Συλλαλητήρια για τη Μακεδονία (2018 - 2019)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Στα τέλη του 2017 και στις αρχές του 2018, παρατηρήθηκε διπλωματική κινητικότητα στις διαπραγματεύσεις για το Μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα μεταξύ Ελλάδας και Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Η συμφωνία των Πρεσπών που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου 2018 αποτέλεσε ιστορικό γεγονός για τις σχέσεις των δύο χωρών, αλλά και μία λύση για την οριστική επίλυση του ονοματολογικού ζητήματος.[1]

Μεγάλα και πολλά συλλαλητήρια διοργανώθηκαν σε όλη τη χώρα με τους συμμετέχοντες να αντιτίθενται για την χρήση του όρου «Μακεδονία» ως μέρος της ονοματολογίας για την ΠΓΔΜ. Οι λόγοι που διοργανώθηκαν τα συλλαλητήρια ήταν επειδή, στην συμφωνία των Πρεσπών, αναγνωρίζεται η «Μακεδονική» ιθαγένεια, η «μακεδονική» γλώσσα[2][3][4][5] και περιέχεται ο όρος «Μακεδονία» στην νέα ονοματολογία. Κάποιοι λόγοι ακόμη, ήταν πως παρακινεί αλυτρωτικές ενέργειες από την μεριά των Σλαβομακεδόνων για την ελληνική Μακεδονία (ονοματίζοντας την ως «Μακεδονία του Αιγαίου») βλέποντας την ως το «κατεχόμενο» τμήμα της χώρας τους,[6][7] και για την αναγνώριση «μακεδονικής» μειονότητας.[8][9] Ένας ακόμη λόγος ήταν και η απόκρυψη από κομμάτια της ελληνικής ιστορίας στα σχολικά βιβλία της Ελλάδας που σχετίζονται με την Μακεδονία.[10]

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν σε διεθνή ΜΜΕ[11][12][13][14] και διαρροές από την Ελληνική κυβέρνηση, υπήρξε έντονη εμπλοκή της Ρωσίας. Τον Ιούλιο του 2018 η Αθήνα απέλασε δύο διπλωμάτες και απαγόρευσε την είσοδο σε δύο ακόμη Ρώσους υπηκόους λόγω ανησυχιών πως διοργάνωσαν συλλαλητήρια στην Ελλάδα εναντίον της συμφωνίας της Ελλάδας για την Μακεδονία, αλλά και γιατί επιχείρησαν να προσφέρουν χρήματα σε Έλληνες κρατικούς αξιωματούχους και θρησκευτικούς παράγοντες.

Επίσης, ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, έκανε λόγο ότι η κυβέρνησή του έλαβε αναφορές ότι «Έλληνες επιχειρηματίες» που «διάκεινται ευνοϊκά προς τις ρωσικές θέσεις» δωροδόκησαν πολίτες με υψηλά ποσά που ξεκινούσαν από τα 13.000 και άγγιζαν τα 21.000 δολάρια, ώστε να «διαπράξουν βίαιες ενέργειες» ενόψει του Δημοψηφίσματος της 30 Σεπτεμβρίου 2018, με το οποίο θα αποφασιστεί εάν η χώρα θα ενταχθεί στη συμφωνία του ΝΑΤΟ.[15][16]

Διοργάνωση συλλαλητηρίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θεσσαλονίκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πρώτο συλλαλητήριο πραγματοποιήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2018 στη Θεσσαλονίκη με βασικό αίτημα των διαδηλωτών την μη αποδοχή του όρου «Μακεδονία» στην ονομασία της ΠΓΔM. Το συλλαλητήριο άρχισε να οργανώνεται στα τέλη Δεκεμβρίου του 2017. Στο συλλαλητήριο παραβρέθηκαν Παμμακεδονικές ενώσεις, πολιτιστικοί σύλλογοι και χριστιανικά σωματεία από Κύπρο, Αυστραλία, Γερμανία, Ηνωμένες Πολιτείες και Κυπριακοί, καθώς και Ποντιακοί και Κρητικοί σύλλογοι. Παρόντες στο συλλαλητήριο ήταν εννέα από τους συνολικά 82 ιεράρχες, μεταξύ αυτών και ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος, παρά την ανακοίνωση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου τις παραμονές του συλλαλητηρίου, σύμφωνα με την οποία η Εκκλησία δεν ήταν υπέρ τέτοιου είδους διαδηλώσεων ενώ ταυτόχρονα δεν δέχεται ούτε το όνομα, ούτε τα παράγωγά της λέξης «Μακεδονία».[17] Σχετικά με τον αριθμό των συμμετεχόντων, σύμφωνα με την Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης ο αριθμός έφτασε τις 90.000,[18] ενώ οι διοργανωτές αναφέρουν 500.000,[19][20] 800.000 από τον Φράγκο Φραγκούλη.[21] Άλλες πηγές υποστήριξαν ότι συμμετείχαν περίπου 300.000 χιλιάδες άτομα.[22][23][24]

