Συλλαλητήρια για τη Μακεδονία (2018)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Κατά τη διάρκεια του 2018 παρατηρήθηκε έπειτα διπλωματική κινητικότητα στις διαπραγματεύσεις για το ζήτημα της ονομασίας της π.Γ.Δ.Μ. μεταξύ Ελλάδας και πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Η συμφωνία των Πρεσπών του Ιουνίου 2018 αποτέλεσε ιστορικό γεγονός για τις σχέσεις των δύο χωρών, αλλά και σημαντικό βήμα για την οριστική επίλυση του Μακεδονικού Ζητήματος.[1] Μεγάλα συλλαλητήρια διοργανώθηκαν σε όλη τη χώρα με τη συμμετοχή κυρίως δεξιών κομμάτων.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν σε διεθνή ΜΜΕ[2][3][4][5][6] και διαρροές από την Ελληνική κυβέρνηση, υπήρξε έντονη εμπλοκή της Ρωσίας. Τον Ιούλιο του 2018 η Αθήνα απέλασε δύο διπλωμάτες και απαγόρευσε την είσοδο σε δύο ακόμη Ρώσους υπηκόους λόγω ανησυχιών πως διοργάνωσαν συλλαλητήρια στην Ελλάδα εναντίον της συμφωνίας της Ελλάδας για την Μακεδονία, αλλά και γιατί επιχείρησαν να προσφέρουν χρήματα σε Έλληνες κρατικούς αξιωματούχους και θρησκευτικούς παράγοντες.

Επίσης, ο πρωθυπουργός της π.Γ.Δ.Μ., Ζόραν Ζάεφ, έκανε λόγο ότι η κυβέρνησή του έλαβε αναφορές ότι «Έλληνες επιχειρηματίες» που «διάκεινται ευνοϊκά προς τις ρωσικές θέσεις» δωροδόκησαν πολίτες με υψηλά ποσά που ξεκινούσαν από τα 13.000 και άγγιζαν τα 21.000 δολάρια, ώστε να «διαπράξουν βίαιες ενέργειες» ενόψει του Δημοψηφίσματος της 30 Σεπτεμβρίου 2018, με το οποίο θα αποφασιστεί εάν η χώρα θα ενταχθεί στη συμφωνία του ΝΑΤΟ.[7][8]

Διοργάνωση συλλαλητηρίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θεσσαλονίκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πρώτο συλλαλητήριο πραγματοποιήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2018 στη Θεσσαλονίκη με βασικό αίτημα των διαδηλωτών την μη αποδοχή του όρου «Μακεδονία» στην ονομασία της ΠΓΔM. Το συλλαλητήριο άρχισε να οργανώνεται τέλη Δεκεμβρίου του 2017. Στο συλλαλητήριο παραβρέθηκαν Παμμακεδονικές ενώσεις, πολιτιστικοί σύλλογοι και χριστιανικά σωματεία από Κύπρο, Αυστραλία, Γερμανία, Ηνωμένες Πολιτείες και Κυπριακοί, καθώς και Ποντιακοί και Κρητικοί σύλλογοι. Παρόντες στο συλλαλητήριο ήταν εννέα από τους συνολικά 82 ιεράρχες, μεταξύ αυτών και ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος, παρά την ανακοίνωση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου τις παραμονές του συλλαλητηρίου, σύμφωνα με την οποία η Εκκλησία δεν ήταν υπέρ τέτοιου είδους διαδηλώσεων.[9] Σχετικά με τον αριθμό των συμμετεχόντων, σύμφωνα με την Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης ο αριθμός έφτασε τις 90,000,[10] ενώ οι διοργανωτές αναφέρουν 500,000[11], 800,000 από τον Φράγκο Φραγκούλη.[12] Άλλγες πηγές υποστήριξαν ότι συμμετείχαν περίπου 300,000 χιλιάδες άτομα.[13][14][15][16]

Αθήνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 4 Φεβρουαρίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στη Πλατεία Συντάγματος με βασικό αίτημα των διαδηλωτών την μη αποδοχή του όρου «Μακεδονία» στην ονομασία της ΠΓΔM. Το συλλαλητήριο διοργανώθηκε ακολουθώντας την επιτυχία του αντίστοιχου της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με εκτίμηση της αστυνομίας, οι διαδηλωτές ήταν 140,000,[17] αλλά οι διοργανωτές για άλλη μία φορά κάνουν λόγο για πολύ υψηλότερη συμετοχή, μέχρι και 1,5 εκατομμύριο.[18] Κύριοι οργανωτές ήταν ο Μιχάλης Πατσίκας και η συντονίστρια των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου Νίνα Γκατζούλη.[19] Κεντρικοί ομιλιτές ήταν οι Μίκης Θεοδωράκης[20], Μητροπολίτης Χίου Ψαρών και Οινουσσών Μάρκος Βασιλάκης, Γεώργιος Πατούλης,[21] Μητροπολίτης Σύρου Δωρόθεος Μεσογαίας[22]. Σύμφωνα με τον Ιερώνυμο υπήρχε το ελεύθερο να συμμετάσχει όποιος επιθυμούσε στο συλλαλητήριο.[23]. Παρευρέθηκαν επίσης και δήμαρχοι από ολόκληρη τη χώρα.

Ο Μίκης Θεοδωράκης έκανε λόγο για «εθνομηδενιστές» και «αριστερόστροφο φασισμό», αποδίδοντας τους χαρακτηρισμούς στην πολιτική ηγεσία που χειρίστηκε το ζήτημα της ονομασίας.[24][25] Η παρουσία του στην εκδήλωση έγινε θερμά δεκτή από τον κόσμο που είχε προσέλθει στο συλλαλητήριο.[26] Εκθειάστηκε από το χώρο της Άκρας Δεξιάς,[27] ενώ αντίθετα, κατακρίθηκε από την Αριστερά, τα κυβερνητικά κομμάτα και στελέχη.[28]

Το διήμερο 15 και 16 Ιουνίου πραγματοποιήθηκαν συλλαλητήρια στην Πλατεία Συντάγματος, που όμως οδήγησαν σε συμπλοκές με τα ΜΑΤ με ρίψεις χημικών και μαρμάρων. Επίσης υπήρξαν και απόπειρες εφόδου στο κοινοβουλιο, ενώ διαδηλωτές επιτέθηκαν και στο αυτοκίνητο του Μητροπολήτη Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμου.[29]

Στις 8 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε νέο συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος από Επιτροπή για την Προστασία των Δικαιωμάτων των Βλαχόφωνων Ελλήνων.[30][31][32][33]

Στην υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πραγματοποιήθηκαν συλλαλητήρια επίσης στις πόλεις Δράμα,[34] Καβάλα,[35] Αίγιο.[36] Στο εξωτερικό συλλαλητήρια πραγματοποιήθηκαν στις πόλεις Λονδίνο,[37] Στουτγκάρδη,[38] Φρανκφούρτη[39] και Μελβούρνη.[40]

Στις 11 Μαρτίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στο Μόντρεαλ, Καναδάς.

Στις 18 Μαρτίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στον Πύργο Ηλείας, και στην Νέα Υόρκη, ΗΠΑ[41].

Στις 6 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκε νέος κύκλος σε 24 πόλεις της Ελλάδας.[42]

Στις 17 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε επεισοδιακό συλλαλητήριο στο Πισοδέρι Φλωρίνης με 14 τραυματίες και ρίψη χημικών.

Στις 18 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στην Λαμία.[43]

Στις 21 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στην Κατερίνη με αποδοκιμασίες στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ.[44][45]

Στα μέσα Ιουνίου πραγματοποιούνταν κάθε βράδυ συλλαλητήρια στη Καβάλα, πολλές φορές και επεισοδιακά.[46]

Συνολικά υπολογίζονται πάνω από 100 τα μικρά και μεγάλα Συλλαλητήρια το 2018 για την Μακεδονία, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.[47]

Μαθητικές κινητοποιήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα μέσα Νοεμβρίου και ύστερα από αντιδράσεις γονέων, ξεκίνησε ένα νέο κύμα καταλήψεων σε Γυμνάσια και Λύκεια της χώρας με αποκορύφωμα την 29 Νοεμβρίου.[48][49] Το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων εξέδωσε στοιχεία που σύμφωνα με αυτά 477 σχολικές μονάδες και συγκροτήματα της Κεντρικής Μακεδονίας, Ηπείρου, Θεσσαλίας, Βορείου Αιγαίου και Στερεάς Ελλάδας τελούσαν υπό κατάληψη.

Στη Θεσσαλονίκη πραγματοποιήθηκαν δύο μαθητικά συλλαλητήρια με κατάληξη το Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης, όπου και σημειώθηκαν επεισόδια με ελάχιστη χρήση χημικών από την ΕΛΑΣ και ρίψη πετρών και φωτοβολίδων από μαθητές ενώ ακολούθησαν και τέσσερις προσαγωγές. Τις προηγούμενες ημέρες είχαν προηγηθεί πορείες σε Λάρισα, Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης, Πύργο, Χανιά, Σέρρες και Καβάλα.

