Οίκος των Καπέτων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Οίκος των Καπέτων ή Καπετιδών είναι εκείνος από τον οποίο προήλθαν οι βασιλείς της Γαλλίας κατά το διάστημα 987-1328. Είναι ο τρίτος οίκος που βασίλευσε, μετά τους Μεροβίγγιους και τους Καρολίδες. Γενάρχης του Οίκου είναι ο Ούγος Καπέτος.

O θυρεός των (απευθείας) Καπέτων

Την εποχή εκείνη η κτήση (ο τίτλος) αποτελούσε και το "επίθετο". Επειδή όμως η κτήση δινόταν κληρονομικά στον πρώτο γιο, μόνο αυτός είχε τον τίτλο και τον θυρεό. Οι άλλοι γιοί έπαιρναν μερικές φορές μία περιοχή για εισόδημα (appanage) ή νυμφευόταν μία που ήταν η μόνη κληρονόμος της κτήσης του πατέρα της. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα κάθε γιος να είχε άλλο τίτλο (επίθετο) και θυρεό. Έτσι την περίοδο αυτή Καπέτοι ονομαζόταν μόνο οι απευθείας άρενες απόγονοι, δηλ. από την ανάρρηση του Ούγου Καπέτου το 987 ως που απεβίωσε ο Κάρολος Δ' το 1328. Τους διαδέχθηκε ο πλάγιος κλάδος των Βαλουά και όταν εξέλιπε και αυτός, ο άλλος κλάδος των Βουρβόνων (πάντοτε εξ αρρενογονίας). Οι νεότεροι ιστορικοί όμως ονομάζουν Καπέτους όλους τους κλάδους, αφού πρόκειται για την ίδια οικογένεια, δηλαδή οι άλλοι κλάδοι αναφέρονται ακριβέστερα ως Καπέτοι-Βαλουά, Καπέτοι-Βουρβόνοι, κά.

Ιστορία των Καπέτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρόγονοι των Καπέτων είναι οι Ροβερτίδες και παρόλο που έχουν ιδιαίτερο όνομα, ουσιαστικά ανήκουν στον ίδιο Οίκο. Όταν το 987 απεβίωσε ο Λουδοβίκος Ε' των Καρολιδών, ο Ούγος Καπέτος από την Ιλ-ντε-Φρανς εκλέχθηκε βασιλιάς. Αργότερα έκανε συμβασιλιά το γιο του Ροβέρτο Β', εξασφαλίζοντας έτσι τη διαδοχή κληρονομικά στον οίκο του και αυτό έκανε κάθε μονάρχης μετά από αυτόν. Στη φεουδαρχική κοινωνία ο βασιλιάς δεν είχε πολύ εξουσία: οι πρώτοι Καπετίδες ήλεγχαν την Ιλε-ντε-Φρανς και μια περιοχή γύρω από αυτή μόνο. Η υπόλοιπη χώρα ανήκε στους δούκες της Νορμανδίας, Ακουιτανίας, Βουργουνδίας και στους κόμητες του Μπλουά, κά. Οι Καπετίδες όμως στάθηκαν τυχεροί, διότι όποτε βασιλιάς γινόταν ένας ανήλικος γιος, η Εκκλησία τον υποστήριζε ως την ενηλικίωσή του.

Ο Λουδοβίκος Ζ' ενεπλάκη στις Σταυροφορίες και πάντρεψε την κόρη του Αγνή με τον Αλέξιο Α' Κομνηνό, γιο του Μανουήλ Α' αυτοκράτορα των Ρωμαίων. Το 1137 απεβίωσε ο Γουλιέλμος Ι' δούκας της Ακουιτανίας, αφού είχε ζητήσει από τον Λουδοβίκο Ζ' να μεριμνήσει για έναν καλό γάμο για την κόρη του Ελεονώρα. Ο Λουδοβίκος Ζ' άδραξε την ευκαιρία παντρεύοντας τη νέα δούκισσα της Ακουιτανίας με τον γιο του Λουδοβίκο Ζ', που έγινε έτσι κύριος του δουκάτου. Όταν το ζεύγος διχονόησε και χώρισαν και η Ελεονώρα παντρεύτηκε τον Ερρίκο Β΄ της Αγγλίας, που έγινε ο νέος κύριος του δουκάτου, φάνηκε ότι το δουκάτο θα χανόταν από το βασιλιά της Γαλλίας. Πάντως ο εγγονός του Λουδοβίκος Η' κατέκτησε το Πουατιέ και περιοχές του Λαγκεντόκ, κατά την εκστρατεία κατά των Αλβιγηνών με την υποστήριξη του πάπα.

