2006 που φαίνεται η δομή των δακτυλίων. Τα χρώματα έχουν τονιστεί.

Η προέλευση των δακτυλίων δεν είναι πλήρως γνωστή. Πιστεύεται ότι δημιουργήθηκαν από μεγάλους δορυφόρους (φεγγάρια) που περιστρέφονταν γύρω από τον πλανήτη και θρυμματίστηκαν από την πρόσκρουσή τους με κομήτες και μετεωροειδείς. Η σύνθεση των δακτυλίων αφορά κυρίως σημαντικές ποσότητες πάγου νερού. Κομμάτια πάγου δείχνουν να περιστρέφονται μαζί με θραύσματα μετάλλων, κόκκους σκόνης και κομμάτια βράχων. Ακόμη έχει παρατηρηθεί ότι οι δακτύλιοι είναι σχετικά ασταθείς στην πυκνότητα και την περιστροφή τους, κι αυτό σημαίνει αφενός ότι δημιουργήθηκαν σχετικά «πρόσφατα» (μιλώντας με αστρονομικές χρονικές κλίμακες) και αφετέρου ότι κάποια στιγμή θα διαλυθούν.

Σύμφωνα με τις τελευταίες παρατηρήσεις του Κασσίνι συμπεραίνεται πως οι συχνές αλλαγές που παρατηρούνται στη μορφολογία του δακτυλίου F του Κρόνου, οποίος βρίσκεται περί τα 3.400 χλμ πέρα από τον δακτύλιο Α, οφείλονται στη βαρυτική έλξη που ασκούν σε αυτόν τα "περαστικά" φεγγάρια Πανδώρα και Προμηθέας, που περιφέρονται στην ίδια απόσταση με τον δακτύλιο, και είναι υπεύθυνα για τη διατήρηση της συνοχής του. Ακόμα παρατηρήσεις που έγιναν πρόσφατα κατά τη διάρκεια της ισημερίας του Κρόνου, οπότε το επίπεδο των δακτυλίων ευθυγραμμίστηκε με τον ήλιο, δείχνουν πως, καθώς περνούν δίπλα από τους δακτυλίους, τα φεγγάρια παρασέρνουν υλικό πάνω από το επίπεδο του δακτυλίου, έως και σε ύψος μερικών χιλιομέτρων.

Ιστορία και εξερεύνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν τρεις κύριες φάσεις της παρατήρησης και της εξερεύνησης του Κρόνου. Κατά την πρώτη εποχή στην αρχαιότητα πριν από την εφεύρεση του τηλεσκοπίου οι παρατηρήσεις γίνονταν με γυμνό μάτι. Αρχίζοντας από το 17ο αιώνα, έχουν γίνει σταδιακά όλο και περισσότερο προηγμένες τηλεσκοπικές παρατηρήσεις από τη Γη. Ο άλλος τρόπος είναι η επίσκεψη από τα διαστημικά οχήματα, είτε με τροχιά είτε με προσωρινή προσέγγιση. Στον 21ο αιώνα, έχουν συνεχιστεί οι παρατηρήσεις από τη Γη (ή από τη γη ή σε τροχιά γύρω από παρατηρητήρια), και από το Κασσίνι που βρίσκεται σε τροχιά εδώ και 9 έτη γύρω από το Κρόνο.

Αποστολές διαστημοσυσκευών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι περισσότερες σύγχρονες παρατηρήσεις του πλανήτη Κρόνου γίνονται από τη διαστημοσυσκευή Κασσίνι, που από το 2004 βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο και εξερευνά αυτόν και τους δορυφόρους του.

Η πρώτη διαστημοσυσκευή που πλησίασε τον Κρόνο ήταν το Πάιονηρ 11, το 1979. Μετέδωσε εντυπωσιακές φωτογραφίες των δακτυλίων, παρατήρησε τη μαγνητόσφαιρα του πλανήτη και ανακάλυψε μερικούς μικρούς δορυφόρους.

