Βασίλης Χατζηπαναγής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Βασίλης Χατζηπαναγής
Προσωπικές πληροφορίες
Ημερ. γέννησης26 Οκτωβρίου 1954 (1954-10-26) (66 ετών)
Τόπος γέννησηςΤασκένδη, ΕΣΣΔ
Ύψος1,73 μ.
ΘέσηΜέσος
Επαγγελματική καριέρα*
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1971–1972Δυναμό Τασκένδης
1972–1975Παχτακόρ Τασκένδης96(22)
1975–1990Ηρακλής281(62)
Σύνολο377(84)
Εθνική ομάδα
ΠερίοδοςΟμάδαΣυμμ.(Γκ.)
1975ΕΣΣΔ U214(1)
1976Ελλάδα U214(0)
1976Ελλάδα2(0)
* Οι συμμετοχές και τα γκολ στις προηγούμενες ομάδες υπολογίζονται μόνο για τα εγχώρια πρωταθλήματα.
† Συμμετοχές (Γκολ).

Ο Βασίλης Χατζηπαναγής (γεννήθηκε στην Τασκένδη, 26 Οκτωβρίου 1954) είναι Έλληνας διεθνής μεσοεπιθετικός πρώην ποδοσφαιριστής. Θεωρείται από τους σπουδαιότερους Έλληνες ποδοσφαιριστές όλων των εποχών και για πολλούς ο κορυφαίος.[1] [2][3][4][5] Το 2003 ψηφίστηκε ως ο καλύτερος Έλληνας ποδοσφαιριστής από την Ε.Π.Ο. για το εορτασμό των 50 χρόνων της ΟΥΕΦΑ.[6]

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στην Τασκένδη της τότε Σοβιετικής Ένωσης (σημερινό Ουζμπεκιστάν), στις 26 Οκτωβρίου 1954. Ο πατέρας του, Κυριάκος ήταν Ελληνοκύπριος από την Άχνα Αμμοχώστου ενώ η μητέρα του ήταν Ελληνίδα από την Κωνσταντινούπολη. Ο Βασίλης Χατζηπαναγής ξεκίνησε το ποδόσφαιρο από τη Δυναμό Τασκένδης σε ηλικία 17 ετών και το 1972 πήγε στην Παχτακόρ μέχρι το 1975 που ήρθε στην Ελλάδα για τον Ηρακλή Θεσσαλονίκης.[5] Λίγο πριν έρθει στον Ηρακλή, είχε κάνει εντυπωσιακή εμφάνιση στο εμφατικό 5-0 απέναντι στην Κυπελούχο Ευρώπης Ντινάμο Κιέβου που προερχόταν και από την κατάκτηση του Ευρωπαϊκού Σούπερ Κυπέλλου απέναντι στη Μπάγερν Μονάχου.[7] Το France Football έκανε ξεχωριστό αφιέρωμα για τη συγκεκριμένη συνάντηση, ο Χατζηπαναγής θεωρήθηκε από όλους στη Σοβιετική Ένωση ως ο δεύτερος καλύτερος ακραίος επιθετικός πίσω από τον Όλεγκ Μπλαχίν. Η πρώτη ελληνική ομάδα που εκδήλωσε επίσημα ενδιαφέρον για τον Χατζηπαναγή ήταν ο Ολυμπιακός. Το 1975 μάλιστα είχε στείλει στα γραφεία της Παχτακόρ (και την σοβιετική ομοσπονδία) επίσημο έγγραφο με το οποίο ζητούσε τον ποδοσφαιριστή, προσφέροντας 10 εκατομμύρια δραχμές, ποσό πολύ μεγάλο για την εποχή. Οι «ερυθρόλευκοι» είχαν ακολουθήσει τη νόμιμη οδό, αλλά στη Σοβιετική Ένωση οι μεταγραφές δεν ήταν συνηθισμένη υπόθεση. Ο Ηρακλής είχε ήδη κάνει τις μεθοδικές κινήσεις του για να τον αποκτήσει, ενώ στη Θεσσαλονίκη ζούσε η γιαγιά του και δύο θείες του.[8]

Στον Ηρακλή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν 22 Νοεμβρίου 1975 μετά τα μεσάνυχτα όταν έφτασε στη Θεσσαλονίκη και τουλάχιστον 1.000 άτομα είχαν πάει στον σταθμό των τρένων για να υποδεχτεί έναν παίκτη για τον οποίον ήδη η φήμη του είχε ταξιδέψει.[9] Έκανε το ντεμπούτο του την Κυριακή, στις 7 Δεκεμβρίου του 1975 όταν στο γήπεδο της Βέροιας, όπου έδωσε την πρώτη του παράσταση. Ο Ηρακλής παραχώρησε ισοπαλία 1-1 στον Ατρόμητο με τον Χατζηπαναγή να μην τον εκμεταλλεύονται οι συμπαίκτες τους, όπως ανέφεραν την επόμενη ημέρα οι εφημερίδες.[10] Τρεις χιλιάδες οπαδοί του Ηρακλή ακολούθησαν την ομάδα τους μέχρι τη Βέροια για να δουν το πρώτο ματς του Χατζηπαναγή, η μεταγραφή του οποίου είχε προκαλέσει αίσθηση σε όλη την Ελλάδα και άκρατο ενθουσιασμό στους «κυανόλευκους».[8] Στον Ηρακλή έκανε μεγάλη καριέρα και ήταν σπεσιαλίστας στα γκολ από κόρνερ σημειώνοντας εννέα, επίδοση ρεκόρ.[2]

Εντυπωσιακή υπήρξε η συνεισφορά του στην κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας από τον Ηρακλή το 1976. Ο Ηρακλής με τον Ολυμπιακό έφταναν σε τελικό Κυπέλλου για πρώτη φορά μετά από 19 χρόνια. Ο «Γηραιός», ο οποίος στον ημιτελικό είχε αποκλείσει τον Παναθηναϊκό, «κατέβαινε» στη Νέα Φιλαδέλφεια με ένα μεγάλο όπλο στη φαρέτρα του. Τον Βασίλη Xατζηπαναγή. Ο επωνομαζόμενος και «Βάσια» άφησε την σφραγίδα του σε έναν από τους καλύτερους τελικούς που διεξήχθησαν ποτέ και ο άσος του «Γηραιού» είχε τεράστια συνεισφορά τόσο στην κατάκτηση του Κυπέλλου από την ομάδα του, όσο και στο θέαμα. Η «Αθλητική Ηχώ» περιέγραψε τον αγώνα ως εξής: «Οι Θεσσαλονικείς προηγήθησαν στο 25' με τον εκπληκτικό Χατζηαναγή που "άδειασε" σχεδόν όλη την άμυνα του Ολυμπιακού και λόγω αστοχίας του Γκέσιου έχασαν ευκαιρίας για ν' αυξήσουν το σκορ. Στο δεύτερο ημίχρονο η είσοδος του Συνετόπουλου (αντί του Κρητικόπουλου) έδωσε νέα πνοή στους "ερυθρόλευκους" που πήραν αμέσως την πρωτοβουλία και κατώρθωσαν να ισοφαρίσουν στο 61' με κεφαλιά του Σιώκου. Όμως πάλι μια απίθανη ενέργεια του Χατζηπαναγή και ένα αιφνιδιαστικό σουτ του Κουσουλάκη (72') έδωσαν των πρωτοπορία στον Ηρακλή, που δεν την κράτησε για πολύ, γιατί ο Βιέρα, ύστερα από υπέροχο συνδυασμό με τον Γαλάκο, ισοφάρισε πάλι το σκορ (82'). Στην παράταση το ματς έφθασε στο αποκορύφωμα της δραματικής του εξελίξεως και αφού πάλι ο φανταστικός Χατζηπαναγής στο 101' πέτυχε το τρίτο γκολ του Ηρακλέους και στο 110' ο Γκέσιος σε αδράνεια της αμύνης του Ολυμπιακού πέτυχε το 4-2, όλοι πίστευαν ότι το ματς είχε λήξει. Αλλά οι "ερυθρόλευκοι" με αδάμαστο πάθος, ανέτρεψαν κάθε προγνωστικό και με δύο γκολ των Καραβίτη (113'), Γκλέζου (118') καίτοι έπαιζαν με 10 παίκτες λόγω αποβολής του Δαβουρλή διότι διαμαρτυρήθη για το 4ο γκολ του Ηρακλέους, πέτυχαν το ακατόρθωτο, ισοφαρίζοντας 4-4. Μετά ήρθαν τα πέναλτυ και οι Ηρακλειδείς πανηγύρισαν έξαλλα την κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδος!»[11] Στον ίσως πιο εντυπωσιακό τελικό μέχρι τότε στην ιστορία του θεσμού (7-6 στα πέναλτι) με τις τεχνικές του ικανότητες εξουδετέρωσε την άμυνα των Πειραιωτών που ήταν φυσικά το φαβορί και πέτυχε τα δύο γκολ.[12]

Δεν ήταν παραγωγικός σκόρερ ούτε ιδιαίτερα δημιουργικός στο παιχνίδι του - αλλά ήταν οραματιστής καλλιτέχνης, ένας δημιουργός πολύτιμων στιγμών προκαλώντας έκπληξη με τις κινήσεις του, ένας παίκτης τεχνικών θαυμάτων. Επτά γκολ απευθείας με κόρνερ σημείωσε μόνο σε μια χρονιά, το 1982-83.[13] Οι δημοσιογράφοι της εποχής έγραφαν ότι μπορούσε να ντριπλάρει αμυντικό και μέσα σε τηλεφωνικό θάλαμο.[14] Εξαιτίας αυτού του θεαματικού χαρίσματος τον αποκαλούσαν και «Νουρέγιεφ της μπάλας».[5][7]

Το 1983-84 έφτασε κοντά στην κατάκτηση του πρωταθλήματος με τον Ηρακλή αλλά μετά από μία ισοπαλία με 2-2 με τον τελικό πρωταθλητή Παναθηναϊκό η ομάδα έμεινε τελικά τρίτη με 42 βαθμούς έναντι 46 των «πράσινων» και 43 του Ολυμπιακού.[15][16] Δύο φορές έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, το 1980 χάνοντας από την έκπληξη Καστοριά με 5-2 και το 1987 από τον ΟΦΗ στα πέναλτι.[17]

Επίσης, με τον Ηρακλή το 1984-85 κατέκτησε το Βαλκανικό Κύπελλο, επικρατώντας στο διπλό τελικό της ρουμανικής Αργκές Πιτέστι με 1-3, 4-1. Είχε αποφασιστική συμβολή στην πρόκριση στον τελικό και στην κατάκτηση του κυπέλλου, αφού σημείωσε γκολ σε όλους τους γύρους: στο 5-1 του α΄ γύρου επί της Γαλατασαράι, στο 1-0 του ημιτελικού επί της Ανκαραγιουτσού ενώ στο δεύτερο τελικό, στη Θεσσαλονίκη, πέτυχε το τρίτο γκολ της ομάδας του με πέναλτι.[18]