Ο γιος του άγιος Λουδοβίκος Θ' δαπάνησε πολλά χρήματα σε Σταυροφορίες εις μάτην όμως. Ήταν δίκαιος, αυστηρός, γενναίος και αγαπούσε τη Γαλλία. Έδωσε την κομητεία του Ανζού ως εισόδημα στο νεότερο αδελφό του Κάρολος, που θα γίνει βασιλιάς της Νάπολης, όπως και οι απόγονοί του. Ένας κλάδος του θα βασιλεύσει και στην Ουγγαρία. Γνώρισαν τραγωδίες και καταστροφές, αλλά ο κλάδος από τον 2ο γιο τού Λουδοβίκου Θ', τον Ροβέρτο, θα έχει καλύτερη μοίρα: αυτός νυμφεύτηκε τη Βεατρίκη κυρία του Μπουρμπόν και οι απόγονοί του Βουρβόνοι, αφού αποκτήσουν και το στέμμα της Ναβάρρας, θα βασιλεύσουν στη Γαλλία.

Ο 1ος γιος του Φίλιππος Γ' με έναν δυναστικό γάμο θα διεκδικήσει το στέμμα της Αραγωνίας, ατελέσφορα όμως. Αυτός και ο γιος του διοικούσαν με συμβούλους και η Γαλλία έγινε η εξέχουσα δύναμη της Ευρώπης. Ο βασιλιάς, τον δεύτερο γιο του Κάρολο, τον έκανε κόμη του Βαλουά, και είναι ο γενάρχης του κλάδου των Καπέτων-Βαλουά. Ο διάδοχός του Φίλιππος Δ' νυμφεύτηκε τη Ιωάννα Α' βασίλισσα της Ναβάρρας και κόμισα της Καμπανίας, αποκτώντας έτσι τις περιοχές αυτές. Απήγαγε τον πάπα Βονιφάτιο Η' και εξασφάλισε το διορισμό του -συμπαθούς σε αυτόν- Κλήμη Ε'. Συγκάλεσε για πρώτη φορά τη Συνέλευση των Τάξεων και συμμάχησε με τη Σκωτία ως αντιστάθμισμα για την απειλή της Αγγλίας. Έκαψε στην πυρά ως αιρετικό τον Ζακ ντε Μολέ, μέγα Μάγιστρο των Ναϊτών και κατάσχεσε την τεράστια περιουσία του Τάγματος, κομίζοντας έτσι πελώριο πλούτο στο στέμμα. Απεβίωσε λίγους μήνες αργότερα και ακολούθησαν ατυχίες, που φάνηκαν ως τιμωρία για το θάνατο του Μαγίστρου.

