Φαίδων Γκιζίκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Φαίδων Γκιζίκης
ΦαίδωνΓκιζίκης.jpg
Πρόεδρος της Δημοκρατίας
Περίοδος
25 Νοεμβρίου 1973 – 18 Δεκεμβρίου 1974
ΠρωθυπουργόςΚυβέρνηση Αδαμαντίου Ανδρουτσόπουλου 1973& Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας 1974 & Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1974
ΠροκάτοχοςΓεώργιος Παπαδόπουλος
ΔιάδοχοςΜιχαήλ Στασινόπουλος
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση16 Ιουνίου 1917, Βόλος
Θάνατος26 Ιουλίου 1999 (82 ετών)
Αθήνα
ΕθνότηταΕλληνική
ΥπηκοότηταΕλλάδα
Πολιτικό κόμμαάγνωστο
ΠαιδιάΔημήτριος Γκιζίκης
ΣπουδέςΣτρατιωτική Σχολή Ευελπίδων
ΕπάγγελμαΣτρατιωτικός
Στρατιωτική υπηρεσία
ΠίστηΣτρατός Ξηράς
Υπηρεσία/κλάδοςΔιοικητής Α΄Στρατιάς
ΒαθμόςΣτρατηγός Army-GRE-OF-09.svg [1]


Ο Φαίδων Γκιζίκης (16 Ιουνίου 1917 - 26 Ιουλίου 1999) ήταν Έλληνας στρατιωτικός που διορίσθηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατά τη διάρκεια της χούντας και παρέμεινε στο αξίωμα τους πρώτους μήνες της Μεταπολίτευσης, μέχρι την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1917 στο Βόλο και σπούδασε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην επιβολή της δικτατορίας στην Ελλάδα[2] και με την επιβολή της Χούντας διορίστηκε διοικητής της 1ης Στρατιάς στη Λάρισα. Την περίοδο της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου ήταν Στρατιωτικός Διοικητής Αθηνών και Αττικής.

Μετά το κίνημα Ιωαννίδη, τοποθετήθηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, χωρίς όμως ουσιαστικό ρόλο. Τρείς ημέρες μετά τον διορισμό του, προήχθη σε Στρατηγό με νομοθετικό διάταγμα, το οποίο ο ίδιος υπέγραψε.[3] Στη μοναδική συνέντευξή του στον Γιάννη Μαρή (Απογευματινή) το 1976, ο Γκιζίκης παραδέχθηκε ότι είχε επίγνωση του ρόλου "μαριονέτας" που κατείχε στο καθεστώς Ιωαννίδη.[4]

Μετά την τραγωδία της Κύπρου το 1974, σε συνεννόηση με τους Αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων, κάλεσε σε διάσκεψη πολιτικούς της πριν από την επιβολή της δικτατορίας εποχής, όπως τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, τον Γεώργιο Μαύρο και τον Ευάγγελο Αβέρωφ, για να τους παραδώσει εν λευκώ την εξουσία. Εκεί συμφωνήθηκε η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Παρά την πτώση της Χούντας και με σκοπό την ομαλή μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία, ο Γκιζίκης παρέμεινε με παραίνεση του Κωνσταντίνου Καραμανλή στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας έως το Δεκέμβριο του 1974, όταν κατόπιν εκλογών και δημοψηφίσματος, η Ε΄ Αναθεωρητική Βουλή εξέλεξε προσωρινό Πρόεδρο της Δημοκρατίας μέχρι τη θέση σε ισχύ του νέου Συντάγματος της χώρας τον Μιχαήλ Στασινόπουλο.

Υπέβαλε την παραίτηση του από τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας στις 11 Δεκεμβρίου του 1974 με επιστολή στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, λέγοντας ότι οι λόγοι οι οποίοι επέβαλαν την παραμονή του στο αξίωμα είχαν πλέον εκλείψει και πως θα παρέμενε μέχρι την εκλογή νέου Προέδρου. Ο Καραμανλής αποδέχθηκε την παραίτησή του με απαντητική επιστολή, όπου εξέφρασε ευχαριστίες προς τον Γκιζίκη, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: "Επιθυμώ, ωσαύτως, να σας εκφράσω την πεποίθησή μου ότι, συγκατατεθείς να παραμείνετε Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετά τις 23 Ιουλίου ε.έ., προσφέρατε εις το Έθνος πολυτίμους πράγματι υπηρεσίας εις μίαν κρισιμωτάτην καμπήν της ιστορίας του".[5]

Απεβίωσε το 1999 στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείου Στρατού (Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.) στην Αθήνα. Ήταν έγγαμος και είχε τρία παιδιά.[6]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Phaidon Gizikis - Munzinger Biographie». www.munzinger.de. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2022. 
  2. «Phaidon Gizikis - Munzinger Biographie». www.munzinger.de. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2022. 
  3. Νομοθετικόν Διάταγμα υπ' αριθμ. 238/1973 Περί προαγωγής εις τον βαθμόν του Στρατηγού του Αντιστρατήγου Φαίδωνος Γκιζίκη (ΦΕΚ Α΄ 313/1973)
  4. «Η συνέντευξη του Φαίδωνα Γκιζίκη στον Γιάννη Μαρή». Πασατέμπος. 24 Νοεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2023. 
  5. «Η παραίτησις του κ. Γκιζίκη». Απογευματινή: σελ. 11. 17/12/1974. http://rg-dev.nlg.gr/viewer/BnlViewer/view/index.html?lang=el#panel:pa%7Cissue:2cfe_124%7Carticle:DIVA249100. 
  6. Pace, Eric (30 Ιουλίου 1999). «The New York Times». Phaidon Gizikis, '73 Greek Junta Officer, dies at 82. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]