Δύο χαρακτηριστικά κορυφαίες στιγμές της καριέρας του ήταν αναμφίβολα η τριπλή ντρίμπλα του στον Παναγιώτη Στυλιανόπουλο της ΑΕΚ μέσα στη Νέα Φιλαδέλφεια και η εμφάνισή του σε ένα παιχνίδι με τον Παναθηναϊκό, όταν ο Ηρακλής υποχρέωσε τον αθηναϊκό σύλλογο στη βαρύτερη ήττα της ιστορίας του με 6-0. Ο Βασίλης Κωνσταντίνου, ο τότε τερματοφύλακας του Παναθηναϊκού, είχε βιώσει πολύ δύσκολες στιγμές, σίγουρα μια από τις χειρότερες της καριέρας του. Πολλοί άλλοι βρέθηκαν στην ίδια θέση, το είχε η μοίρα τους άλλωστε απέναντι στον κορυφαίο βιρτουόζο της μπάλας.[19] Ήταν στις 30 Δεκεμβρίου του 1979 όταν ο ισχυρός – τότε- Ηρακλής φιλοξένησε στο Καυτατζόγλειο τον διεκδικητή του τίτλου, στο πρώτο επαγγελματικό πρωτάθλημα, Παναθηναϊκό. Ο Χατζηπαναγής άνοιξε το σκορ μόλις στο 20ο δευτερόλεπτο για να ακολουθήσουν άλλα πέντε γκολ για το τελικό αποτέλεσμα.[20]

Την τελευταία του επίσημη εμφάνιση με τον Ηρακλή έκανε στις 26 Οκτωβρίου 1990, την ημέρα των 36ων γενεθλίων του, στον αγώνα για το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ με τη Βαλένθια. Όσο και αν ακούγεται παράξενο αυτή ήταν η μοναδική συμμετοχή του Χατζηπαναγή σε αγώνα ευρωπαϊκής διοργάνωσης.[19] Γνωστός ως ο «Έλληνας Μαραντόνα» είχε συμβόλαιο που τον εμπόδιζε να πάρει μεταγραφή για άλλες ομάδες, παρά ίσως την επιθυμία του.[13][21] Ο Χατζηπαναγής προσέλκυσε το ενδιαφέρον μερικών από τις μεγαλύτερες ομάδες της Ευρώπης, της Άρσεναλ, της Λάτσιο και της Στουτγάρδης μεταξύ άλλων, αλλά παρέμεινε στον Ηρακλή μέχρι το τέλος της καριέρας του, το 1990.[12][22] Το συμβόλαιό του ήταν δεσμευτικό μακροχρόνια αλλά ταυτόχρονα ανέπτυξε και μια ερωτική του σχέση με τους φιλάθλους του Ηρακλή και ο αγώνας που είχε κάνει για να επιστρέψει στην πατρίδα του, είναι δύσκολο να πούμε αν θα είχε φύγει σε κάθε περίπτωση, αλλά ένας παίκτης της ικανότητάς του θα έπρεπε τουλάχιστον να του δινόταν η ευκαιρία να ευδοκιμήσει σε μεγάλο βαθμό.[13] Πέτυχε λιγότερα από πολλούς, έδωσε όμως περισσότερα και πήρε αυτό που ελάχιστοι παίρνουν, «την αγάπη του κόσμου», το κορυφαίο επίτευγμα της καριέρας του σύμφωνα με τα λεγόμενα του.[23]

Το 2003, με την ευκαιρία του εορτασμού των 50 χρόνων από την ίδρυση της UEFA, ανακηρύχθηκε κορυφαίος Έλληνας ποδοσφαιριστής των τελευταίων 50 χρόνων από την Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία. [24]

Από το 2013, εργάζεται ως συνυπεύθυνος ακαδημιών του Ολυμπιακού Πειραιώς που στεγάζονται στη Θεσσαλονίκη.

Στη Μικτή Κόσμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1984 κλήθηκε και αγωνίστηκε στη Μικτή Κόσμου εναντίον της αμερικανικής ομάδας Νιου Γιορκ Κόσμος, σε φιλανθρωπικό αγώνα που έγινε στις 22 Ιουλίου 1984 στο Νιού Τζέρσεϊ, στο Στάδιο των «Τζάιαντς», ενώπιον 40.000 θεατών, από τους οποίους 15.000 Ελληνοαμερικανοί ομογενείς. Συμπαίκτες του ήταν, μεταξύ άλλων, οι: Πίτερ Σίλτον, Ζαν Μαρί Πφαφ, Ρούντι Κρολ, Ούγκο Σάντσες, Ελίας Φιγκερόα, Φραντς Μπεκενμπάουερ, Κέβιν Κίγκαν, Μάριο Κέμπες και ο Θωμάς Μαύρος.[25] Η Μικτή νίκησε 3-1 και ο Χατζηπαναγής μπήκε στο 65΄ στη θέση του Κίγκαν. Με τις ενέργειές του συνάρπασε την κερκίδα δημιουργώντας πολλές ευκαιρίες. Μια από τις στιγμές που ξεσήκωσε τους φιλάθλους συνέβη στο 86ο λεπτό, όταν με χτύπημα κόρνερ ο Χατζηπαναγής βρήκε το Μαύρο, η γυριστή κεφαλιά του οποίου χτύπησε στο δοκάρι.[26]

Ο Θωμάς Μαύρος τον περιέγραψε αργότερα ως εξής: «Ήταν ένας παίκτης που με τη μπάλα στα πόδια ήταν άφτασος. Βιρτουόζος, δεξιοτέχνης, με φοβερές εμπνεύσεις που δεν υπάρχουν στο σημερινό ποδόσφαιρο. Ένας παίκτης που έκανε πολύ κόσμο να πηγαίνει στο γήπεδο για να τον παρακολουθήσει, χωρίς να είναι Ηρακλής. Πήγαινε μόνο και μόνο για να τον δει να ντριμπλάρει και να τον δει να μιλάει της μπάλας».[27]

Στην Εθνική Ελλάδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν έρθει στην Ελλάδα είχε συμμετοχές στις σοβιετικές εθνικές ομάδες ελπίδων και εφήβων καθώς και στην Ολυμπιακή ομάδα της Σοβιετικής Ένωσης.[28]

Το 1976 κλήθηκε στην Εθνική Ελπίδων Ελλάδος, με την οποία αγωνίστηκε στις 3 Μαρτίου 1976 σε φιλικό αγώνα με τη Βουλγαρία στο Βόλο (σκορ 3-2), όταν μπήκε ως αλλαγή στο 57ο λεπτό, είχε σουτ στο δοκάρι στο 60ο και στο 77ο, αφού τρίπλαρε όλη την άμυνα, έκανε σέντρα στο Λιβαθηνό που σημείωσε το τρίτο γκολ. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους μετείχε στο Βαλκανικό Κύπελλο Ελπίδων που διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη. Έπαιξε και στους τρεις αγώνες της εθνικής με Βουλγαρία (0-0), Ρουμανία (2-1) και στον τελικό με την Γιουγκοσλαβία (0-1) και ήταν από τους διακριθέντες.[29]

Το ίδιο έτος κλήθηκε στην Εθνική Ελλάδος, στο φιλικό παιχνίδι με την Πολωνία στις 6 Μαΐου 1976,[30] που έγινε στο γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρας (σκορ 1-0).[31] Όμως, επειδή είχε ήδη αγωνιστεί σε επίσημες συναντήσεις με τις «μικρές» εθνικές της Σοβιετικής Ένωσης δεν του επιτράπηκε να αγωνιστεί σε άλλο ματς της Εθνικής Ελλάδας. Η ΕΠΟ, ωστόσο, φαίνεται ότι δεν έκανε ποτέ τις σωστές κινήσεις για να πείσει την ΦΙΦΑ ότι ο Χατζηπαναγής έστω κι αν είχε παίξει στην ολυμπιακή ομάδα της Σοβιετικής Ένωσης, έπρεπε να αγωνιστεί κανονικά στην Εθνική Ομάδα της Ελλάδας.[8] Αγωνίστηκε ξανά, τιμής ένεκεν, στις 14 Δεκεμβρίου 1999 σε ηλικία 45 ετών, στο αποχαιρετιστήριο παιχνίδι που έδωσε προς τιμήν του η Εθνική Ελλάδας με την Γκάνα (σκορ 1-1), στο Καυτανζόγλειο Στάδιο. Στο παιχνίδι αυτό αγωνίστηκε μόνο 21 λεπτά αλλά πρόλαβε να δείξει τη μεγάλη κλάση του, αφού στο 13ο λεπτό δημιούργησε το μοναδικό γκολ της εθνικής. Με έξοχη μπαλιά στην πλάτη της άμυνας έβγαλε μόνο του το Βενετίδη απέναντι στον τερματοφύλακα, ο οποίος απέκρουσε το πρώτο σουτ για να σκοράρει στη συνέχεια ο Κυπαρίσσης.[28] Το γεγονός ότι δεν αγωνίστηκε στην εθνική φυσικά του κόστισε σε φήμη και στη διεθνή αναγνώριση της καριέρας του, ειδικά με την πρώτη συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου του 1980, που ήταν η πρώτη διεθνής επιτυχία της εθνικής Ελλάδας.[32]

Ο ίδιος εξέφρασε την μεγάλη πικρία του που δεν κατάφερε να αγωνιστεί με τη εθνική Ελλάδας λέγοντας σε συνέντευξή του : «Η μεγάλη μου πίκρα ήταν ότι δεν έπαιξα στην εθνική ομάδα, που είναι ο καθρέφτης για κάθε παίκτη, ενώ και με τον Ηρακλή δεν μπορέσαμε να αγωνιστούμε στην Ευρώπη».[9]

Στατιστική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρονιές Σύλλογος Συμμετοχές Γκολ
1971-1972 Flag of the Soviet Union.svg Ντιναμό Τασκένδης
1972-1975 Flag of the Soviet Union.svg Παχτακόρ Τασκένδης 96 22
1975-76 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 21 6
1976-77 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 31 2
1977-78 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 8 0
1978-79 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 23 6
1979-80 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 25 4
1980-81 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 0 (Β΄ Εθνική) 0
1981-82 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 28 4
1982-83 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 30 5
1983-84 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 30 12
1984-85 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 29 10
1985-86 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 22 1
1986-87 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 14 1
1987-88 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 24 3
1988-89 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 13 6
1989-90 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 0 0
1990-91 Flag of Greece.svg Ηρακλής Θ. 0 0
Χρονιές Εθνικές ομάδες Συμμετοχές Γκολ
1975 Flag of the Soviet Union.svg Σοβιετική Ένωση (ελπίδων) 4 1
1976 Flag of Greece.svg Ελλάδα (ελπίδων) 4 0
1976, 1999 Flag of Greece.svg Ελλάδα (ανδρών) 2 0

