Καίσιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Καίσιο
ΞένοΚαίσιοΒάριο
Rb

Cs

Fr
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif
Transparent.gif

Cesium.jpg

Ιστορία
Ταυτότητα του στοιχείου
Όνομα, σύμβολο Καίσιο (Cs)
ομάδα, περίοδος,
τομέας
1 ,6,
Σχετική ατομική
μάζα (Ar)
132,9054519
Ηλεκτρονική
διαμόρφωση
Electron shell 055 Caesium - no label.svg
Ατομικές ιδιότητες
Ατομική ακτίνα 265 pm
Ομοιοπολική ακτίνα 244±11 pm
Ακτίνα van der Waals 343 pm
Ηλεκτραρνητικότητα 0,79 (κλίμακα Pauling)
Φυσικά χαρακτηριστικά
Κρυσταλλικό σύστημα κυβικό
Κρυσταλλικό πλέγμα χωροκεντρωμένο
Σημείο τήξης 301,59 Κ, 28,44 °C, 83,19 °F
Σημείο βρασμού 944 K, 671 °C, 1240 °F
Κρίσιμο σημείο 1938 K, 9,4 MPa
Πυκνότητα 1,93
Ενθαλπία τήξης 2,09 kJ/mol
Ενθαλπία εξάτμισης 63,9 kJ/mol
Μαγνητική συμπεριφορά παραμαγνητικό
Ειδική θερμική
αγωγιμότητα
35,9
Σκληρότητα Mohs 0,2
Σκληρότητα Brinell 0,14 MPa
Μέτρο ελαστικότητας
(Young's modulus)
1,7 GPa
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm)
εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

Το χημικό στοιχείο Καίσιο (Caesium) είναι ένα σπάνιο μέταλλο με διεθνές χημικό σύμβολο Cs, ατομικό αριθμό 55 και ατομικό βάρος 132,9054 . Έχει θερμοκρασία τήξης 28,5 C° και θερμοκρασία βρασμού 678,4 C°. Ανήκει στα αλκάλια ή αλκαλικά μέταλλα.

Ανακαλύφθηκε το 1860 μαζί με το Ρουβίδιο από τους Γερμανούς χημικούς Ρόμπερτ Μπούνσεν και Γκούσταβ Κίρχοφ χάρις στη αναπτυσσόμενη τότε φασματοσκοπία. Ονομάστηκε έτσι από τη διπλή χαρακτηριστική κυανή γραμμή του φάσματός του από τη λατινική λέξη "caesisus" που σημαίνει "κυανό του ουρανού.[1]

Το Καίσιο εντοπίζεται μαζί με το κάλιο σε πολλές ιαματικές πηγές, καθώς και σε κοιτάσματα αλάτων. Μέχρι 33% περιέχεται στο σπάνιο ορυκτό πολουσίτη ως αργιλοπυριτικό καίσιο απαντάται στη νήσο Έλβα. Επίσης απαντάται και στο λεπιδόλιθο (αργιλοπυριτικό λίθιο).

Τα άλατα καισίου λαμβάνονται από τα αλμόλοιπα της κρυστάλλωσης των αλάτων του λιθίου. Δύσκολα όμως διαχωρίζονται από τα συνοδεύοντα αυτών άλατα του ρουβιδίου. Το μέταλλο καίσιο λαμβάνεται είτε με ηλεκτρόλυση μίγματος τετηγμένων κυανιδίων καισίου και βορίου, είτε ευκολότερα δι' αναγωγής του υδροξειδίου του καισίου και του ανθρακικού καισίου με τη βοήθεια μαγνησίου μέσα σε ρεύμα υδρογόνου. Επίσης παρασκευάζεται και με απόσταξη χλωριούχου καισίου μετά του ασβεστίου, είτε δι΄ αναγωγής του οξειδίου του καισίου δια κόνεως μαγνησίου.

Το Καίσιο είναι μέταλλο ιδιαίτερα εύτηκτο (σημείο τήξεως 28,4 °C). Το απαντώμενο στη φύση καίσιο δεν περιέχει ισότοπα, λαμβάνονται όμως από κατάλοιπα πυρηνικών εργοστασίων. Πρόκειται γενικά για μέταλλο αργυρόλευκο, μαλακό σαν το κερί, πιθανότατα το μαλακότερο των μετάλλων.