Κατά τη διάρκεια του συλλαλητηρίου ομάδες φασιστών επιχείρησαν να εισβάλουν στην κατάληψη «Σχολείο» και έπειτα πυρπόλησαν ένα διώροφο διατηρητέο νεοκλασικό κτήριο επί της λεωφόρου Στρατού, όπου από το 2008 στεγαζόταν μία κατάληψη αναρχικών με το όνομα «Libertatia». Το κτήριο καταστράφηκε ολοσχερώς από την πυρκαγιά.[25][26] Υποστηρικτές της Χρυσής Αυγής που κατευθύνονταν προς το συλλαλητήριο βανδάλισαν ένα μνημείο του Ολοκαυτώματος.[27] Άλλοι ακροδεξιοί προπηλάκισαν το βουλευτή Κώστα Ζουράρι και κατέστρεψαν τη μεγάλη αφίσα μιας έκθεσης που έφερε σύμβολα διαφορετικών θρησκευμάτων. Ο εισαγγελέας ζήτησε από την αστυνομία να αξιοποιήσει βίντεο για τον εντοπισμό των δραστών.[28][29]

Αθήνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 4 Φεβρουαρίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στη Πλατεία Συντάγματος με βασικό αίτημα των διαδηλωτών την μη αποδοχή του όρου «Μακεδονία» στην ονομασία της ΠΓΔM. Το συλλαλητήριο διοργανώθηκε ακολουθώντας την επιτυχία του αντίστοιχου της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με εκτίμηση της αστυνομίας, οι διαδηλωτές ήταν 140.000,[30][31] ο κόσμος όμως αποδοκίμασε την ανακοίνωση της αστυνομίας στα κοινωνικά δίκτυα.[32] Από την άλλη, οι διοργανωτές κάνουν λόγο για πολύ υψηλότερη συμμετοχή, μέχρι και 1,5 εκατομμύριο.[33][34] Κύριοι οργανωτές ήταν ο Μιχάλης Πατσίκας και η συντονίστρια των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου Νίνα Γκατζούλη.[35] Κεντρικοί ομιλιτές ήταν οι Μίκης Θεοδωράκης,[36] Μητροπολίτης Χίου Ψαρών και Οινουσσών Μάρκος Βασιλάκης, Γεώργιος Πατούλης,[37] Μητροπολίτης Σύρου Δωρόθεος Μεσογαίας.[38] Σύμφωνα με τον Ιερώνυμο υπήρχε το ελεύθερο να συμμετάσχει όποιος επιθυμούσε στο συλλαλητήριο.[39]

Ο Μίκης Θεοδωράκης έκανε λόγο για «εθνομηδενιστές» και «αριστερόστροφο φασισμό», αποδίδοντας τους χαρακτηρισμούς στην πολιτική ηγεσία που χειρίστηκε το ζήτημα της ονομασίας.[40][41][42][43] Η παρουσία του στην εκδήλωση έγινε θερμά δεκτή από τον κόσμο που είχε προσέλθει στο συλλαλητήριο.[44] Εκθειάστηκε από το χώρο της Άκρας Δεξιάς,[45] ενώ επικρίθηκε από την αριστερά σε μεγάλο βαθμό για τις δηλώσεις του στα συλλαλητήρια[46][47][48][49][50], ενώ παράλληλα ο Μίκης Θεοδωράκης τους χαρακτήρισε ως «τρομοκρατημένους».[51] Δύο μέρες πριν από το συλλαλητήριο της Αθήνας, αναρχικοί επιτέθηκαν και βανδάλισαν την οικία του ενώ πέταξαν μπογιές και έγραψαν συνθήματα.[52][53][54] Στην επιθετική αυτή ενέργεια ο Μίκης Θεοδωράκης δήλωσε «Είμαι ήρεμος και έτοιμος».

Το διήμερο 15 και 16 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκαν συλλαλητήρια στην Πλατεία Συντάγματος, που όμως οδήγησαν σε συμπλοκές με τα ΜΑΤ με ρίψεις χημικών και μαρμάρων. Επίσης υπήρξαν και απόπειρες εφόδου στο κοινοβούλιο, ενώ διαδηλωτές επιτέθηκαν και στο αυτοκίνητο του Μητροπολίτη Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμου.[55]

Στις 8 Ιουλίου 2018 πραγματοποιήθηκε νέο συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος από την Επιτροπή για την Προστασία των Δικαιωμάτων των Βλαχόφωνων Ελλήνων που ζουν στα Σκόπια και για την Προάσπιση της Ελληνικότητας της Μακεδονίας.[56][57][58][59]

Στις 20 Ιανουαρίου 2019 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος.[60][61][62] Σύμφωνα με την Επιτροπή Αγώνα για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας στο συλλαλητήριο συμμετείχαν συνολικά 1 εκατομμύριο διαδηλωτές, ενώ είχαν φτάσει από τη βόρεια Ελλάδα συνολικά 3000 λεωφορεία με 150.000-200.000 επιβάτες.[63][64] Η επίσημη ανακοίνωση της αστυνομίας αναφέρει περίπου 60,000 διαδηλωτές.[65] Στο συλλαλητήριο παρέστησαν υπόδικα τότε στελέχη της Χρυσής Αυγής. Σημειώθηκαν επεισόδια, όταν ομάδες ακροδεξιών συγκρούστηκαν με τα ΜΑΤ προσπαθώντας να εισβάλουν στο Κοινοβούλιο, και η αστυνομία έκανε εκτεταμένη χρήση χημικών ουσιών. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας καταδίκασε τα ακραία στοιχεία και τα μέλη της Χρυσής Αυγής, ενώ ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε την απόδοση ευθυνών για την επίθεση «με χημικά σε ειρηνικούς διαδηλωτές».[66]

Στις 24 Ιανουαρίου 2019 πραγματοποιήθηκε το απόγευμα συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος.[67]

Στις 25 Ιανουαρίου 2019 πραγματοποιήθηκε και πάλι συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος.[68][69]

Πρέσπες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συλλαλητήριο ανήμερα της ψήφισης της συμφωνίας των Πρεσπών στις 17 Ιουνίου 2018, πραγματοποιήθηκε στους Ψαράδες Φλώρινας που διοργάνωσε η Επιτροπή για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας.[70] Επεισόδια σημειώθηκαν στο συλλαλητήριο όταν ομάδα διαδηλωτών έφτασε στον φραγμό των ΜΑΤ και προσπάθησε να τον διασπάσει για να φτάσει στο χωριό όπου υπογράφηκε η συμφωνία. Ακολούθησε σύγκρουση με τις δυνάμεις των ΜΑΤ οι οποίες έκαναν χρήση χημικών.[71]

Στην υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πραγματοποιήθηκαν συλλαλητήρια επίσης στις πόλεις Δράμα, Καβάλα, Αίγιο.[72][73][74] Στο εξωτερικό συλλαλητήρια πραγματοποιήθηκαν στις πόλεις Στουτγκάρδη, Φρανκφούρτη, Λονδίνο και Μελβούρνη.[75][76][77][78]

Στις 18 Μαρτίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στον Πύργο Ηλείας, και στην Νέα Υόρκη, ΗΠΑ.[79]

Στις 6 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκε νέος κύκλος σε 24 πόλεις της Ελλάδας.[80]

Στις 18 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στην Λαμία.[81][82]

Στις 21 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στην Κατερίνη με αποδοκιμασίες στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ.[83][84]

Στα μέσα Ιουνίου 2018 πραγματοποιούνταν κάθε βράδυ συλλαλητήρια στη Καβάλα, πολλές φορές και επεισοδιακά.[85]

Συνολικά υπολογίζονται πάνω από 100 τα μικρά και μεγάλα Συλλαλητήρια το 2018 για την Μακεδονία, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.[86]

Στα μέσα Ιανουαρίου του 2019 πραγματοποιήθηκε νέος κύκλος συλλαλητηρίων σε πόλεις της Μακεδονίας και πολλές φορές επεισοδιακά με επιθέσεις σε οικίες βουλευτών αλλά και αφισοκολλήσεις στοχοποιώντας βουλευτές που είχαν δείξει την προθυμία τους να στηρίξουν την Συμφωνία.

Μαθητικές κινητοποιήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα μέσα Νοεμβρίου 2018 ξεκίνησε ένα νέο κύμα καταλήψεων σε εκατοντάδες Γυμνάσια και Λύκεια της χώρας με αποκορύφωμα την 29 Νοεμβρίου με αφορμή την συμφωνία των Πρεσπών.[87][88][89][90][91] Παρά τις αντιδράσεις ορισμένων γονέων και καθηγητών ο πρώην Πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων, Γεώργιος Τάτσιος δήλωσε για τις μαθητικές καταλήψεις «Το μαθητικό κίνημα για την υπεράσπιση της Μακεδονίας ξεκίνησε αυθόρμητα, χωρίς καμία μεθόδευση, με μόνο κριτήριο το αλάνθαστο ένστικτο της νεολαίας που ένιωσε ότι πραγματοποιείται μεγάλη αδικία στην Πατρίδα μας».[92]

Οι κινητοποιήσεις χαρακτηρίστηκαν ως υποκινούμενες από εξωσχολικές ακροδεξιές ομάδες, αλλά και τη Χρυσή Αυγή. Κόμματα της βουλής, ανάμεσα τους ο ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, και ΚΚΕ κατήγγειλαν την εμπλοκή ακροδεξιών στοιχείων και καταδίκασαν τις καταλήψεις ως εθνικιστικές.[93][94][95] Αντίστοιχα έπραξαν η Νέα Δημοκρατία και το Ποτάμι, που εκτός από την εμπλοκή της Χρυσής Αυγής καταδίκασαν τις καταλήψεις ως μέσο διαμαρτυρίας γενικότερα.[96][97][98] Ωστόσο μεμονωμένοι βουλευτές της ΝΔ όπως ο Μάκης Βορίδης επιδοκίμασαν τις ενέργειες των μαθητών.[99] Επίσης, μεγάλη μερίδα των Ελληνικών ΜΜΕ αντέδρασαν στη διοργάνωση των κινητοποίησεων, ενώ έχει γίνει λόγος για «φασιστικές» ενέργειες.[100][101][102][103]

Αστυνομική καταστολή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την διάρκεια των συλλαλητηρίων σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, δημιουργήθηκαν επεισόδια και εντάσεις μεταξύ διαδηλωτών και ΜΑΤ, ενώ κόσμος τραυματίστηκε.[104][105][106][107] Πλήθος έντονων εντάσεων σημειώθηκαν στη Βίγλα Πισοδερίου του δήμου Πρεσπών, κοντά στο σημείο όπου θα γινόταν η οριστική υπογραφή της συμφωνίας των Πρεσπών από την κυβέρνηση της Ελλάδας και της Βόρειας Μακεδονίας.[108][109][110] Δημιουργήθηκαν σοβαροί τραυματισμοί σε διαδηλωτές κατά την διάρκεια των επεισοδίων ενώ την ίδια ώρα τα ΜΑΤ έριχναν δακρυγόνα. Η ατμόσφαιρα στο σημείο ήταν αποπνικτική, ενώ ταυτόχρονα γυναίκες και παιδιά απομακρύνονταν από το σημείο.[111][112]

Αναρχική αντίδραση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πέρα από την επίθεση στο σπίτι του Μίκη Θεοδωράκη,[113] μέλη του αναρχισμού αντέδρασαν στις κινητοποιήσεις και στα συλλαλητήρια για την Μακεδονία. Οργανώθηκε αντισυγκέντρωση ενάντια στο συλλαλητήριο για την Μακεδονία στην Αθήνα στις 24 Ιανουαρίου 2019.[114][115] Την ημέρα του συλλαλητηρίου στην Θεσσαλονίκη, άρπαξαν τις σημαίες από δύο ανήλικα κορίτσια και τις έσπασαν.[116] Την περίοδο των σχολικών καταλήψεων για την Μακεδονία, διοργανώθηκε πορεία στην Θεσσαλονίκη κατά των εθνικιστικών καταλήψεων.[117] Στον Βόλο, μετά από κάποιες μέρες αφότου πραγματοποιήθηκε η μαθητική πορεία κατά της συμφωνίας των Πρεσπών, αναρχικοί βανδάλισαν πάνω από 10 σχολεία με συνθήματα στους εξωτερικούς τοίχους των κτιρίων.[118]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Ολόκληρη η συμφωνία για το Σκοπιανό (pdf)». Η Καθημερινή. http://www.kathimerini.gr/969256/article/epikairothta/politikh/oloklhrh-h-symfwnia-gia-to-skopiano-pdf. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  2. Newsroom (25 Νοεμβρίου 2019). «Νέο «χτύπημα» από τα Σκόπια – Ζάεφ: Είμαστε «Μακεδόνες» με «μακεδονική» γλώσσα». Newsbomb. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  3. Newsroom (6 Δεκεμβρίου 2018). «Αυτή είναι η ΜΚΟ που ίδρυσαν οι Σκοπιανοί στην Πέλλα». Newsbomb. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  4. «Ο Ζάεφ «ξαναχτυπά»: Θα ενταχθούμε στην ΕΕ ως «Μακεδόνες» που μιλούν «μακεδονικά»». ProtoThema. 1 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  5. «Νέα «παράσταση» Ζάεφ: Το όνομα «Μακεδονία» δεν αλλάζει, αλλά συμπληρώνεται». NewsBomb.gr. 16 Οκτωβρίου 2018. 
  6. STAR.GR, Συντακτική Ομάδα. «Νέα πρόκληση Ζάεφ: «Δεν υπάρχει άλλη Μακεδονία στον κόσμο»! | Star.gr». www.star.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  7. Newsroom (21 Αυγούστου 2018). «Προκλητικός ο Ζάεφ: Πανηγυρίζει για την κατοχύρωση της «Μακεδονίας» και της «μακεδονικής» γλώσσας». Newsbomb. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  8. «Πρόκληση Ζάεφ: Να ανοίξει και η Ελλάδα το Σύνταγμά της». Volosday.gr - Το ενημερωτικό site της Μαγνησίας. 7 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  9. «Αλυτρωτικές αναφορές στο Σύνταγμα της ΠΓΔΜ». iskra.gr. 
  10. «Ξεχάστε τον Π. Μελά & τον Μακεδονικό αγώνα! - Ενεργοποιούν το άρθρο 8 - Αλλάζουν τα σχολικά βιβλία - «Βόμβα» από Γαβρόγλου». Pentapostagma. 17 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  11. Editorial, Reuters. «Greece asked for diplomats expulsion July 6: Greek diplomatic source» (στα αγγλικά). U.S.. https://www.reuters.com/article/us-greece-russia-expulsions-diplomat/greece-asked-for-diplomats-expulsion-july-6-greek-diplomatic-source-idUSKBN1K11I1. Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  12. Koutantou, Angeliki. «Greece, Russia to expel diplomats in Macedonia tussle ahead of NATO...» (στα αγγλικά). U.S.. https://www.reuters.com/article/us-greece-russia-diplomats/greece-russia-to-expel-diplomats-in-macedonia-tussle-ahead-of-nato-summit-idUSKBN1K10PU. Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  13. «Greece 'expels Russian diplomats'» (στα αγγλικά). BBC News. 2018-07-11. https://www.bbc.com/news/world-europe-44792714. Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  14. «Greece: Russians expelled over cash-for-protests allegation». Washington Post (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2018. 
  15. «Ζάεφ: Ελληνες επιχειρηματίες υποκινούν βίαιες ενέργειες ενόψει του δημοψηφίσματος | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/975194/article/epikairothta/politikh/zaef-ellhnes-epixeirhmaties-ypokinoyn-viaies-energeies-enoyei-toy-dhmoyhfismatos. Ανακτήθηκε στις 2018-07-16. 
  16. «Πρόκληση Ζάεφ: Έλληνες επιχειρηματίες υποκινούν βίαιες ενέργειες ενόψει δημοψηφίσματος». Volosday.gr - Το ενημερωτικό site της Μαγνησίας. 16 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  17. Newsbomb (2018-01-22). «Ιερώνυμος για συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη: Μόνο 9 από τους 82 ιεράρχες έδωσαν το «παρών»». Newsbomb.gr. http://www.newsbomb.gr/ellada/ekklhsia/story/854699/ieronymos-gia-syllalitirio-sti-thessaloniki-mono-9-apo-toys-82-ierarxes-edosan-to-paron. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  18. «90000 οι συμμετέχοντες στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία». news247.gr. 21-01-2018. http://news247.gr/eidiseis/koinonia/el-as-90-000-oi-symmetexontes-sto-syllalhthrio-gia-th-makedonia.5039991.html. Ανακτήθηκε στις 2018-01-22. 
  19. «Ξεπέρασε τις 500.000 ο κόσμος στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία, λένε οι διοργανωτές». ProtoThema. 23 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  20. Newsroom (22 Ιανουαρίου 2018). «Συλλαλητήριο Θεσσαλονίκη: «Εκκωφαντικό» το μήνυμα του κόσμου για το Σκοπιανό (pics+vid)». Newsbomb. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  21. «Φραγκούλης Φράγκος: 800.000 κόσμος στο συλλαλητήριο στην Θεσσαλονίκη». Ελεύθερος Τύπος. 22 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  22. «Πόσο κόσμο είχε το συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης; | ELLINIKA HOAXES». Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  23. Οnline, Τα Νέα. «Ηχηρό μήνυμα στην κυβέρνηση από το συλλαλητήριο για το Σκοπιανό». Τα Νέα Οnline. http://www.tanea.gr/news/greece/article/5508786/to-meshmeri-to-syllalhthrio-gia-to-skopiano-sth-thessalonikh/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  24. Newsbomb (2018-01-22). «Συλλαλητήριο Θεσσαλονίκη: «Εκκωφαντικό» το μήνυμα του κόσμου για το Σκοπιανό (pics+vid)». Newsbomb.gr. http://www.newsbomb.gr/ellada/news/story/854594/syllalitirio-thessaloniki-ekkofantiko-to-minyma-toy-kosmoy-gia-to-skopiano-pics-vid. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  25. IEFIMERIDA.GR, NEWSROOM (21 Ιανουαρίου 2018). «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία: Φωτιά σε νεοκλασικό που τελούσε υπό κατάληψη [εικόνες & βίντεο] | ΕΛΛΑΔΑ». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  26. Απόστολος Λυκεσάς (25-01-2018). «Ποιοι έκαψαν την κατάληψη της Libertatia». Η Εφημερίδα των Συντακτών. https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/138013_poioi-ekapsan-tin-katalipsi-tis-libertatia. Ανακτήθηκε στις 31-05-2020. 
  27. «Θεσσαλονίκη: Χρυσαυγίτες βεβήλωσαν το μνημείο του Ολοκαυτώματος». Το Βήμα. 21-01-2018. https://www.tovima.gr/2018/01/21/society/thessaloniki-xrysaygites-bebilwsan-to-mnimeio-toy-olokaytwmatos/. Ανακτήθηκε στις 04-06-2021. 
  28. Κουκουμάκας, Κώστας (22-01-2018). «Καρέ-καρέ το Κάψιμο της Κατάληψης Libertatia: Η πιο Μαύρη Στιγμή της Κυριακής». Vice. https://www.vice.com/el/article/zmq7zx/kare-kare-to-kapsimo-ths-katalhpshs-libertatia-h-pio-mayrh-stigmh-ths-kyriakhs. Ανακτήθηκε στις 04-06-2021. 
  29. «Επιθέσεις βάσει σχεδίου από τα τάγματα εφόδου στη Θεσσαλονίκη». tvxs.gr. 23-01-2018. https://tvxs.gr/news/ellada/epitheseis-basei-sxedioy-apo-ta-tagmata-efodoy-sti-thessaloniki. Ανακτήθηκε στις 04-06-2021. 
  30. Α.Ε., tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Συλλαλητήριο για το Μακεδονικό στην Αθήνα». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2018. 
  31. «Αστυνομικοί «αδειάζουν» το υπουργείο για τους «140.000» του συλλαλητηρίου για τη Μακεδονία». ProtoThema. 5 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  32. «Το twitter τρολάρει την αστυνομία για τους 140.000 στο Σύνταγμα: Τους υπολογισμούς έκανε ο Καρανίκας». ProtoThema. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  33. iefimerida.gr (4 Φεβρουαρίου 2018). «Λαοθάλασσα στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία - Μήνυμα στην κυβέρνηση». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  34. «Δυο εκατομμύρια πολίτες στο χθεσινό συλλαλητήριο εναντίον της συμφωνίας ΤΣΙΠΡΑ για την ονομασία των ΣΚΟΠΙΩΝ». AlphaFM.gr. 21 Ιανουαρίου 2019. 
  35. «Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής: Περιμένουμε πάνω από 1,5 εκατομμύριο κόσμο στο συλλαλητήριο | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  36. «Συλλαλητήριο: Καταχειροκροτούμενος στο Σύνταγμα ο Μίκης Θεοδωράκης». www.news247.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  37. «Ο Γ. Πατούλης ομιλητής στο συλλαλητήριο των Αθηνών για τη Μακεδονία | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  38. «Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος δίνει το «παρών» στο συλλαλητήριο της Αθήνας». Πεμπτουσία. 30 Ιανουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  39. «Ιερώνυμος για συλλαλητήριο: «Όποιος θέλει μπορεί ελεύθερα να συμμετάσχει»». Ελεύθερος Τύπος. 2 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  40. «Μίκης Θεοδωράκης στο Συλλαλητήριο: "Θέλουμε δημοψήφισμα! Ο πιο επικίνδυνος φασισμός ο Αριστερόστροφος!"». Report Plus. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  41. «Ομιλία Μίκη Θεοδωράκη: Μας κυβερνούν εθνομηδενιστές. Με κανέναν τρόπο ο όρος Μακεδονία στο νέο όνομα της ΠΓΔΜ». HuffPost Greece. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  42. «Μίκης: Δεν θα δώσουμε ποτέ το όνομα Μακεδονία - Μας κυβερνούν εθνομηδενιστές». ProtoThema. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  43. «Ο Μίκης και ο αριστερόστροφος φασισμός». www.liberal.gr. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2018. 