Υπήρχαν φήμες ότι οι τρεις νύφες του έχουν αθέμιτες σχέσεις με ιππότες και πράγματι ο Φίλιππος Δ΄ τις έπιασε επ' αυτοφόρω και τις φυλάκισε. Έτσι όταν γεννήθηκε η κόρη του 1ου γιου του Λουδοβίκου η πατρότητά της ήταν αμφίβολη. Ο Λουδοβίκος Ι' έπρεπε να αποφυλακίσει τη σύζυγό του και να την ξανανυμφευτεί, αλλά ήταν απρόθυμος. Ήθελε να νυμφευτεί την Κλημεντία. Όταν η πρώτη του σύζυγος βρέθηκε στραγγαλισμένη, μπόρεσε και έκανε το νέο του γάμο. Η Κλημεντία ήταν ακόμη έγκυος όταν ο Λουδοβίκος Ι΄, έπειτα από βασιλεία δύο μόλις ετών, απεβίωσε. Ο γιος που γεννήθηκε, ο Ιωάννης Β', έζησε 5 ημέρες. Τον διαδέχθηκε ο 2ος γιος του Φιλίππου Δ΄, ο Φίλππος Ε΄ που είχε μόνο κόρες και αυτές από τη γυναίκα του, που είχε κατηγορηθεί για απιστία. Αφού βασίλευσε έξι έτη απεβίωσε και τον διαδέχθηκε ο 3ος γιος του Φιλίππου Δ΄, ο Κάρολος Δ΄. Αυτός αφού κρατούσε κλειδωμένη την ύποπτη για απιστία σύζυγό του, τη χώρισε. Νυμφεύτηκε 2η και 3η φορά, όμως τα παιδιά δεν ζούσαν. Ενώ η τρίτη σύζυγός του ήταν έγκυος, απεβίωσε μετά από βασιλεία έξι ετών το 1328, ο τελευταίος άρρην των απευθείας Καπέτων. Όταν γεννήθηκε κόρη, έγινε βασιλιάς ο εξάδελφος των τριών αδελφών βασιλέων, αντιβασιλιάς ως τώρα Φίλιππος ΣΤ΄ των Βαλουά με τη σύμφωνη γνώμη των μεγιστάνων. H αδελφή τους Ισαβέλλα και οι πέντε κόρες των τριών βασιλέων παρακάμφθηκαν από τη σειρά διαδοχής, με την επίκληση ενός αρχαίου νόμου των Σαλίων Φράγκων, που απέκλειε τις γυναίκες από τη διαδοχή.

Η Ισαβέλλα ανέτρεψε το σύζυγό της Εδουάρδο Β΄ της Αγγλίας για χάρη του γιου της Εδουάρδου Γ' και του εραστή της. Όμως αυτός εκτέλεσε τον εραστή της μητέρας του και απομάκρυνε την ίδια από την εξουσία. Ο Ερρίκος Γ΄ διεκδίκησε το στέμμα της Γαλλίας στο όνομα της μητέρας του και αυτή θα είναι η αφορμή του Εκατονταετούς πολέμου μεταξύ των δύο χωρών.

Οι απευθείας Καπέτοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πλάγιοι κλάδοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(όλοι εξ αρρενογονίας)

Γενεαλογία των Καπέτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 
 
 
 
Ροβέρτος ο Ισχυρός
μαργράβος Νευστρίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Εύδης/Όντο
βασ.Δυτικής Φραγκίας (888-898)
 
Ροβέρτος Α΄
βασ. Δυτικών Φράγκων (922-923)
σύζ.Βεατρίκη Καρολιδών
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ούγος ο Μέγας
δούκας των Φράγκων
κόμης των Παρισίων
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ούγος Καπέτος
βασ.Γαλλίας (987-996)
 
Όθων
δούκας της Βουργουνδίας
 
Ερρίκος Α΄
δούκας της Βουργουνδίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ροβέρτος Β΄
βασ.Γαλλίας (996-1031)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ούγος Μάγνος
συμβασιλέας
 
Ερρίκος Α΄
βασ. Γαλλίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ροβέρτος Α΄
δούκας Βουργουνδίας
ΚΛΑΔΟΣ ΤΩΝ ΔΟΥΚΩΝ
ΒΟΥΡΓΟΥΝΔΙΑΣ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Φίλιππος Α΄
βασ. Γαλλίας
 
Ούγος του Βερμαντουά
σύζ.Αδέλα
κόμισσα Βερμαντουά
 
 
 
 
 
Ερρίκος
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Λουδοβίκος ΣΤ΄
βασ. Γαλλίας
 
Ραούλ Α΄
κόμης του Βερμαντουά
 
Ούγος Α΄
δούκας Βουργουνδίας
 
Εύδης Α΄
δούκας Βουργουνδίας
 
Ερρίκος
κόμης Πορτογαλίας
ΚΛΑΔΟΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Φίλιππος
διάδοχος
 
Λουδοβίκος Ζ΄
βασ. Γαλλίας
 
Ερρίκος
αρχιεπίσκοπος της Ρενς
 
Ροβέρτος Α΄
κόμης του Ντρε
ΚΛΑΔΟΣ ΝΤΡΕ
 
Πέτρος A΄
σύζ.Ελισάβετ
κυρία του Κουρτεναί

ΚΛΑΔΟΣ ΚΟΥΡΤΕΝΑΙ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Φίλιππος Β΄
βασ. Γαλλίας
 
Αγνή (Άννα)
σύζ.1.Αλέξιος Β΄ Κομνηνός
2.Ανδρόνικος Α΄ Κομνηνός
3.Θεόδωρος Βρανάς
 
Ροβέρτος Β΄
κόμης του Ντρε
 
Πέτρος Β΄
κύριος του Κουρτεναί
σύζ. 2.Γιολάντα της Φλάνδρας
Λατίνα αυτ. Κωνσταντινούπολης
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Λουδοβίκος Η΄
βασ. Γαλλίας
 
Φίλιππος
κόμης της Βουλώνης
 
Φίλιππος Β΄
μαρκήσιος του Ναμύρ
 
Ροβέρτος του Κουρτεναί
Λατίνος αυτ. Κωνσταντινούπολης
 
Ερρίκος Β΄
μαρκήσιος του Ναμύρ
 
Βαλδουίνος Β΄
Λατίνος αυτ. Κωνσταντινούπολης
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Λουδοβίκος Θ΄
βασ. Γαλλίας
 
Ροβέρτος Α΄
κόμης του Αρτουά
ΚΛΑΔΟΣ ΑΡΤΟΥΑ
 
Αλφόνσος
κόμης Πουατιέ
 
αγία Ισαβέλλα
 
Κάρολος Α΄
βασ. Νάπολης
ΚΛΑΔΟΣ ΚΑΠΕΤΩΝ-ΑΝΖΟΥ
 
Φίλιππος
διεκδικητής Λατ. αυτ. της ΚΠολης
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Λουδοβίκος (γενν.1244)
διάδοχος
 
Φίλιππος Γ΄
βασ. Γαλλίας
 
Ιωάννης-Τριστάν
κόμης του Βαλουά
 
Πέτρος
κόμης του Αλανσόν
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ροβέρτος
κόμης του Κλερμόν
σύζ.Βεατρίκη Καπέτων
κυρία του Μπουρμπόν

ΚΛΑΔΟΣ ΒΟΥΡΒΟΝΩΝ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Λουδοβίκος (γενν.1264)
διάδοχος
 
Φίλιππος Δ΄
βασ. Γαλλίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Κάρολος
κόμης του Βαλουά
σύζ.1.Μαργαρίτα Νάπολης
2.Αικατερίνη Α΄ του Κουρτεναί

ΚΛΑΔΟΣ ΒΑΛΟΥΑ
 
Λουδοβίκος
κόμης του Εβρέ
ΚΛΑΔΟΣ ΕΒΡΕ
 
Λουδοβίκος Α΄
δούκας του Μπουρμπόν
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Λουδοβίκος Ι΄
βασ. Γαλλίας
 
Φίλιππος Ε΄
βασ. Γαλλίας
 
Κάρολος Δ΄
βασ. Γαλλίας
 
Ισαβέλλα
σύζ.Εδουάρδος Β΄ Ανζού
βασ. Αγγλίας
 
(1) Φίλιππος ΣΤ΄
βασ. Γαλλίας
 
 
 
 
 
Ιάκωβος Α΄
κόμης του Μαρς
 
 
 
 
 
 
 
 
Ιωάννης Α΄
βασ. Γαλλίας

Θυρεοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • MacLagan, Michael and Louda, Jiri (1984). Lines of Succession: Heraldry of the Royal Families of Europe. London: Orbis. ISBN 978-0-85613-672-6.
  • Gwatkin, H. M., Whitney, J. P. (ed) et al. (1926) The Cambridge Medieval History: Volume III. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Hallam, Elizabeth M. and Everard, Judith (2001). Capetian France, 987–1328 (second ed.). Harlow, UK: Longman. ISBN 978-0-582-40428-1.