Τίτλοι και διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «TOP-10: ΟΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΈΣ». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2020. 
  2. 2,0 2,1 «Βασίλης Χατζηπαναγής: Το φινάλε του κορυφαίου όλων των εποχών». Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2020. 
  3. «Η μία και μοναδική φορά του αξεπέραστου Χατζηπαναγή». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2020. 
  4. «Ολη η μπάλα, όλη η καρδιά». Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 5,2 «Hatzipanagis, il 'Nureyev del calcio' che somigliava a Maradona». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2020. 
  6. «Σαν σήμερα: Ο Βασίλης Χατζηπαναγής αναδείχθηκε ο καλύτερος Έλληνας ποδοσφαιριστής τα τελευταία 50 χρόνια!». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2020. 
  7. 7,0 7,1 «Όταν ο Βασίλης Χατζηπαναγής, ο "Νουρέγιεφ" του ποδοσφαίρου, ήρθε και μας πήρε τα μυαλά!». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2020. 
  8. 8,0 8,1 8,2 «Στο ντεμπούτο του ο Χατζηπαναγής πέρασε 5 παίκτες (δύο φορές)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2020. 
  9. 9,0 9,1 «Βασίλης Χατζηπαναγής: Ο κορυφαίος Έλληνας ποδοσφαιριστής που δεν έπαιξε στην Εθνική και δε πήρε ποτέ όσα άξιζε». Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2020. 
  10. «Η πρώτη παράσταση του Χατζηπαναγή – Τι έλεγαν στο ντεμπούτο του!». Ανακτήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2020. 
  11. «Ο μεγαλύτερος άθλος του Ηρακλή!». Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2020. 
  12. 12,0 12,1 «Υπήρξε ο τεράστιος Βασίλης Χατζηπαναγής ο πιο αδικημένος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών;». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2020. 
  13. 13,0 13,1 13,2 «THE FORGOTTEN GENIUS OF VASILIS HATZIPANAGIS, A PLAYER ONCE LIKENED TO MARADONA». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2020. 
  14. «Βασίλης Χατζηπαναγής, ο ποδοσφαιριστής που «μπορούσε να ντριπλάρει ακόμα και μέσα σε τηλεφωνικό θάλαμο». Γιατί δεν έπαιξε στην Εθνική Ελλάδος. Βίντεο με θρυλικές ντρίπλες». Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2020. 
  15. «Greece 1983/84». Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2020. 
  16. «Χατζηπαναγής: «Έπρεπε να πάρουμε ένα πρωτάθλημα και άλλα δύο κύπελλα με τον Ηρακλή»». Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2020. 
  17. «Όλοι οι τελικοί του Κυπέλλου Ελλάδας». Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2020. 
  18. «Όταν ο Ηρακλής... κατακτούσε τα Βαλκάνια». Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2020. 
  19. 19,0 19,1 «Βασίλης Χατζηπαναγής: Ο αρτίστας που έγινε το μεγαλύτερο "αν"». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2020. 
  20. «Το ιστορικό 6-0 του Ηρακλή επί του Παναθηναϊκού». Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2020. 
  21. «Βασίλης Χατζηπαναγής: Γιατί ο Έλληνας Μαραντόνα των 90s είναι ο πιο αδικημένος ποδοσφαιριστής όλων των εποχών». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2020. 
  22. «Αφιέρωμα του ιταλικού Esquire στον Βασίλη Χατζηπαναγή: Ο Έλληνας Μαραντόνα». Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2021. 
  23. «Βασίλης Χατζηπαναγής: Οι εικόνες που μας άφησε...». Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2020. 
  24. «Ο Χατζηπαναγής ψηφίστηκε ως ο κορυφαίος Έλληνας ποδοσφαιριστής των τελευταίων 50 ετών». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2020. 
  25. «Top 25 Greatest Soccer Players You've Never Heard Of». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2020. 
  26. «Ο Βασίλης Χατζηπαναγής στη Μικτή Κόσμου! (vid)». Ανακτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2020. 
  27. «Μαύρος: «Ο Χατζηπαναγής... μιλούσε στη μπάλα!»». Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2020. 
  28. 28,0 28,1 «Έτσι ήρθε ο μάγος στην Ελλάδα (pics)». Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2020. 
  29. εφ. "Μακεδονία", φ. 1/7/1976, σ. 4.
  30. Όταν ο Χατζηπαναγής ντύθηκε στα γαλανόλευκα
  31. Ανδρέας Μπόμης, "Γκολ 2000, Ένας αιώνας ποδόσφαιρο", σ. 101.
  32. «Αφιέρωμα ιταλικής ιστοσελίδας στον Χατζηπαναγή: Ο Έλληνας «Μαραντόνα»». Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2021. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ηρακλής Γυμναστικός ομάδα Κέντρο ιστορίας Θεσσαλονίκης, 1996
  • Εθνική Ελλάδος πορεία μέσα στο χρόνο , Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 2001
  • Εθνική Ελλάδος ποδοσφαίρου Χρ. Αρβανίτης
  • Στατιστική ποδοσφαίρου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]