Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1974

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση


Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή
Coat of arms of Greece.svg
Konstantinos Karamanlis 1960.jpg
Ημερομηνία σχηματισμού21 Νοεμβρίου 1974
Ημερομηνία διάλυσης28 Νοεμβρίου 1977
Πρόσωπα και δομές
Αρχηγός ΚράτουςΦαίδων Γκιζίκης (έως 18 Δεκεμβρίου 1974)
Μιχαήλ Στασινόπουλος (από 18 Δεκεμβρίου 1974 έως 20 Ιουνίου 1975 - προσωρινός Πρόεδρος)
Κωνσταντίνος Τσάτσος (από 20 Ιουνίου 1975)
Πρόεδρος ΚυβέρνησηςΚωνσταντίνος Καραμανλής
Συνολικός αριθμός Μελών60
Συμμετέχοντα κόμματαΝέα Δημοκρατία
Κατάσταση στο νομοθετικό σώμαΚυβέρνηση πλειοψηφίας
220 / 300 (73%)
Αξιωματική ΑντιπολίτευσηΈνωσις Κέντρου - Νέες Δυνάμεις
Αρχηγός Αξιωματικής ΑντιπολίτευσηςΓεώργιος Μαύρος
Ιστορία
ΕκλογέςΕλληνικές βουλευτικές εκλογές 1974
Θητεία νομοθετικού σώματος9 Δεκεμβρίου 1974 - 16 Ιουνίου 1977 (Α΄ κοινοβουλευτική περίοδος) [1]
Προϋπολογισμοί1975 έσοδα: 173,965,000,000 δρχ.
έξοδα: 173,965,000,000 δρχ. [2]
ΠροηγούμενηΚυβέρνηση Εθνικής Ενότητας 1974
ΔιάδοχηΚυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1977
Από την επίσημη επίσκεψη του Πρωθυπουργού της Ρουμανίας, Νικολάε Τσαουσέσκου στην Ελλάδα, τον Μάρτιο του 1976

Η (6η) Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή 1974 (Νοέμβριος 1974 - Νοέμβριος 1977) σχηματίστηκε μετά την νίκη του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας στις πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης.
Η κυβέρνηση σχεδόν αμέσως μετά τον διορισμό της, πραγματοποίησε το δημοψήφισμα για την αλλαγή του Πολιτεύματος. Με πλειοψηφία 69,8% ο ελληνικός λαός αποφάσισε την κατάργηση της Μοναρχίας και την εγκαθίδρυση προεδρευομένης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.
Αμέσως μετά το δημοψήφισμα, και έπειτα από ψηφοφορία της Βουλής, εκλέχτηκε στις 18 Δεκεμβρίου 1974 προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Μιχαήλ Στασινόπουλος, ο οποίος μετά την ψήφιση του νέου Συντάγματος, αντικαταστάθηκε από τον κανονικό Πρόεδρο, Κωνσταντίνο Τσάτσο.

Η κυβέρνηση προχώρησε σε πρόωρες εκλογές τον Νοέμβριο του 1977, κίνηση που ο Κ. Καραμανλής μελετούσε ήδη από το καλοκαίρι του ίδιου έτους. Όπως έγραψε ο ίδιος :'«(...)εάν δεν τις επέσπευδα και τις άφηνα για το φθινόπωρο του 1978, ηµπορούσε να µεσολαβήσουν γεγονότα που θα επιτάχυναν τη φθορά της Νέας ∆ηµοκρατίας µε αποτέλεσµα να χάσει τις εκλογές. Και θα τις έχανε ασφαλώς, εάν µέχρι τότε εδηµιουργείτο κλίµα που θα ενεθάρρυνε τα κόµµατα της αντιπολιτεύσεως να κατέλθουν υπό µορφήν Μετώπου στις εκλογές. Και αυτό το θεωρούσα επικίνδυνο, δεδοµένου ότι η πολιτική της αντιπολιτεύσεως είχε σαν κύριο σκοπό την ανατροπή των εξωτερικών σχέσεων της χώρας. »[3]. Στις εκλογές ήρθε πρώτο και πάλι το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής σχημάτισε την τελευταία (όπως αποδείχτηκε) κυβέρνησή του.

Εξωτερική πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ακρογωνιαίος λίθος της εξωτερικής πολιτικής του Κωνσταντίνου Καραμανλή, υπήρξε ο σταθερός φιλοδυτικός προσανατολισμός της χώρας. Στην πρώτη συνεδρίαση της Ε΄ Αναθεωρητικής Βουλής στις 19 Δεκεμβρίου 1974 ο Κ. Καραμανλής θα κάνει σαφές ότι «...γεωγραφικώς, πολιτικώς και ιδεολογικώς η Ελλάς ανήκει εις την Δύσιν». [4]

