Ακτίνιο (στοιχείο)

    Για άλλες χρήσεις, δείτε: Ακτίνιο.

Ακτίνιο
Ράδιο ← Ακτίνιο → Θόριο La ↑ Ac ↓ – Περιοδικός Πίνακας
Ταυτότητα του στοιχείου
Όνομα, σύμβολο	Ακτίνιο (Ac)
Ατομικός αριθμός (Ζ)	89
Κατηγορία	Ακτινίδες
ομάδα, περίοδος, τομέας	- ,7, f
Σχετική ατομική μάζα (Ar)	227 g/mol
Ηλεκτρονική διαμόρφωση	[Rn] 6d1 7s2
Αριθμός CAS	7440-34-8
Ατομικές ιδιότητες
Ομοιοπολική ακτίνα	215 pm
Ηλεκτραρνητικότητα	1,1 (κλίμακα Pauling)
Κυριότεροι αριθμοί οξείδωσης	3
Ενέργειες ιονισμού	1η: 499 kJ / mol 2η: 1170 kJ / mol
Φυσικά χαρακτηριστικά
Κρυσταλλικό πλέγμα	κυβικό επικεντρικό
Σημείο τήξης	(περίπου) 1050 °C
Σημείο βρασμού	3198 °C
Πυκνότητα	10 g/cm3
Ειδική θερμοχωρητικότητα	(25 °C) 27,2 J/mol
Ειδική θερμική αγωγιμότητα	(300 K) 12 W/m
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm) εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

Το χημικό στοιχείο Ακτίνιο είναι ένα μέταλλο με ατομικό αριθμό 89 και ατομικό βάρος (227). Έχει θερμοκρασία τήξης 1050 C° και θερμοκρασία βρασμού 3200±300 C°. Ανακαλύφθηκε το 1899 από τον Αντρέ-Λουί Ντεμπιέρν και αποτελεί το δεύτερο σε σπανιότητα στοιχείο. Βρέθηκε στον πισσουρανίτη και το πιο μακρόβιο ισότοπό του, το ²²⁷Ac έχει περίοδο ημιζωής 21,8 χρόνια. Παράφει σωματίδια β ( ενώ διασπάται σε φράγκιο και ήλιο. Η ονομασία του προέρχεται από το ακτίς (ακτίνα). Είναι γνωστά 19 ραδιενεργά ισότοπα του Ακτινίου με μαζικούς αριθμούς από 209 ώς 231. Τα ισότοπα ²²⁷Ac και ²²⁸Ac, που λέγεται και μεσοθόριο και συμβολίζεται με το Ms (περίοδος ημιζωής 6,13 ώρες) συναντούνται στη φύση στα ορυκτά του ουρανίου και του θορίου ως μέλη φυσικών ραδιενεργών οικογενειών.

Φυσικά χαρακτηριστικά

Το ακτίνιο είναι μέταλλο ανοιχτού ασημένιου χρώματος. Το κρυσταλλικό πλέγμα του είναι κυβικό με άτομα στα κέντρα των εδρών. Στο σκοτάδι φεγγίζει ελαφρά λόγω της υψηλής ραδιενέργειάς του. Στον υγρό αέρα σκεπάζεται με λευκό λεπτό στρώμα οξειδίου, που εμποδίζει τη περαιτέρω οξείδωση του μετάλλου. Στις ενώσεις του το ακτίνιο είναι τρισθενές. Σχεδόν όλα τα άλατα του ακτινίου είναι λευκά και γίνονται άχρωμα σε διάλυμα. Τα περισσότερα από αυτά (εκτός από το φωσφορικό ακτίνιο) είναι ισόμορφα με τις αντίστοιχες ενώσεις του λανθανίου. Το ακτίνιο σχηματίζει τις αδιάλυτες ενώσεις που σχηματίζει και το λανθάνιο (υδροξείδιο, φωσφορικό, οξαλικό, ανθρακικό, φθοροπυριτικό). Το υδροξείδιο του ακτινίου, Ac(OH)₃ έχει πιο βασικό χαρακτήρα από το υδροξείδιο του λανθανίου, La(OH)₃. Εξ αιτίας της εξαιρετικής ομοιότητας των χημικών ιδιοτήτων του ακτινίου και του λανθανίου ο χημικός διαχωρισμός για την παραγωγή καθαρού ακτινίου από τα φυσικά ορυκτά του (που περιέχουν λανθάνιο και άλλες σπάνιες γαίες) συναντά τεράστιες δυσκολίες και γι' αυτό ποσότητες γραμμαρίων ακτινίου (ως ²²⁷Ac)παίρνονται τεχνητά ακτινοβολώντας ²²⁶Ra με ουδετερόνια.

Περιεκτικότητα στο φλοιό της γης

Το επιφανειακό στρώμα του φλοιού της γης πάχους 1,6 Km περιέχει 11.300 τόνους ισοτόπου ²²⁷Ac , σε σύγκριση όμως με άλλα στοιχεία η ποσότητα του ακτινίου στο φλοιό της γης είναι πολύ μικρή (6,10 - 10% της μάζας).