Ερχόμενο σε επαφή με τον αέρα αμέσως αναφλέγεται σχηματίζοντας οξείδιο. Επειδή επίσης αντιδρά ζωηρά ερχόμενο σε επαφή με το νερό σχηματίζοντας διάλυμα υδροξειδίου του καισίου και αέριο υδρογόνο, και για λόγους ασφαλείας μεταφέρεται ή φυλάσσεται, όπως και τα λοιπά αλκάλια, μέσα σε δοχεία με πετρέλαιο ή παραραφινέλαιο κ.λπ. Το Καίσιο χαρακτηρίζεται ως το ηλεκτροθετικότερο γνωστό χημικό στοιχείο.

Ενώσεις καισίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το καίσιο στις ενώσεις του συμπεριφέρεται ως μονοσθενές στοιχείο. Στις χημικές ενώσεις του με αλογόνα φέρεται ως στοιχείο με το μεγαλύτερο χημικό σθένος που οφείλεται στην ιδιότητα των αλογόνων να σχηματίζουν μεγαλύτερα σύμπλοκα λόγω δευτερευουσών μονάδων συγγένειας. Σημαντικότερες ενώσεις καισίου είναι το χλωριούχο καίσιο, το οξείδιο του καισίου, το υδροξείδιο του καισίου, καθώς και διάφορα άλατα καισίου, που διακρίνονται σε:
α) διαλυτά : το Θειικό, το νιτρικό, το ανθρακικό και το φθοριοπυριτικό καίσιο,
β) δυσδιάλυτα: το υπερχλωρικό καίσιο, το χλωριοπλατινικό ή λευκοχρυσικό καίσιο και το υπερμαγγανικό καίσιο,και
γ) πτητικά: όπως τα χλωρίδια.

Εφαρμογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μέταλλο καίσιο χρησιμοποιείται με περιορισμένη εφαρμογή στα φωτοηλεκτρικά κύτταρα, στα ηλεκτρικά τηλεσκόπια, κ.λπ. Τα δε άλατα καισίου χρησιμοποιούνται κυρίως στη παρασκευή τεχνικών ιαματικών υδάτων, ιδιαίτερα τα ανθρακικά, θειικά και χλωριούχα, καθώς και στην ιατρική, φαρμακευτική, αισθητική, κεραμευτική (το πυριτικό καίσιο) και παλαιότερα στις ραδιολυχνίες. Το 1967, μια συγκεκριμένη συχνότητα από το φάσμα εκπομπής του καισίου-133 επιλέχθηκε να χρησιμοποιηθεί στον ορισμό του δευτερολέπτου από το Διεθνές Σύστημα Μονάδων. Από τότε το καίσιο χρησιμοποιείται ευρέως σε ατομικά ρολόγια.
Από τη δεκαετία του 1990, η μεγαλύτερη εφαρμογή του στοιχείου έχει ως μυρμηκικού καίσιο για ρευστά γεώτρησης. Διαθέτει ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών στον τομέα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, στην ηλεκτρονική, και στη χημεία. Το ραδιενεργό ισότοπο Καίσιο-137 έχει χρόνο ημιζωής περίπου 30 χρόνια και χρησιμοποιείται σε ιατρικές εφαρμογές, βιομηχανικoύς μετρητές, και εφαρμογές υδρολογίας. Παρά το γεγονός ότι το στοιχείο χαρακτηρίζεται ήπια τοξικό, είναι ένα επικίνδυνο υλικό σαν μέταλλο και τα ραδιοϊσότοπα αυτού μπορεί να παρουσιάσουν υψηλό κίνδυνο για την υγεία σε περίπτωση διαρροής ακτινοβολίας.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Πλοία που μεταφέρουν φορτία καισίου σε μεγάλες σχετικά ποσότητες θα πρέπει (υποχρεούνται) κατά τον κατάπλου τους και πριν την είσοδό τους σε λιμένες προς εκφόρτωση, ή ακόμα και διαπλέοντας στενούς διαύλους, διώρυγες κ.λπ. να ενημερώσουν σχετικά τις Αρχές.
Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα