Μετάβαση στο περιεχόμενο

Δυναστεία των Μιθριδατιδών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

H Δυναστεία των Μιθριδατιδών ή Δυναστεία του Πόντου ήταν κληρονομική δυναστεία στο Βασίλειο του Πόντου με βασιλείς Περσικής καταγωγής.[1][2][3][4] Ο ιδρυτής της δυναστείας ήταν ο Μιθριδάτης Α΄ του Πόντου ο οποίος ήταν γνωστός ως "Μιθριδάτης Γ΄ της Κίου" (281 π.Χ.), η οικογένεια του ανήκε στην ανώτατη Περσική αριστοκρατία της Κίου.[3] Ο Μιθριδάτης Γ΄ της Κίου δραπέτευσε από την Παφλαγονία την εποχή του πατέρα και προκατόχου του Μιθριδάτη Β΄ της Κίου, ανακηρύχτηκε βασιλεύς του Πόντου και έλαβε το προσωνύμιο "Κτίστης".[3][5] Η δυναστεία έφτασε στο μέγιστο της ισχύος της όταν κυβέρνησε ο απόγονος του Μιθριδάτης ΣΤ΄ Ευπάτωρ γνωστός από τους πολέμους του με την Ρωμαϊκή Δημοκρατία από την οποία υπέστη σοβαρές ήττες, θεωρείται ο κορυφαίος βασιλεύς του Πόντου όλων των εποχών.[6] Η εχθρότητα του Μιθριδάτη ΣΤ΄ με την Ρώμη είχε σαν αποτέλεσμα να ξεσπάσουν οι Μιθριδατικοί πόλεμοι που διατηρήθηκαν μέχρι το 60 π.Χ., το αποτέλεσμα μετά τις ήττες του Μιθριδάτη ΣΤ΄ ήταν η διάλυση του βασιλείου και η υποταγή του στους Ρωμαίους.[3] Ο υποτελής στους Ρωμαίους βασιλεύς της Κριμαίας Φαρνάκης Β΄ του Πόντου προσπάθησε να ιδρύσει ξανά το Βασίλειο του Πόντου (48 π.Χ.) αλλά ηττήθηκε από τον Ιούλιο Καίσαρα στην Μάχη των Ζήλων.[7]

Με τον Μιθριδάτη ΣΤ΄ η δυναστεία έφτασε στο μέγιστο της εδαφικής της ισχύος, κατέκτησε την Κολχίδα, την Τραπεζούντα και μετά τον θάνατο του Παιρισάδη Ε΄ του Βοσπόρου κληρονόμησε με διαθήκη του ιδίου το Βασίλειο του Βοσπόρου. Ο γιος και διάδοχος του Μιθριδάτη ΣΤ΄ Φαρνάκης Β΄ του Πόντου αντιμετώπισε στον Βόσπορο εξέγερση από τον γαμπρό του Άσανδρο που είχε παντρευτεί την κόρη του Δύναμις και του είχε παραχωρήσει ως προίκα το Βασίλειο του Βοσπόρου. Την ίδια εποχή που ο Φαρνάκης Β΄ βάδιζε στον Βόσπορο για να υποτάξει τον γαμπρό του ο Ιούλιος Καίσαρ εισέβαλε στον Πόντο. Ο Φαρνάκης Β΄ επέστρεψε για να αντιμετωπίσει τους Ρωμαίους αλλά γνώρισε ολοκληρωτική συντριβή από τον Ιούλιο Καίσαρα στην "μάχη της Ζέλας" (47 π.Χ.), έχασε οριστικά το βασίλειο του Πόντου. Τα υπολείμματα του στρατού του επέστρεψαν στον Βόσπορο να αντιμετωπίσουν τον Άσανδρο αλλά ο Φαρνάκης Β΄ ηττήθηκε ξανά και σκοτώθηκε χάνοντας και το Βασίλειο του Βοσπόρου.[8] Οι απόγονοι της αδελφής του Δύναμις και το Άσανδρου θα κυβερνήσουν το Βασίλειο του Βοσπόρου πολλούς αιώνες μέχρι το 342 μ.Χ. Το βασίλειο θα παραμείνει υποτελές στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ανάμεσα στους απογόνους τους διακρίνονται:

Χρυσός στατήρας τού Μιθριδάτη ΣΤ΄.
Η άλλη όψη τού στατήρα με την επιγραφή ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΙΘΡΙΔΑΤΟΥ ΕΥΠΑΤΟΡΟΣ.
Η μέγιστη εξάπλωση του βασιλείου του Πόντου: πριν τον Μιθριδάτη ΣΤ΄ (σκούρο μωβ), οι πρώτες κατακτήσεις του (ανοικτό μωβ) και οι κατακτήσεις του των πρώτων Μιθριδατικών πολέμων (ροζ).