Ο Κ. Καραμανλής θα περάσει μεγάλο χρόνο της πρώτης Πρωθυπουργίας του ταξιδεύοντας στο εξωτερικό όπου προσπαθεί να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Ελλάδας ύστερα από την πολυετή απομόνωση της χώρας εξαιτίας της Δικτατορίας. Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στις σχέσεις της Ελλάδας, με τους βαλκάνιους γείτονες, και μια σειρά ταξιδιών του Πρωθυπουργού στην Γιουγκοσλαβία, Βουλγαρία και Ρουμανία θα αποδώσουν καρπούς με την σύγκληση της πρώτης σε επίπεδο Υφυπουργών «Διαβαλκανικής Διάσκεψης», στις αρχές του 1976. Το κυριώτερο όφελος της Ελλάδας από την Διάσκεψη ήταν ότι «(...)οι Βαλκάνιοι κατανόησαν το αίτημα της Ελλάδας για δίκαιη λύση στο Κυπριακό με την συμβολή του ΟΗΕ και, παράλληλα, αφυπνίστηκε η καχυποψία για την επιθετική εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, ενισχύοντας με αυτό τον τρόπο την ελληνική θέση.» [5]
Στο ίδιο πλαίσιο θα αναπτυχθούν και οι σχέσεις της Ελλάδας με την Σοβιετική Ένωση. Η νομιμοποίηση του ΚΚΕ, διευκόλυνε την προσέγγιση των δυο μερών, οι τακτικές ενημερώσεις του Σοβιετικού πρεσβευτή για το Κυπριακό, εμπλούτισαν το πεδίο των συνομιλιών, και προλείαναν το έδαφος για την πρώτη επίσημη επίσκεψη Έλληνα Πρωθυπουργού στη Μόσχα, που θα πραγματοποιούσε ο Κ. Καραμανλής το 1979.

ΕΟΚ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ ήταν πρωτεύουσα επιδίωξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ο ίδιος είχε ξεκινήσει από την δεκαετία του 1950 τις συνομιλίες για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, συνομιλίες που είχαν καταλήξει στη Συμφωνία Σύνδεσης του 1961. Το διάστημα της δικτατορίας πισωγύρισε την διαδικασία και σταμάτησε τις συνομιλίες, αλλά όταν ο Κ. Καραμανλής ανέλαβε και πάλι σαν εκλεγμένος Πρωθυπουργός τα ηνία της χώρας, επιδίωξε και τελικά κατάφερε να ολοκληρώσει την ένταξη. Τον Νοέμβριο του 1974 η Ελλάδα επανέρχεται στο Συμβούλιο της Ευρώπης εξέλιξη που επέτρεψε την επαναλειτουργία του Συμβούλιου συνδέσεως Ελλάδας - ΕΟΚ τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, και τον Ιούνιο του 1975 η χώρα υπέβαλε την επίσημη αίτηση για την ένταξή της. Ο Κ. Καραμανλής επισκεπτόμενος συχνά τις χώρες - μέλη της ΕΟΚ δεν έπαυε να προωθεί το θέμα με όλους τους τρόπους, προσπαθώντας κυρίως να πείσει για την άμεση ένταξη της χώρας (έναντι των μακρών προ-ενταξιακών διαπραγματεύσεων που προωθούσαν οι Βρυξέλλες). [6] Τον Ιούνιο του 1975 η Ελλάδα προχώρησε στην επίσημη αίτηση της ένταξής της στην ΕΟΚ, και η περίοδος των ενταξιακών συνομιλιών θα τελειώσει τον Μάιο του 1979 με την ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ.[7]

Σύνθεση υπουργικού συμβουλίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

[8]

    • «Υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ» : Γεώργιος Ράλλης
- η θέση καταργήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1975
    • «Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ» : Παναγιώτης Λαμπρίας
- η θέση καταργήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1975
    • «Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ» : Αχιλλέας Καραμανλής
- η θέση καταργήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1975
- παραιτήθηκε (για να αναλάβει το Υπουργείο Εμπορίου) στις 22 Φεβρουαρίου 1975
- στις 12 Μαρτίου 1975 την θέση ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Σταυρόπουλος
- αντικαταστάθηκε στις 5 Ιανουαρίου 1976 από τον Γεώργιο Σταμάτη
- αντικαταστάθηκε στις 5 Ιανουαρίου 1976 από τον Γεώργιο Ράλλη
- αντικαταστάθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1975 από τον Αθανάσιο Ταλιαδούρο
- αντικαταστάθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1975 από τον Ιωάννη Βαρβιτσιώτη
- αντικαταστάθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1975 από τον Κωνσταντίνο Χρυσανθόπουλο

Μεταβολές της 10ης Σεπτεμβρίου 1976 - ανασχηματισμός υφυπουργών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 3 Αυγούστου 1976 δημοσιεύτηκε ο νέος νόμος «Περί Υπουργικού Συμβουλίου και Υπουργών», ο οποίος ψηφίστηκε από την Βουλή στις 31 Ιουλίου αντικαθιστώντας τους αντίστοιχους νόμους της Χούντας. Το «Υπουργείον Συντονισμού και Προγραμματισμού» μετονομάστηκε σε «Υπουργείο Συντονισμού», τα Υπουργεία «Βιομηχανίας και Ενέργειας» συγχωνεύτηκαν και τυπικά, και το «Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών» μετονομάστηκε σε «Υπουργείο Συγκοινωνιών» ενώ το «Υπουργείο Απασχόλησης» πήρε και πάλι τον αρχικό του τίτλο, «Υπουργείο Εργασίας». Στις 10 Σεπτεμβρίου ακολούθησε πλήρης ανασχηματισμός των Υφυπουργών. Η σειρά προβαδίσματος των Υπουργείων διαμορφώθηκε όπως αναγράφεται παρακάτω.[11]

