Προίτος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Στην ελληνική μυθολογία ο Προίτος ήταν βασιλιάς της Τίρυνθας, γιος του μυθικού βασιλιά του Άργους Άβαντα και της Αγλαΐας (και επομένως δισέγγονος του Δαναού), ή του Ναυπλίου του πρεσβυτέρου.

Ο Προίτος είχε ένα δίδυμο αδελφό, τον Ακρίσιο, με τον οποίο είναι χαρακτηριστικό ότι μάλωνε από τότε που βρίσκονταν ακόμα μέσα στην κοιλιά της Αγλαΐας. Οι έριδες των δύο αδελφών συνεχίσθηκαν και κατά τη παιδική τους ηλικία, διαχρονικά. Φυσιολογικά, όταν μεγάλωσαν ο Άβαντας χώρισε στα δύο το βασίλειό του της Αργολίδας και έδωσε το Άργος στο Ακρίσιο και την Τίρυνθα στον Προίτο, μετά από αιματηρές μάχες μεταξύ των δύο κληρονόμων. Ο Προίτος κατά τον μύθο είναι εκείνος που έχτισε τα Κυκλώπεια τείχη της Τίρυνθας, που σώζονται ακόμα και σήμερα, υποτίθεται με τη βοήθεια των ίδιων των Κυκλώπων.

Σε κάποια από τις συνεχείς μάχες τους, ο Ακρίσιος κατενίκησε τον Προίτο και τον έδιωξε στη Μικρά Ασία. Ο Προίτος τότε κατέφυγε στον βασιλιά της Λυκίας, τον Ιοβάτη ή τον Αμφιάνακτα, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να πάρει την κόρη του Σθενέβοια ως σύζυγο (ο Όμηρος την ονομάζει Άντεια). Στη συνέχεια, ο Λύκιος βασιλιάς του έδωσε στρατό με τον οποίο ο Προίτος κατάφερε να ξανακερδίσει την Τίρυνθα, περιορίζοντας τον Ακρίσιο στο νόμιμο μερίδιό του.

Η γαλήνη του ζεύγους Προίτου-Σθενέβοιας διαταράχθηκε όταν ο Βελλεροφόντης, φυγάς από την Κόρινθο, παρουσιάσθηκε μπροστά τους για να τους ζητήσει φιλοξενία και κάθαρση στην αυλή τους. Η Σθενέβοια ερωτεύθηκε τον νεαρό Κορίνθιο (τότε ονομαζόταν Ιππόνοος), πράγμα που υπήρξε η αρχική αιτία για τη μετάβασή του στον Ιοβάτη και τα κατοπινά ηρωικά του κατορθώματα (για περισσότερα βλ. Βελλεροφόντης).

Ο Προίτος και η Σθενέβοια απέκτησαν τρεις κόρες (κατά μία εκδοχή δύο): τη Λυσίππη, την Ιφινόη και την Ιφιάνασσα, γνωστές ως Προιτίδες. Αυτές έκαναν το λάθος να περιγελάσουν το ξόανο της θεάς Ήρας, οπότε η Ήρα τους ενέβαλε δαιμονική τρέλα (μανία), από την οποία τις θεράπευσε ο Μελάμποδας, εκτός από την Ιφινόη, που πέθανε (για λεπτομέρειες βλ. Προιτίδες). Μετά από αυτό, ο Προίτος πάντρεψε την Ιφιάνασσα με τον Μελάμποδα και τη Λυσίππη με τον αδελφό του Μελάμποδα, τον Βίαντα. Στο μεταξύ, την εποχή που οι κόρες τους είχαν τη μανία, ο Προίτος και η Σθενέβοια απέκτησαν και ένα γιο, τον Μεγαπένθη (κατ' άλλους και τον Λέρνο).

Τα χρόνια πέρασαν και όταν ο Μεγαπένθης ενηλικιώθηκε, ο πατέρας του, σε μεγάλη πια ηλικία, παραιτήθηκε υπέρ αυτού από τον θρόνο. Στο μεταξύ, ο Ακρίσιος είχε σκοτωθεί κατά λάθος από τον εγγονό του, τον Περσέα. Ο Περσέας, που αισθανόταν άσχημα με ένα βασίλειο κληρονομημένο από πρόσωπο που είχε σκοτωθεί από το χέρι του, πρότεινε στον νέο βασιλέα Μεγαπένθη να ανταλλάξουν βασίλεια. Αφού ο Μελάμποδας θεράπευσε και άλλες γυναίκες του Άργους που είχαν πάρει την ασθένεια από τις Προιτίδες, το βασίλειο μοιράσθηκε σε τρία ίσα μέρη, του Αναξαγόρα (γιου του Μεγαπένθη), του Βίαντα και του Μελάμποδα. Με αυτό τον τρόπο, οι απόγονοι του Προίτου βρέθηκαν τελικώς να βασιλεύουν στο Άργος. Από αυτούς προήλθαν τα τρία βασιλικά γένη του Άργους: οι Αναξαγορίδες, οι Μελαμποδίδες και οι Βιαντίδες.


Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Emmy Patsi-Garin: «Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας», εκδ. οίκος Χάρη Πάτση, Αθήνα 1969