Το σύστημα του Κρόνου εξερευνήθηκε επίσης από τις δίδυμες διαστημοσυσκευές Βόγιατζερ 1 και Βόγιατζερ 2, το Νοέμβρη του 1980 και τον Αύγουστο του 1981, αντίστοιχα. Ο Βόγιατζερ 1 παρατήρησε κυρίως το δορυφόρο Τιτάνα, που συγκέντρωνε το ενδιαφέρον των επιστημόνων ως ο μόνος δορυφόρος του ηλιακού συστήματος με ατμόσφαιρα. Διαπιστώθηκε όμως ότι τίποτα δεν ήταν ορατό κάτω από την πυκνή του ατμόσφαιρα, και στη συνέχεια αλλάζοντας πορεία η διαστημοσυσκευή κατευθύνθηκε έξω από το ηλιακό σύστημα. Ο Βόγιατζερ 2 παρατήρησε και τους υπόλοιπους δορυφόρους, καθώς και τον ίδιο τον πλανήτη, και συνέχισε για τον πλανήτη Ουρανό.

Αστρονομική ναυτιλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πλανήτης Κρόνος περιλαμβάνεται στους λεγόμενους ναυτιλιακούς πλανήτες, οι οποίοι λαμβάνονται υπόψη σε μετρήσεις για τις ανάγκες επίλυσης προβλημάτων προσδιορισμού γεωγραφικού στίγματος.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Yeomans, Donald K. (2006-07-13). «HORIZONS System». NASA JPL. http://ssd.jpl.nasa.gov/?horizons. Ανακτήθηκε στις 2007-08-08. 
  2. Seligman, Courtney. «Rotation Period and Day Length». http://cseligman.com/text/sky/rotationvsday.htm. Ανακτήθηκε στις 2009-08-13. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Seidelmann, P. Kenneth (2007). "Report of the IAU/IAGWorking Group on cartographic coordinates and rotational elements: 2006". Celestial Mech. Dyn. Astr. 90: 155–180. doi:10.1007/s10569-007-9072-y. http://adsabs.harvard.edu/doi/10.1007/s10569-007-9072-y. 
  4. Refers to the level of 1 bar atmospheric pressure
  5. NASA: Εξερεύνηση του Ηλιακού Συστήματος: Πλανήτες: Κρόνος: Στοιχεία & Διαγράμματα
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 Williams, Dr. David R. (& Σεπτεμβρίου 2006). «Saturn Fact Sheet». NASA. http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/saturnfact.html. Ανακτήθηκε στις 2007-07-31. 
  7. 'Astronews' (New Spin For Saturn). Astronomy. Νοέμβριος 2009. σελ. 23. 
  8. Schmude, Richard W Junior (2001). «Wideband photoelectric magnitude measurements of Saturn in 2000». Georgia Journal of Science. http://findarticles.com/p/articles/mi_qa4015/is_200101/ai_n8933308. Ανακτήθηκε στις 2007-10-14. 
  9. Brainerd, Jerome James (October 27, 2004). «Giant Gaseous Planets». The Astrophysics Spectator. http://www.astrophysicsspectator.com/topics/planets/GiantGaseousPlanets.html. Ανακτήθηκε στις 2010-07-05. 
  10. Williams, Dr. David R. (November 16, 2004). «Jupiter Fact Sheet». NASA. http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/jupiterfact.html. Ανακτήθηκε στις 2007-08-02. 
  11. «Jupiter compared to Saturn». NASA. http://ase.arc.nasa.gov/projects/bayes-group/Atlas/size/Jupiter/Saturn.html. Ανακτήθηκε στις 2007-07-15. 
  12. Fortney, Jonathan J. (2004). "Looking into the Giant Planets". Science 305 (5689): 1414–1415. doi:10.1126/science.1101352. PMID 15353790. http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/305/5689/1414. Ανακτήθηκε στις 2007-04-30. 
  13. «NASA - Saturn». NASA. 2004. http://www.nasa.gov/worldbook/saturn_worldbook.html. Ανακτήθηκε στις 2007-07-27. 
  14. Saturn. Universe Guide. Ανακτήθηκε 29 Μαρτίου 2009.
  15. Courtin, R.; Gautier, D.; Marten, A.; Bezard, B. (1967). "The Composition of Saturn's Atmosphere at Temperate Northern Latitudes from Voyager IRIS spectra". Bulletin of the American Astronomical Society 15: 831. http://adsabs.harvard.edu/abs/1983BAAS...15..831C. Ανακτήθηκε στις 2007-02-04. 