  • «Υπουργείο Συντονισμού»
    • «Υπουργός Συντονισμού» : Παναγιώτης Παπαληγούρας
    • «Υπουργός - Αναπληρωτής Υπουργού Συντονισμού» : -
    • «Υφυπουργός Συντονισμού» : Γεώργιος Κοντογιώργης
    • «Υφυπουργός Συντονισμού» : Αριστείδης Καλατζάκος
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
    • «Υφυπουργός Προεδρίας της Κυβερνήσεως» : Αχιλλέας Καραμανλής
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
    • «Υφυπουργός Εξωτερικών» :
  • «Υπουργείον Εθνικής Αμύνης»
    • «Υπουργός Εθνικής Αμύνης» : Ευάγγελος Αβέρωφ - Τοσίτσας
    • «Υφυπουργός Εθνικής Αμύνης» : Ανδρέας Φ. Ζαΐμης
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
  • «Υπουργείον Εμπορίου»
    • «Υπουργός Εμπορίου» : Ιωάννη Βαρβιτσιώτη
    • «Υφυπουργός Εμπορίου» : Γεώργιος Παναγιωτόπουλος
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977
- παραιτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1977

Στις 21 Οκτωβρίου 1977 εν όψει των επικείμενων εκλογών, απέλυσε όλους του Υφυπουργούς και αντικατέστησε τους Υπουργούς των Υπουργείων «Εσωτερικών», «Δικαιοσύνης», «Βορείου Ελλάδος» και τον Υφυπουργό «Προεδρίας της Κυβερνήσεως» προκειμένου εν είδη υπηρεσιακής κυβέρνησης να στελεχώσουν τα σχετιζόμενα με τις εκλογές Υπουργεία, εξω - κοινοβουλευτικοί Υπουργοί. Έτσι τοποθετήθηκαν:

Στις 22 Οκτωβρίου δημοσιεύτηκε το διάταγμα για την διάλυση της Βουλής και την προκήρυξη εκλογών. Οι εκλογές θα πραγματοποιούνταν στις 20 Νοεμβρίου 1977, η δε νέα Βουλή θα συγκαλούνταν στις 12 Δεκεμβρίου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Από τις 9 Δεκεμβρίου 1974 έως τις 7 Ιουνίου 1975 η Βουλή ήταν Αναθεωρητική. http://www.ipet.gr/vouli/periodoi.html#6
  2. [1]
  3. https://www.ethnos.gr/politiki/46500_proores-ekloges-i-exairesi-poy-egine-kanonas-kai-rekor-dyo-aionon
  4. Σε μια επόμενη κοινοβουλευτική συζήτηση και συγκεκριμένα σε αυτήν της 12ης Ιουνίου 1976, ο Ανδρέας Παπανδρέου θα ανταπαντήσει με την επίσης περίφημη φράση : «..προτιμώμεν να ανήκομεν εις την Ελλάδα» https://www.youtube.com/watch?v=FC-aezynrKM
  5. https://powerpolitics.eu/%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B4%CE%B9%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%88%CE%B7-1976-%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CF%8E%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/
  6. https://www.academia.edu/7638364/%CE%9F_%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%BB%CE%AE%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CE%B7_%CE%B5%CE%BE%CF%89%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7%CF%82 (σελ. 134)
  7. https://gr.euronews.com/2020/05/28/41-xroniaapo-tin-ypografi-tis-entaxis-tis-elladas-stin-eok
  8. «Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης», https://gslegal.gov.gr/?p=1274
  9. Το «Υπουργείο Προεδρίας της Κυβερνήσεως» συστάθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 1974 με το Ν.Δ. 216/1974. Στο νέο Υπουργείο ενσωματώθηκαν όλες οι μέχρι τότε διευθύνσεις που ανήκαν είτε στο Ιδιαίτερο γραφείο του Πρωθυπουργού είτε στους Υπουργούς και Υφυπουργούς παρά τω Πρωθυπουργώ, οπότε και καταργήθηκαν οι παραπάνω θέσεις.
  10. Το Υπουργείο επανιδρύθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1974 (πρώτη ίδρυση το 1955 επί κυβερνήσεως Αλέξανδρου Παπάγου), με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Σκοπός του υπουργείου ήταν ο συντονισμός του κυβερνητικού έργου στην Μακεδονία και τη Θράκη, http://politicalpedia.eklogika.gr/yp-voreiou-ellados/
  11. ΦΕΚ Α203 /1976