    ΣΚΑΪ. «Μίκης Θεοδωράκης: Μάχομαι το φασισμό στην αριστερόστροφη μορφή του». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-02-04. https://web.archive.org/web/20180204212631/http://www.skai.gr/news/greece/article/366077/mikis-theodorakis-mahomai-to-fasismo-stin-aristerostrofi-morfi-tou/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-05. 
  44. «Η συγκλονιστική, ιστορική ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη». ΤΑ ΝΕΑ. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  45. «Ντροπή για δύο: Ο Κασιδιάρης δίνει συγχωροχάρτι στον Μίκη». News247. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2018. 
  46. Newsroom. «Aντιδράσεις για την ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο συλλαλητήριο | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  47. Newsroom. «Μπουτάρης: Ηταν εμπρηστικός ο λόγος του Μίκη Θεοδωράκη | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  48. Newsroom. «Κυρίτσης: Αθλια η ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  49. «Θα τρίζουν τα κόκαλα του Γιάννη Ρίτσου με όσα είπε ο Μίκης». Η Εφημερίδα των Συντακτών. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  50. Newsroom. «Τζανακόπουλος για Μίκη: Θλιβερή μετατόπιση σε ακραίες και μισαλλόδοξες θέσεις | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  51. «Ο Μίκης Θεοδωράκης απαντάει στην κριτική που δέχτηκε». Η Εφημερίδα των Συντακτών. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  52. «Επίθεση αντιεξουσιαστών στο σπίτι του Θεοδωράκη - Μίκης: Να μην πτοηθεί κανείς στο συλλαλητήριο». ProtoThema. 3 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  53. «Επίθεση με μπογιές στο σπίτι του Μίκη Θεοδωράκη. Ποιοι ανέλαβαν την ευθύνη». HuffPost Greece. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  54. Newsroom (3 Φεβρουαρίου 2018). «Επίθεση στο σπίτι του Μίκη Θεοδωράκη». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  55. iefimerida.gr (16 Ιουνίου 2018). «Χημικά, επεισόδια και τραυματίες στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία στο Σύνταγμα». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  56. in.gr (6 Ιουνίου 2018). «Νέο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα για τη Μακεδονία στις 8 Ιουλίου». in.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  57. «Νέο συλλαλητήριο για την Μακεδονία στο Σύνταγμα στις 8 Ιουλίου». ProtoThema. 6 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  58. internet, ΣΚΑΪ· internet, ΣΚΑΪ. «Πυρετός συλλαλητηρίων για τη Μακεδονία σε 23 πόλεις της χώρας (live)». www.skai.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  59. «Σύγκρουση για το Σκοπιανό εν μέσω συλλαλητηρίων». antenna.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  60. «Διοργανωτές συλλαλητηρίου Κυριακής: «Θα είναι ίσως η ογκωδέστερη συγκέντρωση που έγινε ποτέ»». ProtoThema.gr. https://www.protothema.gr/greece/article/856332/diorganotes-sullalitiriou-kuriakis-tha-einai-isos-i-ogodesteri-sugedrosi-pou-egine-pote/. 
  61. «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία - Αθήνα - 20/01/2019». www.livemedia.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  62. «LIVE: Συλλαλητήριο στο Σύνταγμα για τη Μακεδονία | Κοινωνία | Liveblog». www.naftemporiki.gr. 2 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  63. ««Φρούριο» η Αθήνα λίγο πριν το συλλαλητήριο για την Μακεδονία». in.gr. 20 Ιανουαρίου 2019. 
  64. Newsroom (20 Ιανουαρίου 2019). «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία: «Φρούριο» η Αθήνα- Χιλιάδες αστυνομικοί επί ποδός». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  65. «Το μεγαλύτερο Συλλαλητήριο, των τελευταίων δεκαετιών - Η ανακοίνωση της Επιτροπής Αγώνα, για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας (Βίντεο)». EL. 21 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  66. «Μεγάλη συγκέντρωση, επεισόδια με σφραγίδα Χρυσής Αυγής». Η Εφημερίδα των Συντακτών. 20-01-2019. https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/180078_megali-sygkentrosi-epeisodia-me-sfragida-hrysis-aygis. Ανακτήθηκε στις 04-06-2021. 
  67. «Συλλαλητήριο ενάντια στη Συμφωνία των Πρεσπών». Αθηναϊκό - Μακεδονικό πρακτορείο ειδήσεων. 24 Ιανουαρίου 2019. 
