Άργος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Άργος
Πόλη

Έμβλημα
Άργος στον χάρτη: Ελλάδα
Άργος
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Περιφέρεια Πελοποννήσου
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Δημήτρης Καμπόσος
Γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοποννήσου
Νομός Αργολίδος
Επαρχία Άργους
Έκταση 138 τ.χλμ
Υψόμετρο 42 μ
Πληθυσμός 22.209 (2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 21200
Τηλεφωνικός κωδικός 2751
Ιστοσελίδα argos.gr

Το Άργος είναι πόλη της Πελοποννήσου. Ανήκει στον νομό Αργολίδας, του οποίου υπήρξε και πρωτεύουσα και θεωρείται η αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης λόγω της ύπαρξης πολλών αρχαιολογικών μνημείων που χρονολογούνται από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού, όταν αποτελούσε ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα του Μυκηναϊκού Πολιτισμού. Είναι η μεγαλύτερη πόλη του νομού με πληθυσμό 22.209 κατοίκους (απογραφή 2011). Αποτελεί κέντρο των εμπορικών και βιομηχανικών δραστηριοτήτων του νομού. Στο Δήμο Άργους - Μυκηνών υπάγονται εκτός του Άργους, οι τοπικές κοινότητες Δαλαμανάρας, Πυργέλας, Λάλουκα, Κουρτακίου, Ήρας, Ινάχου, Κεφαλαρίου και Ελληνικού.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Αργείοι
Το Ηραίον του Άργους, κατασκευασμένο τον 7ο-5ο π.Χ., αποτελούσε το σημαντικότερο ιερό της Αργολίδας, αφιερωμένο στη θεά Ήρα

Πρώτοι εποικιστές του Άργους ήταν κατά την προϊστορική εποχή οι Πελασγοί, οι οποίοι κληροδότησαν και στην πόλη πολλές ονομασίες. Στην πελασγική γλώσσα, "Άργος" σήμαινε κάμπος, ενώ "Λάρισα", το όνομα του κάστρου που δεσπόζει στον ομώνυμο λόφο της πόλης, σημαίνει ακρόπολη. Στη Μυκηναϊκή εποχή, το Άργος αποτέλεσε μαζί με τις Μυκήνες και την Τίρυνθα σημαντική εγκατάσταση με στρατηγική θέση στην εύφορη Αργολική πεδιάδα. Η πόλη διέθετε το δικό της νόμισμα και έφτασε στο απόγειο της ισχύος της κατά τον 7ο αιώνα π.Χ. υπό την τυραννία του Φείδωνα, οπότε και υπερείχε των άλλων Πελοποννησιακών πόλεων, κυρίως δε της Σπάρτης. Κατά την περίοδο αυτή, στην πόλη λειτούργησε και σχολή γλυπτικής και χαλκοπλαστικής. Ωστόσο, αφενός, η άρνησή της να παράσχει προμήθειες και να συμμετάσχει στους Ελληνο-περσικούς πολέμους και αφετέρου, η ουδέτερη στάση που διατήρησε αργότερα, κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο προκάλεσε την αποδυνάμωσή της και την απώλεια του γοήτρου της.

Αργυρή δραχμή του Άργους. 4ος αι. π.Χ.

Κατά τη Βυζαντινή εποχή, διαδίδεται ο Χριστιανισμός στην πόλη, ενώ αξιοσημείωτο είναι πως ο πρώτος καταγεγραμμένος επίσκοπος του Άργους θεωρείται ο Γενέθλιος, ο οποίος και συμμετείχε το 448 μ.Χ. στη σύνοδο που συγκλήθηκε από τον Πατριάρχη Φλαβιανό. Ύστερα από την Δ' Σταυροφορία, οι Σταυροφόροι κατέλαβαν το κάστρο της Λάρισας· πολύ αργότερα, εν έτει 1388, πωλήθηκε στη Δημοκρατία της Βενετίας, πράξη στην οποία αντιτάχθηκε αρχικά ο δεσπότης του Μυστρά Θεόδωρος Α΄ Παλαιολόγος. Το Άργος κατακτήθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1463.

Η πόλη παρέμεινε υπό οθωμανικό έλεγχο (με εξαίρεση τη ενετοκρατία του 1687–1715) μέχρι την Επανάσταση του '21. Ύστερα από μια βραχεία περίοδο αυτοδιοίκησής του από το Σταματέλλο Αντωνόπουλο, αποτέλεσε την έδρα της Α΄ Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου και αργότερα εντάχθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας.

Σήμερα, το Άργος αποτελεί την πολυπληθέστερη πόλη του Νομού Αργολίδας και συγκεντρώνει πολλές από τις υπηρεσίες του. Πρωταρχική οικονομική δραστηριότητα αποτελεί η γεωργία. Εντούτοις, παρατηρείται μια σταθερή άφιξη τουριστών με ενδιαφέρον για την ιστορία και τα αρχαιολογικά ευρήματά του.

Μυθολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτος βασιλιάς του Άργους θεωρείται ο Ίναχος, γιος του Ωκεανού και της Τηθύος, που έδωσε το όνομά του και στον ποταμό της περιοχής. Μετά τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, ίδρυσε το Άργος. Δίδαξε στους υπηκόους του την καλλιέργεια της γης, την κατασκευή ενδυμάτων, την επεξεργασία του υάλου και πολυτίμων λίθων.

Η σπουδαιότητα του πολιτισμού του Άργους φαίνεται και από τα έπη του Ομήρου στα οποία όλοι οι Έλληνες (ακόμα και η Ωραία Ελένη) αποκαλούνται "Αργείοι" . Ίσως διότι όλοι οι βασιλικοί οίκοι της Ελλάδος προέρχονται από το Άργος συμπεριλαμβανομένων και των οίκων των Μακεδόνων. Επίσης η σημαντική θέση του Αργειακού πολιτισμού φαίνεται και από τους τραγικούς ποιητές των οποίων πολλές τραγωδίες αναφέρονται στο Άργος· τα εφάμιλλα της Ιλιάδας χαμένα έπη "Θηβαΐς" και "Επίγονοι", ίσως του Ομήρου, κάνουν επιπλέον μνεία για το κλέος του αρχαίου Άργους. Από το Άργος κατάγονται δύο από τους μεγαλύτερους ήρωες της ελληνικής μυθολογίας, ο Περσέας και ο Ηρακλής. Η τραγωδία του Ευριπίδη "Ηρακλής" αρχίζει επίσης με αναφορά στην εξ Άργους καταγωγή του ήρωα.

Το παλιό δημαρχείο του Άργους

Χαρακτηριστικά της πόλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Άργος οριοθετείται βόρεια και ανατολικά από τον ξεροπόταμο Ξεριά, στα δυτικά από το λόφο της Λάρισας (όπου είναι χτισμένο και το μοναστήρι της Παναγιάς της Κατακεκρυμμένης- Πορτοκαλούσας) και το λόφο της Ασπίδος (ανεπίσημα λόφος Προφήτη Ηλία) και στα νότιο τμήμα του από το Νότιο Περιφερειακό. Η πλατεία του Αγίου Πέτρου με τον ομώνυμο καθεδρικό ναό αποτελεί το κέντρο της πόλης, ενώ χαρακτηριστικές πλατείες είναι επίσης η πλατεία Λαϊκής Αγοράς (επισήμως πλατεία Δημοκρατίας), όπου διοργανώνεται υπαίθριο παζάρι δύο φορές τη βδομάδα, η πλατεία Σταραγοράς (επίσημα Πλατεία Δερβενακίων) και η πλατεία Δικαστηρίων (όπου βρίσκεται το Ειρηνοδικείο της πόλης). Το Πάρκο (πλησίον της κεντρικής πλατείας) και το Πάρκο του Μπόνη αποτελούν χώρους πρασίνου.

Οι σημαντικότερες συνοικίες είναι τα Γεφύρια, τα Τσαμέικα, τα Λαγκαδιανά, ο Συνοικισμός, οι Παλιές και οι Νέες Εργατικές Κατοικίες, ο Νέος Κόσμος, ο Αϊ-Γιάννης, η Αγία Αικατερίνη και ο Άγιος Νικόλαος (από τις ομώνυμες εκκλησίες που βρίσκονται σε κάθε περιοχή), ενώ στα περίχωρα του Άργους αξιοσημείωτες περιοχές είναι η Άκοβα και οι Φυστικιές.

Στη σημερινή εποχή, οι πιο εμπορικοί δρόμοι της πόλης είναι αυτοί που βρίσκονται στα πέριξ της πλατείας του Αγίου Πέτρου (οδός Καποδιστρίου, Δαναού, Βασιλέως Κωνσταντίνου) καθώς και η οδός Κορίνθου. Οι Πεζόδρομοι (οι πεζοδρομημένες δηλαδή οδοί Μιχαήλ Στάμου, Τσαλδάρη και Βενιζέλου) αποτελούν το πιο δημοφιλές σημείο της πόλης όπου βρίσκεται συγκεντρωμένος μεγάλος αριθμός καφετεριών και μαγαζιών.

Συγκοινωνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο σιδηροδρομικός σταθμός του Άργους

Το Άργος συνδέεται μέσω τακτικών λεωφορειακών δρομολογίων με γειτονικές περιοχές καθώς και με απευθείας δρομολόγια για την Αθήνα. Επίσης, τόσο στην πλατεία Αγίου Πέτρου όσο και στην πλατεία Λαϊκής Αγοράς υπάρχει πιάτσα ταξί. Η πόλη διαθέτει και σιδηροδρομικό σταθμό, ο οποίος ωστόσο δε λειτουργεί λόγω της επ' αόριστον διακοπής όλων των σιδηροδρομικών δρομολογίων στο τμήμα της Πελοποννήσου από τον ΟΣΕ. Στα τέλη του 2014 ανακοινώθηκε πρόβλεψη για επαναλειτουργία των δρομολογίων στο τμήμα Άργους-Ναυπλίου-Κορίνθου με σύνδεση με τον Προαστιακό.[1][2]

Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη διαθέτει πλήθος εκπαιδευτικών ιδρυμάτων τα οποία εξυπηρετούν και τις γειτονικές αραιοκατοικημένες περιοχές και χωριά. Στο Άργος λειτουργούν εφτά δημοτικά σχολεία, τέσσερα γυμνάσια, τρία λύκεια, ένα επαγγελματικό λύκειο και ένα μουσικό λύκειο, καθώς και το ΙΕΚ Τουριστικών Επαγγελμάτων και Μαγειρικής και ένα τμήμα μεταπτυχιακών σπουδών του ΑΣΠΑΙΤΕ.[3] Οι κάτοικοι έχουν επίσης πρόσβαση σε δύο βιβλιοθήκες, την Παδική Βιβλιοθήκη Άργους και τη Βιβλιοθήκη του "Δαναού".[4]

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά γενική ομολογία, το Άργος χαρακτηρίζεται ως η πιο ζεστή πόλη της Ελλάδας, κατάταξη στην οποία ακολουθείται από τη Λάρισα.[5] Οι χειμώνες είναι ήπιοι και δροσεροί και σπάνια παρατηρούνται ακραία καιρικά φαινόμενα ενώ τα καλοκαίρια είναι αρκετά ζεστά και ξηρά.

Σημαντικά μνημεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο σημερινό Άργος τα περισσότερα μνημεία είναι αναξιοποίητα, εγκαταλελειμμένα ή ελλιπώς αναστηλωμένα. Μερικά από αυτά είναι:

  • Το κάστρο της Λάρισας, οικοδομημένο κατά τους προϊστορικούς χρόνους, το οποίο επισκευάστηκε και επεκτάθηκε αρκετές φορές από την αρχαιότητα και έπαιξε σημαντικό ιστορικό ρόλο κατά την Ενετοκρατία και την Ελληνική Επανάσταση του 1821.[6] Βρίσκεται στην κορυφή του φερώνυμου λόφου, που αποτελεί και το ψηλότερο σημείο της πόλης (289 μ.). Στην αρχαιότητα υπήρχε κάστρο και στο γειτονικό λόφο της Ασπίδος, το οποίο ωστόσο δε διασώζεται. Συνδεόμενα με τείχη, τα δύο αυτά κάστρα οχύρωναν την πόλη και την προστάτευαν από εχθρικές επιδρομές.
Άποψη του αρχαίου θεάτρου
  • Το Αρχαίο Θέατρο, χωρητικότητας 20.000 θεατών, που κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. αντικαθιστώντας το παλαιότερο γειτονικό θέατρο του 5ου π.Χ., και συνδεόταν με την Αρχαία Αγορά, ήταν ορατό σε ολόκληρη την αρχαία πόλη και στον Αργολικό κόλπο. Το 1829 χρησιμοποιήθηκε από τον Καποδίστρια για την 4η Εθνοσυνέλευση του νέου ελληνικού κράτους. Σήμερα στεγάζονται στο χώρο πολιτιστικές εκδηλώσεις κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.[7]
  • Η Αρχαία Αγορά, πλησίον του Αρχαίου Θεάτρου, διαμορφώθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. σε κεντρικό σημείο όπου κατέληγαν οδοί από την Κόρινθο, το Ηραίο και την Τεγέα. Στο χώρο έχουν εκσκαφεί Βουλευτήριο, που κατασκευάστηκε το 460 π.Χ. όταν το Άργος υιοθέτησε το δημοκρατικό πολίτευμα, Ιερό του Λυκείου Απόλλωνα και παλαίστρα, μεταξύ άλλων.[8]
  • Η πυραμίδα του Ελληνικού (περιοχής του Δήμου Άργους-Μυκηνών). Χρονολογείται στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα και υπάρχουν αρκετές θεωρίες για τη χρήση που μπορεί να είχε (τύμβος, οχυρό, φρυκτώριο). Σε αντίθεση με την αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα χρονολόγηση του μνημείου, ορισμένοι ισχυρίζονται ότι το πυραμοειδές αυτό κτίσμα κτίστηκε λίγο μετά τους τάφους των Φαραώ, τις γνωστές πυραμίδες και υποδηλώνει τη σχέση των Αργείων με την Αίγυπτο.
  • Οι θαλαμωτοί τάφοι του λόφου της Ασπίδος
  • Οι Στρατώνες του Καποδίστρια αποτελούν διατηρητέο κτίριο με μακρά ιστορία. Κατασκευασμένοι τη δεκαετία 1690 επί Ενετοκρατίας, χρησίμευσαν αρχικά ως νοσοκομείο υπό τη διεύθυνση των Αδελφών του Ελέους. Επί Τουρκοκρατίας χρησιμοποιήθηκαν αρχικά ως αγορά και έπειτα ως ταχυδρομείο. Το 1829 επιδιορθώθηκαν από τον Καποδίστρια σοβαρές ζημιές που είχαν υποστεί κατά τη διάρκεια της Επανάστασης και έκτοτε κτίσμα μετατράπηκε σε στρατώνα ιππικού, σχολείο (1893-1894), εκθεσιακό χώρο (1899), χώρο στέγασης Μικρασιατών προσφύγων (1920 κ.ε.) και χώρο ανακρίσεων και βασανιστηρίων (επί Κατοχής). Το 1955-68 χρησιμοποιήθηκε για τελευταία φορά από το Στρατό ενώ σήμερα χρησιμεύει κυρίως ως εκθεσιακός χώρος και για τη στέγαση τοπικών σωματείων.[9]
  • Η Οικία Γόρδωνος, κατασκευασμένη το 1829 από το φιλέλληνα Thomas Gordon, η οποία χρησίμευσε ως Παρθεναγωγείο, χοροδιδασκαλείο, στέγη του 4ου Συντάγματος Πυροβολικού και σήμερα ως στέγη του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών (Institut Français d' Athènes).[10]
  • Η Οικία Σπυρίδωνος Τρικούπη, όπου γεννήθηκε και έζησε στα νεανικά του χρόνια ο πολιτικός. Στο οίκημα, το οποίο δεν είναι ανοιχτό στο κοινό, υπάρχει και το παρεκκλήσι του Αγίου Χαράλαμπου όπου βαπτίστηκε ο Τρικούπης.
  • Η Οικία του στρατηγού Τσώκρη, εξέχουσας στρατιωτικής προσωπικότητας του 1821 και μετέπειτα βουλευτή του Άργους.
  • Το παλιό Δημαρχείο, κτισμένο επί Καποδίστρια το 1830, που χρησίμευσε αρχικά ως Ειρηνοδικείο, Δημογεροντία του Άργους και ακόμα και φυλακές. Από το 1987 μέχρι το 2012 στεγαζόταν εδώ το Δημαρχείο της πόλης, το οποίο βρίσκεται σήμερα στην οδό Καποδιστρίου.

Πολλά αρχαιολογικά ευρήματα, που χρονολογούνται από την προϊστορική περίοδο, βρίσκονται στο μουσείο του Άργους το οποίο στεγάζεται στο παλαιό κτίριο του Καλλέργη, στην πλατεία Αγίου Πέτρου.

Σημαντικά πρόσωπα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ακρίσιος, μυθολογικός βασιλιάς του Άργους
  • Αγελάδας, σημαντικός αρχαίος Έλληνας γλύπτης καταγόμενος από το Άργος
  • Τελέσιλλα, λυρική ποιήτρια, επίσης γνωστή για το θαρραλέο ρόλο που διαδραμάτισε στην προστασία της πόλης από την απειλή του Κλεομένη με τη δημιουργία στρατού από γυναίκες
  • Ελένη Μπακοπάνου, Καναδή πολιτικός

Αδελφοποιημένες πόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Δήμος Άργους έχει αδελφοποιηθεί με τις παρακάτω πόλεις:

Συμμετοχή σε ευρωπαϊκά δίκτυα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Άργος είναι επικεφαλής πόλη του ευρωπαϊκού δικτύου των αρχαιότερων πόλεων της Ευρώπης (Most Ancient European Town's Network, ΜΑΕΤΝ), δικτύου που δημιουργήθηκε ύστερα από σχετική ιδέα και πρόταση του Δήμου Άργους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πρώτη συνεδρίαση των μελών του δικτύου έγινε στο Άργος στις 22-24 Ιουνίου 1994.[11]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σωτήριος Λιολίτσας, Άργος, http://www.panargeiakos.gr/Argolida.html
  • Σωτήριος Λιολίτσας, Η σχολή γλυπτικής και χαλκοπλαστικής στο Άργος κατά την αρχαιότητα, εφημερίδα "Αργειακόν Βήμα", αρ. φύλλου 2348
  • Άγγ. Κλειώση, Αργείων Βασιλέων Μέλαθρον, εκδόσεις Αθανασίου Τσόκα, Πρέβεζα

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα