Βελίκο Τίρνοβο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Βέλικο Τάρνοβο)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 43°05′00″N 25°39′00″E / 43.083333°N 25.65°E / 43.083333; 25.65

Βελίκο Τίρνοβο
Велико Търново
Σημαία    Έμβλημα
Πανόραμα της πόλης πάνω από τον ποταμό Γιάντρα.
Βελίκο Τίρνοβο βρίσκεται στο τόπο Βουλγαρία
Βελίκο Τίρνοβο
Βελίκο Τίρνοβο
Διοίκηση
Χώρα Βουλγαρία
Επαρχία Βελίκο Τίρνοβο
Γενικές πληροφορίες
Πληθυσμός 14.874 (2009)
Υψόμετρο 350 m

Το Βελίκο Τίρνοβο ή Βελίκο Τύρνοβο (βουλγαρικά: Велѝко Тъ̀рново, που σημαίνει Μέγα Τύρνοβο) είναι μία πόλη της βορειοκεντρικής Βουλγαρίας, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας.

Αναφερόμενη συχνά ως η Πόλη των Τσάρων το Βελίκο Τίρνοβο βρίσκεται στον Ποταμό Γιάντρα και είναι πασίγνωστη ως η ιστορική πρωτεύουσα της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας, προσελκύοντας πολλούς τουρίστες με τη μοναδική αρχιτεκτονική της. Η παλιά πόλη απλώνεται πάνω σε τρεις λόφους: στον Τσάρεβετς, στην Τραπέζιτσα και την Σβέτα Γκορά (το οποίο μεταφράζεται στα Ελληνικά ως Ιερό Βουνό, δηλ. Άγιον Όρος), που υψώνονται μέσα στους μαιάνδρους του Γιάντρα. Στον Τσάρεβετς είναι τα ανάκτορα τωψν Βουλγάρων αυτοκρατόρων και το Πατριαρχείο, ο Πατριαρχικός Καθεδρικός, καθώς επίσης και μια σειρά διοικητικών και οικιστικών κτιρίων που περιβάλλονται από μεγάλα τείχη. Η Τραπέζιτσα φημίζεται για τις πολλές εκκλησίες της και ως η πρώην κύρια κατοικία των ευγενών.

Κατά το Μεσαίωνα η πόλη ήταν μία από τις εστίες του Ευρωπαϊκού πολιτισμού και έδωσε το όνομά της στην αρχιτεκτονική και τη ζωγραφική της Καλλιτεχνικής Σχολής του Τίρνοβο και στη φιλολογία. Το Βελίκο Τίρνοβο είναι σημαντικό διοικητικό, οικονομικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κέντρο της Βόρειας Βουλγαρίας.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την πιο διαδεδομένη θεωρία για την προέλευση του ονόματος, τα αρχικά της ονόματα Τάρνοβγκραντ και ΄΄Τάρνοβο προέρχονται από το Παλαιό Βουλγαρικό тръневъ (τράνεφ) ή тръновъ (΄΄τράνοφ), που σημαίνει "αγκάθια". Η κατάληξη "γκραντ" σημαίνει "πόλη" στα Βουλγαρικά και σε πολλές Σλαβικές γλώσσες. Το 1965 προστέθηκε στο αρχικό όνομα της πόλης η λέξη велико (βελίκο) προς τιμή της ιδιότητας της πόλης ως παλιάς πρωτεύουσας της Βουλγαρίας. Αυτό βοηθάει επίσης στη διάκρισή της από την πόλη Μάλκο (Μικρό) Τίρνοβο.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Βελίκο Τίρνοβο έχει εύκρατο κλίμα με κρύους χειμώνες με χιόνια και με ζεστά καλοκαίρια. Η μέση ελάχιστη θερμοκρασία τον ψυχρότερο μήνα (Ιανουάριο) είναι περίπου −3 °C, ενώ η μέση μέγιστη τον Αύγουστο, θερμότερο μήνα, είναι 31 °C. Η υψηλότερη καταγεγραμμένη θερμοκρασία είναι 43,1 °C, ενώ η χαμηλότερη −28,1 °C, αν και σύμφωνα με ανεπίσημα στοιχεία η θερμοκρασία έχει πέσει μέχρι τους −38 °C.