  68. Newsroom (25 Ιανουαρίου 2019). «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία: Σε εξέλιξη η συγκέντρωση στο Σύνταγμα». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  69. Newsroom (25 Ιανουαρίου 2019). «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία: Έκλεισε ο σταθμός του μετρό στο Σύνταγμα». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  70. «Συλλαλητήριο στις Πρέσπες την Κυριακή για τη συνάντηση Τσίπρα – Ζάεφ». Reader. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  71. Mr. Blog (17 Ιουνίου 2018). «Πρέσπες: Εικόνες «πολέμου» στο Πισοδέρι! Φωνές, πέτρες και χημικά για την συμφωνία». OlaDeka. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  72. admin (2 Φεβρουαρίου 2018). «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία στη Δράμα | dramini». dramini.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  73. «Συλλαλητήριο για το «Μακεδονικό» στην Καβάλα: Έγινε, αλλά ακόμα ψάχνουν τον...διοργανωτή [φωτογραφίες]». KAVALA POST. 28 Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  74. «Συλλαλητήριο για το Σκοπιανό και στο Αίγιο με πρωτοβουλία του Αμβρόσιου». www.enikos.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  75. «Βρετανία: Συλλαλητήρια για τη Μακεδονία στο Λονδίνο και το Μάντσεστερ». www.skai.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  76. «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία και στη Στουτγκάρδη - ΦΩΤΟ αναγνώστη». www.enikos.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  77. «Φρανκφούρτη: Συλλαλητήριο ομογενών για τη Μακεδονία». www.zougla.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  78. Newsroom (22 Ιανουαρίου 2018). «Επεισόδια ομογενών - Σκοπιανών στη Μελβούρνη στο συλλαλητήριο για τη «Μακεδονία» (vids)». CNN.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  79. Πύργος: Σήμερα το συλλαλητήριο για τη Μακεδονία (18/03/2018), Tempo24.gr.
  80. «Σήμερα τα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία σε πάνω από είκοσι πόλεις της Ελλάδας». LiFO. http://www.lifo.gr/now/greece/195660/simera-ta-syllalitiria-gia-ti-makedonia-se-pano-apo-eikosi-poleis-tis-elladas. Ανακτήθηκε στις 2018-06-06. 
  81. «Συλλαλητήριο για τη Μακεδονία στη Λαμία με ομιλητή τον Παπαθεμελή». Newsbeast.gr. 18 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  82. «Συλλαλητήριο στη Λαμία για τη Μακεδονία». www.zougla.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  83. «Κατερίνη: Η στιγμή που εκατοντάδες πολίτες τραγουδούν τον Εθνικό Ύμνο για τη Μακεδονία | Star.gr». www.star.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  84. Voria.gr. ««Όχι» στη συμφωνία λέει η Κατερίνη- Συγκέντρωση στα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ». «Όχι» στη συμφωνία λέει η Κατερίνη- Συγκέντρωση στα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  85. «Για 3η συνεχόμενη μέρα η Καβάλα στους δρόμους για το Μακεδονικό [φωτογραφίες]». KAVALA POST. 19 Ιουνίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2019. 
  86. «Χρονολογικός πίνακας με τα Συλλαλητήρια για τη Μακεδονία το 2018». http://www.antibaro.gr/article/18421. Ανακτήθηκε στις 2018-09-09. 
  87. «Κάλεσμα σε καταλήψεις σχολείων και πορείες μαθητών για τη Μακεδονία [εικόνες & βίντεο]». ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ. 26 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  88. «Κατάληψη σε 10 σχολεία για τo «Μακεδονία Ξακουστή» και τη Συμφωνία Πρεσπών». Έθνος. 9 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  89. Voria.gr. «Υπό κατάληψη περίπου 100 σχολεία στη Θεσσαλονίκη για το Μακεδονικό». Υπό κατάληψη περίπου 100 σχολεία στη Θεσσαλονίκη για το Μακεδονικό. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  90. «Στους δρόμους για το Μακεδονικό μαθητές στη Βόρεια Ελλάδα παρά τις αντιδράσεις». ProtoThema. https://www.protothema.gr/greece/article/842995/stous-dromous-gia-to-makedoniko-mathites-sti-voreia-ellada-para-tis-adidraseis/. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  91. «Οι καταλήψεις στο επίκεντρο αντιπαράθεσης, του Απόστολου Λακασά | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/997531/article/epikairothta/ellada/oi-katalhyeis-sto-epikentro-antipara8eshs. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  92. sentra.com.gr (28 Νοεμβρίου 2018). «Κάλεσμα σε καταλήψεις σχολείων και πορείες μαθητών για τη Μακεδονία από ομάδα στο facebook». Sentra (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  93. ΣΚΑΪ. «Θύελλα αντιδράσεων με αφορμή τις σχολικές καταλήψεις για το μακεδονικό». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2018-11-29. https://web.archive.org/web/20181129013317/http://www.skai.gr/news/greece/article/390844/thuella-adidraseon-me-aformi-tis-sholikes-katalipseis-gia-to-makedoniko/. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  94. «Το Κίνημα Αλλαγής διαφωνεί με τις εθνικιστικές καταλήψεις». http://www.avgi.gr/article/10842/9379613/to-kinema-allages-diaphonei-me-tis-ethnikistikes-katalepseis. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  95. «Καραθανασόπουλος: Υπάρχει παρέμβαση της Χρυσής Αυγής στις καταλήψεις». https://www.news247.gr/politiki/karathanasopoylos-yparchei-paremvasi-tis-chrysis-aygis-stis-katalipseis.6671443.html. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  96. iefimerida.gr (2018-11-29). «ΝΔ κατά όσων παρακινούν σε καταλήψεις σχολείων για το Μακεδονικό: Είναι απλά πατριδοκάπηλοι». iefimerida.gr. https://www.iefimerida.gr/news/461957/nd-kata-oson-parakinoyn-se-katalipseis-sholeion-gia-makedoniko-einai-apla-patridokapiloi. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  97. «Αδ. Γεωργιάδης: Είμαι κατά των καταλήψεων - Δεν θα χαρίσω τους μαθητές στη Χρυσή Αυγή | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/997436/article/epikairothta/politikh/ad-gewrgiadhs-eimai-kata-twn-katalhyewn---den-8a-xarisw-toys-ma8htes-sth-xrysh-aygh. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  98. «Στ. Θεοδωράκης: Είναι ντροπή να χρησιμοποιούμε τους μαθητές σαν κομματικές ασπίδες». Athens Voice. https://www.athensvoice.gr/politics/498007_potami-einai-ntropi-na-hrisimopoioyme-toys-mathites-san-kommatikes-aspides. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  99. https://www.efsyn.gr/arthro/syriza-meta-ti-ha-kalypsi-kai-apo-ton-voridi
  100. «Τίνος είναι, βρε γυναίκα, τα παιδιά;, του Τάκη Θεοδωρόπουλου | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/997630/opinion/epikairothta/politikh/tinos-einai-vre-gynaika-ta-paidia. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  101. ««Μιλήστε με τα 15μελές σας», του Παντελή Μπουκάλα | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/997628/opinion/epikairothta/politikh/milhste-me-ta-15meles-sas. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  102. «Τα σχολεία, ο εθνικισμός και οι αριστερές ευκολίες». LiFO. https://www.lifo.gr/articles/opinions/216777/ta-sxoleio-o-ethnikismos-kai-oi-aristeres-eykolies. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  103. «Ν. Σεβαστάκης: «Να μιλήσουν τα κόμματα προτού προχωρήσει το κακό»». Έθνος (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 2018. 
  104. «Επεισόδια στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία». Newsbeast.gr. 8 Σεπτεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  105. Newsroom (1 Ιουλίου 2018). «Ένταση και επεισόδια στα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (photos)». Newsbomb. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  106. Newsroom (1 Ιουλίου 2018). «Επεισόδια στο συλλαλητήριο για την Μακεδονία στη Θεσσαλονίκη (pics)». Newsbomb. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  107. IEFIMERIDA.GR, NEWSROOM (15 Ιανουαρίου 2019). «Στο νοσοκομείο με εγκαύματα από βομβίδα των ΜΑΤ η εκπαιδευτικός που τραυματίστηκε χθες στην πορεία [εικόνες] | ΕΛΛΑΔΑ». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  108. «Πρέσπες: Επεισόδια μεταξύ αστυνομικών και διαδηλωτών [Εικόνες]». in.gr. 17 Ιουνίου 2018. 
  109. Mr. Blog (17 Ιουνίου 2018). «Πρέσπες: Εικόνες «πολέμου» στο Πισοδέρι! Φωνές, πέτρες και χημικά για την συμφωνία». OlaDeka. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  110. «Πρέσπες: Άγρια επεισόδια στο Πισοδέρι». thepressroom.gr. 17 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  111. Newsroom, Διαφορετικό (17 Ιουνίου 2018). «Εκτός ελέγχου τα επεισόδια στις Πρέσπες: Επνιξαν το χωριό στα δακρυγόνα – Υπάρχουν τραυματίες». διαφορετικό (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  112. Report, The (17 Ιουνίου 2018). «Επεισόδια σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στις Πρέσπες (upd)». TheReport.gr (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  113. «Επίθεση αντιεξουσιαστών στο σπίτι του Θεοδωράκη - Μίκης: Να μην πτοηθεί κανείς στο συλλαλητήριο». ProtoThema. 3 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  114. «Αντισυγκέντρωση από αντιεξουσιαστές 'απέναντι' από το συλλαλητήριο για την Μακεδονία». www.news247.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  115. «Συλλαλητήριο στα Προπύλαια ενάντια στις καταλήψεις για τη «Μακεδονία»». Έθνος. 29 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  116. IEFIMERIDA.GR, NEWSROOM (21 Ιανουαρίου 2018). «Θεσσαλονίκη: Κουκουλοφόροι άρπαξαν σημαίες από 15χρονα -Συμπλοκή με περαστικούς | ΕΛΛΑΔΑ». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  117. «Καταλήψεις για Μακεδονία: Επεισόδια στο συλλαλητήριο (pics+vid)». Έθνος. 29 Νοεμβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021. 
  118. «Αναρχική "επίθεση" σε σχολεία στο Βόλο που διαμαρτύρονταν για το Μακεδονικό: "Στο διάολο το έθνος, στο διάλο και η πατρίς"». Pentapostagma. 19 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2021.