Πριγκιπάτο της Αχαΐας
| Πριγκηπάτο της Αχαΐας |
|||
|---|---|---|---|
|
|
|||
| Υποτελές κράτος* |
|||
|
|
|||
| 1205-1432 | |||
|
|
|||
 |
|||
| Το οικόσημο του Πριγκιπάτου της Αχαΐας και του Γοδεφρείδου Α' Βιλλαρδουίνου | |||
|
|
|||
 |
|||
|
|
|||
| Πρωτεύουσα | Ανδραβίδα (1205-1249) Μυστράς (1249-1261) Χαλανδρίτσα (1324-1432) |
||
|
|
|||
| Γλώσσες | Γαλλικά (επίσημη), Ελληνικά (λαϊκή) |
||
|
|
|||
| Θρησκεία | Ρωμαιοκαθολικός Χριστιανισμός, Ελληνορθόδοξος Χριστιανισμός |
|
|
|
|
|||
| Πολίτευμα | Πριγκηπάτο | ||
|
|
|||
| Πρίγκηπας | |||
| - 1205-1209 | Γουλιέλμος Σαμπλίτης | ||
| - 1449-1453 | Κεντυρίων Β΄ Ζαχαρίας | ||
|
|
|||
Το Πριγκιπάτο της Αχαΐας ήταν ένα κρατίδιο που δημιουργήθηκε από τον Γουλιέλμο Σαμπλίτη κατά την Δ' Σταυροφορία (1205-1210) στα εδάφη της Πελοποννήσου (Μοριά), τα οποία μοιράστηκαν σε φέουδα μεταξύ των Φράγκων Σταυροφόρων.
Ήταν ένα δυνατό κρατίδιο, κάτω από την κυριαρχία των Φράγκων, αρχικά υπό την εξουσία του Γουλιέλμο Σαμπλίτη και στη συνέχεια από τους Βιλλεαρδουίνους. Η κατάσταση του πριγκιπάτου άλλαξε πάλι πολλές φορές, μέχρι το 1452, οπότε και επανήλθε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπό τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, μετέπειτα αυτοκράτορα του Βυζαντίου, για να περάσει μετά από λίγο στους Οθωμανούς Τούρκους
Η πρωτεύουσα του πριγκιπάτου ήταν η Ανδραβίδα. Κύριο λιμάνι του ήταν η Γλαρέντζα ή Clarence (στη θέση Παλαιόκαστρο, δυτικά της σημερινής Κυλλήνης) και ένα σημαντικό του κάστρο ήταν το Χλεμούτσι ή Clermont λίγο πιο νότια.
Πίνακας περιεχομένων |
Η κατάκτηση και η πρώτη δυναστεία του Σαμπλίτη [Επεξεργασία]
Όταν ο Βονιφάτιος ο Μομφερατικός το 1204 κατέκτησε την Θεσσαλονίκη κινήθηκε νότια προς τον Ισθμό της Κορίνθου κατακτώντας συνεχώς νέα εδάφη. Στην Πελοπόννησο τη ίδια εποχή βρισκόταν ο Γοδεφρείδος Α' Βιλλαρδουίνος που είχε βγει στην ακτή λόγω θαλασσοταραχής. Ενώ οι άλλοι ιππότες της Δ΄ Σταυροφορίας παρέκκλιναν της πορείας τους και τελικά κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη, ο Γοδεφρείδος πήγε στην Παλαιστίνη[1]. Κατά την επιστροφή του όμως το 1204, το πλοίο του λόγω καταιγίδας βρήκε καταφύγιο στη Μεθώνη. Εκεί βρήκε τους κατοίκους της περιοχής σε πλήρη αναρχία και τους άρχοντες του τόπου να ανταγωνίζονται για την κατάληψη της εξουσίας. Τότε έλαβε πρόσκληση από τον άρχοντα της Κορώνης, Ιωάννη Καντακουζηνό, με τον οποίο και ήλθε σε συμφωνία να συνεργαστούν για την κατάκτηση όλης της Πελοποννήσου[1]. Έτσι ο Γοδεφρείδος κατέστη κύριος των παραλίων της Μεσσηνίας, της Ηλείας και των Πατρών[1].
Ο Βονιφάτιος το 1205 ξεκίνησε να πολιορκεί το Άργος ο Βιλεαρδουίνος έτρεξε προς βοήθεια του, εκεί πρότεινε στον Γουλιέλμος Σαμπλίτης συμπολεμιστή του Βονιφάτιου να κατακτήσουν μαζί την Πελοπόννησο , συμφώνησε και ο Βονιφάτιος δίνοντας τους όσα εδάφη μπορέσουν να κατακτήσουν εφόσον ήταν υποτελείς του[2].
Ο Βιλλεαρδουίνος είχε ήδη κατακτήση την Πάτρα και την Ανδραβίδα, μέσω Πάτρας προχώρησαν στην Ηλεία κι έπειτα στη Μεσσηνία βρίσκοντας αντίσταση μόνο στην Αρκαδιά[2]. Φτάνοντας κοντά στην Μεθώνη στον "Ελαιώνα του Κούντουρα" συνάντησαν τον βυζαντινό στρατό σε μια τελευταία προσπάθεια του διοικητή του Θέματος της Πελοποννήσου Μιχαήλ Δούκα να προβάλει αντίσταση[2][1]. Στη μάχη που έγινε γνωστή σαν Μάχη του ελαιώνα του Κούντουρα οι Φράγκοι πέτυχαν συντριπτική νίκη κατά των βυζαντινών, και από τότε ο Σαμπλίτης ονομάστηκε πρίγκιπας της Αχαΐας[2]. Συνεχίζοντας οι δύο ιππότες κατέκτησαν όλη την Πελοπόννησο βρίσκοντας αντίσταση μικρή στη Καρύταινα στο Νυκλί, και στα Σκόρτα όπου ο Δοξαπατρής Βουτσαράς αντέταξε σθεναρή αντίσταση[2]. Τα μοναδικά εδάφη που έμειναν εκτός Φράγκικης επικράτειας ήταν οι Βενετικές Μεθώνη και Κορώνη και η Μονεμβασιά που κατακτήθηκε όμως αργότερα μετά από πολύχρονη πολιορκία[2]. Το 1209 ο Σαμπλίτης έμαθε ότι ο μεγαλύτερος αδελφός του Λουδοβίκος πέθανε άτεκνος και έπρεπε να επιστρέψει στη Γαλλία για να πάρει τα δικαιώματά του. Φεύγοντας άφησε στη θέση του ως βάιλο την ανιψιό του Ούγο Σαμπλίτη, επειδή ο γιος του ήταν ανήλικος. Φευγοντας άφησε επιτροπή να μοιράσει το πριγκιπάτο στους πιστούς του ιππότες , να τους δοθούν βαρωνίες αλλά και στους ντόπιους που δέχτηκαν υποτέλεια. Στη διαδρομή προς τη Γαλλία όμως κι ενώ βρισκόταν στην Απουλία της Ιταλίας. Λίγο αργότερα πέθανε και ο ανιψιός του Ούγος, οπότε το πριγκιπάτο έμεινε στα χέρια του Γοδεφρείδου Βιλλεαρδουίνου ο οποίος πήρε τη θέση του Ούγου ως βαΐλος μέχρι να εμφανιστεί ο κληρονόμος του Γουλιέλμου, Ροβέρτος Σαμπλίτης. Με μηχανορραφία του Γοδεφρείδου, ο Ροβέρτος καθυστέρησε και οι άλλοι ευγενείς αναγνώρισαν αυτόν ως πρίγκιπα της Αχαΐας[2].
Οι Βιλλεαρδουίνοι [Επεξεργασία]
Κατά την εξουσία των Βιλλεαρδουίνων το πριγκιπάτο γνώρισε μεγάλη ακμή, οι Βιλλεαρδουίνοι έστησαν νομισματοκοπείο στη Γλαρέντζα κι έκοβαν δικό τους νόμισμα[2]. Ο Βιλλεαδουίνος αναλαμβάνοντας πρίγκιπας συγκρούστηκε με την λατινική εκκλησία δημεύοντας την περιουσία τους και με αυτή έκτισε το Χλεμούτσι. Ο Γοδεφρείδος απέκτησε από τους ντόπιους φεουδάρχες, τους επονομαζόμενους κεφαλάδες αλλά και από τον Πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ την κυριότητα της Αχαΐας, της Ηλείας και της Μεσσηνίας, ένα μέρος της Αρκαδίας και τον τίτλο του πρίγκηπα της Αχαΐας. Παρόλα αυτά, στους κεφαλάδες, αναγνωρίστηκαν τα παλαιά τους προνόμια (η γη και οι δουλοπάροικοι) και αφού ανέβηκαν στην τάξη των ιπποτών, είχαν το δικαίωμα να μετέχουν στις συνελεύσεις της Ανδραβίδας μαζί με τους Φράγκους άρχοντες.
Το 1255 ο τότε πρίγκηπας Γουλιέλμος Β' Βιλλεαρδουίνος προσπάθησε να καταλάβει την Εύβοια, αλλά ξεκίνησε εμφύλιο πόλεμο με τους υποτελείς του βαρώνους και του Δουκάτου των Αθηνών. Το 1259 μετά τη Μάχη της Πελαγονίας που οι Φράγκοι του Πριγκιπάτου νικήθηκαν από τον Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο και αναγκάστηκαν να του δώσουν κάστρα στην Λακωνία για να ελευθερωθεί ο Βιλλεαρδουίνος. Από τότε το Πριγκιπάτο, δίνοντας πάτημα στους βυζαντιούς στην Πελοπόννησο, ξεκίνησε μόνιμα πόλεμο με τους Βυζαντινούς που τελείωσε μόνο το 1430 με την πτώση του.
Η αρχή της παρακμής [Επεξεργασία]
Με τον θάνατο του Γουλιέλμου του Β' μπήκε στο πριγκιπάτο ο Οίκος του Ανζού, οπότε και η Ισαβέλλα Βιλλαρδουίνου παντρεύτηκε τον Φίλιππο Α' της Σαβοΐας, τον οποίο ο Κάρολος Β' της Νάπολης κατηγόρησε για ατιμία επειδή δεν τον βοήθησε στην εκστρατεία κατά του Δεσποτάτου της Ηπείρου, και εφόσον η Ισαβέλλα δεν είχε ζητήσει την άδεια του πατέρα της για να παντρευτεί τον Φίλιππο, ο Κάρολος τους απάλλαξε από το πριγκιπάτο τους και το παρέδωσε στον Φίλιππο Α' του Τάραντα στις 5 Μαΐου του 1306. Οι δυναστικές έριδες και οι διεκδικητές του θρόνου του Πριγκιπάτου συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος του, φέρνοντας μάλιστα οι διεκδικητές ακόμα και μισθοφορικούς στρατούς όπως οι Ναβαραίοι. Ο ένας από τους αρχηγούς αυτών των μισθοφόρων έφτασε να γίνει και ο ίδιος πρίγκιπας, πρόκειται για τον Πέτρο Μπόρντο.
Τον 13ο αιώνα χάθηκε από τους Βυζαντινούς η Βαρωνία των Καλαβρύτων και η Βαρωνία της Πάτρας τον 14ο αιώνα έγινε ανεξάρτητο κράτος υποτελές άμεσα στον πάπα[3].
Οι Ζαχαρίες και το τέλος [Επεξεργασία]
Η τελευταία οικογένεια που ηγεμόνευσαν ήταν οι Ζακαρία, ο Κεντυρίων Β΄ Ζαχαρίας τελευταίος πρίγκιπας δεν πόρεσε να αντικρούση σοβαρή αντίσταση στους Βυζαντινούς χάνοντας σταδιακά όλα τα εδάφη του Πριγκιπάτου. Το 1430 παρέδωσε το κάστρο και την Βαρωνία της Χαλανδρίτσας, την τελευταία που του είχε μείνει στον Θωμά Παλαιολόγο. Στην συμφωνία που έκανε κράτησε για τον εαυτό του την Βαρωνία της Αρκαδιάς και του έδωσε την κόρη του Αικατερίνη και τον γιο του Ιωάννη αιχμάλωτο. Ο Ιωάννης, τιτουλάριος Πρίγκιπας της Αχαΐας, επαναστάτησε κατά του Θωμά και ξεκίνησε πόλεμο με τους βυζαντινούς για την ανάκτηση των χαμένων εδαφών, χωρίς επιτυχία. Με τον θάνατο του ουσιαστικά έπαψε να υπάρχει και το Πριγκιπάτο και ο τίτλος του Πρίγκιπα.
Κατάλογος των Πριγκίπων της Αχαΐας [Επεξεργασία]
| Περίοδος | Όνομα |
|---|---|
| 1205 - 1209 | Γουλιέλμος Α' Σαμπλίτης |
| 1205-1209 | Γοδεφρείδος Α' Βιλλαρδουίνος |
| 1228-1246 | Γοδεφρείδος Β' Βιλλαρδουίνος |
| 1246-1278 | Γουλιέλμος Β' Βιλλαρδουίνος ΄ |
| 1278-1285 | Κάρολος των Ανζού , βασιλιάς της Σικελίας |
| 1285-1289 | Κάρολος Β' της Νάπολης Οι Βασιλείς της Νάπολης παραμένουν κυρίαρχοι του Πριγκιπάτου της Αχαΐας |
| 1289-1307 | Ισαβέλλα Α' της Αχαΐας(Βιλλαρδουίνου) (Isabella de Villehardouin) (γνωστή ως Ιζαμπώ)
|
| Πρίγκηπες από το Βασίλειο της Νάπολης | Πρίγκηπες απόγονοι των Βιλλαρδουίνων |
|---|
| Περίοδος | Όνομα | Περίοδος | Όνομα |
|---|---|---|---|
| 1307-1313 | Φίλιππος Α' του Τάραντα | 1307-1313 | Μαργαρίτα Βιλλεαρδουίνου |
| 1313-1318 | Ματθίλδη του Αινώ και ο σύζυγός της Λουδοβίκος της Βουργουνδίας | 1313-1315 | Ισαβέλλα του Σαμπράν, κόρη της Μαργαρίτας Βιλλαρδουίνου και ο σύζυγός της Φερδινάρδος της Μαγιόρκας |
| 1318? | Εύδης Δ' της Βουργουνδίας, (αδελφός του Λουδοβίκου της Βουργουνδίας) | 1315-1316 | Ιάκωβος Γ' της Μαγιόρκας και ο πατέρας του Φερδινάρδος της Μαγιόρκας |
| 1318? | Λουδοβίκος Α' των Βουρβώνων (αγόρασε τα δικαιώματα από τον Εύδη Δ' της Βουργουνδίας) | 1316-1333 | Ιάκωβος Γ' της Μαγιόρκας |
| 1318-1333 | Ιωάννης της Γκραβίνα {μέσω της συζύγου του Ματθίλδης του Αινώ) | ||
| 1333-1346 | Κατερίνα των Βαλουά, σύζυγος του Φιλίππου του Ταράντου, και μητέρα του Ροβέρτου του Ταράντου | 1340-1349 | Ιάκωβος Γ' της Μαγιόρκας |
| 1346-1373 | Φίλιππος Β' του Τάραντα | 1349-1375 | Ιάκωβος Β' της Αχαΐας |
| 1373-1381 | Ιωάννα Α' της Νάπολης |
| Το 1373, Ο Ιάκωβος της Μαγιόρκας δίνει το Πριγκιπάτο στη γυναίκα του Ιωάννα Α' της Νάπολης, ενώνοντας τις δυο οικογένειες που είχαν απαίτηση στο θρόνο του Πριγκιπάτου |
|---|
| Περίοδος | Όνομα |
|---|---|
| 1381-1383 | Ιάκωβος των Μπω, ανηψιός του Φιλίππου του Ταράντου. Εκμεταλλευόμενος της φυλάκισης της Ιωάννας Α' της Νάπολης, ανέλαβε το Πριγκιπάτο. |
| 1383-1396 | Κάρολος Γ' της Νάπολης των Ανζού-Δυραχίου, Βασιλιάς της Νάπολης |
| 1386-1396 | Λαντισλάς Α' της Νάπολης των Ανζού-Δυραχίου, Βασιλιάς της Νάπολης |
| 1396-1402 | Πέτρος Μπόρντο του Σαν Σουπεράνο, Ιταλός τυχοδιώκτης |
| 1402-1404 | Μαρία Β΄ Ζαχαρία |
| 1404-1432 | Κεντυρίων Β΄ Ζαχαρίας |
| Το 1432, Ο Θωμάς Παλαιολόγος διοικεί το Πριγκιπάτο για λογαριασμό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. |
|---|
Βάϊλοι του Πριγκιπάτου [Επεξεργασία]
Οι βάϊλοι ήταν οι επίτροποι του Πρίγκιπα όταν αυτός απουσίαζε από το Πριγκιπάτο. Μετά το 1278, όταν ο Πρίγκιπας δεν έμενε στο πριγκιπάτο, ήταν μόνιμοι.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]
- Ιστοσελίδα με πληροφορίες για το Πριγκιπάτο της Αχαΐας
- Ιστορία του πριγκιπάτου.
- «Το πριγκιπάτο της Αχαΐας» Παράλληλη θεώρηση της ιστορίας και νομισματοκοπίας του, Κωνσταντίνος Β. Αντωνόπουλος, Αρχαιολόγος
| Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Principato d'Acaia της Ιταλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
Παραπομπές [Επεξεργασία]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Ελληνικό χρονικό
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Κωνσταντίνος Παπαρηγόπουλος, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Βιβλίο Δέκατο τρίτο, Νέος Ελληνισμός-Φραγκοκρατία, εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ, Αθήνα 1992
- ↑ Στέφανος Θωμόπουλος, Ιστορία της πόλεως Πατρών από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 1821, Εκ της βασιλικής τυπογραφίας Νικολάου Γ. Ιγγλέση, Εν Αθήναις 1888