  16. Martinez, Carolina (September 5, 2005). «Cassini Discovers Saturn's Dynamic Clouds Run Deep». NASA. http://www.nasa.gov/mission_pages/cassini/whycassini/cassini-090505-clouds.html. Ανακτήθηκε στις 2007-04-29. 
  17. Guillot, Tristan (1999). "Interiors of Giant Planets Inside and Outside the Solar System". Science 286 (5437): 72–77. doi:10.1126/science.286.5437.72. PMID 10506563. http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/286/5437/72. Ανακτήθηκε στις 2007-04-27. 
  18. «Saturn». MIRA. http://www.mira.org/fts0/planets/100/text/txt002x.htm. Ανακτήθηκε στις 2007-07-27. 
  19. Hamilton, Calvin (1997). «Voyager Saturn Science Summary». Solarviews. http://www.solarviews.com/eng/vgrsat.htm. Ανακτήθηκε στις 2007-07-05. 
  20. S. Pérez-Hoyos, A. Sánchez-Lavega, R.G. Frenchb, J.F. Rojas (2005). «Saturn’s cloud structure and temporal evolution from ten years of Hubble Space Telescope images (1994–2003)» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις August 8, 2007. http://web.archive.org/web/20070808003735/http://www.ajax.ehu.es/sph/principal/tesis/docs/sph.etal.2005.pdf. Ανακτήθηκε στις 2007-07-24. 
  21. Patrick Moore, ed., 1993 Yearbook of Astronomy, (London: W.W. Norton & Company, 1992), Mark Kidger, "The 1990 Great White Spot of Saturn", pp. 176–215.
  22. Cassini Spacecraft Captures Images and Sounds of Big Saturn Storm, δημοσιεύτηκε 7 Ιουνίου 2011
  23. Godfrey. «A hexagonal feature around Saturn's North Pole». Icarus. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1988Icar...76..335G&db_key=AST&data_type=HTML&format=. Ανακτήθηκε στις 2007-07-09. 
  24. Sanchez-Lavega, A.. «Ground-based observations of Saturn's north polar SPOT and hexagon». Bulletin of the American Astronomical Society. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1993Sci...260..329S&db_key=AST&data_type=HTML&format=. Ανακτήθηκε στις 2007-07-30. 
  25. «NASA catalog page for image PIA09187». NASA Planetary Photojournal. http://photojournal.jpl.nasa.gov/catalog/PIA09187. Ανακτήθηκε στις 2007-05-23. 
  26. «NASA Sees into the Eye of a Monster Storm on Saturn». NASA. November 9, 2006. http://saturn.jpl.nasa.gov/news/press-release-details.cfm?newsID=703. Ανακτήθηκε στις 2006-11-20. 
  27. Russell, C. T.; Luhmann, J. G. (1997). «Saturn: Magnetic Field and Magnetosphere». UCLA - IGPP Space Physics Center. http://www-ssc.igpp.ucla.edu/personnel/russell/papers/sat_mag.html. Ανακτήθηκε στις 2007-04-29. 
  28. McDermott, Matthew (2000). «Saturn: Atmosphere and Magnetosphere». Thinkquest Internet Challenge. http://library.thinkquest.org/C005921/Saturn/satuAtmo.htm. Ανακτήθηκε στις 2007-07-15. 
  29. Saturn turns 60, Cassini-Huygens home, 19 Ιουλίου 2007
  30. Serge Brunier (2005). Solar System Voyage. Cambridge University Press. σελ. 164. 
  31. Jones, Geraint H. (2008-03-07). "The Dust Halo of Saturn's Largest Icy Moon, Rhea". Science (AAAS) 319 (5868): 1380–1384. doi:10.1126/science.1151524. PMID 18323452. http://www.sciencemag.org/cgi/content/short/319/5868/1380. 
  32. NASA Space Telescope Discovers Largest Ring Around Saturn
  33. Άγνωστος παρέμενε μέχρι σήμερα ο μεγαλύτερος δακτύλιος του Κρόνου, in.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα