Γουδή

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Γουδή (συνοικία))
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°59′0″N 23°46′00″E / 37.98333°N 23.76667°E / 37.98333; 23.76667

Η θέση της συνοικίας Γουδή στον χάρτη

Η περιοχή (του) Γουδή (που έχει επικρατήσει ως «το Γουδί»), είναι μια περιοχή της Αθήνας στα βορειοανατολικά του κέντρου της πόλης, που περιλαμβάνει κυρίως ακατοίκητες εκτάσεις, αλλά και μια ομώνυμη συνοικία. Στο μέρος αυτό έλαβε χώρα το 1909 ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας: το Κίνημα στο Γουδί. Η περιοχή είναι γνωστή κι ως τόπος εκτέλεσης των καταδικασθέντων στη Δίκη των έξι για την Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 .

Στην διάρκεια του 20ού αιώνα, στου Γουδή αναπτύχθηκε ομώνυμη συνοικία γύρω από την εκκλησία του Αγίου Θωμά. Επίσης, οικοδομήθηκαν μεγάλα νοσοκομεία όπως το νοσοκομείο Σωτηρία, το Λαϊκό και το Νοσοκομείο Παίδων. Μέχρι και σήμερα όμως, το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής είναι άκτιστο και περιλαμβάνει σημαντικές εκτάσεις πρασίνου, όπως το Άλσος Στρατού και τις πευκόφυτες εκτάσεις του Νοσοκομείου Σωτηρία. Σε τμήμα του Άλσους Στρατού στεγάζεται η Εθνική Γλυπτοθήκη, ενώ σε κοντινή απόσταση βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του Ιππικού Συλλόγου Αθηνών.

Οριοθέτηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή Γουδή οριοθετείται δυτικά από τη Λεωφόρο Μεσογείων, βόρεια και βορειοανατολικά από την Λεωφόρο Κύπρου και την περιοχή Παπάγου, ανατολικά - νοτιοανατολικά από την Κοκκινοπούλου και νοτιοδυτικά από την οδό Σινώπης. Από πλευράς διοίκησης, ένα μέρος της περιοχής, το νότιο, ανήκει στο Δήμο Ζωγράφου, και το βόρειο στο Δήμο Αθηναίων, με όριο την Οδό Παπαδιαμαντοπούλου.

Ιστορία της περιοχής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα προέρχεται από μεγάλη οικογένεια των Σπετσών που διακρίθηκε κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Σε αναγνώριση της προσφοράς τους ανταμείφθηκαν με την παραχώρηση της έκτασης που φέρει το όνομα της οικογένειας Γουδή. Το άλλοτε αποκαλούμενο «πεδίον του Γουδή», ή «πεδίον Γουδή» χρησιμοποιούνταν ως πεδίο ασκήσεων των στρατιωτών και η επ' αυτού μικρή εκκλησία του Αγίου Θωμά ήταν τόπος μικρών εκδρομών των κατοίκων της παλιάς Αθήνας. Σε αυτή την περιοχή λειτούργησε επίσης και το πρώτο ελληνικό σκοπευτήριο καλούμενο σκοπευτήριο Αθηνών, που αργότερα μεταφέρθηκε στην Καλλιθέα για να μετατραπεί από τους Ιταλούς (στη διάρκεια της κατοχής 1941-1944) σε φυλακή.

Στην περιοχή του Γουδή ιδρύθηκε το 1896 το Νοσοκομείο Παίδων, σήμερα Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία το 1901.

Στις 15 Αυγούστου του 1909 αξιωματικοί της Φρουράς των Αθηνών συνωμότησαν σε αντίθεση των τότε κειμένων νόμων και διατάξεων δημιουργώντας τον Στρατιωτικό Σύνδεσμο και συγκεντρωθέντες στου Γουδή κήρυξαν επανάσταση υπό τον συνταγματάρχη του πυροβολικού Ζορμπά και ανέτρεψαν την Κυβέρνηση της Αθήνας του Δημητρίου Ράλλη, επιβάλλοντας τη μεταρρύθμιση του Συντάγματος, που δεν μπορούσε κατά την αντίληψή τους να κάνει από μόνη της η Κυβέρνηση. Η επανάσταση εκείνη έμεινε γνωστή ως Κίνημα στο Γουδή.

Αργότερα, στη δίνη του πολιτικού πάθους, στις 15 Νοεμβρίου του 1922 εκτελέστηκαν στου Γουδή οι καταδικασθέντες από έκτακτο δικαστήριο (υπόθεση γνωστότερη ως «η δίκη των έξι»), κατηγορηθέντες ως υπαίτιοι της Μικρασιατική καταστροφής πολιτικοί Δημήτριος Γούναρης, Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, Νικόλαος Στράτος, Νικόλαος Θεοτόκης και Γεώργιος Μπαλτατζής καθώς και ο τότε αρχιστράτηγος Γεώργιος Χατζηανέστης. Του δε γεγονότος αυτού είχε προηγηθεί στον ίδιο χώρο δημόσια καθαίρεση στρατιωτικών από νεώτερους στρατιωτικούς.

Η αστυφιλία που γνώρισε η πόλη της Αθήνας αλλά και η μετέπειτα εξέλιξη της Μικρασιατικής εκστρατείας με την εγκατάσταση Ελλήνων προσφύγων από τη Μικρά Ασία, ενέτειναν την οικιστική ανάπτυξη της περιοχής σε σύντομο χρονικό διάστημα. Προς διατήρηση της μνήμης η οδός στο κέντρο της συνοικίας ονομάζεται Μικράς Ασίας ενώ πολλά οδωνύμια της περιοχής φέρουν ονόματα μικρασιατικών περιοχών και πόλεων (όπως Λυκαονίας, Καισαρείας, Λυδίας, Λυκίας)

Το 1927 άρχισαν να ανεγείρονται τα μεγάλα εργαστήρια και παραρτήματα του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικότερα της Ιατρικής Σχολής. Ένα σημαντικό μέρος της έκτασης της περιοχής καταλάμβανε το τότε φθισιατρείο "η Σωτηρία το οποίο σήμερα λειτουργεί ως Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος. Πολύ μεγάλο επίσης μέρος καταλάμβαναν τα στρατόπεδα της συνοικίας αυτής και γενικότερα το πεδίο Γουδή που συνδέθηκε επανειλημμένα με στρατιωτικούς που επιχείρησαν ανάμειξη στην πολιτική ζωή της χώρας.

Στις 21 Απριλίου του 1967 με αφετηρία πάλι του Γουδή, νέοι επίορκοι αξιωματικοί, στελέχη της μετέπειτα χούντας των συνταγματαρχών, σε απείθεια της κείμενης νομοθεσίας, κίνησαν άρματα μάχης και κατέλυσαν Κυβέρνηση και Δημοκρατία προχωρώντας σε εκτεταμένες συλλήψεις και περιορισμούς και εκτοπισμούς πολιτικών και πολιτών.

Το στρατόπεδο του Γουδή φιλοξενούσε το ιππικό του στρατού. To 1945 συγκροτήθηκε η Σχολή Τεθωρακισμένων για την εκπαίδευση αξιωματικών και οπλιτών, η οποία λειτούργησε μόνο για λίγους μήνες. Το Σεπτέμβριο του 1954 η σχολή επέστρεψε και πάλι στου Γουδή ως Κέντρο Εκπαίδευσης Τεθωρακισμένων (Κ.Ε.ΤΘ.) και λειτούργησε μέχρι τον Ιούλιο του 1975, τη χρονιά που μεταφέρθηκε στον Αυλώνα Αττικής. Στο χώρο του πρώην στρατοπέδου στις αθλητικές εγκαταστάσεις που δημιουργήθηκαν για το σκοπό αυτό, διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, τα αγωνίσματα της Αντιπτέρισης (Badminton) και του Μοντέρνου Πεντάθλου.

Στρατόπεδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σήμερα, στου Γουδή βρίσκεται η έδρα της Στρατιωτικής Διοίκησης Αθηνών. Λειτουργούν επίσης δύο στρατόπεδα, το στρατόπεδο "Στγου Ν. Ζορμπά" όπου εδρεύει η Σχολή Αξιωματικών Έρευνας Πληροφορικής (ΣΑΕΠ) και το στρατόπεδο "Σχου Ν. Φακίνου" όπου εδρεύει η Σχολή Προγραμματιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ).

Ιατρική Σχολή και Νοσοκομεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή του Γουδή εκτός από στρατιωτική περιοχή είναι και σημαντική φοιτητική περιοχή. Εδώ βρίσκονται η Ιατρική σχολή, η Οδοντιατρική σχολή και η Νοσηλευτική σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επίσης οι εγκαταστάσεις της Πολυτεχνειούπολης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου συνορεύουν με τη συνοικία.

Εδώ λειτουργούν τα νοσοκομεία παίδων "Αγία Σοφία" και "Αγλαϊα Κυριακού" και το Λαϊκό νοσοκομείο. Η κεντρική εκκλησία της περιοχής είναι ο Άγιος Θωμάς Αμπελοκήπων.

Αντιρρήσεις για τη σωστή ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

πηγή : sarantakos.wordpress.com
Ακόμα και ο Ελευθέριος Βενιζέλος έκανε λόγο για Γουδί και Γουδί το έγραψαν οι εφημερίδες. «Όχι εις το Γουδί» τιτλοφορεί το κύριο άρθρο του το Εμπρός, στις 7.6.1930, υποστηρίζοντας ότι τα στρατιωτικά κτίρια έπρεπε να χτιστούν αλλού, ίσως στα Λιόσια. 

Η ονομασία Γουδί σε ουδέτερο γένος ήταν αρκετά διαδεδομένη μέχρι τις προσπάθειες της μεταφράστριας Βασιλικής Καραγιάννη, που ξεκίνησαν το 2005, για αλλαγή στην γενική Γουδή. [1] Ακόμα και την εποχή που η οικογένεια Γουδή μεσουρανούσε, το γλωσσικό αισθητήριο του λαού μετέτρεψε την ονομασία σε ουδέτερο, όπως συμβαίνει και σε άλλες περιοχές στην Αττική που προέρχονται από κύρια ονόματα : Καπανδρίτι, Κουκάκι, Τατόι, Γαλάτσι, Περιστέρι. Το πιο γνωστό παράδειγμα είναι ή έκφραση «Το κίνημα στο Γουδί» , όπως υπάρχει και άρθρο του Ελευθερίου Βενιζέλου «Όχι εις το Γουδί», στην εφημερίδα Εμπρός στις 7/6/1930.

Οι αντιρρήσεις της Βασιλικής Καραγιάννη για την αποτίμηση τιμής στην ξεχασμένη οικογένεια Γουδή, όμως πέρασαν στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, χωρίς αντίλογο[2] το 2006 με αποτέλεσμα να γίνουν αλλαγές σε οδικές σημάνσεις και ονομασίες γραμμών λεωφορείων.

Συγκοινωνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή του Γουδή έχουν την αφετηρία τους οι λεωφορειακές γραμμές 622 (Γουδή - Άνω Γαλάτσι) και 815 (Γουδή - Ταύρος). Επίσης από την περιοχή διέρχονται οι γραμμές 140 (Πολύγωνο - Γλυφάδα) και 230 (Ακρόπολη - Ζωγράφου). Η τελευταία κάποτε τερμάτιζε στου Γουδή, στην Πλατεία Ελευθερίας.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  1. «Το Γουδί και το Γουδή». Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία. https://sarantakos.wordpress.com/2012/12/27/goudi/. Ανακτήθηκε στις 2016-03-17. 
  2. Ξεχάστε το Γουδί που ξέραμε, τώρα πια πάμε Γουδή, της Λίνας Γιάνναρου, Η Καθημερινή, 17 Ιουνίου 2006, ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2009.