Γενεαλογία των βασιλέων του Πόντου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Μιθριδάτης Α΄ ο Κτίστης
βασ. του Πόντου
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Αριοβαρζάνης
βασ. του Πόντου
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Σέλευκος Β΄ Καλλίνικος
βασ. της Συρίας
 
1.Λαοδίκη
ΔΥΝ. ΣΕΛΕΥΚΙΔΩΝ
 
Μιθριδάτης Β΄
βασ. του Πόντου
σύζ.2.(άγνωστη)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας
βασ. της Συρίας
 
Λαοδίκη Γ΄
 
(2) Μιθριδάτης Γ΄
βασ. του Πόντου
σύζ. Λαοδίκη Σελευκιδών
 
Λαοδίκη του Πόντου
σύζ. Αχαιός Σελευκιδών
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Φαρνάκης Α΄
βασ. του Πόντου
σύζ. Νύσσα Σελευκιδών
 
Μιθριδάτης Δ΄
βασ. του Πόντου
 
Λαοδίκη (σύζυγος του Μιθριδάτη Δ΄)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Νύσσα της Καππαδοκίας
σύζ. Αριαράθης Ε΄
βασ. της Καππαδοκίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Μιθριδάτης Ε΄
βασ. του Πόντου
σύζ. Λαοδίκη ΣΤ΄ της Συρίας
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Αριαράθης ΣΤ΄
βασ. της Καππαδοκίας
ΔΥΝ. ΑΡΙΑΡΑΘΙΔΩΝ
 
Λαοδίκη της Καππαδοκίας
 
1.Λαοδίκη (σύζυγος του Μιθριδάτη ΣΤ΄)
 
Μιθριδάτης ΣΤ΄ Ευπάτωρ
βασ. του Πόντου
 
2.Μονίμη
3.Βερενίκη της Χίου
4.Στρατονίκη του Πόντου
6.Υψικράτεια
7.(παλλακίδα) Αδοβογιόνα η Πρεσβύτερη
 
Μιθριδάτης Χρηστός
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
(νόθος) Αριαράθης Θ΄
βασ. της Καππαδοκίας
 
(1) Μιθριδάτης
ηγ. της Κολχίδας
 
(1) Αρκαθίας
στρατηγός
 
(1) Φαρνάκης Β΄
βασ. του Πόντου
 
(1) Μαχάρης
βασ. του Κιμμερίου Βοσπόρου
 
(4) Ξιφάρης
πρίγκιπας
 
(5) Μιθριδάτης
βασ. του Κιμμερίου Βοσπόρου
 
(1) Κλεοπάτρα του Πόντου
σύζ. Τιγράνης Β΄ της Αρμενίας
 
(1) Δρυπετίνα
 
(2) Αθηναΐς Φιλόστοργος Β΄
σύζ. Αριοβαρζάνης Β΄ της Καππαδοκίας
 
(νόθη) Αδοβογιόνα η Νεότερη
σύζ. Κάστορας Σεκονδάριος
τετράρχης των Γαλατών
 
(νόθη) Νύσσα
 
(νόθη) Μιθριδάτις
 
(νόθη) Ορσάβαρις
σύζ.1.Σωκράτης Χρηστός
πρίγκιπας της Βιθυνίας
2.Λυκομήδης από τα Κόμανα
 
(νόθη) κόρη
σύζ. (;) Αρχέλαος στρατηγός
ΔΥΝ. ΑΡΧΕΛΑΟΥ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Δαρείος
πρίγκιπας
 
Αρσάκης
πρίγκιπας
 
Δύναμις
σύζ. 1.Άσανδρος του Βοσπόρου
2.Σκριβώνιος
 
3.Πολέμων Α΄ του Πόντου
βασ. του Πόντου
 
Πυθοδωρίδα του Πόντου
 
Αρχέλαος
βασ. της Καππαδοκίας
ΔΥΝ. ΑΡΧΕΛΑΟΥ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Αρταξίας Γ΄
βασ. του Πόντου
 
Πολέμων Β΄
βασ. του Πόντου
σύζ. 1.Βερενίκη
2.Ιουλία Μαμαία
  1. The Foreign Policy of Mithridates VI Eupator, King of Pontus, by B. C. McGing, σ. 11
  2. Children of Achilles: The Greeks in Asia Minor Since the Days of Troy, by John Freely, σσ. 69-70
  3. 1 2 3 4 Dueck 2002, σ. 3
  4. McGing, Brian (2004). "PONTUS". Encyclopaedia Iranica
  5. McGing, B.C. (1986). The Foreign Policy of Mithridates VI Eupator, King of Pontus. BRILL. σ. 15
  6. Mazda Publishers, Inc. σσ. 41, 37–66
  7. Overy, Richard (2014-10-01). A History of War in 100 Battles. Oxford University Press. σ. 89
  8. https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/13D*.html#4.3
  • McGing B.C., «The Kings of Pontus. Some Problems of Identity and Date», RhMus, 129, 1986, 248-259
  • Meyer Ε., «Geschichte des Königreichs Pontos», Chicago 1968
  • Molev E.A., «Mithridates Ctistes, ruler of Pontus», The Black Sea Littoral in Hellenistic Times. Materials of the 3rd All-Union Symposium on Black Sea Antiquities. Tsqaltubo 1982, Tbilisi 1985, 581-589, 724
  • Molev E.A., «On the Origin of the Mithridates Dynasty in Pontus», VDI, 1983, 131-139