Αλογόνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Υγρό φθόριο σε κρυογονικές θερμοκρασίες.
Αμπούλα χλωρίου.

Τα αλογόνα είναι μια ομάδα του περιοδικού πίνακα των χημικών στοιχείων που αποτελείται από τα πέντε (5) συγγενικά χημικά στοιχεία φθόριο (F), χλώριο (Cl), βρώμιο (Br), ιώδιο (I) και αστάτιο (At). Το τεχνητό στοιχείο ουνουνσέπτιο (Uus) μπορεί επίσης να είναι ένα αλογόνο, αλλά δεν έχει ενταχθεί ακόμη επίσημα σε αυτά. Στη σύγχρονη ονοματολογία της IUPAC αυτή η ομάδα χημικών στοιχείων είναι γνωστή ως ομάδα 17.

Η ομάδα των αλογόνων είναι η μόνη ομάδα του περιοδικού συστήματος που περιέχει χημικά στοιχεία και στις τρεις (3) συνηθισμένες καταστάσεις της ύλης, υπό κανονικές συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης. Όλα τα αλογόνα σχηματίζουν οξέα όταν συνδέονται με το υδρογόνο. Τα περισσότερα αλογόνα τυπικά παράγονται από ορυκτά ή άλατά τους. Τα «μεσσαία» αλογόνα, δηλαδή το χλώριο, το βρώμιο και το ιώδιο, συχνά χρησιμοποιούνται ως απολυμαντικά. Τα αλογόνα είναι επίσης όλα τοξικά.

Η ονομασία τους «αλογόνα», προέρχεται από τη σύνθεση των ελληνικών λέξεων «ἄλας» και «γεννῶ», και υποδηλώνει ότι παράγουν («γεννούν») άλατα, όταν αντιδρούν με μέταλλα.

Τα αλογόνα έχουν επτά (7) ηλεκτρόνια στην εξωτερική τους στιβάδα και αυτό έχει ως συνέπεια να καθίστανται εξαιρετικά δραστικά. Σχηματίζουν ομοιοπολικές και ιονικές χημικές ενώσεις.

Φυσικές ιδιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φθόριο Ανοικτοπράσινο αέριο F2

Χλώριο Πρασινοκίτρινο βαρύ Αέριο Cl2

Βρώμιο Κόκκινο Υγρό Br2

Ιώδιο Γκρίζο μεταλλικό Στερεό I2

Άστατο Μαύρο Στερεό At2

Ουνουσέπτιο Άγνωστο χρώμα, Στερεό Uus2

Χημικές ιδιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι αμέταλλα

Είναι τοξικά

Σχηματίζουν διατομικά μόρια

Σχηματίζουν άλατα με μέταλλα

Παράδειγμα : Al + 3/2Br2 → AlI3

  • Κάθε χημική ένωση αλογόνου με άλλο στοιχείο ονομάζεται αλογονίδιο. Τέτοιο είναι, για παράδειγμα, το συνηθισμένο αλάτι ή χλωριούχο νάτριο (χλώριο, Τα αλογόνα είναι όλα συνδυάσιμα με Na.

Φθόριο

Το φθόριο διαλύεται σε νερό και απελευθερώνει όζον(O3), οξυγόνο (O2).

Χλώριο

Όταν το χλώριο διαλύεται σε νερό τότε παράγεται το γνωστό χλωριούχο ύδωρ, ουσία η οποία απολυμαίνει λόγω της έκλυσης οξυγόνου και χρησιμοποιείται στις δεξαμενές πόσιμου νερού και στις πισίνες. Σύμφωνα με την αντίδραση:

2Cl2 + 2H2O → 4HCl + O2

Άλλο προϊόν του χλωρίου είναι η γνωστή χλωρίνη με την απολυμαντική και λευκαντική δράση, η οποία στην χημεία ονομάζεται υποχλωριώδες νάτριο (NaClO). Απαγορεύεται η παράλληλη χρήση χλωρίνης και κάποιου οξέος διότι εκλύεται αέριο χλώριο που είναι τοξικό. Παρασκευάζεται σύμφωνα με την αντίδραση:

Cl2 + 2NaOH → NaClO + NaCl + H2O

Το χλώριο είναι διαβρωτικό και διασπάται εύκολα. Σταθερότερες ενώσεις του οι χλωραμίνες.

Βρώμιο

Οι ατμοί του προκαλούν στείρωση στους άνδρες.

Ιώδιο

Το ιώδιο διαλύεται σε νερό αλλά και σε αιθυλική αλκοόλη (CH3CH2OH) ή σε βενζόλιο(C6H6).Το μείγμα υδατικού διαλύματος ιωδιούχου καλίου, ιωδίου και αιθυλικής αλκοόλης είναι το αντισυπτικό βάμμα του ιωδίου που εφαρμόζεται σε εξωτερικές πληγές.

KI(aq) + I2 + CH3CH2OH → βάμμα ιωδίου

Είναι πιθανόν να προκαλέσει αλλεργία.

Άστατο Το άστατο είναι ραδιενεργό δηλητήριο, τοξικό και επικύνδυνο για τη ζωή.Δημιουργεί άλατα με τον άργυρο, την πλατίνα και τον χρυσό.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρατηρήσεις, υποσημειώσεις και αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Halogen της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).