Οι κινητοποιήσεις χαρακτηρίστηκαν ως υποκινούμενες από εξωσχολικές ακροδεξιές ομάδες, αλλά και τη Χρυσή Αυγή. Κόμματα της βουλής, ανάμεσα τους ο ΣΥΡΙΖΑ[50], ΚΙΝΑΛ,[51] και ΚΚΕ [52] κατήγγειλαν την εμπλοκή ακροδεξιών στοιχείων και καταδίκασαν τις καταλήψεις ως εθνικιστικές. Αντίστοιχα έπραξαν η Νέα Δημοκρατία [53][54] και το Ποτάμι, [55] που εκτός από την εμπλοκή της Χρυσής Αυγής καταδίκασαν τις καταλήψεις ως μέσο διαμαρτυρίας γενικότερα. Ωστόσο μεμονωμένοι βουλευτές της ΝΔ όπως ο Μάκης Βορίδης επιδοκίμασαν τις ενέργειες των μαθητών. [56] Επίσης, μεγάλη μερίδα των Ελληνικών ΜΜΕ αντέδρασαν στη διοργάνωση των κινητοποίησεων,[57][58][59][60][61] ενώ έχει γίνει λόγος για «φασιστικές» ενέργειες.[62][63]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Ολόκληρη η συμφωνία για το Σκοπιανό (pdf) | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/969256/article/epikairothta/politikh/oloklhrh-h-symfwnia-gia-to-skopiano-pdf. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  2. Editorial, Reuters. «Greece asked for diplomats expulsion July 6: Greek diplomatic source» (στα αγγλικά). U.S.. https://www.reuters.com/article/us-greece-russia-expulsions-diplomat/greece-asked-for-diplomats-expulsion-july-6-greek-diplomatic-source-idUSKBN1K11I1. Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  3. Koutantou, Angeliki. «Greece, Russia to expel diplomats in Macedonia tussle ahead of NATO...» (στα αγγλικά). U.S.. https://www.reuters.com/article/us-greece-russia-diplomats/greece-russia-to-expel-diplomats-in-macedonia-tussle-ahead-of-nato-summit-idUSKBN1K10PU. Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  4. «Greece 'expels Russian diplomats'» (στα αγγλικά). BBC News. 2018-07-11. https://www.bbc.com/news/world-europe-44792714. Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  5. «Subscribe to read». Financial Times (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  6. «Greece: Russians expelled over cash-for-protests allegation». Washington Post (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2018-07-14. 
  7. «Ζάεφ: Ελληνες επιχειρηματίες υποκινούν βίαιες ενέργειες ενόψει του δημοψηφίσματος | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/975194/article/epikairothta/politikh/zaef-ellhnes-epixeirhmaties-ypokinoyn-viaies-energeies-enoyei-toy-dhmoyhfismatos. Ανακτήθηκε στις 2018-07-16. 
  8. «Macedonia Says Russian Allies Are Paying For Violence. Now It’s Asking For Trump’s Help.» (στα αγγλικά). BuzzFeed. https://www.buzzfeed.com/lesterfeder/macedonia-russia-nato?utm_term=.wxq2Ep611#.jyRq8MNaa. Ανακτήθηκε στις 2018-07-16. 
  9. Newsbomb (2018-01-22). «Ιερώνυμος για συλλαλητήριο στη Θεσσαλονίκη: Μόνο 9 από τους 82 ιεράρχες έδωσαν το «παρών»». Newsbomb.gr. http://www.newsbomb.gr/ellada/ekklhsia/story/854699/ieronymos-gia-syllalitirio-sti-thessaloniki-mono-9-apo-toys-82-ierarxes-edosan-to-paron. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  10. «90000 οι συμμετέχοντες στο συλλαλητήριο για τη Μακεδονία». news247.gr. 21-01-2018. http://news247.gr/eidiseis/koinonia/el-as-90-000-oi-symmetexontes-sto-syllalhthrio-gia-th-makedonia.5039991.html. Ανακτήθηκε στις 2018-01-22. 
  11. http://www.thousandnews.gr/epikairotita/item/267989-syllalitirio-gia-ti-makedonia-sti-thessaloniki-pano-apo-350-000-atoma-foto-vinteo-synexis-enimerosio-syllalitirio-stin-thessaloniki/
  12. http://www.eleftherostypos.gr/ellada/172478-fragkoulis-fragkos-800000-kosmos-st
  13. http://ellinikahoaxes.gr/2018/01/23/syllalhthrio-thessalonikh/
  14. Οnline, Τα Νέα. «Ηχηρό μήνυμα στην κυβέρνηση από το συλλαλητήριο για το Σκοπιανό». Τα Νέα Οnline. http://www.tanea.gr/news/greece/article/5508786/to-meshmeri-to-syllalhthrio-gia-to-skopiano-sth-thessalonikh/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  15. «Εικόνες από το 1992 στην Θεσσαλονίκη». http://www.avgi.gr/article/10813/8660066/se-rythmous-1992-e-thessalonike-logo-syllaleteriou. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  16. Newsbomb (2018-01-22). «Συλλαλητήριο Θεσσαλονίκη: «Εκκωφαντικό» το μήνυμα του κόσμου για το Σκοπιανό (pics+vid)». Newsbomb.gr. http://www.newsbomb.gr/ellada/news/story/854594/syllalitirio-thessaloniki-ekkofantiko-to-minyma-toy-kosmoy-gia-to-skopiano-pics-vid. Ανακτήθηκε στις 2018-02-01. 
  17. Α.Ε., tovima.gr — Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη. «tovima.gr - Συλλαλητήριο για το Μακεδονικό στην Αθήνα». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 2018-02-06. 
  18. http://www.iefimerida.gr/news/393960/laothalassa-sto-syllalitirio-gia-ti-makedonia-minyma-stin-kyvernisi
  19. http://www.kathimerini.gr/946863/article/epikairothta/ellada/proedros-organwtikhs-epitrophs-perimenoyme-panw-apo-15-ekatommyrio-kosmo-sto-syllalhthrio
  20. http://news247.gr/eidiseis/koinonia/syllalhthrio-kataxeirokrotoumenos-sto-suntagma-o-mikhs-theodwrakhs.5061608.html?stayOnDesktop=true
  21. http://www.kathimerini.gr/945728/article/epikairothta/ellada/o-g-patoylhs-omilhths-sto-syllalhthrio-twn-a8hnwn-gia-th-makedonia
  22. http://www.pemptousia.gr/2018/01/o-mitropolitis-mesogeas-ke-lavreotikis-k-nikolaos-dini-to-paron-sto-sillalitirio-tis-athinas/
  23. http://www.eleftherostypos.gr/ellada/178875-ieronymos-gia-syllalitirio-opoios-thelei-mporei-eleythera-na-symmetasxei/
  24. «Μίκης: Δεν θα δώσουμε ποτέ το όνομα Μακεδονία - Μας κυβερνούν εθνομηδενιστές». Πρώτο Θέμα. http://www.protothema.gr/politics/article/757529/mikis-gia-ti-makedonia-adelfia-mou-ellines-ratsistes-traboukoi/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-05. 
    «Ομιλία Μίκη Θεοδωράκη: Μας κυβερνούν εθνομηδενιστές. Με κανέναν τρόπο ο όρος Μακεδονία στο νέο όνομα της ΠΓΔΜ». HuffPost Greece. 2018-02-04. http://www.huffingtonpost.gr/entry/omilia-mike-theodorake-mas-kevernoen-ethnomedenistes-me-kanenan-tropo-o-oros-makedonia-sto-neo-onoma-tes-pydm_gr_5a77053de4b0905433b4f6d0. Ανακτήθηκε στις 2018-02-05. 
  25. «Ο Μίκης και ο αριστερόστροφος φασισμός». www.liberal.gr. Ανακτήθηκε στις 2018-02-05. 
    ΣΚΑΪ. «Μίκης Θεοδωράκης: Μάχομαι το φασισμό στην αριστερόστροφη μορφή του». http://www.skai.gr/news/greece/article/366077/mikis-theodorakis-mahomai-to-fasismo-stin-aristerostrofi-morfi-tou/. Ανακτήθηκε στις 2018-02-05. 
  26. http://www.tanea.gr/news/greece/article/5513808/h-sygklonistikh-istorikh-omilia-toy-mikh-theodwrakh-live/
  27. «Ντροπή για δύο: Ο Κασιδιάρης δίνει συγχωροχάρτι στον Μίκη». News247. 4 Φεβρουαρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5-02-2018.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)
  28. https://www.efsyn.gr/arthro/tha-trizoyn-ta-kokala-toy-gianni-ritsoy-me-osa-eipe-o-mikis
  29. [1]
  30. [2]
  31. [3]
  32. [4]
  33. [5]
  34. https://www.dramini.gr/syllalitirio-gia-ti-makedonia-sti-drama/
  35. http://www.kavalapost.gr/195021/syllalitirio-gia-makedoniko-stin-kavala-egine-alla-akoma-psachnoun-ton-diorganoti-fotografies/
  36. http://www.enikos.gr/society/555822/syllalitirio-gia-to-skopiano-kai-sto-aigio-me-protovoulia-tou-amv
  37. http://www.skai.gr/news/greece/article/365051/vretania-sullalitiria-gia-ti-makedonia-sto-londino-kai-to-madsester-/
  38. http://www.enikos.gr/international/556513/syllalitirio-gia-ti-makedonia-kai-sti-stoutgkardi-photo-anagnosti
  39. http://www.zougla.gr/greece/article/frankfourti-silalitirio-omogenon-gia-ti-makedonia
  40. http://www.cnn.gr/news/ellada/story/114432/epeisodia-omogenon-skopianon-sti-melvoyrni-sto-syllalitirio-gia-ti-makedonia-vids
  41. Πύργος: Σήμερα το συλλαλητήριο για τη Μακεδονία (18/03/2018), Tempo24.gr.
  42. «Σήμερα τα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία σε πάνω από είκοσι πόλεις της Ελλάδας». LiFO. http://www.lifo.gr/now/greece/195660/simera-ta-syllalitiria-gia-ti-makedonia-se-pano-apo-eikosi-poleis-tis-elladas. Ανακτήθηκε στις 2018-06-06. 
  43. [6][7]
  44. [8]
  45. [9]
  46. [10]
  47. «Χρονολογικός πίνακας με τα Συλλαλητήρια για τη Μακεδονία το 2018». http://www.antibaro.gr/article/18421. Ανακτήθηκε στις 2018-09-09. 
  48. «Στους δρόμους για το Μακεδονικό μαθητές στη Βόρεια Ελλάδα παρά τις αντιδράσεις». ProtoThema. https://www.protothema.gr/greece/article/842995/stous-dromous-gia-to-makedoniko-mathites-sti-voreia-ellada-para-tis-adidraseis/. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  49. «Οι καταλήψεις στο επίκεντρο αντιπαράθεσης, του Απόστολου Λακασά | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/997531/article/epikairothta/ellada/oi-katalhyeis-sto-epikentro-antipara8eshs. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  50. ΣΚΑΪ. «Θύελλα αντιδράσεων με αφορμή τις σχολικές καταλήψεις για το μακεδονικό». http://www.skai.gr/news/greece/article/390844/thuella-adidraseon-me-aformi-tis-sholikes-katalipseis-gia-to-makedoniko/. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  51. «Το Κίνημα Αλλαγής διαφωνεί με τις εθνικιστικές καταλήψεις». http://www.avgi.gr/article/10842/9379613/to-kinema-allages-diaphonei-me-tis-ethnikistikes-katalepseis. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  52. «Καραθανασόπουλος: Υπάρχει παρέμβαση της Χρυσής Αυγής στις καταλήψεις». https://www.news247.gr/politiki/karathanasopoylos-yparchei-paremvasi-tis-chrysis-aygis-stis-katalipseis.6671443.html. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  53. iefimerida.gr (2018-11-29). «ΝΔ κατά όσων παρακινούν σε καταλήψεις σχολείων για το Μακεδονικό: Είναι απλά πατριδοκάπηλοι». iefimerida.gr. https://www.iefimerida.gr/news/461957/nd-kata-oson-parakinoyn-se-katalipseis-sholeion-gia-makedoniko-einai-apla-patridokapiloi. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  54. «Αδ. Γεωργιάδης: Είμαι κατά των καταλήψεων - Δεν θα χαρίσω τους μαθητές στη Χρυσή Αυγή | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/997436/article/epikairothta/politikh/ad-gewrgiadhs-eimai-kata-twn-katalhyewn---den-8a-xarisw-toys-ma8htes-sth-xrysh-aygh. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  55. «Στ. Θεοδωράκης: Είναι ντροπή να χρησιμοποιούμε τους μαθητές σαν κομματικές ασπίδες». Athens Voice. https://www.athensvoice.gr/politics/498007_potami-einai-ntropi-na-hrisimopoioyme-toys-mathites-san-kommatikes-aspides. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  56. https://www.efsyn.gr/arthro/syriza-meta-ti-ha-kalypsi-kai-apo-ton-voridi
  57. «Ρόδα, τσάντα και Μακεδονία | Κώστας Γιαννακίδης». Protagon.gr. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  58. «Τίνος είναι, βρε γυναίκα, τα παιδιά;, του Τάκη Θεοδωρόπουλου | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/997630/opinion/epikairothta/politikh/tinos-einai-vre-gynaika-ta-paidia. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  59. ««Μιλήστε με τα 15μελές σας», του Παντελή Μπουκάλα | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/997628/opinion/epikairothta/politikh/milhste-me-ta-15meles-sas. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  60. «Είσαι 13χρονος και κάνεις κατάληψη. Ξέρεις γιατί; | Χριστίνα Ταχιάου». Protagon.gr. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  61. «Μαθητές και εκπαιδευτική κοινότητα γυρίζουν την πλάτη στον φασισμό». http://www.avgi.gr/article/10839/9377295/mathetes-kai-ekpaideutike-koinoteta-gyrizoun-ten-plate-ston-phasismo. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  62. «Τα σχολεία, ο εθνικισμός και οι αριστερές ευκολίες». LiFO. https://www.lifo.gr/articles/opinions/216777/ta-sxoleio-o-ethnikismos-kai-oi-aristeres-eykolies. Ανακτήθηκε στις 2018-11-29. 
  63. «Ν. Σεβαστάκης: «Να μιλήσουν τα κόμματα προτού προχωρήσει το κακό»». Έθνος (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2018-11-29.