Ιστορία
.jpeg)
Με τον όρο Ιστορία εννοείται η συστηματική μελέτη του παρελθόντος εστιασμένη κυρίως στην ανθρώπινη, δραστηριότητα έως την παρούσα εποχή.[1] Η ιστορία μελετά κυρίως γραπτές πηγές ενώ ως προϊστορία αναφέρεται η εποχή για την οποία δεν έχουμε γραπτές πηγές ή που αυτές δεν μας είναι κατανοητές. Η μελέτη των γεγονότων περιλαμβάνει την καταγραφή τους, αλλά και τα αίτια που οδήγησαν σε αυτά, όπως και τους γενικούς νόμους της ιστορικής εξέλιξης.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Γενικά
Η ιστορία δεν αποτελεί απλή αφήγηση τετελεσμένων γεγονότων, αλλά προσπάθεια αναδόμησης και ερμηνείας του παρελθόντος, με στόχο συνήθως την ερμηνεία του παρόντος και την πρόβλεψη του μέλλοντος.[2] Ως εξελισόμενη επιστήμη υφίσταται διαρκείς αλλαγές και μετασχηματισμούς, παράγοντας διαφορετικές ιστοριογραφικές προσεγγίσεις.
Ο ιστορικός ερευνά τις τάσεις της κοινωνίας σε διάφορες περιόδους και σε διάφορους τομείς, τις οικονομικές συνθήκες, την εξέλιξη του πολιτισμού,[3] της επιστήμης, της φιλοσοφίας και της τέχνης. Υπάρχει ιστορία των εθνών, ιστορία της μουσικής, ιστορία της ιατρικής, ιστορία της αρχιτεκτονικής κ.λ.π.
Οι ιστορικοί πάντως εκφράζουν διάφορες απόψεις για το αντικείμενό τους, θεωρώντας το άλλοι επιστήμη και άλλοι τέχνη. Επίσης διαφορετικές απόψεις εκφράζονται και για την δυνατότητα της ιστορίας να είναι αντικειμενική, όπως γενικά και για τη φιλοσοφία της ιστορίας.
[Επεξεργασία] Αντικείμενο της ιστορίας
«ἡ δὲ οὐκ ἂν τι ψεῦδος ἐμπεσὸν ἡ ἱστορία, οὐδὲ ἀκαριαῖον ἀνάσχοιτο, οὐ μᾶλλον ἢ τὴν ἀρτηρίαν τὴν τραχεῖαν παραδέξασθαι ἄν τι ἐς αὐτὴν καταποθέν». Η ιστορία όμως δεν ανέχεται να πέσει μέσα της το παραμικρό ψέμα, όπως και η τραχεία αρτηρία καθώς δεν θα ανέχονταν να μπει μέσα της το παραμικρό κατά την κατάποση.
Αντικείμενο της ιστορίας είναι η ζωή των λαών και της ανθρωπότητας. Το να συλλάβει κανείς άμεσα και να εκφράσει με λέξεις, δηλαδή να περιγράψει τη ζωή όχι μόνο ολόκληρης της ανθρωπότητας μα ενός μόνο λαού, μας φαίνεται ακατόρθωτο.[4] Κατά συνέπειαν ποια γεγονότα πρέπει να αποσιωπήσει ο ιστορικός και σε ποια να επιμένει, πόσα είναι καλύτερα να τα περάσει στα γρήγορα και πως να τα εκφράσει και να συνδέσει μεταξύ τους [5] είναι ένα δύσκολο εγχείρημα. Όστις ιστορεί κατά τον Αδαμάντιο Κοραή και τα κατορθώματα και τα αμαρτήματα με τόσην ακρίβειαν, ώστε μήτε τα πρώτα να μεγαλύνει μήτε τα δεύτερα να σμικρύνει ή να σιωπά παντάπασιν είναι πράγμα δυσκολώτατον δια τον έμφυτον εις όλους μας φιλαυτίαν.[6] Και κατ΄επέκτασιν το ομόεθνον, το σύμφυτον, το αυτόγνωμων.
[Επεξεργασία] Η σύγχρονη ιστορική επιστήμη
Η σύγχρονη ιστορία απέρριψε τις παλιές δοξασίες και στη θέση των παλαιών σκοπών ενός λαού, όπως π.χ. του ιουδαϊκού, του ελληνικού, του ρωμαϊκού, που φαίνονταν αρεστοί στον Θεό, έβαλε τους δικούς της σκοπούς, δηλαδή την ευημερία του γαλλικού, του γερμανικού, του αγγλικού λαού και στην πιο αφηρημένη της έννοια την ανάπτυξη του πολιτισμού όλης της ανθρωπότητας.[7] Όλα τα συγγράμματα των νεότερων ιστορικών, από το Γίββωνα (Γκίμπον) έως τον Μπακλ,[8] παρ΄όλη τη φαινομενική τους διάσταση και τις επιφανειακά μοντέρνες αντιλήψεις τους, στηρίζονται στο βάθος σε δύο αρχές: πως οι λαοί καθοδηγούνται από μεμονωμένα άτομα και πως υπάρχει ένας καθορισμένος σκοπός που πορεύονται οι λαοί και η ανθρωπότητα.
[Επεξεργασία] Ετυμολογία
Η λέξη "ιστορία" προέρχεται από το ουσιαστικό ίστωρ (με δασεία και οξεία στην πολυτονική περίοδο της ελληνικής γλώσσας). Ίστωρ ήταν εκείνος που κατείχε ένα θέμα καλά ή ήταν αυτόπτης μάρτυρας ενός γεγονότος. Η λέξη "ίστωρ" με τη σειρά της είχε προέλθει από τη ρίζα Fιδ- του αρχαίου ρήματος οίδα και είδα (το συναντάμε στα αρχαία κείμενα και με τις δύο μορφές) και το οποίο σήμαινε "γνωρίζω". Στην αρχική λέξη "ίδτωρ", το οδοντικό σύμφωνο το "δ" τράπηκε σε "σ" πριν από το επίσης οδοντικό "τ".
[Επεξεργασία] Περιοδολόγηση
- Προϊστορική εποχή: Καλύπτει το χρονικό διάστημα από την εμφάνιση του ανθρώπου έως το 3500 π.Χ. περίπου και εξετάζεται από την Προϊστορία.
- Αρχαιότητα: Καλύπτει το χρονικό διάστημα από το 3500 π.Χ. έως το 476 μ.Χ.και εξετάζεται από την Αρχαία Ιστορία.
- Μεσαίωνας: Καλύπτει το χρονικό διάστημα από το 476 έως το 1500 περίπου και εξετάζεται από τη Μεσαιωνική Ιστορία.
- Νεότερη Εποχή: Καλύπτει το χρονικό διάστημα από το 1500 μ.Χ. έως σήμερα και εξετάζεται από τη Σύγχρονη Ιστορία.
[Επεξεργασία] Παραπομπές σημειώσεις
- ↑ Whitney, W. D. (1889). The Century dictionary; an encyclopedic lexicon of the English language. New York: The Century Co. Page 2842
- ↑ Βraudel F. 2001, 46.
- ↑ Μεταξύ των βιβλίων για τον πολιτισμό και την τέχνη στο πλανήτη μας ιδιαίτερη θέση κατέχει η πολύτομη «Ιστορία του Πολιτισμού » (1935-1953) του Wlll Durant
- ↑ Λέων Τολστόι Πόλεμος και Ειρήνη, Τόμος Β' Επίλογος
- ↑ Λουκιανός, Πως δει ιστορίαν συγγράφειν 6, 6-9
- ↑ Αδαμαντίου Κοραή Χρυσά Έπη, Ακαδημία Αθηνών σελ.9 1934
- ↑ Έντουαρντ Γκίμπον (Gibbon), Η παρακμή και η πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας 1776
- ↑ Ερρίκος Θωμάς Μπακλ (1821-1862). Άγγλος ιστορικός που εξηγεί την ανάπτυξη της κοινωνίας με την επίδραση των γεωγραφικών συνθηκών στην ψυχολογία των λαών.
[Επεξεργασία] Δείτε επίσης
Πόλεμος και ειρήνη (De belli et pacis)
[Επεξεργασία] Εξωτερικές συνδέσεις
[Επεξεργασία] Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ
Παρασκήνιο, Πώς γράφεται η ιστορία (Αρχείο ντοκιμαντέρ της Ε.Ρ.Τ.)