Κλιματικά δεδομένα Bελίκο Τίρνοβο, Βουλγαρία (2000-2013)
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέση Υψηλότερη° C (°F) 4.8 7.1 12.7 19.5 24.3 27.9 30.8 31.0 26.8 20.1 13.0 5.8 18,7
Μέση Ημερήσια °C (°F) 0.0 1.2 7.0 13.0 18.1 21.5 23.9 23.8 20.0 13.5 7.9 1.2 12,6
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) −4.3 −3.8 1.2 6.5 10.8 14.1 16.0 15.6 12.1 6.9 2.8 −2.5 6,3
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 48
(1.89)
44
(1.73)
43
(1.69)
63
(2.48)
88
(3.46)
86
(3.39)
65
(2.56)
56
(2.2)
41
(1.61)
45
(1.77)
51
(2.01)
50
(1.97)
680
(26,77)
Πηγή: Stringmeteo.com[1]


Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προϊστορία και αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Βελίκο Τίρνοβο πάνω από τον Ποταμό Γιάντρα
Χάρτης του μεσαιωνικού Τίρνοβο

Η περιοχή του Βελίκο Τύρνοβο είναι από τις παλαιότερες περιοχές στην Βουλγαρία [2] και συνδυάζει προϊστορική, Θρακική και Αρχαία κληρονομιά [3]. Έχει κατοικηθεί από την 5η-6η χιλιετηρίδα π.Χ. (Εποχή του Ορείχαλκου) και οχυρωματικά ίχνη έχουν βρεθεί στον λόφο Τραπέζιτσα [2][4].

Μεσαίωνας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ρωμαίοι έχτισαν τα πρώτα τείχη στο λόφο Τραπέζιτσα, ενώ αργότερα τον 6ο αιώνα μ.Χ., ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός έχτισε ένα κάστρο πάνω του. Τον 7ο αιώνα τα σλαβικά φύλα κατέλαβαν την πόλη και υπό την διακυβέρνηση των αδελφών Ιβάν Ασέν Α΄ και Πέτρου Ασέν η πόλη έγινε ορμητήριο εκστρατειών κατά του Βυζαντίου.[5] Το Βελίκο Τίρνοβο, αρχικά Τάρνοβγκραντ (Търновград), κατέστη από το 12ο μέχρι και το 14ο αιώνα το ισχυρότερο οχυρό της Βουλγαρίας αλλά και σημαντικό πολιτικό, οικονομικό, πολιτιστικό και θρησκευτικό κέντρο της [3]. Η πόλη περιγράφεται από τον Βούλγαρο Ιερέα Γκριγκόρι Τσαμπλάκ (Γρηγόριος Τσαμπλάκος) το 14ο αιώνα ως "μια πολύ μεγάλη και πανέμορφη πόλη, η οποία περιτριγυριζόταν με τείχη και είχε 12.000 με 15.000 κατοίκους [6].

Το 14ο αιώνα, καθώς η Βυζαντινή Αυτοκρατορία εξασθενούσε, το Βελίκο Τίρνοβο διεκδικούσε τον τίτλο της Τρίτης Ρώμης, βασιζόμενο στην εξέχουσα πολιτιστική επιρροή του στην Ανατολική Ευρώπη.

Ως πρωτεύουσα της Δεύτερης Βουλγάρικης Αυτοκρατορίας το Τίρνοβο ήταν μια οιονεί κοσμοπολίτικη πόλη με πολλούς ξένους έμπορους και απεσταλμένους. Στο Τίρνοβο εκτός από την Βουλγαρική πλειοψηφία υπήρχαν Αρμένικες, Εβραϊκές και Ρωμαιοκαθολικές - "Φράγκικες" εμπορικές συνοικίες (οι Φράγκοι κατοικούσαν την περιοχή κάτω από τον Πύργο του Βαλδουίνου αλλά και στους πρόποδες του λόφου Σβέτα Γκορά). Η ανεύρεση τριών Γοτθικών αγαλμάτινων κεφαλών υποδηλώνει ότι εκεί υπήρχε και καθολική εκκλησία η οποία χτίστηκε από πλούσιους καθολικούς προερχόμενους από την ακμάζουσα πόλη της Αδριατικής Ντουμπρόβνικ [7].

Οθωμανική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οδός Σαμοβόντσκα Τσαρσίγια στην Παλιά Πόλη.
Αποψη του Βελίκο Τίρνοβο και της γύρω περιοχής το πρωί
Tο Τσάρεβετς και ο Αίμος, όπως φαίνονται από το χωριό Αρμπάνασι
Καθεδρικός της Γέννησης της Θεοτόκου του Κόλιου Φιτσέτο, ολοκληρώθηκε το 1844 και ανακατασκευάσθηκε το 1913
Πανόραμα της νέας πόλης
Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου
Συνοικία Βαρόσα

Η πολιτική και πνευματική ακμή του Τίρνοβο διακόπηκε όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέλαβε την πόλη στις 17 Ιουλίου 1393. Η πολιορκία κράτησε τρεις μήνες. Στη σθεναρή αντίσταση των κατοίκων πήρε ενεργό μέρος ο ίδιος ο πατριάρχης Ευθύμιος (προκαθήμενος της Βουλγαρικής ορθόδοξης εκκλησίας) ο οποίος έγινε στρατιωτικός ηγέτης. Μετά την κατάκτηση των Οθωμανών ακολούθησε σφαγή των ευγενών και ολόκληρες οικογένειες εξορίστηκαν στην Μικρά Ασία.[8]. Τρία χρόνια αργότερα οι Οθωμανοί κατέκτησαν όλη τη Βουλγαρική Αυτοκρατορία.

Η πόλη ήταν γνωστή στον Μεσαίωνα με την ονομασία Τίρνοβγκραντ (στα βουλγαρικά Търновград, δηλαδή "πόλη του Τυρνόβου") και επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας ως Τίρνοβα (Tırnova). Στο Τύρνοβο έγιναν δύο αποτυχημένες απόπειρες εξέγερσης κατά της Οθωμανοκρατίας: το 1598 η πρώτη εξέγερση και η δεύτερη το 1686. Η πρώτη εξέγερση συνδυάστηκε με τον πόλεμο 1593-1606 όπου ένας στρατός από Βλάχους, Ούγγρους, Σέρβους και Βουλγάρους συγκρούστηκε πολεμικά με τους Οθωμανούς. Η εξέγερση στο Τύρνοβο προετοιμάστηκε όταν ο ηγέτης των Βλάχων Μιχαήλ ο Γενναίος (Mihai Biteazul) επιχείρησε επίθεση κατά των Οθωμανών από τον βορρά. Μετά την αποτυχία της εξέγερσης πολλοί Βούλγαροι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στην Βλαχία. Το 17ο αιώνα η Ρωσία μετατράπηκε σε υπολογίσιμη δύναμη και ελεύθερο κέντρο της ανατολικής ορθόδοξης χριστιανοσύνης. Την ίδια περίοδο οι Οθωμανοί ηττήθηκαν κατά την διάρκεια της πολιορκίας της Βιέννης. Το 1683 οργανώθηκε συνωμοσία στο Τύρνοβο και οι οργανωτές κέρδισαν την συμπάθεια του πατριάρχη Μόσχας επιδιώκοντας κάποιο σύνδεσμο με τη Ρωσία. Οι Οθωμανοί ανακάλυψαν την συνωμοσία το 1686 και επιστράτευσαν δυνάμεις με τις οποίες κατέστειλαν την εξέγερση.[9]

Mουσείο Συντακτικής Συνέλευσης

Το Τίρνοβγκραντ, μαζί με την υπόλοιπη σημερινή Βουλγαρία, παρέμεινε υπό την Οθωμανική εξουσία μέχρι το 19ο αιώνα, οπότε η εθνική ταυτότητα και ο πολιτισμός επανεμφανίστηκαν ως κίνημα ενίσχυσης της αντίστασης. Το 1875 και το 1876 ο στόχος της ίδρυσης ανεξάρτητης ανεξάρτητης Βουλγαρικής εκκλησίας και έθνους προκάλεσε στην πόλη εξεγέρσεις. Η εξέγερση του Απριλίου 1876 κατά των Οθωμανών αποτέλεσε την αρχή για τον τερματισμό της Οθωμανικής εξουσίας στη Βουλγαρία [10] και ακολούθησε ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος (1877-1878).

Τρίτο Βουλγαρικό Κράτος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πόλεμου (1877–1878), στις 7 Ιουλίου 1877 ο Ρώσσος στρατηγός Ιωσήφ Γκούρκο απελευθέρωσε το Τύρνοβο, τερματίζοντας τα 484 χρόνια Οθωμανοκρατίας. Το 1878 η Συνθήκη του Βερολίνου δημιούργησε το Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας μεταξύ του Δούναβη και της οροσειράς του Αίμου με έδρα του την παλιά Βουλγαρική πρωτεύουσα του Βελίκο Τύρνοβο.

Στις 17 Απριλίου 1879 συνήλθε στο Βελίκο Τύρνοβο η πρώτη Εθνοσυνέλευση για να επικυρώσει το πρώτο σύνταγμα του κράτους, γνωστό ως Σύνταγμα του Τύρνοβο, που προέβλεπε τη μεταφορά του Κοινοβουλίου από το Τύρνοβγκραντ στη Σόφια, που μέχρι σήμερα παραμένει πρωτεύουσα της Βουλγαρίας.

Σε ένδειξη σεβασμού προς το παρελθόν της πόλης ο Τσάρος Φερδινάνδος του Οίκου Σάξεν-Κόμπουργκ και Γκότα επέλεξε την Εκκλησία των Αγίων Σαράντα Μαρτύρων στο Βελίκο Τύρνοβο για να ανακηρύξει την πλήρη ανεξαρτησία της Βουλγαρίας στις 5 Μαρτίου 1908.

Λαϊκή Δημοκρατία της Βουλγαρίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οδός Σαμοβόντσκα Τσαρσίγια

Κατά την Κομμουνιστική περίοδο η πόλη υπέστη σημαντικές αλλαγές με περίπου 10.000 από τον πληθυσμό της να έχουν γίνει μέλη του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Πολλές εκκλησίες και ιδιωτικές επιχειρήσεις της έκλεισαν, ενώ οι μεγάλες βιομηχανίες εθνικοποιήθηκαν. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 η πόλη βίωσε μια έντονη διαδικασία αστικοποίησης επεκτεινόμενη προς τα δυτικά. Από την ίδια περίοδο χρονολογείται επίσης η ιδέα της δημιουργίας μιας μεγάλης αστικής περιοχής στη Βόρεια Βουλγαρία, που περιλαμβάνει τις γειτονικές πόλεις Βελίκο Τύρνοβο, Γκόρνα Οριαχόβιτσα και Λιάσκοβετς (γνωστή γενικά ως "Τάργκολιας").

Το 1963 λειτούργησε το Πανεπιστήμιο του Βελίκο Τύρνοβο "Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου" ως ένα από τα μεγαλύτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας. Η αστικοποίηση συνεχίστηκε τη δεκαετία του 1970, καθώς οι βιομηχανίες μηχανημάτων, ηλεκτρονικών, φαρμάκων, υπολογιστών και επίπλων επεκτάθηκαν στην περιοχή, προσθέτοντας τις συνοικίες Ακάτσια και Κάρταλα στον ιστό της πόλης.

Το Βελίκο Τύρνοβο σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κάστρο Τσάρεβετς

Σήμερα το Βελίκο Τύρνοβο είναι μια από τις μεγαλύτερες αστικές περιοχές της Βουλγαρίας και μια από τις λίγες πόλεις της χώρας με αύξηση πληθυσμού. Είναι βασικό εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κέντρο και διαθέτει δύο μεγάλα πανεπιστήμια και εκτεταμένη καλλιτεχνική δραστηριότητα. Η πόλη είναι κορυφαίος τουριστικός προορισμός επιδεικνύοντας σταθερή αύξηση επισκεπτών τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Την ίδια περίοδο προσελκύει συνεχώς ξένους κατοίκους και σήμερα η πόλη και τα περίχωρά της έχουν γίνει τόπς κατοικίας της μεγαλύτερης κοινότητας ομογενών στη Βουλγαρία.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Βελίκο Τύρνοβο θεωρείται κύριος τουριστικός προορισμός στην Βουλγαρία και υπάρχουν πολλά αξιοθέατα τα οποία μπορεί κανείς να επισκεφτεί.

  • Τα ερείπια του κάστρου στο λόφο Τσάρεβετς: βασιλικό παλάτι και ο Πατριαρχικός ναός.
  • Τον λόφο της Τραπέζιτσας, το δεύτερο οχύρωμα στην δεξιά όχθη του ποταμού Γιάντρα.
  • Την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου από την Θεσσαλονίκη.
  • Την εκκλησία των Σαράντα Μαρτύρων. Εκεί βρίσκεται θαμμένος ο Καλογιάν της Βουλγαρίας, τσάρος της Βουλγαρίας την περίοδο 1197-1207.
  • Την εκκλησία των Πέτρου και Παύλου.
  • Την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης όπου υπάρχει καλή πανοραμική θέα της πόλης, του ποταμού Γιάτρα και του μνημείο των Ασέν.
  • Τυπική αρχιτεκτονική κτηρίων στην παλιά πόλη.
  • Ο δρόμος Σαμοβόδσκα Τσαρσίγια, παλαιός εμπορικός δρόμος στην παλιά πόλη όπου έχουν ανακαινιστεί αρκετά σπίτια και εργαστήρια.
  • Την γέφυρα του Σταμπολώφ και το μνημείο των Ασέν, καθώς και την Πινακοθήκη που βρίσκεται δίπλα
  • Το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης.

Τουρισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2013 επισκέφτηκαν την πόλη 450.000 τουρίστες. Το δημοφιλέστερο αξιοθέατο είναι ο ιστορικός λόφος Τσάρεβετς, όπου βρισκόταν η πρωτεύουσα της Δεύτερης Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Τουρίστες προσελκύουν αρκετά άλλα αξιοθέατα, όπως ο ιστορικός λόφος Τραπέζιτσα, η Σαμοβόδσκα Τσαρσίγια, πολλές εκκλησίες και Βουλγαρικής Αναγέννησης και το αρχαίο Ρωμαϊκό φρούριο της Νικόπολης προς Ιστρον.

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  1. http://www.stringmeteo.com/synop/bg_climate.php#15530
  2. 2,0 2,1 Σβέτλα Ντιμίτροβα (2009-06-30). «Βέλικο Τάρνοβο: Πόλη πολλών εποχών». South European Times (SETimes.com). http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/el/features/setimes/features/2009/06/30/feature-02. Ανακτήθηκε στις 2011-03-09. 
  3. 3,0 3,1 Υπουργείο Πολιτισμού Βουλγαρίας (2005-11-11). «Preliminary Technical Assessment of the architectural and archeological heritage in south east Europe.». Architecural Museum Reserve Trapezitsa, σσ. 1. http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/cooperation/see/IRPPSAAH/PTA/Bulgaria/PTA_Bulgaria_ArchitecturalMuseumReserveTrapezitza.pdf. Ανακτήθηκε στις 2011-03-09. 
  4. Bojidar Dimitrov. «The Church “The Forty Holy Martyrs”». National Museum of History - Sofia, Bulgaria. http://www.historymuseum.org/upload/fck_editor/40%20mazenizi1.htm. Ανακτήθηκε στις 2011-03-09. 
  5. Richard Watkins, Christopher Deliso (2008). Bulgaria 3rd edition. Lonely Planet, σελ. 170-171. ISBN 978-1741044744. 
  6. Jean W. Sedlar (31 Mar 1994). East Central Europe in the Middle Ages, 1000-1500. University of Washington Press, σελ. 113. ISBN 978-0295972909. 
  7. «Търново се перчело с европейски квартали Арменци превземат католическата църква в старопрестолния град». Βουλγάρικη Εφημερίδα "Стандарт". 2008-06-21. http://paper.standartnews.com/bg/article.php?d=2008-06-21&article=237095. Ανακτήθηκε στις 2011-03-09. 
  8. Νικολάϊ Νοντόροφ (1983). Σύντομη Ιστορία της Βουλγαρίας. "Νέα Σύνορα" - Α.Α. Λιβάνη, σελ. 39-40. 
  9. Νικολάϊ Νοντόροφ (1983). Σύντομη Ιστορία της Βουλγαρίας. "Νέα Σύνορα" - Α.Α. Λιβάνη, σελ. 50-51. 
  10. Νικολάϊ Νοντόροφ (1983). Σύντομη Ιστορία της Βουλγαρίας. "Νέα Σύνορα" - Α.Α. Λιβάνη, σελ. 74-76. 




Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Veliko Tarnovo της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).